Interpelacja w sprawie niepokojącego trendu związanego z odwoływaniem i unieważnianiem przetargów na terminale zbożowe i możliwych negatywnych skutków likwidowania terminali do sprzedaży polskiego zboża przez polskich rolników
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3518
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie niepokojącego trendu związanego z odwoływaniem i unieważnianiem przetargów na terminale zbożowe i możliwych negatywnych skutków likwidowania terminali do sprzedaży polskiego zboża przez polskich rolników
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 24-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
jak dowiadujemy się z mediów, elewator zbożowy Andreas w Porcie Szczecin ma zostać sprzedany i wycofany z eksploatacji. Zakupić go planuje amerykańska firma, producent klejów, która chce zlikwidować ów bardzo dobrze prosperujący terminal do przeładunku zbóż i na jego terenie przechowywać składniki do produkcji klejów, w tym niezwykle szkodliwy mocznik.
Jak się okazuje, omawiany terminal ma duże znaczenie dla eksportu polskich zbóż. Przytaczane dane mówią o tym, iż Andreas rocznie przeładowuje ok. 650 tys. ton zbóż i pasz, z tego ok. 500 tys. ton zbóż. W skali roku te 650 tys. przeładowanych ton to około 6 proc. przeładunków. Co istotne, lokalizacja terminalu Andreas jest niezwykle korzystna dla rolników pochodzących z Zachodniopomorskiego oraz województw ościennych. Ci rolnicy mogą bowiem swoje plony odwieźć właśnie do terminalu w Szczecinie, co dotychczas robili, co się zatem stanie, jeśli szczeciński terminal zostanie zlikwidowany?
Prawdopodobnie po zamknięciu terminala w Szczecinie polscy rolnicy będą zmuszeni wozić swoje zboże do Niemiec do najbliższego portu Mukran, bo to najbliższa lokalizacja, wożenie zboża do odleglejszych terminali po prostu się nie opłaca. Elewator Andreas przez wiele lat służył rolnikom, znajdując się w dogodnej odległości, stwarzał możliwość sprzedaży i zarobku.
Uzasadniony niepokój wśród producentów zbóż wzbudza fakt, iż terminal Andreas w Szczecinie jest już trzecim, którego przyszłość jest bardzo niepewna. W niedawnym bowiem czasie został unieważniony wynik przetargu na terminal zbożowy w Gdyni, zaś przetarg na terminal w Gdańsku został odwołany bez podania przyczyn.
Z uwagi na przedstawione powyżej informacje zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na postawione poniżej pytania:
Jakie znaczenie dla Skarbu Państwa ma elewator zbożowy Andreas w Porcie Szczecin? Jakie są roczne wpływy do Skarbu Państwa? Proszę o dane z ostatnich 6 lat.
Czy ministerstwo dostrzega zagrożenia dla polskiego rolnictwa i ryzyko, iż niemiecki port Mukran może przejąć rolę Polski w dystrybucji zboża? Jakie byłyby tego konsekwencje dla polskiej dystrybucji?
Jakie ilości zboża Polska wyeksportowała w roku 2006, 2007, 2014, 2015, 2018, 2019, 2022, 2023?
Jaka jest maksymalna wydajność poszczególnych polskich portów i w jakim zakresie była wykorzystana w roku 2020, 2021, 2022, 2023?
Jaka była produkcja zbóż w Polsce w roku 2006, 2007, 2014, 2015, 2018, 2019, 2022, 2023?
Jakie było pogłowie trzody chlewnej w roku 2006, 2007, 2014, 2015, 2018, 2019, 2022, 2023?
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (15)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5221 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 sierpnia 2024 r.
znak sprawy: DRE.pr.058.11.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3518
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do przekazanej interpelacji nr 3518 Pani Poseł Anny Gembickiej i Pana
Posła Jarosława Sachajko w sprawie niepokojącego trendu związanego
z odwoływaniem i unieważnianiem przetargów na terminale zbożowe i możliwych
negatywnych skutków likwidowania terminali do sprzedaży polskiego zboża przez
polskich rolników przekazuję następujące informacje.
Jakie znaczenie dla skarbu państwa ma elewator zbożowy Andreas w Porcie
Szczecin? Jakie są roczne wpływy do Skarbu Państwa?
Pytanie wykracza poza zakres właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Terminal
stanowi własność prywatną. Odnosząc się do pytania dot. rocznych wpływów do
Skarbu Państwa informuję, że właściwym w tej sprawie jest Minister Finansów.
Czy Ministerstwo dostrzega zagrożenia dla polskiego rolnictwa i ryzyko, iż niemiecki
port Mukran może przejąć rolę Polski w dystrybucji zboża? Jakie byłyby tego
konsekwencje dla polskiej dystrybucji?
Produkcja zbóż w Polsce jest coraz większa i znacząco przekracza ona krajowe zużycie.
W celu zbilansowania krajowego rynku niezbędny jest coraz większy eksport ziarna.
Pomimo dużej konkurencji na światowym rynku zbóż w 2023 roku Polska
wyeksportowała rekordowe 13,6 mln ton zbóż i produktów zbożowych, w tym
większość przez porty (9,3 mln ton zbóż). W okresie I-VI 2024 r. wyeksportowano
z Polski przez porty 3,9 mln ton zbóż i produktów zbożowych, co jest zbliżone do
eksportu w analogicznym okresie ubiegłego roku.
Kwestie dotyczące infrastruktury portowej są we właściwości Ministra Infrastruktury.
Zgodnie z uzyskaną od MI informacją, w portach Szczecin i Świnoujście funkcjonuje
łącznie 8 terminali przeładowujących produkty typu „agro” (tj. 6 w Szczecinie
i 2 w Świnoujściu). Przeładunki zboża na terminalu Andreas w ostatnich latach wahały
się w przedziale 125-284 tys. ton rocznie. Oznacza to, że w skali całego zespołu
portowego Szczecin-Świnoujście udział tego terminala w przeładunkach zbóż i pasz
ogółem oscyluje w granicach ok. 10 % (wg stanu na rok ubiegły). Natomiast w skali
wszystkich polskich portów morskich o podstawowym znaczeniu dla gospodarki
narodowej terminal ten odpowiada do 3 % całości tego typu przeładunków.
-- 1 of 3 --
Jednocześnie z informacji MI wynika, że w ciągu miesiąca porty Gdańsk, Gdynia,
Szczecin i Świnoujście są w stanie obsłużyć ponad 1 mln ton zboża. Natomiast w roku
2023 w ww. portach przeładowano ok. 9,351 mln ton zboża. Wg MI również
w bieżącym roku realizowane przeładunki są poniżej zdolności przeładunkowych
portów.
Niezależnie od powyższego, realizowane są przez zarządy portów oraz przez
działających w portach operatorów przeładunkowych kolejne działania, które mają na
celu dodatkowe wzmocnienie potencjału polskich struktur portowych obsługujących
sektor zbożowy.
Jaka jest maksymalna wydajność poszczególnych polskich portów i w jakim zakresie
była wykorzystana w roku 2020, 2021, 2022, 2023?
Informacje na temat zdolności przeładunkowych zboża w polskich portach morskich
oraz stopnia ich wykorzystania pochodzą z MI.
PORT GDAŃSK
2020 2021 2022 2023
Maksymalne zdolności przeładunkowe
zboża w porcie (mln ton) 2,13 2,13 2,13 3,38
Faktycznie zrealizowane przeładunki
zboża w porcie (mln ton) 0,61 1,61 1,93 3,10
Stopień wykorzystania zdolności przeładunkowych
zboża w porcie (%) 28,6% 75,6% 90,6% 91,7%
PORTY SZCZECIN I ŚWINOUJŚCIE
2020 2021 2022 2023
Maksymalne zdolności przeładunkowe
zboża w porcie (mln ton) 3,16 3,16 4,06 4,06
Faktycznie zrealizowane przeładunki
zboża w porcie (mln ton) 1,12 0,95 0,95 1,87
Stopień wykorzystania zdolności przeładunkowych
zboża w porcie (%) 35,4% 30,1% 23,4% 46,1%
PORT GDYNIA - SEGMENT STRICTE ZBOŻOWY
2020 2021 2022 2023
Maksymalne zdolności przeładunkowe
zboża w porcie (mln ton) 3,97 3,97 3,97 4,05
Faktycznie zrealizowane przeładunki
zboża w porcie (mln ton) 3,36 2,64 2,35 4,39
Stopień wykorzystania zdolności przeładunkowych
zboża w porcie (%) 84,6% 66,5% 59,2% 108,4%*
* Przekroczenie poziomu 100% wynika z tego, że zdolności przeładunkowe obliczane są jako suma
wielkości deklarowanych na początku danego roku przez terminale portowe, natomiast w portach
prowadzone są na bieżąco inwestycje zwiększające ich przepustowość.
-- 2 of 3 --
Jaka była produkcja zbóż i jakie ilości zboża Polska wyeksportowała w roku 2006,
2007, 2014, 2015, 2018, 2019, 2022, 2023?
Rok Produkcja wg GUS (mln ton) Eksport wg MF (mln ton)
2006 r. 21,7 1,2
2007 r. 27,1 0,8
2014 r. 31,9 5,5
2015 r. 28,0 6,1
2018 r. 26,8 4,2
2019 r. 29,0 4,3
2022 r. 35,7 9,2
2023 r. 35,9 13,6
Źródło: GUS, MF
Jakie było pogłowie trzody chlewnej w roku 2006, 2007, 2014, 2015, 2018, 2019,
2022, 2023?
Rok Liczba pogłowia (w tys. sztuk)
2006 r. 18 812,98
2007 r. 17 621,21
2014 r. 11 265,65
2015 r. 10 590,20
2018 r. 11 027,70
2019 r. 11 215,50
2022 r. 9 624,25
2023 r. 9 769,70
Źródło: Eurostat
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --