Interpelacja w sprawie krajowego przemysłu wytwarzającego płyty drewnopochodne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3512
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie krajowego przemysłu wytwarzającego płyty drewnopochodne
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 24-06-2024
Szanowna Pani Minister!
Przedstawiciele Stowarzyszenia Płyt Drewnopochodnych w Polsce wskazują, że ich branża od dawna ma problem z zaopatrzeniem w surowiec drzewny. Jednym z proponowanych przez nich rozwiązań byłoby zwiększenie udziału drewna poużytkowego w produkcji ich wyrobów. W tym celu należałoby podjąć działania prowadzące do zwiększenia podaży drewna poużytkowego oraz usprawnienia zbiórki odpadów drzewnych, np. poprzez wprowadzenie prawnego obowiązku wydzielania strumienia odpadów drzewnych czy ograniczenia możliwości niekontrolowanego przekazywania odpadów drzewnych osobom fizycznym. Wiele krajów UE, przy wsparciu rządowych przepisów, zawraca do produkcji od 50 do nawet 100 proc. odpadów drewna poużytkowego, co niesie liczne korzyści dla środowiska i wpisuje się w szeroko rozumianą „gospodarkę o obiegu zamkniętym”. Niestety, w Polsce poziom odzyskiwanego materiału drzewnego z odpadów jest nadal niewystarczający i potrzebne jest szukanie tego typu surowca na rynkach zagranicznych. Polskie przedsiębiorstwa zbudowały bądź są w trakcie budowy nowoczesnych instalacji oczyszczających odpady drzewne z zanieczyszczeń, których zdolność przetwarzania znacznie przekracza obecne ilości surowca odpadowego na rynku krajowym, jednak wskutek jego braku moce przerobowe instalacji recyklingowych nie są dziś w pełni wykorzystywane.
Ponadto przedstawiciele branży postulują wprowadzenie krajowej klasyfikacji odpadów/pozostałości drzewnych. Doświadczenia naszych zachodnich sąsiadów potwierdzają, że klasyfikacja opierająca się na liście kodów odpadów jest niewystarczająca i niezmiernie trudna w zastosowaniu, szczególnie w kontekście pochodzenia i możliwości wykorzystania odpadów. Odpady drzewne nienadające się do odzysku materiałowego mogą stanowić paliwo klasyfikowane jako OZE. Właściwa klasyfikacja opierająca się o limity zawartości zanieczyszczeń pozwalałaby na określenie parametrów instalacji, w których można spalać odpady bez szkody dla środowiska, przy jednoczesnej redukcji emisji CO2. Odpady zawierające drewno powinny być maksymalnie wykorzystane materiałowo (recykling), a ich unieszkodliwienie powinno być dopuszczone dopiero w sytuacji, gdy w danym miejscu i czasie inne kierunki ich wykorzystania nie będą możliwe (również z przyczyn ekonomicznych). Dlatego niezbędna jest analiza i podjęcie wspólnych prac celem wypracowania rozwiązań legislacyjnych określających w sposób jasny i przejrzysty zakres możliwych zastosowań dla danego typu odpadów. Byłoby to rozwiązanie korzystne dla wszystkich użytkowników rynku drewna, gdyż w sposób klarowny określiłoby zakres zastosowania drewna (produkcja/odzysk materiałowy, wykorzystanie jako paliwa, unieszkodliwianie).
Kolejnym postulatem jest konieczność uznania w drodze rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska pyłów drzewnych powstających z sortowania surowca drzewnego oraz obróbki mechanicznej płyt drewnopochodnych jako produktu ubocznego. Prace nad ww. rozporządzeniem rozpoczęły się w ministerstwie już kilka lat temu. Stowarzyszenie Płyt Drewnopochodnych w Polsce uczestniczyło w nich od początku, ale niestety 3 lata temu utknęły one w martwym punkcie. Pomimo wielu spotkań i zapewnień ze strony Ministerstwa Klimatu i Środowiska do dziś zagadnienie to nie zostało rozwiązane. Brak jednolitej wykładni prawnej powoduje różne interpretacje urzędów w kwestii klasyfikacji pyłów i innych odpadów drzewnych powstających podczas produkcji płyt drewnopochodnych.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister ustosunkuje się do każdej z trzech przedstawionych kwestii?
Czy istnieje możliwość podjęcia analiz, rozmów z przedstawicielami branży oraz finalnie wprowadzenia zmian legislacyjnych we wskazanych obszarach? Co ewentualnie stoi temu na przeszkodzie?
Jakie inne działania planuje podjąć ministerstwo, by wesprzeć krajowy przemysł wytwarzający płyty drewnopochodne, który zajmuje pod względem produkcji 2 miejsce w Unii Europejskiej oraz 7 miejsce na świecie i stanowi podstawę rozwoju i potęgi polskiego przemysłu meblarskiego?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12049 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.80.2024.KM
3269994.12899669.10378853
Warszawa, 15-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Katarzyny Osos w sprawie krajowego przemysłu
wytwarzającego płyty drewnopochodne, znak: K10INT3512, poniżej przekazuję informacje
w zakresie posiadanych kompetencji.
Na wstępie informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska popiera potrzebę zwiększenia
recyklingu drewna poużytkowego w Polsce i efektywnego zbierania tych odpadów,
aby przyczynić się do tworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zapewniać ciągłość
dostępności surowca.
Mając na uwadze powyższe, zagospodarowanie jak największej ilości odpadów przez
recykling wymaga, aby odpady były zbierane selektywnie oraz były jak najlepszej jakości.
Dlatego też jednym z wyzwań w najbliższym czasie będzie dalszy rozwój systemu
selektywnego zbierania odpadów na terenie kraju, który zapewni pozyskanie odpadów
nadających się do recyklingu, w tym drewna poużytkowego.
Zatem wychodząc naprzeciw oczekiwaniom branży, resort klimatu i środowiska podjął
prace nad zmianą przepisów art. 101a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1
dotyczącego obowiązku selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Określony podział odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR) na poszczególne
frakcje, takie jak: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne (beton,
cegła, płytki i materiały ceramiczne, kamienie), nie będzie bezpośrednio opierał się na
obowiązku segregacji u źródła, ale będzie również umożliwiał przekazanie odpadów innemu
uprawnionemu podmiotowi, który zajmie się segregacją odpadów BiR. Powyższa zmiana
pozwoli na stworzenie jednolitego systemu selektywnej zbiórki, a prawidłowa segregacja
odpadów powinna również mieć wpływ na poprawę dostępności do surowca na rynku
oraz ułatwić jego dalsze wykorzystanie.
Dodatkowo informuję, że obecnie trwa opracowywanie stanowiska MKiŚ do zgłoszonych
uwag w ramach opiniowania, konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych do
projektu ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach
oraz niektórych innych ustaw (UC23), który wprowadza ww. rozwiązania.
Warto również zauważyć, ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach określa obowiązek utworzenia przez gminy punktów selektywnego
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 , ze zm.
-- 1 of 4 --
2
zbierania odpadów komunalnych, które zapewnią przyjmowanie różnych rodzajów
odpadów od właścicieli nieruchomości, w tym odpadów zawierających drewno. Wskazane
powyżej przepisy mają na celu zapewnienie jak najwyższej jakości surowców wtórnych,
które będą możliwe do zagospodarowania poprzez przygotowanie do ponownego użycia
i recyklingu. Zatem nie ma przeciwwskazań, aby we współpracy z gminami oraz branżą
pozyskiwać drewno poużytkowe do recyklingu.
Dodatkowo z uwagi na sygnalizowane przez branżę meblarską problemy dotyczące
pozyskiwania surowca do produkcji płyt drewnopochodnych, Ministerstwo Klimatu
i Środowiska zwróciło się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii z prośbą o zlecenie
przeprowadzenia analizy (ewentualnie ekspertyzy) przez podgrupę zadaniową ds. audytu
GOZ tj. KIS GOZ, dotyczącej przeglądu norm dla surowca drzewnego
oraz drewnopochodnego, jak również podjęcie działań związanych z analizą rynku
w zakresie ułatwienia gospodarowania surowcem drzewnym oraz drewnopochodnym,
zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.
W odniesieniu do kwestii ograniczenia możliwości niekontrolowanego przekazywania
odpadów drzewnych osobom fizycznym informuję, że w świetle ustawy o odpadach
zakazuje się przetwarzania odpadów poza instalacjami i urządzeniami.
Jednakże istnieją wyjątki od tej zasady, gdyż art. 27 ust. 8 powyższej ustawy stanowi, że
osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać
odzyskowi ściśle określone rodzaje odpadów, w takich ilościach, które mogą bezpiecznie
wykorzystać na potrzeby własne. Szczegółowe przepisy w tym zakresie zawarte są
w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów
odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami
mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku2.
Zgodnie z tym rozporządzeniem odpady zaklasyfikowane pod kodem 17 02 01 tj. odpady
drewna lub 15 01 03 tj. opakowania z drewna mogą zostać wykorzystane jako paliwo lub
do wykonywania drobnych napraw i konserwacji, odpady o kodzie 17 02 01 dodatkowo
mogą być wykorzystane jako materiał budowlany w ilości zgodnej z możliwościami ich
zagospodarowania.
Jednocześnie zwracam uwagę, że zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach osoba fizyczna
lub jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą, może poddawać odzyskowi odpady
po spełnieniu wszystkich warunków ww. rozporządzenia.
W odniesieniu do klasyfikacji odpadów, w tym pozostałości drzewnych informuję,
że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu
odpadów3, odpady należy klasyfikować ze względu na źródło powstania. W objaśnieniu nr
3 do ww. rozporządzenia wskazano szczegółowe zasady prawidłowego zaklasyfikowania
odpadów do konkretnej grupy odpadów, wraz z przypisaniem odpowiedniego kodu
odpadów. Wspomniane powyżej rozporządzenie zapewnia wykonanie decyzji Komisji z dnia
18 grudnia 2014 r. zmieniającej decyzję 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów
zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE. Zatem rozporządzenie
Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów jest zgodne
z przepisami europejskimi.
Ponadto informuję, że obowiązek klasyfikacji odpadów spoczywa w pierwszej kolejności na
wytwórcy odpadów, który powinien dokonać jego prawidłowej klasyfikacji.
2 Dz. U. z 2016 r. poz. 93
3 Dz. U. z 2020 r. poz. 10
-- 2 of 4 --
3
W związku z powyższym wydaje się, że brak jest konieczności wprowadzenia dodatkowych
klasyfikacji dla odpadów, innych niż te określone w ww. rozporządzeniu.
Natomiast w odniesieniu do prac nad rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska
w sprawie szczegółowych warunków uznania pozostałości powstających podczas produkcji
płyt drewnopochodnych za produkt uboczny informuję, że mając na uwadze względy
zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony środowiska, obecnie w MKiŚ nie są
prowadzone prace nad regulacjami określającymi szczegółowe warunki uznania
pozostałości powstających podczas produkcji płyt drewnopochodnych za produkt uboczny.
W tym miejscu należy wskazać, że lokalne społeczności i organizacje ekologiczne
niejednokrotnie informowały o uciążliwościach związanych z funkcjonowaniem zakładów
produkujących płyty drewnopochodne na danym terenie, zwłaszcza w kontekście emisji do
powietrza. Podnoszone przez okolicznych mieszkańców kwestie związane z negatywnym
oddziaływaniem zakładów produkujących płyty drewnopochodne na jakość powietrza,
doprowadziły w efekcie do zaostrzenia w 2018 r. przepisów dotyczących procedury uznania
przedmiotów lub substancji za produkt uboczny. Z inicjatywy grupy posłów wprowadzono
zmiany w art. 11 ustawy o odpadach, zgodnie z którymi uznanie przedmiotu lub substancji
za produkt uboczny następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez
marszałka województwa po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego inspektora ochrony
środowiska, a nie na podstawie tzw. milczącej zgody, która ówcześnie obowiązywała.
Zmiany przepisów miały wyeliminować ryzyko wykorzystywania pozostałości z procesu
produkcyjnego jako produktu ubocznego bez zastosowania rygorystycznych wymogów
ochrony środowiska, mogące powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska.
Niezależnie od powyższego, w mojej opinii, wprowadzenie nowych regulacji w zakresie
produktu ubocznego nie stanowiłoby rozwiązania problemu braku surowca do produkcji
płyt drewnopochodnych na rynku. Podkreślenia wymaga, że kwestie związane
z ewentualnym uznaniem pozostałości za produkty uboczne oraz sposób postępowania
z nimi w zakładach przemysłowych są już regulowane w przepisach ustawy o odpadach i
może się to odbywać na podstawie indywidualnych decyzji właściwego organu. Warto
zaznaczyć, że produkty przetworzenia drewna takie jak kora, strużyny, odziomki
pomanipulacyjne, wałki połuszczarskie, trociny, wióry, zrębki, zrzyny, szczapy i inne
pochodzące z przetworzenia tych produktów, stanowiące mechanicznie przetworzony
naturalny surowiec drzewny niezawierający jakichkolwiek innych substancji (a więc
zaliczane do biomasy), spełniające warunki określone w ustawie o odpadach, są zwolnione
z obowiązku dokonywania zgłoszenia i uzyskiwania decyzji administracyjnej
potwierdzającej spełnienie warunków uznania za produkt uboczny.
Należy również dodać, że w Polsce zakazuje się przetwarzania odpadów (w tym w sposób
termiczny) poza instalacjami i urządzeniami4. W myśl przepisów ten, kto wbrew zakazowi
termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów,
podlega karze aresztu lub grzywny5.
Osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać
odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów6, za pomocą metod odzysku7 i w takich ilościach,
które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Zgodnie z rozporządzeniem
4 Art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587).
5 Art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587).
6 Art. 27 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587).
7 Określone w przepisach wydanych na podstawie art. 27 ust. 10 ustawy o odpadach.
-- 3 of 4 --
4
w sprawie listy rodzajów odpadów8, drewno pochodzące z budowy, remontów i demontażu
obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej może być wykorzystywane jako
paliwo, o ile, nie jest zanieczyszczone impregnatami i powłokami ochronnymi, lub do
wykonywania drobnych napraw i konserwacji, lub do wykorzystania jako materiał
budowlany. Dotyczy to przede wszystkim odpadów drewnianych.
W ramach rekomendacji z przeprowadzonego przeglądu wymagań jakościowych dla paliw
stałych9, Minister Klimatu i Środowiska wskazał na potrzebę ustanowienia wymagań
jakościowych dla paliw biomasowych wprowadzanych do obrotu z przeznaczeniem do
użycia w sektorze bytowo-komunalnym. Uzasadnieniem jest potrzeba poprawy jakości
powietrza, w tym ograniczenia emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji,
W celu wykonania tej rekomendacji zaproponowano wprowadzenie nowych regulacji do
ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.
Proponuje się wprowadzenie upoważnienia do określenia, w drodze rozporządzenia,
wymagań jakościowych dla paliw stałych biomasowych wprowadzanych do obrotu
z przeznaczeniem do użycia w gospodarstwach domowych oraz w instalacjach spalania
o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW odpowiednio dla:
1) biomasy pozyskanej z drzew i krzewów, w postaci brykietu lub peletu,
2) biomasy rolniczej, w postaci brykietu lub peletu,
3) biomasy pozyskanej z drzew i krzewów, w postaci zrębki drzewnej lub drewna
kawałkowego.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM,
2. Pan Krzysztof Paszyk, Minister Rozwoju i Technologii.
8 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby
fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne,
oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U z 2016 r. poz. 93) (dalej rozporządzenie w sprawie listy rodzajów
odpadów).
9 Art. 3a ust. 2a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U.
z 2024 r., poz 846, z późn. zm.).
-- 4 of 4 --