Interpelacja nr 3491
Interpelacja w sprawie dokonania zmian w ustawie o emeryturach i rentach funkcjonariuszy służb mundurowych świadczących pracę po zwolnieniu ze służby
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dokonania zmian w ustawie o emeryturach i rentach funkcjonariuszy służb mundurowych świadczących pracę po zwolnieniu ze służby
Interpelacja nr 3491
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dokonania zmian w ustawie o emeryturach i rentach funkcjonariuszy służb mundurowych świadczących pracę po zwolnieniu ze służby
Zgłaszający: Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 20-06-2024
Szanowna Pani Minister,
obecnie istnieje podział na żołnierzy przyjętych do służby przed dniem 1 stycznia 1999 r. i przyjętych po 1 stycznia 1999 r. W świetle art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury z FUS, obok emerytury dla żołnierzy i funkcjonariuszy służb mundurowych, mają tylko ci, którzy wstąpili do służby po 1 stycznia 1999 r. Prawa takiego nie mają żołnierze i funkcjonariusze, którzy wstąpili do służby przed 2 stycznia 1999 r.
W odniesieniu do żołnierzy występuje więc rażąco nierówne traktowanie w zakresie prawa do emerytur, w zależności od czasu powołania do służby wojskowej, a mianowicie żołnierz, który wstąpił do służby w armii przed 2 stycznia 1999 r. i osiągnął pełną emeryturę wojskową w wysokości do 75% podstawy jej wymiaru, wyliczoną wyłącznie za okresy służby wojskowej, nie może, zgodnie z obecną interpretacją przepisów, korzystać z emerytury z systemu powszechnego, natomiast żołnierz, który wstąpił do służby w armii po 1 stycznia 1999 r. i osiągnął pełną emeryturę wojskową w wysokości 75% podstawy jej wymiaru, wyliczoną wyłącznie za okresy służby wojskowej, może korzystać z emerytury z systemu powszechnego. W tej sytuacji daje się zauważyć nierówność w uprawnieniach emerytalnych żołnierzy w zależności od czasu powołania do służby wojskowej.
W związku z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu świadczonej pracy w ramach umów o pracę po zakończeniu służby emerytowani wojskowi czują się pokrzywdzeni ich różnym traktowaniem ze względu na czas rozpoczęcia służby. Istnienie rozbieżności w zakresie uprawnień emerytalnych, a zatem w traktowaniu osób wstępujących do służby wojskowej po 1 stycznia 1999 r. i osób, które rozpoczęły swoją służbę przed tą datą, potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt III UZP 7/21), stwierdzającej, że „ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się tylko jedno z tych świadczeń – wyższe wybrane przez niego”. Emerytowani wojskowi, którzy mają pełną emeryturę wojskową w wysokości 75%, oraz ci, którzy mają niepełną emeryturę wojskową, ponieważ ich jednostki zostały rozwiązane i mogą doliczyć lata pracy w cywilu tylko do 75%, ale nadal są aktywni zawodowo, odprowadzali składki na ubezpieczenia społeczne i zgromadzili często spory kapitał emerytalny, w zamian otrzymują nic.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o informację:
Czy ministerstwo pracuje nad rozwiązaniami, które wprowadzą zmiany w ustawie z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w celu ujednolicenia praw emerytalnych i rentowych żołnierzy i wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych, przyznania prawa do emerytury za pracę świadczoną po zwolnieniu ze służby oraz ustalenia i wypłaty dodatkowego świadczenia emerytalnego do emerytury wojskowej z tytułu zgromadzonego kapitału w FUS z innych tytułów niż służba wojskowa?
Z poważaniem
Krystyna Skowrońska
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 3491
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dokonania zmian w ustawie o emeryturach i rentach funkcjonariuszy służb mundurowych świadczących pracę po zwolnieniu ze służby
Zgłaszający: Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 20-06-2024
Szanowna Pani Minister,
obecnie istnieje podział na żołnierzy przyjętych do służby przed dniem 1 stycznia 1999 r. i przyjętych po 1 stycznia 1999 r. W świetle art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury z FUS, obok emerytury dla żołnierzy i funkcjonariuszy służb mundurowych, mają tylko ci, którzy wstąpili do służby po 1 stycznia 1999 r. Prawa takiego nie mają żołnierze i funkcjonariusze, którzy wstąpili do służby przed 2 stycznia 1999 r.
W odniesieniu do żołnierzy występuje więc rażąco nierówne traktowanie w zakresie prawa do emerytur, w zależności od czasu powołania do służby wojskowej, a mianowicie żołnierz, który wstąpił do służby w armii przed 2 stycznia 1999 r. i osiągnął pełną emeryturę wojskową w wysokości do 75% podstawy jej wymiaru, wyliczoną wyłącznie za okresy służby wojskowej, nie może, zgodnie z obecną interpretacją przepisów, korzystać z emerytury z systemu powszechnego, natomiast żołnierz, który wstąpił do służby w armii po 1 stycznia 1999 r. i osiągnął pełną emeryturę wojskową w wysokości 75% podstawy jej wymiaru, wyliczoną wyłącznie za okresy służby wojskowej, może korzystać z emerytury z systemu powszechnego. W tej sytuacji daje się zauważyć nierówność w uprawnieniach emerytalnych żołnierzy w zależności od czasu powołania do służby wojskowej.
W związku z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu świadczonej pracy w ramach umów o pracę po zakończeniu służby emerytowani wojskowi czują się pokrzywdzeni ich różnym traktowaniem ze względu na czas rozpoczęcia służby. Istnienie rozbieżności w zakresie uprawnień emerytalnych, a zatem w traktowaniu osób wstępujących do służby wojskowej po 1 stycznia 1999 r. i osób, które rozpoczęły swoją służbę przed tą datą, potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt III UZP 7/21), stwierdzającej, że „ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się tylko jedno z tych świadczeń – wyższe wybrane przez niego”. Emerytowani wojskowi, którzy mają pełną emeryturę wojskową w wysokości 75%, oraz ci, którzy mają niepełną emeryturę wojskową, ponieważ ich jednostki zostały rozwiązane i mogą doliczyć lata pracy w cywilu tylko do 75%, ale nadal są aktywni zawodowo, odprowadzali składki na ubezpieczenia społeczne i zgromadzili często spory kapitał emerytalny, w zamian otrzymują nic.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o informację:
Czy ministerstwo pracuje nad rozwiązaniami, które wprowadzą zmiany w ustawie z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w celu ujednolicenia praw emerytalnych i rentowych żołnierzy i wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych, przyznania prawa do emerytury za pracę świadczoną po zwolnieniu ze służby oraz ustalenia i wypłaty dodatkowego świadczenia emerytalnego do emerytury wojskowej z tytułu zgromadzonego kapitału w FUS z innych tytułów niż służba wojskowa?
Z poważaniem
Krystyna Skowrońska
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5651 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.350.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację znak: K10INT3491, Pani Posłanki Krystyny Skowrońskiej
w sprawie dokonania zmian w ustawie o emeryturach i rentach funkcjonariuszy służb
mundurowych świadczących pracę po zwolnieniu ze służby, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Interpelacja dotyczy zagadnienia, które pojawia się zarówno w petycjach kierowanych do
sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach indywidualnych,
napływających do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań regulujących
sytuacje zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych - zarówno do Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości. Jest to także stale
przewijający się temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno w tej, jak
i w poprzednich kadencjach Sejmu RP.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia
do służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali od 1 stycznia 1999 r.
i później oraz tych, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r. Zróżnicowanie
występuje w zakresie, po pierwsze, sposobu uwzględniania okresów składkowych
i nieskładkowych, w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś, na ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa
do świadczeń emerytalno-rentowych – mowa tutaj w szczególności o emeryturze.
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych – oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy
funkcjonariuszy do okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury
mundurowej, nie uwzględnia się okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali
służbę przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu emerytalnego.
Funkcjonariusze ci mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę - przy czym okresy pracy
cywilnej podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej, jednak
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
tylko w określonym zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według zróżnicowanych
wskaźników. Ponieważ osoby z tej grupy, po nabyciu prawa do emerytury mundurowej,
podejmują aktywność zawodową, która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i opłacają składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, jej przedstawiciele
czują się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z nich - pomimo, że nabywa prawo do
emerytury powszechnej – nie otrzymuje z tego tytułu emerytalnych świadczeń. Prawo do
świadczenia jest bowiem ustalane i ustalana jest wysokość emerytury, a jednocześnie - ze
względu na obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna zostaje z reguły zawieszona,
będąc niższą od wypłacanej już emerytury mundurowej. Sprzyja to powstaniu w rzeczonej
grupie emerytów poczucia, że odprowadzanie przez nich składek na Fundusz Ubezpieczeń
Społecznych nie służy zwiększeniu w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń.
Zagadnienie to jest złożone, zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej. Wszystkie
rozstrzygnięcia, które Rząd podejmuje w odniesieniu do systemu emerytalnego - czy jest to
system powszechny, czy systemy szczególne - wiążą się z decyzjami ekonomicznymi,
mającymi wpływ na wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu
do systemu powszechnego, a także budżetu państwa; w szczególności w stosunku do
systemów mundurowych.
Należy zaznaczyć, że możliwe są różne techniki legislacyjne osiągnięcia tego celu.
Modyfikować można same reguły zbiegu prawa do emerytury powszechnej i emerytury
mundurowej. Istnieje też możliwość wprowadzenia zmian w ustawach zaopatrzeniowych,
które pozwoliłyby na uwzględnienie - w stopniu większym, niż jest to możliwe obecnie -
okresów pracy cywilnej w wysokości emerytury mundurowej. Zarysowane kierunki działań
wymagają pogłębionej analizy prawnej i finansowej. Jednocześnie są one kreślone
w przestrzeni, wyznaczonej przez normy obowiązującej konstytucji - przez zasadę równości,
zasadę sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjne prawo do zabezpieczenia
społecznego. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej deklaruje pełną gotowość do
zaangażowania w takie prace i wszelki wkład we współpracy z pozostałymi resortami,
odpowiadającymi za zabezpieczenie grup korzystających z zaopatrzenia emerytalno-
rentowego.
Mając powyższe na uwadze informuję, że na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji,
która zebrała się 25 kwietnia 2024 r. i rozpatrywała petycję nr BKSP-144-IX-775/23,
dotyczącą rzeczonego zagadnienia, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej zadeklarowali podjęcie wspólnych prac w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.350.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację znak: K10INT3491, Pani Posłanki Krystyny Skowrońskiej
w sprawie dokonania zmian w ustawie o emeryturach i rentach funkcjonariuszy służb
mundurowych świadczących pracę po zwolnieniu ze służby, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Interpelacja dotyczy zagadnienia, które pojawia się zarówno w petycjach kierowanych do
sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach indywidualnych,
napływających do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań regulujących
sytuacje zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych - zarówno do Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości. Jest to także stale
przewijający się temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno w tej, jak
i w poprzednich kadencjach Sejmu RP.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia
do służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali od 1 stycznia 1999 r.
i później oraz tych, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r. Zróżnicowanie
występuje w zakresie, po pierwsze, sposobu uwzględniania okresów składkowych
i nieskładkowych, w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś, na ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa
do świadczeń emerytalno-rentowych – mowa tutaj w szczególności o emeryturze.
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych – oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy
funkcjonariuszy do okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury
mundurowej, nie uwzględnia się okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali
służbę przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu emerytalnego.
Funkcjonariusze ci mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę - przy czym okresy pracy
cywilnej podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej, jednak
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
tylko w określonym zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według zróżnicowanych
wskaźników. Ponieważ osoby z tej grupy, po nabyciu prawa do emerytury mundurowej,
podejmują aktywność zawodową, która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i opłacają składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, jej przedstawiciele
czują się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z nich - pomimo, że nabywa prawo do
emerytury powszechnej – nie otrzymuje z tego tytułu emerytalnych świadczeń. Prawo do
świadczenia jest bowiem ustalane i ustalana jest wysokość emerytury, a jednocześnie - ze
względu na obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna zostaje z reguły zawieszona,
będąc niższą od wypłacanej już emerytury mundurowej. Sprzyja to powstaniu w rzeczonej
grupie emerytów poczucia, że odprowadzanie przez nich składek na Fundusz Ubezpieczeń
Społecznych nie służy zwiększeniu w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń.
Zagadnienie to jest złożone, zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej. Wszystkie
rozstrzygnięcia, które Rząd podejmuje w odniesieniu do systemu emerytalnego - czy jest to
system powszechny, czy systemy szczególne - wiążą się z decyzjami ekonomicznymi,
mającymi wpływ na wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu
do systemu powszechnego, a także budżetu państwa; w szczególności w stosunku do
systemów mundurowych.
Należy zaznaczyć, że możliwe są różne techniki legislacyjne osiągnięcia tego celu.
Modyfikować można same reguły zbiegu prawa do emerytury powszechnej i emerytury
mundurowej. Istnieje też możliwość wprowadzenia zmian w ustawach zaopatrzeniowych,
które pozwoliłyby na uwzględnienie - w stopniu większym, niż jest to możliwe obecnie -
okresów pracy cywilnej w wysokości emerytury mundurowej. Zarysowane kierunki działań
wymagają pogłębionej analizy prawnej i finansowej. Jednocześnie są one kreślone
w przestrzeni, wyznaczonej przez normy obowiązującej konstytucji - przez zasadę równości,
zasadę sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjne prawo do zabezpieczenia
społecznego. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej deklaruje pełną gotowość do
zaangażowania w takie prace i wszelki wkład we współpracy z pozostałymi resortami,
odpowiadającymi za zabezpieczenie grup korzystających z zaopatrzenia emerytalno-
rentowego.
Mając powyższe na uwadze informuję, że na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji,
która zebrała się 25 kwietnia 2024 r. i rozpatrywała petycję nr BKSP-144-IX-775/23,
dotyczącą rzeczonego zagadnienia, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej zadeklarowali podjęcie wspólnych prac w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --