Interpelacja w sprawie obaw sektora MSP dotyczących rosnących cen gazu ziemnego i innych kosztów funkcjonowania firm
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14601 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
WG.070.2.2024.MS
Katowice, 2024-08-28 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3513 Pana Posła Andrzeja Gawron oraz grupy posłów w
sprawie obaw sektora MSP dotyczących rosnących cen gazu ziemnego i innych kosztów
funkcjonowania firm, poniżej przedstawiam stosowne wyjaśnienia.
W odpowiedzi na pytanie nr 1: Dlaczego cena gazu dla odbiorców z sektora MŚP jest ustalona
na tak wysokim poziomie wobec faktu, że mamy do czynienia z najniższymi od lat cenami gazu
na holenderskiej giełdzie TTF? informuję, że ceny gazu ziemnego w ofertach skierowanych do
przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, są ustalane w sposób rynkowy.
Zgodnie z obecnymi przepisami prawa kształtowanie cen gazu ziemnego w ofercie
przedsiębiorstw dokonujących sprzedaży gazu ziemnego jest dokonywane bez ingerencji
Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki lub organów administracji rządowej. Mikro, małe oraz
średnie przedsiębiorstwa mają pełną swobodę zarówno w wyborze sprzedawcy gazu
ziemnego, jak i w wyborze ofert specjalnie przygotowanych dla tych odbiorców. W zależności
od wybranej oferty przedsiębiorstwa mogą korzystać zarówno z zindywidualizowanych, jak
i gotowych ofert sprzedawców. Przy czym oferty kierowane do odbiorców przemysłowych
charakteryzują się różnym stopniem ryzyka oraz sposobem kształtowania ceny, co sprawia,
że w momencie zakupu gazu ziemnego przez tego odbiorcę cena gazu może być wyższa bądź
niższa niż aktualna cena na giełdzie. Ceny gazu ziemnego, po których przedsiębiorcy
dokonują zakupu, odzwierciedlają koszt zakupu gazu ziemnego na Towarowej Giełdzie
Energii, która powiązana jest z innymi giełdami gazu ziemnego, między innymi z holenderską
TTF czy niemiecką THE. W związku z tym, cena ta uwzględnia również inne czynniki
cenotwórcze m.in.: koszt rezerwacji zdolności przesyłowych czy też innych opłat np.
niemieckiej opłaty magazynowej, a także właściwe dla danej oferty ryzyka, co składa się na
finalną cenę zakupu gazu ziemnego przez odbiorcę.
W odpowiedzi na pytanie nr 2: Czy Ministerstwo przeprowadziło pogłębioną analizę wpływu
zwiększających się kosztów firm z sektora MŚP i czy grozi nam fala upadłości tych firm oraz
likwidacji miejsc pracy? informuję, że zgodnie z badaniami statystycznymi prowadzonymi
przez Ministra Klimatu i Środowiska cena netto gazu ziemnego, sprzedawanego w II kwartale
2024 r. do przemysłu oraz sektora usług, spadła względem I kwartału 2024 r. W I kwartale
-- 1 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 5
2024 r. średnia cena gazu ziemnego sprzedanego dla sektora przemysłu oraz sektora usług
wyniosła odpowiednio 203,475 zł/MWh oraz 280,728 zł/MWh, natomiast w II kwartale
2024 r. było to odpowiednio 174,293 zł/MWh oraz 256,697 zł/MWh. Przedstawione dane
wskazują na spadek ceny zakupu gazu ziemnego dokonywanego przez różne grupy
odbiorców w II kwartale 2024 r. względem I kwartału 2024 r. odpowiednio o 14,3% w grupie
odbiorców przemysłowych oraz 8,6% w grupie odbiorców z sektora usług.
Badania ankietowe całego sektora przedsiębiorstw wskazują, że ich sytuacja jest obecnie
lepsza niż była w drugiej połowie 2022 r. oraz w 2023 r. Według badań ankietowych
Polskiego Instytutu Ekonomicznego i Banku Gospodarstwa Krajowego (Miesięczny Indeks
Koniunktury1), formułowana przez przedsiębiorców ocena sytuacji ekonomicznej powróciła
pod koniec 2023 r. powyżej poziomu neutralnego (100 pkt.) i utrzymuje się od tego czasu w
okolicach tego poziomu (ostatni, lipcowy odczyt wyniósł 96,8 pkt.). Ocena kondycji
ekonomicznej była optymistyczna również w ostatnim badaniu ankietowym Narodowego
Banku Polskiego2. Według danych za I kwartał 2024 r., odsetek przedsiębiorstw
oczekujących dalszej poprawy sytuacji – zarówno w perspektywie kwartału, jak i w
horyzoncie rocznym – wzrósł kolejny kwartał z rzędu. Tendencja dotyczy większości branż i
klas przedsiębiorstw, a także grupy eksporterów wyspecjalizowanych. Według cytowanego
wcześniej badania Miesięczny Indeks Koniunktury, w lipcu br. główną barierę utrudniającą
działalność firm stanowiły koszty pracownicze (70% wskazań). Na kolejnych miejscach
znalazły się rosnące ceny energii (60%) i niepewność sytuacji gospodarczej (57%).
W strukturze rodzajowej kosztów ogółem udział wynagrodzeń zwiększył się o 2,5 p. proc. a
udział zużycia energii zmniejszył o 0,6 p. proc. w porównaniu do analogicznego okresu
poprzedniego roku. W efekcie koszty energii stanowiły 3,4%, a koszty wynagrodzeń 16,1%
wszystkich kosztów ponoszonych przez firmy. Według ostatniego raportu UNCTAD o
bezpośrednich inwestycjach zagranicznych na świecie, w 2023 r. Polska awansowała z 15. na
14. miejsce na świecie wśród największych odbiorców BIZ3.
W odpowiedzi na pytanie nr 3: Jakie konkretnie rozwiązania przygotowało Ministerstwo
Rozwoju i Technologii, aby firmy z sektora MŚP mogły przetrwać ten trudny okres wzrostu
kosztów ich działalności informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii, tworząc ramy
regulacyjne dla rozwoju polskich firm uwzględnia to, że firmy z sektora MŚP są z reguły
bardziej wrażliwe na skokowy wzrost kosztów prowadzenia biznesu aniżeli duże podmioty.
Z tego względu, to grupa mniejszych firm jest często adresatem wprowadzanych rozwiązań
osłonowych lub zmniejszających obciążenia publicznoprawne.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało dwa programy wsparcia dla
przedsiębiorców - program „Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi
wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r.” oraz program „Pomoc dla
przemysłu energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2023
r.”, które zostały przyjęte przez Radę Ministrów w oparciu o ustawę z dnia 29 września 2022
r. o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku
1 https://mik.pie.net.pl/
2 https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/04/Szybki-Monitoring-NBP-kwiecien-2024.pdf
3 https://unctad.org/news/global-foreign-investment-weak-2023-funding
sustainabledevelopment-sectors-drops-over-10.
-- 2 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 5
energii w latach 2022–2024 (Dz.U. poz. 2088) (dalej: „Ustawa”). Celem ustawy i programów
wsparcia jest przeciwdziałanie negatywnym skutkom nagłego wzrostu cen nośników energii,
który spowodowany jest wojną na Ukrainie i wynikającym z niej ograniczeniem importu
węglowodorów z Rosji.
W ramach pierwszego programu, zgodnie z danymi operatora po rozliczeniu pomocy, MRiT
udzielił pomocy publicznej 195 podmiotom na łączną kwotę 2,321 mld zł. Ilość energii
elektrycznej, której zakup został dofinansowany w programie wyniosła 12,5 TWh, a ilość
gazu ziemnego równowartość 28 TWh. W pierwszym z dwóch naborów do drugiego
programu udzielono pomocy 306 przedsiębiorcom w kwocie 2,172 mld zł. Ilość zgłoszonej
przez beneficjentów energii elektrycznej wyniosła 10,8 TWh, a ilość gazu ziemnego
równowartość 7,8 TWh.
Aktualnie w MRiT trwają prace na programem rządowym pod nazwą „Pomoc dla przemysłu
energochłonnego związana z cenami gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2024 r.” (dalej:
„Program”). Będzie to już trzeci Program realizujący zapisy Ustawy. Podstawą
proponowanego Programu są wytyczne Komisji Europejskiej określone w Komunikacie
„Tymczasowe kryzysowe i przejściowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia
gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy" (dalej: „TCTF”), w którym dopuszczona została
możliwość udzielania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej pomocy publicznej z
tytułu zakłóceń w działalności gospodarki Unii Europejskiej (dalej: „UE”). Pomoc ta ma służyć
przede wszystkim zapewnieniu płynności i dostępu do finansowania dla przedsiębiorstw
zmagających się z wyzwaniami obecnego kryzysu, przy jednoczesnym zachowaniu
warunków działania na jednolitym rynku UE. Wsparcie może być udzielone na pokrycie
zwiększonych kosztów energii elektrycznej oraz gazu ziemnego, w tym skroplonego gazu
ziemnego. Zgodnie ze znowelizowanym TCTF, pomoc może dotyczyć kosztów poniesionych
do dnia 30 czerwca 2024 r. O pomoc w Programie może ubiegać się przedsiębiorca w
rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz.
236), który spełnia warunek energochłonności (koszty energii elektrycznej i gazu ziemnego
stanowiły co najmniej 3 % jego wartości produkcji sprzedanej w 2021 r.) oraz uzyskuje
większość przychodów z działalności w jednej lub wielu podklasach PKD zawartych w
sekcjach B i C.
Przedsiębiorcy uprawnieni w okresie kwalifikowanym do zakupu energii elektrycznej po
ustalonej cenie maksymalnej, na podstawie ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach
nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz
wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku (Dz. U. z 2024 r. poz. 190),
mogą wnioskować o pomoc jedynie z tytułu kosztów zakupu gazu ziemnego. Jako
uprawnionego rozumie się każdy podmiot, któremu powyższa ustawa daje możliwość
skorzystania z ceny maksymalnej, bez względu na to, czy z niej skorzystał. Wielkość
przedsiębiorstwa ustalana jest zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1–3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. –
Prawo przedsiębiorców, tj. bez uwzględniania podmiotów powiązanych.
Bazując na doświadczeniach poprzednich programów, spodziewanym efektem kolejnej
edycji Programu będzie udzielenie pomocy finansowej grupie ok. 300 przedsiębiorców
wykonujących energochłonną działalność przemysłową, w tym branży spożywczej.
-- 3 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 5
Ponadto wsparcie firm z sektora MŚP w przechodzeniu na bardziej zrównoważony model
działalności gospodarczej i bardziej wydajne wykorzystanie zasobów oraz infrastruktury
oferują polskie ośrodki europejskiej sieci przedsiębiorców (EEN). Każdy klient
zainteresowany wsparciem w tym zakresie otrzyma od EEN dopasowane do swoich potrzeb
usługi, świadczone przez doradców ds. zrównoważonego rozwoju. Po przeprowadzeniu
wstępnego audytu modelu działalności firmy, dalsze wsparcie będzie świadczone w zakresie
określonym podczas audytu i zgłoszonych potrzeb. Obejmie ono między innymi:
• doradztwo w zakresie dostępu do finansowania. Poszukiwanie partnerów
biznesowych we wskazanej branży/rynku;
• transfer technologii;
• doradztwo w zakresie legislacji oraz standardów UE;
• wsparcie w zakresie certyfikacji;
• wdrożenie nowych zrównoważonych modeli biznesowych, gospodarki obiegu
zamkniętego, zwiększonej wydajności zasobów i odnawialnych źródeł energii,
również we współpracy z instytucjami partnerskimi (np. z klastrami);
• współpracę z instytucjami badawczo-rozwojowymi.
Wychodząc naprzeciw postulatom przedsiębiorców, którzy dotkliwie odczuli skutki wzrostu
cen i kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w ostatnich latach MRiT przygotowało
nowe rozwiązanie, tzw. „wakacje składkowe” dla przedsiębiorców w zakresie ubezpieczeń
społecznych. Zgodnie z ustawą z dnia 9 maja 2024 r. o zmianie ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 863)
mikroprzedsiębiorcy wpisani do CEIDG, którzy:
• w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku mieli
zgłoszone do ubezpieczeń nie więcej niż dziesięciu ubezpieczonych (w tym także
siebie samych);
• w ostatnich dwóch latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku
nie osiągnęli przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub w co najmniej
jednym roku z dwóch ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia
wniosku, osiągnęli roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej
nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln euro
będą mieli możliwość zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez
jeden miesiąc w każdym roku wykonywania działalności. Z tego prawa będzie można
skorzystać już w grudniu tego roku.
Nieopłacone składki będą sfinansowane z budżetu państwa, zatem korzystanie z
rozwiązania nie będzie powodowało ewentualnego obniżenia (lub wyłączenia) świadczeń z
ubezpieczeń społecznych w przyszłości. Należy podkreślić, że rozwiązanie będzie
dobrowolne – to przedsiębiorca sam zdecyduje, czy i kiedy chce z niego skorzystać
Aktualnie w trakcie procesu legislacyjnego jest projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w
celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad
opracowywania prawa gospodarczego, w którym zaproponowano wprowadzenie ok. 50
„punktowych” rozwiązań o proprzedsiębiorczym charakterze.
-- 4 of 5 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 5 z 5
Najważniejsze obszary objęte projektem:
a) kontrola przedsiębiorców:
skrócenie maksymalnego czasu kontroli mikroprzedsiębiorców (z 12 do 6 dni),
wprowadzenie obowiązku doręczenia przedsiębiorcy przed wszczęciem kontroli
wstępnej listy informacji i dokumentów,
przeciwdziałanie wszczynaniu de facto fikcyjnych kontroli skarbowych jedynie w
celu przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
b) cyfryzacja:
elektronizacja weksla,
forma dokumentowa umowy leasingu,
elektronizacja postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą;
c) Lepsze Regulacje – przyjazne prawo gospodarcze:
zasada „one in one out” (każdemu nałożeniu nowego obowiązku administracyjnego
na przedsiębiorcę powinno towarzyszyć odpowiednie odciążenie w zbliżonym
obszarze),
odpowiednie vacatio legis – 6 miesięcy;
d) rzemiosło:
zmiana definicji rzemiosła i rzemieślnika (rzemiosło będzie mogło być wykonywane
również w formie spółki kapitałowej),
zwiększenie częstotliwości waloryzacji dofinansowania dla rzemieślnika za
szkolenie,
dofinansowanie wypłacane również za przystąpienie do egzaminu, a nie za jego
zdanie;
e) wprowadzanie zachęt do mediacji w postępowaniach sądowych;
f) postępowania administracyjne:
wprowadzenie możliwości wydawania tzw. decyzji hybrydowych (załączniki w
formie elektronicznej),
wprowadzenie obowiązku organu I instancji zastosowania się do decyzji organu
odwoławczego;
g) inne, to np. doprecyzowanie reguł dot. liczenia karencji odnoszącej się do możliwości
ponownego skorzystania z tzw. „Małego ZUS Plus”.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2024-08-28 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
-- 5 of 5 --