Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-7.054.10.2024
Warszawa, 02 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3548 Poseł na Sejm RP pani Anny Sobolak w sprawie
braku określonych sankcji za nieprzestrzeganie ustalanych przez organy stanowiące
jednostek samorządu terytorialnego górnych stawek opłat za opróżnianie zbiorników
bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, przedstawiam poniższe stanowisko na
poszczególne pytania.
Pytanie numer 1. Artykuł 6 wspomnianej ustawy w ust. 2-4, zobowiązuje gminy do
podjęcia uchwały w sprawie ustalenia górnych stawek opłat między innymi za
opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych. Jak ma
postąpić wójt, burmistrz, prezydent w stosunku do firm asenizacyjnych odbierających
ścieki, gdy ustalone górne stawki są notorycznie przekraczane, skoro w ustawie brak jest
sankcji wprost wyrażonych za taki proceder. Jest to zjawisko coraz częstsze, z którym
zwracają się do mnie samorządowcy oraz pokrzywdzeni mieszkańcy widzący brak
ustawowych mechanizmów zabezpieczających.
Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399), zwanej dalej „ustawą o ucpg”, rada gminy
określa, w drodze uchwały, górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli
nieruchomości m.in. za usługi wykonywane przez gminną jednostkę organizacyjną lub
przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie
opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych
oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych.
Należy podkreślić, że są to maksymalne stawki możliwe do zastosowania przez te
podmioty w ramach wykonywanych usług w ww. zakresie. Takie podejście ma na celu
umożliwienie zachowania konkurencyjności na rynku usług poprzez możliwość
stosowania różnych stawek (niższych niż górna stawka) przez poszczególne jednostki
świadczące te usługi, przy jednoczesnym zachowaniu stawek na społecznie
akceptowanym poziomie, które będą zabezpieczały mieszkańców przed nadmiernymi
i nieuzasadnionymi kosztami. Warto jednak zwrócić uwagę, że przedmiotowa opłata
stanowi nie tylko pokrycie bezpośrednich kosztów wykonania usługi przez przedsiębiorcę
(koszt wykonania usługi, zysk), ale również pokrycie kosztów procesu oczyszczania tych
ścieków przez oczyszczalnię ścieków komunalnych, do której transportowane są
nieczystości ciekłe przez przedsiębiorcę (które w przypadku korzystania z sieci
kanalizacyjnej pokrywane są przez mieszkańców w ramach opłat taryfowych).
Na wysokość opłaty za przedmiotową usługę składają się różne czynniki, w tym
uwarunkowania lokalne. Do czynników tych zaliczyć można m.in.:

-- 1 of 3 --

2
 liczbę zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków
zlokalizowanych na terenie gminy,
 rozproszenie zabudowy na terenie gminy, w tym odległości pomiędzy bazą
przedsiębiorcy, nieruchomością, na której będzie realizowana usługa oraz stacją
zlewną;
 zastosowane technologie oczyszczania ścieków i związane z nimi zalecenia
producentów (w przypadku opróżniania osadników w przydomowych oczyszczalniach
ścieków);
 ładunek zanieczyszczeń pochodzący z ww. instalacji wymagający oczyszczenia;
 koszt związany z procesem oczyszczania nieczystości ciekłych,
 liczbę przedsiębiorców realizujących na terenie gminy usługę w zakresie opróżniania
ww. instalacji,
 koszt wykonania usługi wywozu nieczystości ciekłych przez przedsiębiorcę,
 zysk przedsiębiorcy.
Rada gminy ustalając górne stawki opłat musi wziąć zatem pod uwagę wszystkie czynniki
wpływające na ostateczny koszt całego procesu związanego z oczyszczaniem nieczystości
ciekłych pochodzących z indywidualnych systemów oczyszczania, mając na względzie
zarówno rentowność wykonywania usługi przez przedsiębiorców, jak i społeczną
akceptowalność wysokości opłat za usługę. Warto jednak zauważyć, że gmina, realizując
swoje ustawowe zadania, ma bezpośredni wpływ na wiele czynników decydujących
o ostatecznej cenie usługi.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ucpg, na prowadzenie przez przedsiębiorców
działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników
w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych
wymagane jest uzyskanie zezwolenia.
Zezwoleń na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie opróżniania
zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni
ścieków i transportu nieczystości ciekłych udziela w drodze decyzji wójt, burmistrz lub
prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług.
Zezwolenie w ujęciu art. 9 ust. 1 ustawy o ucpg powinno określać:
1. imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy;
2. przedmiot i obszar działalności objętej zezwoleniem;
3. termin podjęcia działalności;
4. wymagania w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem;
5. niezbędne zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wymagane
po zakończeniu działalności objętej zezwoleniem;
6. inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym
wymagania dotyczące standardu sanitarnego wykonywania usług, ochrony
środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności
objętej zezwoleniem.
Na mocy art. 9 ust. 2 ustawy o ucpg, jeżeli przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie
w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach
przydomowych oczyszczalni ścieków i ich transportu, nie wypełnia określonych w nim
warunków i pobiera kwoty wyższe niż te, które zostały przewidziane w uchwale rady

-- 2 of 3 --

3
gminy dotyczącej ustalonych górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli
nieruchomości, organ, który wydał zezwolenie jest zobowiązany wezwać przedsiębiorcę
do niezwłocznego zaniechania naruszania tych warunków.
W przypadku, gdy przedsiębiorca mimo wezwania nadal narusza te warunki, organ jest
zobowiązany do cofnięcia zezwolenia bez odszkodowania, w drodze decyzji.
Pytanie numer 2. Czy rząd planuje nowelizację ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach w tym zakresie?
Należy zauważyć, iż dopiero w ostatnim czasie pojawiły się pierwsze sygnały o praktykach
daleko wykraczających poza regulację wspomnianej ustawy, a które związane są
z pobieraniem przez przedsiębiorców kwot wyższych niż te, przewidziane w uchwale rady
gminy dotyczącej określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli
nieruchomości za usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych.
Ministerstwo Infrastruktury obecnie analizuje obowiązujące przepisy pod kątem
identyfikacji możliwych luk prawnych jak również innych niepożądanych skutków
wynikających z zakresu ustawy o ucpg.
Jednym z wariantów jest nowelizacja ustawy o ucpg, jednakże musi ona zostać
poprzedzona dogłębną analizą zarówno w zakresie faktycznej skali procederu, jak również
pod kątem nowelizacji innych przepisów prawa. Wynika to głównie ze złożoności materii
jaką obejmuje powyższa legislacja, zarówno pod kątem podmiotowym jak
i przedmiotowym, a także wagi faktycznych działań i obowiązków, które zostały w niej
przypisane.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --