Interpelacja w sprawie ryzyka zapadnięcia na groźną odmianę nowotworu zwanego chłoniakiem powiązanego z królującą obecnie modą na tatuaże i możliwości przeprowadzenia kampanii informacyjnej
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (13)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8924 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.20.2024.MB
Warszawa, 16 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3520 złożoną przez Pana Posła Jarosława Sachajko w
sprawie ryzyka zapadnięcia na groźną odmianę nowotworu zwanego chłoniakiem
powiązanego z królującą obecnie modą na tatuaże i możliwości przeprowadzenia kampanii
informacyjnej, proszę o przyjęcie poniższego stanowiska opracowanego w oparciu o opinie
Głównego Inspektora Sanitarnego, Prof. dr hab. n. med. Macieja Jerzego Krzakowskiego -
Konsultanta Krajowego w dziedzinie onkologii klinicznej, Prof. dr hab. n. med. Jana Romana
Styczyńskiego - Konsultanta Krajowego w dziedzinie onkologii i hematologii dziecięcej oraz
dr hab. n. med. Joanny Didkowskiej, Kierownika Zakładu Epidemiologii i Prewencji
Pierwotnej Nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie -
Państwowego Instytutu Badawczego.
Rosnąca popularność tatuaży sprawia, że formułowanych jest coraz więcej ostrzeżeń dla
zdrowia publicznego związanych z narażeniem na substancje chemiczne w atramencie do
tatuaży. Atramenty do tatuażu zawierają co najmniej 100 różnych chemikaliów, a wielkość
cząstek pigmentu mierzy się w nanometrach (1*10-9). Analiza chemiczna atramentów
stosowanych do tatuażu wykazała zawartość substancji sklasyfikowanych jako
rakotwórcze lub potencjalnie rakotwórcze dla ludzi (tabela 1.). Barwniki używane do
barwienia atramentu nie były nigdy przebadane pod kątem bezpieczeństwa ich stosowania
ani w badaniach na ludziach ani na zwierzętach.
W ramach bezpiecznego stosowania tuszy do tatuaży Komisja Europejska wprowadziła
rozporządzeniem 2020/2081 z dnia 14 grudnia 2020 r. zmieniającym załącznik XVII do
rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji,
oceny, zasady udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów
(REACH) w odniesieniu do substancji wchodzących w skład tuszy do tatuażu lub makijażu
permanentnego. Regulacja nałożyła szereg ograniczeń na substancje, które znajdowały
zastosowanie przy produkcji tuszy i które mogą wywierać szkodliwy wpływ na zdrowie
człowieka. Celem wprowadzonych ograniczeń nie było zakazanie tatuowania, tylko
zapewnienie bezpieczeństwa zarówno osobom tatuującym się, wykonującym makijaż
permanentny, jak i pracownikom branży.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Tabela 1. Substancje sklasyfikowane jako rakotwórcze (lista 1) lub prawdopodobnie
rakotwórcze (lista 2A) dla ludzi przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC)
i ich odpowiednie stężenia stwierdzane w dostępnych na rynku tuszach do tatuażu [1].
Zawartość
(min-max) w
ng/mg
Zawartość/300 cm3
wytatuowanej
skóry
ng/papieros Lista
karcinogenów
IARC
Pierwszorzędowe aminy
aromatyczne (PAA)
2-Naftyloamina 2.6 1950 ng 0.03-14.06 1
o-Toluidyna 1.1-2197 825 ng - 1648μg 0.4-144.3 1
4-Chloro-2-metyloanilina 5.9-15 4425 ng - 11μg - 2A
Metale
Arszenik (As) 0.2-60 150ng - 45μg 40-120 1
Tlenek chromu (IV) 0.3-147 225ng – 110μg 4-70 1
Kadm (Cd) 0.01-7.84 7.5 ng – 5.9μg 41-62 1
Nikiel (Ni) 0.03-9690 23 ng - 7343μg n.d.-600 1
Ołów (Pb) 0.015-401.5 11 ng - 301 μg 11.0-92.1 2A
Policykliczne
węglowodory
aromatyczne (PAH)
Benzo[a]piren 0.005-6.8 5100 ng 0.5-20 1
Dibenz[a, h]antracen 1.1 825 ng - 2A
Destylaty smoły
węglowej (zawierające
PAHs)
- - 1
Odnosząc się do artykułu przywołanego w interpelacji, wyjaśniam, że ocenie poddano
zebrane dane populacyjne osób w wieku 20-60 lat ze Szwecji z przedziale czasu 10 lat.
Osoby z tatuażem miały 21% większe ryzyko zachorowania na chłoniaka złośliwego, a w
przypadku dwóch typów chłoniaka ryzyko było jeszcze wyższe (DLBCL o 30% i chłoniak
folikularny o 29%).
Wyniki badania opartego na szwedzkim rejestrze nowotworów sugerują, że narażenie na
składniki tuszu wstrzykiwanego podczas tatuażu może zwiększać ryzyko zachorowania na
niektóre nowotwory [2]. Do badania włączono 11905 osób (osoby chore na chłoniaka i
osoby z populacji generalnej), które poproszono o wypełnienie odpowiednich formularzy.
Ostatecznie ocenę ryzyka związanego z tatuażem oparto na 1398 chorych i 4193 osób z
grupy kontrolnej wylosowanej z populacji generalnej (odsetek odpowiedzi wynosił
odpowiednio 54% i 47%). Odsetek osób wytatuowanych w grupie chorych wynosił 21%, w
grupie kontrolnej 18%. Ryzyko wystąpienia chłoniaka w obu grupach porównano
wykorzystując iloraz współczynników zachorowalności (IRR –
Incidence Rate Ratio).
U osób wytatuowanych ryzyko wystąpienia dowolnego typu chłoniaka było wyższe (IRR =
1,21; 95% CI 0,99–1,48). Najwyższe ryzyko zachorowania na chłoniaka obserwowano
w ciągu dwóch lat od wykonania tatuażu (IRR = 1,81; 95% CI 1,03–3,20). Ryzyko
zmniejszało się wraz z czasem, który upłynął od wykonania tatuażu (od trzech do dziesięciu
lat), ale ponownie wzrosło u osób, które wykonały pierwszy tatuaż przed 11 i więcej lat (IRR
= 1,19; 95% CI 0,94–1,50). W badaniu nie stwierdzono zależności między wielkością
tatuażu a ryzykiem zachorowania. Ekspozycja na tatuaż wiązała się z wyższym ryzykiem
zachorowania na chłoniaka rozlanego z dużych komórek B (IRR 1,30; 95% CI 0,99–1,71) i
chłoniaka grudkowego (IRR 1,29; 95% CI 0,92–1,82).
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Uzyskane wyniki można uznać za duże przybliżenie ze względu na brak istotności
statystycznej przedstawionych oszacowań, niemniej jednak wskazują one na możliwy
związek między szybko rosnącą zachorowalnością na chłoniaki w krajach wysoko
rozwiniętych i rosnącą popularność tatuaży (szacuje się, że w USA ponad 30% osób ma
tatuaże). Jak wskazują sami autorzy badania konieczne jest dalsze prowadzenie badań
zarówno populacyjnych jak i wyjaśniających mechanizmy prowadzące do powstawania
chłoniaków.
Państwowa Inspekcja Sanitarna na bieżąco przekazuje informacje mające na celu
uświadomienie społeczeństwa na temat potencjalnej szkodliwości tuszu używanego do
tatuaży oraz ryzyka z nimi związanego.
Udostępniane informacje na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego
na temat stosowania, składu i środków ostrożności w zakresie tuszy do tatuażu i makijażu
permanentnego mają na celu edukowanie zarówno osób już posiadających tatuaże, jak i
tych, które rozważają ich wykonanie.
Przykładowo w 2022 r. opublikowano komunikat:
„Informacja dotycząca tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego” | gov.pl,
10.05.2022
https://www.gov.pl/web/gis/informacja-dotyczaca-tuszy-do-tatuazu-i-makijazu-
permanentnego
Na tej podstawie powstały wiadomości w innych mediach, np.:
„Chcesz zrobić tatuaż? GIS ostrzega przed szkodliwymi, tanimi tuszami” |
radiozet.pl, 12.05.2022
https://zdrowie.radiozet.pl/uroda/skora-wlosy-paznokcie/Chcesz-zrobic-tatuaz-
GIS-ostrzega-przed-szkodliwymi-tanimi-tuszami
„Specjalny komunikat GIS w sprawie tuszu do tatuaży” | cowzdrowiu.pl, 12.05.2022
https://www.cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/specjalny-komunikat-gis-w-sprawie-
tuszu-do-tatuazy
Tusze do makijaży permanentnych oraz tatuaży” | gov.pl, 13.09.2023
https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/tusze-do-makijazy-permanentnych-oraz-
tatuazy
W 2023 r. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie przygotowała
ogólną informację o tuszach do tatuaży w oparciu o dane literaturowe:
„Tusze do tatuaży” | gov.pl, 20.04.2023
https://www.gov.pl/web/psse-warszawa/tusze-do-tatuazy
W 2024 r. na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego opublikowano
kolejny komunikat:
„Planujesz wykonać tatuaż? Upewnij się czy stosowany tusz jest bezpieczny” |
gov.pl, 05.06.2024
https://www.gov.pl/web/gis/planujesz-wykonac-tatuaz-upewnij-sie-czy-stosowany-tusz-
jest-bezpieczny
Na tej podstawie powstały wiadomości w innych mediach, np.:
„GIS ostrzega przed tuszami do makijażu i tatuażu. Te informacje muszą być na
etykiecie” | rynekzdrowia.pl, 06.06.24
https://biuletynimm.pl/2119702277/Y23DBM/z/i
GIS przestrzega przed wykonywaniem tatuażu nieoznaczonymi tuszami” |
pap.pl, 08.06.2024
https://www.pap.pl/aktualnosci/gis-przestrzega-przed-wykonywaniem-tatuazu-
nieoznaczonymi-tuszami
„Niebezpieczne chemikalia w tuszach do tatuażu. GIS wydał ostrzeżenie”|
salon24.pl, 09.06.2024
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
https://www.salon24.pl/newsroom/1382135,niebezpieczne-chemikalia-w-
tuszach-do-tatuazu-gis-wydal-ostrzezenie
"Nie wszystkie mają zastosowanie u ludzi". Sanepid ostrzega | tvn24.pl,
08.06.2024
https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/gis-przestrzega-przed-wykonywaniem-tatuazu-
nieoznaczonymi-tuszami-st7953304.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --