Interpelacja w sprawie zmiany zasad zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia za zrealizowane przez szpitale nadwykonania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3538
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany zasad zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia za zrealizowane przez szpitale nadwykonania
Zgłaszający: Barbara Dolniak
Data wpływu: 26-06-2024
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pani Minister z interpelacją poselską w sprawie zmiany zasad zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia za zrealizowane przez szpitale nadwykonania.
Opóźnienia w zapłacie przez NFZ za zrealizowane przez szpitale nadwykonania – przede wszystkim za wykonane świadczenia nielimitowane istotnie wpływa na pogarszającą się sytuację finansową podmiotów leczniczych.
Dla przykładu, w Zagłębiowskim Centrum Onkologii na początku czerwca 2024 roku wartość nieuregulowanych nadwykonań wyniosła 20 972 365,24 zł, z czego wartość świadczeń nielimitowanych to 8 718 428,35 zł. Wartość wszystkich umów dąbrowskiego szpitala zawartych z NFZ według stanu z początku czerwca 2024 roku wynosiła 144 787 458,39 zł.
Jednym ze wskazywanych problemów jest niewłaściwe szacowanie przez NFZ wartości planów rzeczowo-finansowych i liczby jednostek rozliczeniowych do zrealizowania przez podmioty lecznicze w poszczególnych rodzajach i zakresach świadczeń. Uzgodnienia finansowe z NFZ są prowadzone na ogół na podstawie propozycji finansowych z poprzedniego roku lub półrocza. W tej sytuacji pojawiają się niedoszacowania lub przeszacowania liczby jednostek rozliczeniowych do zrealizowania przez szpitale w danym zakresie. Niedoszacowanie kontraktu przez NFZ powoduje generowanie nadwykonań, na których zapłatę szpitale czekają co najmniej kilka miesięcy. Z kolei przeszacowanie przez NFZ liczby punktów do wykonania w okresie rozliczeniowym powoduje niewykonanie umów.
Jako rozwiązanie powyższego problemu wskazywane jest nałożenie na NFZ obowiązku rzetelnego analizowania poziomu realizacji świadczeń w poprzednim okresie rozliczeniowym. Na podstawie średniej wartości wykonanych świadczeń w ujęciu miesięcznym powinny być opracowywane przez fundusz propozycje finansowania świadczeń przed ich skierowaniem do uzgodnień ze świadczeniodawcami.
Kolejnym podnoszonym problemem jest nieprecyzyjna regulacja dotycząca zapłaty przez NFZ za zrealizowane świadczenia o charakterze nielimitowanym. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami prezesa NFZ – w przypadku przekroczenia wartości świadczeń nielimitowanych określonej w umowie na ich realizację, na wniosek podmiotu leczniczego składany po upływie kwartału, w którym nastąpiło przekroczenie, odpowiedniemu zwiększeniu ulega liczba jednostek rozliczeniowych oraz kwota zobowiązana z tytułu realizacji umowy. W wskazanej regulacji nie określono terminu obowiązującego NFZ na dokonanie zwiększenia liczby jednostek rozliczeniowych i kwoty zobowiązania z tytułu realizacji umowy. Jednym z rozwiązań powyższego problemu jest zobowiązanie NFZ do zapłaty za świadczenia nielimitowane w terminie 30 dni od zakończenia kwartału, w którym nastąpiło przekroczenie.
Biorąc pod uwagę powyższe zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy planowane są zmiany w zakresie zasad zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia za zrealizowane przez szpitale nadwykonania?
Jeśli tak, to w jaki sposób planowane są te zmiany i kiedy ministerstwo planuje je wdrożyć, a jeśli nie, to proszę o wskazanie przyczyny braku działań w tym zakresie?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12291 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLF.050.31.2024.DP
Warszawa, 17 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 3538 Pani Barbara Dolniak, Poseł na Sejm RP, z dnia 1 lipca
2024 r. w sprawie zmiany zasad zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia za zrealizowane
przez szpitale nadwykonania, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Czy planowane są zmiany w zakresie zasad zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia za
zrealizowane przez szpitale nadwykonania. Jeśli tak to w jaki sposób planowane są te zmiany
i kiedy ministerstwo planuje je wdrożyć, a jeśli nie to proszę o wskazanie przyczyny braku
działań w tym zakresie.
Finansowanie przez Narodowy Fundusz Zdrowia zrealizowanych przez świadczeniodawców
świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), zgodnie z którymi
wysokość łącznych zobowiązań Funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych na
ten cel w planie finansowym Funduszu;
- § 14 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz.
1194, z późn. zm.), zgodnie z którymi Fundusz zobowiązany jest do finansowania świadczeń
udzielonych w okresie rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania Funduszu wobec
świadczeniodawcy określonej w umowie dla danego zakresu świadczeń.
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Powyższe oznacza, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy.
W zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ
prowadzą działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców jak i z inicjatywy
oddziału wojewódzkiego Funduszu, uwzględniające m.in. wyniki analizy stopnia
wykorzystania przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te ukierunkowane są na optymalne wykorzystanie
środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej
określonych w planie oddziału wojewódzkiego i wzrostu wartości umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej - w kontekście poprawy dostępności do świadczeń
zdrowotnych, zakontraktowaniem większej liczby świadczeń i opłaceniem tzw. nadwykonań.
Jednocześnie pragnę poinformować, że decyzją Minister Zdrowia, Narodowy Fundusz
Zdrowia otrzyma o 2 mld zł wyższą dotację, celem sfinansowania świadczeń
gwarantowanych, w tym w nielimitowanych zakresach świadczeń. W dniu 20.06.2024 r. do
OW NFZ została przekazana pierwsza transza ww. dodatkowych środków z przeznaczeniem
na sfinansowanie powyższych świadczeń ponadlimitowych w łącznej kwocie 1 246 mln zł.
Odnosząc się natomiast do kwestii nieuregulowanych nadwykonań oraz sytuacji finansowej
przywołanego w niniejszej interpelacji Zagłębiowskiego Centrum Onkologii Szpitala
Specjalistycznego im. Sz. Starkiewicza w Dąbrowie Górniczej (ZCO), uprzejmie informuję,
że w dniu 19 czerwca 2024 r. uległ zwiększeniu plan finansowy Śląskiego Oddziału
Wojewódzkiego NFZ (ŚOW NFZ), co umożliwiło pokrycie 100% wartości nadwykonań
za świadczenia nielimitowane realizowane w I kwartale 2024 r. W związku z powyższym,
zgodnie z informacją ŚOW NFZ świadczeniodawca - Zagłębiowskie Centrum Onkologii
Szpitala Specjalistycznego im. Sz. Starkiewicza w Dąbrowie Górniczej według stanu na dzień
08.07.2024 r. podpisał aneksy dotyczące zapłaty za nadwykonania dla umów w rodzaju
leczenie szpitalne, ambulatoryjna opieka specjalistyczna oraz rehabilitacja lecznicza.
W poniższej tabeli przedstawiono dane obejmujące wartości zawartych umów oraz
sfinansowanych nadwykonań na podstawie zawartych aneksów wg stanu na 12.07.2024
roku.
Nadwykonania I-III 2024 Niewykonania I - III 2024 Sfinansowane nadwykonania
I-III 2024*
Kod umowy Wartość umowy
I-XII 2024* ogółem w tym
nielimitowane ogółem w tym
nielimitowane ogółem w tym
nielimitowane
Uwagi:
125/101002/02/1/2024 445 998,97 107 402,00 107 402,00 14,67 14,67 107 402,00 107 402,00
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Źródło: Opracowanie własne Śląski OW NFZ
Ponadto Oddział poinformował, że analiza realizacji kontraktu za okres styczeń-czerwiec
2024 r. będzie prowadzona na podstawie kompletnej sprawozdawczości i wniosków
świadczeniodawcy po 22 lipca br.
W tym miejscu należy podkreślić, że każdorazowo plany rzeczowo-finansowe na dany rok,
są opracowywane według jednolitych zasad dla wszystkich podmiotów leczniczych
w oparciu o plan finansowy Śląskiego OW NFZ obowiązujący w roku kalendarzowym.
ŚOW NFZ podkreślił, że Oddziałowi zależy na zabezpieczeniu dostępu do świadczeń,
jednak plany rzeczowo-finansowe muszą być opracowywane z uwzględnieniem map
potrzeb zdrowotnych, planu transformacji dla województwa śląskiego, możliwości
podmiotów leczniczych i oczywiście muszą mieścić się w granicach finansowych Śląskiego
OW NFZ, które są zależne od przyznanego budżetu. Jakiekolwiek przekroczenie planu
finansowego przez Śląski OW NFZ naruszać będzie dyscyplinę finansów publicznych.
Ponadto ŚOW NFZ poinformował, że w 2023 roku w wyniku rozstrzygniętych postępowań
konkursowych Oddział zawarł z ZCO umowę w rodzaju świadczenia zdrowotne
kontraktowane odrębnie obejmującą cztery nowe zakresy świadczeń tj.:
Zakres świadczeń Nazwa zakresu świadczeń Kwota stan bieżący
11.7220.001.12 POZYTONOWA TOMOGRAFIA EMISYJNA (PET) 1 128 992,00 zł
11.0000.043.02 TERAPIA IZOTOPOWA (SOK) 175 509,45 zł
11.0000.040.02 BADANIA IZOTOPOWE 225 265,60 zł
11.1021.047.02 LECZENIE CUKRZYCY Z ZASTOSOWANIEM POMPY
INSULINOWEJ U DOROSŁYCH 101 493,84 zł
1 631 260,89 zł
Źródło: Opracowanie własne Śląski OW NFZ
Umowa ta weszła w życie z dniem 1 listopada 2023 roku. Wartość nowej umowy,
w przeliczeniu na pełne 12 miesięcy, wyniosła 9 787 565,34 zł. Zgodnie z informacją NFZ,
pomimo złożenia w postępowaniach konkursowych oświadczeń o pełnej gotowości do
realizacji świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy, podmiot ten w żadnym
z zakresów nie realizuje umowy zgodnie z jej warunkami finansowymi. W dwóch zakresach
świadczeniodawca nie sprawozdał dotychczas wykonania ani jednego świadczenia (terapia
125/101002/03/1/2024 1 968 423,02 1 181 596,30 0,00 0,00
125/101002/03/5/2024 1 019 278,72 64 864,28 169 482,12 64 296,24
125/101002/03/5/2024W 104 866,68 7 214,32 184,76 5 628,00
125/101002/03/8/2024 186 590 286,71 12 659 619,84 6 893 537,25 1 213 117,71 715 803,92 9 153
920,80 6 893 537,25
125/101002/04/2024 7 696 987,02 28 999,61 14 089,51 14 079,94
125/101002/05/2024 2 259 833,07 175 641,92 75 942,11 0,00 0,00 77 105,19 75 942,11
125/101002/10/2024J 102 674,52 0,00 0,00 1 589,33 1 589,33 0,00 0,00
125/101002/10/2024L 216 559,01 92 515,20 92 515,20 19 744,75 19 744,75 23 132,47 23 132,47
Aneks finansujący
oczekuje na podpis
świadczeniodawcy
125/101002/11/2024 8 766 891,79 0,00 1 554 774,19 0,00
125/101002/14/1/2024 2 627 525,88 17 112,00 0,00 0,00
125/101002/18/19/2024 1 166 529,84 0,00 13 963,61 0,00
razem 212 965 855,23 14 334 965,47 7 169 396,56 2 986 960,65 737 152,67 9 445
564,64 7 100 013,83
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
izotopowa oraz badania izotopowe), w pozostałych dwóch poziom realizacji mieści się
w zakresie 50 - 90% (odpowiednio: pozytonowa tomografia emisyjna PET, leczenie cukrzycy
z zastosowaniem pompy insulinowej u dorosłych). Łączna wartość niezrealizowanych
w pierwszym półroczu bieżącego roku świadczeń wynosi 2 954 027,05 zł.
W związku z powyższym przygotowując propozycje finansowe dla świadczeniodawcy na
drugie półrocze 2024 roku ŚOW zredukował wartość umowy w zakresach
niewykonywanych do 25% ich pierwotnej wartości, w jednym zakresie wartość umowy
została zmniejszona do sprawozdanego poziomu wykonania, natomiast w zakresie
pozytonowa tomografia emisyjna PET, pomimo realizacji na poziomie 50%, wartość umowy
pozostawiono bez zmian. Decyzja ta wynika zarówno z uwzględnienia specyfiki
wysokospecjalistycznej diagnostyki PET, jak i z konieczności zachowania dostępności do
świadczeń na terenie województwa na stałym poziomie, gdyż dwa podmioty realizujące
przedmiotowe świadczenia czasowo ograniczyły poziom ich wykonania w związku
z koniecznością wymiany sprzętu i modernizacji pracowni PET. Wartość umowy w rodzaju
świadczenia zdrowotne kontraktowane odrębnie na drugie półrocze bieżącego roku została
zmniejszona łącznie o 1 020 673,55 zł.
W zakresie programów lekowych oraz chemioterapii ŚOW NFZ przeprowadził dwuetapowe
renegocjacje umowy dla I kwartału 2024 roku. W ich wyniku ZCO w Dąbrowie Górniczej
pozyskało 100 % kwoty wygenerowanych nadwykonań w zakresach lekowych.
Renegocjacje produktów pobytowych w chemioterapii i programach lekowych dotyczyły
zmniejszenia kwoty umowy o wartości stanowiące niewykonanie planu. Pozyskane środki
przeznaczone zostały na zbilansowanie kwot nadwykonania w pobytach u danego
świadczeniodawcy. Kwoty propozycji planów rzeczowo - finansowych wyliczane są
w oparciu o dane z wykonania rzeczywistego świadczeń w okresach poprzedzających ich
przygotowanie tj. dla II półrocza 2024 roku na podstawie danych za styczeń - kwiecień 2024
roku w przeliczeniu na 6 miesięczny okres realizacji. Postępowanie takie jest zgodne
z przyjętą jednolitą metodologią dla wszystkich świadczeniodawców województwa
śląskiego.
Dodatkowo placówka otrzymuje propozycje planu na kolejny okres z wyprzedzeniem co
pozwala na jej przeanalizowanie oraz wniesienie ewentualnych zastrzeżeń. Umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne obowiązują do
31 października 2024 roku. W ramach tego rodzaju świadczeń podmiot ZCO realizuje zakres
diabetologia - hospitalizacja. W związku ze znaczną dysproporcją pomiędzy planem
rzeczowo-finansowym, a rzeczywistym wykonaniem świadczeń w Oddziale
Diabetologicznym Zagłębiowskiego Centrum Onkologii podjęta została decyzja
o uwzględnieniu poziomu faktycznego wykonania przy uzgadnianiu planu rzeczowo-
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
finansowego na okres V-X 2024 roku. Powyższe bezpośrednio wpłynęło na zwiększenie
wartości umowy nr 125/101002/03/1/2024 w rodzaju leczenie szpitalne.
W przedmiocie ryczałtu PSZ ŚOW NFZ poinformował, że obecnie trwają prace analityczne
nad przygotowaniem aneksów do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
w związku z zatwierdzeniem przez Ministra Zdrowia do realizacji Rekomendacji nr 48/2024
z dnia 24 maja 2024 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej co
wpłynie na zwiększenie dla Zagłębiowskiego Centrum Onkologii Szpitala Specjalistycznego
ryczałtu od miesiąca lipca 2024 r. Obecnie poziom ryczałtu na 2024 r. dla świadczeniodawcy
przedstawia się następująco:
Prowizorium ryczałtu
PSZ na 2024 r
Ryczałt obliczony w maju
2024 r Zmiana
65 262 170 zł 65 957 080 zł 694 910 zł
Źródło: Opracowanie własne Śląski OW NFZ
Podsumowując, podkreślić należy, że zarówno opracowywanie planów rzeczowo-
finansowych, jak i wypłaty za świadczenia nielimitowe, czy nadwykonania odbywają się
z uwzględnieniem równego traktowania wszystkich podmiotów leczniczych realizujących
świadczenia. Bowiem w świetle obowiązujących norm prawa niedopuszczalnym jest,
aby jedynym uzasadnieniem dla zwiększenia finansowania podmiotu poza przyjętymi
zasadami, była poprawa sytuacji finansowej podmiotu leczniczego.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --