Interpelacja nr 3500
Interpelacja w sprawie działań związanych z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań związanych z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej
Interpelacja nr 3500
do ministra infrastruktury
w sprawie działań związanych z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 21-06-2024
Szanowna Pani Minister,
susza hydrologiczna dotyka nie tylko pól uprawnych czy lasów, ale także dużych zbiorników wodnych jak jeziora, które zaczynają wysychać. Ich powierzchnia zaskakująco szybko się kurczy. Przykładem mogą być akweny Pojezierza Lubuskiego (jezioro Głębokie w Międzyrzeczu) czy Pojezierza Mazurskiego (jezioro Świętajno). Wiąże się to nie tylko z coraz większą stratą dla świata przyrody, ale także z pogarszającym się funkcjonowaniem miejscowości turystycznych. Mieszkańcy, urzędnicy i specjaliści od lat alarmują i równocześnie szukają rozwiązań, w jaki sposób zahamować obniżanie się poziomu wód w tych zbiornikach. Jeśli nie podejmie się żadnych działań w tym obszarze, za kilka lat wiele naszych jezior po prostu zniknie z map.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy obecnie trwają prace legislacyjne związane z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej, w tym tej dotykającej jezior, oraz zabezpieczeniem środków na ten cel?
2. Jak będzie wyglądać systemowe wsparcie finansowe właścicieli, w tym podmiotów zarządzających akwenami w imieniu Skarbu Państwa, jak i jednostek samorządu terytorialnego, które dotknięte tym niekorzystnym zjawiskiem pozostają z problemem same?
3. Jakie inne działania w tym obszarze planuje podjąć ministerstwo i kiedy?
Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 3500
do ministra infrastruktury
w sprawie działań związanych z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 21-06-2024
Szanowna Pani Minister,
susza hydrologiczna dotyka nie tylko pól uprawnych czy lasów, ale także dużych zbiorników wodnych jak jeziora, które zaczynają wysychać. Ich powierzchnia zaskakująco szybko się kurczy. Przykładem mogą być akweny Pojezierza Lubuskiego (jezioro Głębokie w Międzyrzeczu) czy Pojezierza Mazurskiego (jezioro Świętajno). Wiąże się to nie tylko z coraz większą stratą dla świata przyrody, ale także z pogarszającym się funkcjonowaniem miejscowości turystycznych. Mieszkańcy, urzędnicy i specjaliści od lat alarmują i równocześnie szukają rozwiązań, w jaki sposób zahamować obniżanie się poziomu wód w tych zbiornikach. Jeśli nie podejmie się żadnych działań w tym obszarze, za kilka lat wiele naszych jezior po prostu zniknie z map.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy obecnie trwają prace legislacyjne związane z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej, w tym tej dotykającej jezior, oraz zabezpieczeniem środków na ten cel?
2. Jak będzie wyglądać systemowe wsparcie finansowe właścicieli, w tym podmiotów zarządzających akwenami w imieniu Skarbu Państwa, jak i jednostek samorządu terytorialnego, które dotknięte tym niekorzystnym zjawiskiem pozostają z problemem same?
3. Jakie inne działania w tym obszarze planuje podjąć ministerstwo i kiedy?
Z wyrazami szacunku Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7951 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-8.054.8.2024
Warszawa, 07 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3500 Posłanki na Sejm RP, Pani Katarzyny Osos w sprawie
działań związanych z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej, przesłanej przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przy piśmie znak: BM-WP.050.86.2024.KM z dnia 11
lipca br., przekazuję poniżej odpowiedź na pytania zawarte w interpelacji.
1. Czy obecnie trwają prace legislacyjne związane z przeciwdziałaniem suszy
hydrologicznej, w tym tej dotykającej jezior oraz zabezpieczeniem środków na
ten cel?
Przeciwdziałanie skutkom suszy prowadzi się zgodnie z planem przeciwdziałania skutkom
suszy, w myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2024
r. poz. 1087 ze zm.). Plan przeciwdziałania skutkom suszy na okres od 2021 do 2027 r.
został przyjęty 15 lipca 2021 r. w drodze rozporządzenia Ministra Infrastruktury (Dz. U.
z 2021 r. poz. 1615), dalej PPSS.
Aktualnie zostały podjęte prace w celu aktualizacji przedmiotowego rozporządzenia.
Zgodnie z ustawą - Prawo wodne dokument ten podlega nie rzadziej niż raz na 6 lat
aktualizacji. Zakończenie całości prac nad aktualizacją PPSS przewidziane jest w II kwartale
2027 r.
2. Jak będzie wyglądać systemowe wsparcie finansowe właścicieli, w tym
podmiotów zarządzających akwenami w imieniu Skarbu Państwa, jak
i jednostek samorządu terytorialnego, które dotknięte tym niekorzystnym
zjawiskiem pozostają z problemem same?
PGW Wody Polskie zgodnie z art. 258 ust. 1 ustawy – Prawo wodne reprezentują Skarb
Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód,
o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, tj. śródlądowych wód płynących, wód
podziemnych oraz do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi.
Aktualnie PGW Wody Polskie realizuje ponad 10 inwestycji mających na celu głównie
przeciwdziałanie skutkom suszy, które są finansowane ze środków własnych, dotacji
z budżetu państwa oraz w ramach środków unijnych.
Zadania służące ww. celowi zostały uwzględnione m.in. w następujących programach:
Programie Żuławskim – 2030, programie pn. Zwiększenie retencji i odbudowa zasobów
wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski wschodniej, programie
wieloletnim pn. Ochrona przeciwpowodziowa i osiągnięcie korzystnego bilansu wodnego
-- 1 of 3 --
2
w rejonie Odry Środkowej – cofka stopnia wodnego Malczyce oraz ww. Programie
kształtowania zasobów wodnych. Ponadto, część z inwestycji mających także na celu
przeciwdziałanie skutkom suszy została także wpisana do ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.
o rewitalizacji rzeki Odry (Dz.U. 2023 poz. 1963).
Planowana jest realizacja ponad 50 inwestycji służących przeciwdziałaniu skutkom suszy.
Ministerstwo Infrastruktury wspólnie z PGW Wody Polskie podejmuje działania
zmierzające do pozyskania środków na ich realizację. Zadania te są planowane do realizacji
m.in. ze środków własnych PGW Wody Polskie, dotacji z budżetu państwa oraz w ramach
zewnętrznych źródeł finansowania – programów operacyjnych kolejnych perspektyw
finansowych UE oraz zwrotnych środków z międzynarodowych instytucji finansowych.
Głównym źródłem finansowania zadań PGW Wody Polskie w ramach funduszy
europejskich w najbliższych latach będzie program operacyjny Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027 (FEnIKS). W celu zwiększenia odporności
na suszę i powodzie w programie FEnIKS możliwe będzie wsparcie systemów małej
retencji, renaturyzacji przekształconych cieków wodnych i ich dolin (m.in. poprzez
zwiększanie rozstawu wałów przeciwpowodziowych) oraz renaturyzacji obszarów od wód
zależnych z wykorzystaniem naturalnych mechanizmów ekosystemowych (nature - based
solutions). Ponadto działania będą skierowane na zapewnienie bezpieczeństwa
powodziowego i przeciwdziałanie suszy poprzez budowę, przebudowę lub remont
urządzeń wodnych i infrastruktury towarzyszącej.
PGW Wody Polskie w ramach budowy i modernizacji urządzeń wodnych planuje realizację
13 zadań inwestycyjnych, a w ramach renaturyzacji cieków wodnych 12 projektów.
Wszystkie zaplanowane zadania wpisują się w szeroko pojętą adaptację do zmian klimatu,
zapobieganie klęskom i katastrofom i poprawę bilansu wodnego. Po przejściu procedury
weryfikacji i naboru zadania będą mogły być realizowane w latach 2024-2029.
Oferta funduszy europejskich na lata 2021-2027 skierowana jest do szeregu podmiotów,
m.in. do państwowych jednostek budżetowych i administracji publicznej, jednostek
samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw, podmiotów świadczących usługi publiczne
w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego,
właścicieli budynków mieszkalnych. Programy operacyjne na poziomie krajowym – takie
jak FEnIKS oraz na poziomie wojewódzkim – Fundusze Europejskie dla Regionów, będą
finansować ochronę mieszkańców przed powodzią oraz minimalizację skutków suszy.
Fundusze Europejskie dla Regionów są uzupełnieniem krajowych programów
europejskich, przy czym w ich przypadku o zakresie i kierunku interwencji decydują
samorządy województw. Fundusze oferują wsparcie w formie dotacji, instrumentów
finansowych, instrumentów łączących finansowanie zwrotne i dotacyjne. W przypadku
projektów związanych z gospodarką wodną Instytucją Zarządzającą w Programie FEnIKS
jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Instytucją Pośredniczącą – Ministerstwo
Klimatu i Środowiska a Instytucją Wdrażającą - Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej.
-- 2 of 3 --
3
3. Jakie inne działania w tym obszarze planuje podjąć Ministerstwo i kiedy?
Obecnie wdrażane są działania zawarte w PPSS, w tym realizowane przez PGW Wody
Polskie inwestycje, o których mowa w pkt. 2 niniejszej odpowiedzi na interpelację.
Jak wskazano w pkt 1 trwa również proces aktualizacji PPSS. W ramach prac nad
aktualizacją PPSS w szczególności zostanie:
zaktualizowana metodyka opracowania dokumentu,
przeprowadzona ankietyzacja wśród interesariuszy,
przeprowadzone półroczne konsultacje projektu dokumentu – prowadzone przez
ministra właściwego ds. gospodarki wodnej,
przeprowadzona strategiczna ocena oddziaływania na środowisko projektu
planu,
opracowany projekt aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy,
przeprowadzone działania informacyjno-promocyjne towarzyszące realizacji
projektu.
Należy zaznaczyć, że PPSS przyjęty w 2021 r. skupia się przede wszystkim na aspekcie
przeciwdziałania skutkom suszy i zwiększaniu retencji. W aktualizacji PPSS natomiast jest
planowane także wskazanie aspektów zarządzania ryzykiem suszy, tj. działań
operacyjnych, które należy wdrożyć w przypadku wystąpienia suszy. Takie podejście jest
zgodne z wytycznymi Komisji Europejskiej wskazującymi, że plany zarządzania ryzykiem
suszy powinny zawierać w szczególności:
wskaźniki i progi określające początek, koniec i stopień intensywności wystąpienia
suszy;
działania, które należy podjąć w każdym stopniu wystąpienia suszy w celu
przeciwdziałania obniżeniu stanu wody i złagodzenia negatywnych skutków suszy;
ramy organizacyjne dotyczące postępowania w przypadku wystąpienia suszy.
Aktualizację PPSS przygotowują Wody Polskie w uzgodnieniu z ministrem właściwym do
spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do
spraw rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz
wojewodami, uwzględniając podział kraju na obszary dorzeczy, na podstawie art. 185
ustawy - Prawo wodne.
Zgodnie z art. 185 ust. 6 ustawy - Prawo wodne, aktualizacja PPSS zostanie przyjęta
w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki wodnej.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-8.054.8.2024
Warszawa, 07 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3500 Posłanki na Sejm RP, Pani Katarzyny Osos w sprawie
działań związanych z przeciwdziałaniem suszy hydrologicznej, przesłanej przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przy piśmie znak: BM-WP.050.86.2024.KM z dnia 11
lipca br., przekazuję poniżej odpowiedź na pytania zawarte w interpelacji.
1. Czy obecnie trwają prace legislacyjne związane z przeciwdziałaniem suszy
hydrologicznej, w tym tej dotykającej jezior oraz zabezpieczeniem środków na
ten cel?
Przeciwdziałanie skutkom suszy prowadzi się zgodnie z planem przeciwdziałania skutkom
suszy, w myśl art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2024
r. poz. 1087 ze zm.). Plan przeciwdziałania skutkom suszy na okres od 2021 do 2027 r.
został przyjęty 15 lipca 2021 r. w drodze rozporządzenia Ministra Infrastruktury (Dz. U.
z 2021 r. poz. 1615), dalej PPSS.
Aktualnie zostały podjęte prace w celu aktualizacji przedmiotowego rozporządzenia.
Zgodnie z ustawą - Prawo wodne dokument ten podlega nie rzadziej niż raz na 6 lat
aktualizacji. Zakończenie całości prac nad aktualizacją PPSS przewidziane jest w II kwartale
2027 r.
2. Jak będzie wyglądać systemowe wsparcie finansowe właścicieli, w tym
podmiotów zarządzających akwenami w imieniu Skarbu Państwa, jak
i jednostek samorządu terytorialnego, które dotknięte tym niekorzystnym
zjawiskiem pozostają z problemem same?
PGW Wody Polskie zgodnie z art. 258 ust. 1 ustawy – Prawo wodne reprezentują Skarb
Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód,
o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, tj. śródlądowych wód płynących, wód
podziemnych oraz do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi.
Aktualnie PGW Wody Polskie realizuje ponad 10 inwestycji mających na celu głównie
przeciwdziałanie skutkom suszy, które są finansowane ze środków własnych, dotacji
z budżetu państwa oraz w ramach środków unijnych.
Zadania służące ww. celowi zostały uwzględnione m.in. w następujących programach:
Programie Żuławskim – 2030, programie pn. Zwiększenie retencji i odbudowa zasobów
wodnych terenów pogórniczych na obszarze Wielkopolski wschodniej, programie
wieloletnim pn. Ochrona przeciwpowodziowa i osiągnięcie korzystnego bilansu wodnego
-- 1 of 3 --
2
w rejonie Odry Środkowej – cofka stopnia wodnego Malczyce oraz ww. Programie
kształtowania zasobów wodnych. Ponadto, część z inwestycji mających także na celu
przeciwdziałanie skutkom suszy została także wpisana do ustawy z dnia 13 lipca 2023 r.
o rewitalizacji rzeki Odry (Dz.U. 2023 poz. 1963).
Planowana jest realizacja ponad 50 inwestycji służących przeciwdziałaniu skutkom suszy.
Ministerstwo Infrastruktury wspólnie z PGW Wody Polskie podejmuje działania
zmierzające do pozyskania środków na ich realizację. Zadania te są planowane do realizacji
m.in. ze środków własnych PGW Wody Polskie, dotacji z budżetu państwa oraz w ramach
zewnętrznych źródeł finansowania – programów operacyjnych kolejnych perspektyw
finansowych UE oraz zwrotnych środków z międzynarodowych instytucji finansowych.
Głównym źródłem finansowania zadań PGW Wody Polskie w ramach funduszy
europejskich w najbliższych latach będzie program operacyjny Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027 (FEnIKS). W celu zwiększenia odporności
na suszę i powodzie w programie FEnIKS możliwe będzie wsparcie systemów małej
retencji, renaturyzacji przekształconych cieków wodnych i ich dolin (m.in. poprzez
zwiększanie rozstawu wałów przeciwpowodziowych) oraz renaturyzacji obszarów od wód
zależnych z wykorzystaniem naturalnych mechanizmów ekosystemowych (nature - based
solutions). Ponadto działania będą skierowane na zapewnienie bezpieczeństwa
powodziowego i przeciwdziałanie suszy poprzez budowę, przebudowę lub remont
urządzeń wodnych i infrastruktury towarzyszącej.
PGW Wody Polskie w ramach budowy i modernizacji urządzeń wodnych planuje realizację
13 zadań inwestycyjnych, a w ramach renaturyzacji cieków wodnych 12 projektów.
Wszystkie zaplanowane zadania wpisują się w szeroko pojętą adaptację do zmian klimatu,
zapobieganie klęskom i katastrofom i poprawę bilansu wodnego. Po przejściu procedury
weryfikacji i naboru zadania będą mogły być realizowane w latach 2024-2029.
Oferta funduszy europejskich na lata 2021-2027 skierowana jest do szeregu podmiotów,
m.in. do państwowych jednostek budżetowych i administracji publicznej, jednostek
samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw, podmiotów świadczących usługi publiczne
w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego,
właścicieli budynków mieszkalnych. Programy operacyjne na poziomie krajowym – takie
jak FEnIKS oraz na poziomie wojewódzkim – Fundusze Europejskie dla Regionów, będą
finansować ochronę mieszkańców przed powodzią oraz minimalizację skutków suszy.
Fundusze Europejskie dla Regionów są uzupełnieniem krajowych programów
europejskich, przy czym w ich przypadku o zakresie i kierunku interwencji decydują
samorządy województw. Fundusze oferują wsparcie w formie dotacji, instrumentów
finansowych, instrumentów łączących finansowanie zwrotne i dotacyjne. W przypadku
projektów związanych z gospodarką wodną Instytucją Zarządzającą w Programie FEnIKS
jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Instytucją Pośredniczącą – Ministerstwo
Klimatu i Środowiska a Instytucją Wdrażającą - Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej.
-- 2 of 3 --
3
3. Jakie inne działania w tym obszarze planuje podjąć Ministerstwo i kiedy?
Obecnie wdrażane są działania zawarte w PPSS, w tym realizowane przez PGW Wody
Polskie inwestycje, o których mowa w pkt. 2 niniejszej odpowiedzi na interpelację.
Jak wskazano w pkt 1 trwa również proces aktualizacji PPSS. W ramach prac nad
aktualizacją PPSS w szczególności zostanie:
zaktualizowana metodyka opracowania dokumentu,
przeprowadzona ankietyzacja wśród interesariuszy,
przeprowadzone półroczne konsultacje projektu dokumentu – prowadzone przez
ministra właściwego ds. gospodarki wodnej,
przeprowadzona strategiczna ocena oddziaływania na środowisko projektu
planu,
opracowany projekt aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy,
przeprowadzone działania informacyjno-promocyjne towarzyszące realizacji
projektu.
Należy zaznaczyć, że PPSS przyjęty w 2021 r. skupia się przede wszystkim na aspekcie
przeciwdziałania skutkom suszy i zwiększaniu retencji. W aktualizacji PPSS natomiast jest
planowane także wskazanie aspektów zarządzania ryzykiem suszy, tj. działań
operacyjnych, które należy wdrożyć w przypadku wystąpienia suszy. Takie podejście jest
zgodne z wytycznymi Komisji Europejskiej wskazującymi, że plany zarządzania ryzykiem
suszy powinny zawierać w szczególności:
wskaźniki i progi określające początek, koniec i stopień intensywności wystąpienia
suszy;
działania, które należy podjąć w każdym stopniu wystąpienia suszy w celu
przeciwdziałania obniżeniu stanu wody i złagodzenia negatywnych skutków suszy;
ramy organizacyjne dotyczące postępowania w przypadku wystąpienia suszy.
Aktualizację PPSS przygotowują Wody Polskie w uzgodnieniu z ministrem właściwym do
spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, ministrem właściwym do
spraw rybołówstwa, ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej oraz
wojewodami, uwzględniając podział kraju na obszary dorzeczy, na podstawie art. 185
ustawy - Prawo wodne.
Zgodnie z art. 185 ust. 6 ustawy - Prawo wodne, aktualizacja PPSS zostanie przyjęta
w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki wodnej.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --