Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-5.054.6.2024
Warszawa, 07 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3488 Posłanki na Sejm RP, Pani Anity Kucharskiej-Dziedzic
oraz grupy posłów z dnia 1 lipca br. w sprawie rewitalizacji rzeki Odry w oparciu
o założenia tzw. specustawy odrzańskiej, przekazuję poniżej stosowne informacje.
1. Kiedy dokonana zostanie weryfikacja zadań zawartych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca
2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry pod względem ich zasadności w kontekście do aktualnej
sytuacji na Odrze, zwłaszcza punktów: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, zaś szczególnie punkt 21 -
zbiornik Kotlarnia, który biorąc pod uwagę aktualną sytuację, stanie się siedliskiem
Prymnesium parvum?
Ministerstwo Infrastruktury we współpracy z Państwowym Gospodarstwem Wodnym
Wody Polskie (PGW WP) podjęło działania zmierzające do analizy inwestycji dla Odry
wskazanych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1963), zwanej dalej „ustawą o rewitalizacji rzeki Odry”. W tym celu
opracowano ocenę skutków regulacji do projektu ustawy o zmianie ustawy o rewitalizacji
rzeki Odry oraz niektórych innych ustaw (UD96), która zakłada uchylenie przepisów
określających katalog inwestycji dla Odry. W miejsce tego rozwiązania proponuje się
określenie w ustawie katalogu działań renaturyzacyjnych, a także innych niezbędnych
działań faktycznie mogących zapewnić poprawę stanu środowiska rzeki Odry. Katalog
takich działań będzie obejmować działania techniczne i nietechniczne nakierowane na
zwiększenie potencjału zlewni Odry do samooczyszczania, stabilizacji odpływu oraz
poprawy stanu ekologicznego wód.
Jednocześnie w odniesieniu do zadania pn. roboty budowlane związane z budową
zbiornika wodnego Kotlarnia na rzece Bierawce wraz z infrastrukturą towarzyszącą (art. 2
pkt 21 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry) przedstawiam następujące informacje. Zgodnie
z informacją uzyskaną od PGW WP, jednostka ta odstąpiła od realizacji ww. zadania mając
na względzie brak uwzględnienia tej inwestycji w aktualizacji Programu Planowanych
Inwestycji w gospodarce wodnej PGW WP. Ponadto PGW WP wskazało także,
że przedmiotowe zadanie jest obarczone wieloma negatywnymi czynnikami, a przede
wszystkim zidentyfikowanym brakiem podstaw formalnoprawnych dla jego realizacji oraz
licznymi problemami środowiskowymi i natury społecznej.
2. Kiedy rozpoczęty zostanie proces planistyczny i inwestycyjny w zakresie działań
zawartych w Krajowym Programie Renaturyzacji a dotyczących bezpośrednio rzeki
Odry?

-- 1 of 6 --

2
Na przełomie 2022 r. i 2023 r. weszły w życie zaktualizowane rozporządzenia Ministra
Infrastruktury w sprawie planów gospodarowania wodami na obszarze dziewięciu
dorzeczy. Podstawowym celem planów gospodarowania wodami jest przywrócenie
dobrego stanu wód i ekosystemów. Cel ten jest możliwy do realizacji poprzez:
- poprawę stanu zasobów wodnych i możliwości korzystania z nich,
- przywrócenie wodom stanu zbliżonego do naturalnego, z zachowaniem możliwości
racjonalnego z nich korzystania,
- ograniczenie zanieczyszczania wód wywołanego działalnością człowieka.
W ramach aktualizacji ww. planów dla poszczególnych jednolitych części wód
powierzchniowych (JCWP) i podziemnych opracowano łącznie 24 690 działań na łączną
kwotę prawie 26 mld złotych. W przypadku obszaru dorzecza Odry wskazano działania na
kwotę ponad 9 mld złotych. Kluczowe dla poprawy stanu wód są działania naprawcze. Do
działań tych należy między innymi odtwarzanie obszarów podmokłych
z charakterystycznymi dla nich zbiorowiskami roślinnymi. Należy wskazać, że istotne są
także działania renaturyzacyjne. Spośród 18 424 działań zaplanowanych dla JCWP
rzecznych aż 13 191 działań służy likwidacji lub ograniczeniu presji znaczących,
wpływających na warunki hydromorfologiczne rzek i potoków, w tym na ciągłość
biologiczną, dynamikę i warunki przepływu wód oraz cele obszarów chronionych od wód
zależnych. Łącznie na obszarze dorzecza Odry planowane jest wdrożenie ponad 1000
zadań, takich jak: analiza sposobu prowadzenia działań restytucyjnych z uwzględnieniem
zachowania funkcji cieku oraz realizacja działań restytucyjnych na podstawie
przeprowadzonej analizy (do 2027 r.).
3. Kiedy rozpoczęty zostanie proces inwestycyjny w zakresie działań zawartych
w załącznikach nr I i II do ustawy odnośnie budowy, rozbudowy oraz modernizacji
oczyszczalni ścieków, jak również zmian w zakresie gospodarki wodno-ściekowej
w zlewni?
VI aktualizacja Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych (VI AKPOŚK)
przyjęta została przez Radę Ministrów w dniu 5 maja 2022 r. Zawiera informacje dotyczące
1 524 aglomeracji (w rozumieniu art. 86 ust. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo
wodne) obsługiwanych przez 1 653 oczyszczalnie ścieków.
Zgodnie z danymi ujętymi w VI AKPOŚK, w dorzeczu Odry zlokalizowanych jest
599 aglomeracji (39,30% wszystkich aglomeracji), z których 328 (54,76%) jest zgodnych
z wymaganiami dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej
oczyszczania ścieków komunalnych (tzw. dyrektywy ściekowej). Pozostałe 271 (45,24%)
aglomeracji, nie osiągnęło pełnej zgodności z wymogami dyrektywy ściekowej. To tych
aglomeracji dotyczą przepisy załącznika nr I i II do ustawy o rewitalizacji rzeki Odry.
Aglomeracje te położone są na terenie 8 województw:
• dolnośląskiego – 58 aglomeracji,
• kujawsko-pomorskiego – 15 aglomeracji,
• lubuskiego – 13 aglomeracji,
• łódzkiego – 13 aglomeracji,
• opolskiego – 6 aglomeracji,
• śląskiego – 47 aglomeracji,
• wielkopolskiego – 79 aglomeracji,

-- 2 of 6 --

3
• zachodniopomorskiego – 40 aglomeracji.
Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry, spośród
inwestycji ujętych w krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych
pierwszeństwo w uzyskiwaniu dofinansowania ze środków finansowych wskazanych
w tym programie mają inwestycje w zakresie gospodarki wodno-ściekowej na obszarze
tych aglomeracji, które nie spełniają warunków, o których mowa w art. 87a ustawy –
Prawo wodne.
Jednym z podstawowych źródeł finansowania aglomeracji ujętych w krajowym programie
oczyszczania ścieków komunalnych i jego kolejnych aktualizacjach są środki UE. W ramach
perspektywy finansowej UE na lata 2021-2027 środki te zapewnione zostały
w ogólnokrajowym programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko (FEnIKS) – dla aglomeracji o RLM co najmniej 150 000 oraz w programach
regionalnych – dla aglomeracji w przedziale od co najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000
RLM.
Aglomeracje mogą uzyskać dofinansowanie również z Programu Priorytetowego Część
1) Gospodarka ściekowa w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków
Komunalnych realizowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej. Nabór prowadzony jest w trybie ciągłym do 29 października 2027 r.
4. Kiedy rozpoczęty zostanie proces inwestycyjny w zakresie działań zmierzających do
ograniczenia odprowadzania wód dołowych z zakładów górniczych do Odry i Wisły lub
zmniejszenia zasolenia tych wód?
Poniżej przedstawiam odpowiedź na przedmiotowe pytanie uzyskaną od Ministerstwa
Przemysłu.
Wszystkie wody zasolone pochodzące z polskich kopalń wprowadzane są do wód
powierzchniowych zgodnie z wymaganiami przepisów prawa i w ilościach określonych
w posiadanych pozwoleniach wodnoprawnych, również z wykorzystaniem systemów
retencyjno-dozujących dostosowujących zrzut do wielkości bieżących przepływów
w rzece. Ze względu na charakter prac górniczych i ciągłe dopływy wód podziemnych do
wyrobisk górniczych nie jest możliwe wyłączenie układów odwadniania, a tym samym
całkowite wstrzymanie odprowadzania zasolonych wód dołowych. Spółki prowadzą stały
monitoring odprowadzanych wód dołowych w zakresie ilościowym i jakościowym.
Aktualnie trwają prace nad opracowaniem „Masterplanu”, tj. techniczno-ekonomicznej
analizy odwadniania kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, która ma pozwolić na
wskazanie bezpiecznego oraz najtańszego sposobu zatapiania i odwadniania wszystkich
kopalń węglowych, wraz z ustaleniem warunków brzegowych decydujących
o konieczności, głębokości i sposobie odwadniania lub jego zaniechania, z opracowaniem
harmonogramu i przygotowaniem prognozy technicznoekonomicznej. „Mastersplan” ma
także określić wpływ zrzucanych wód na cieki powierzchniowe, w szczególności: wielkości
zrzutów, miejsca zrzutów i jakość zrzucanych wód. Tym samym analiza ta będzie istotnym
dokumentem w zakresie planowania inwestycji ograniczających presję górnictwa na
środowisko, w szczególności budowy odsalarni i systemów retencyjno-dozujących.
Wszystkie spółki górnicze są w procesie analizy lub przygotowywania studium
wykonalności przyjętych wstępnie projektów umożliwiających zmniejszenie zrzutów lub
ograniczenie zasolenia wód dołowych.

-- 3 of 6 --

4
5. Kiedy wprowadzone zostaną zmiany w stawkach opłat za odprowadzanie wód
o podwyższonym zasoleniu promujące zakłady górnicze podejmujące działania mające
na celu ograniczenie emisji tych wód do środowiska lub zmniejszające zasolenie tych
wód przed ich odprowadzeniem?
Zgodnie z art. 28 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry zmiany w systemie opłaty zmiennej
pobieranej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi mają wejść w życie z dniem
1 stycznia 2030 r. Zmiany te dotyczą podwyższenia opłat zapewniając zakładom
odprowadzającym wody o zwiększonym zasoleniu odpowiedni okres na realizację
inwestycji pozwalających im zmniejszyć podwyżki opłat albo skorzystać ze zwolnień
z opłat.
Ministerstwo Infrastruktury podjęło działania zmierzające do opracowania propozycji
zmian przepisów ustawy o rewitalizacji rzeki Odry w ww. zakresie. Propozycje te
wymagają uzgodnienia i konsultacji z Ministerstwem Przemysłu. Aktualnie procedowany
projekt ustawy o zmianie ustawy o rewitalizacji rzeki Odry uzyskał wpis do wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod poz. UD96 i nie obejmuje swoim
zakresem zmian w stawkach opłat za odprowadzanie wód o podwyższonym zasoleniu.
Przewiduje się, że przedmiotowe zmiany będą mogły być ewentualnie procedowane
w kolejnej nowelizacji ustawy o rewitalizacji rzeki Odry ze wskazaniem, że rozwiązania
powinny opierać się na mechanizmach stosowania zachęt ekonomicznych a nie przybierać
formy przymusu.
6. Kiedy wprowadzone zostaną zmiany w systemie kontroli odprowadzania ścieków,
dające możliwość rzeczywistego nadzoru i kontroli nad ich emisją?
W 2023 r. Ministerstwo Infrastruktury procedowało projekt zmiany rozporządzenia
Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie
substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy
spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód
opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (nr 327 w ówczesnym
wykazie prac legislacyjnych MI).
Jednym z elementów proponowanych wówczas zmian w rozporządzeniu było
wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu monitorowanie w sposób ciągły
przez podmioty, którym dopuszczono wzrost sumarycznego stężenia chlorków
i siarczanów do wartości większej niż 1000 mg/l, podstawowych parametrów tych wód
poniżej i powyżej miejsca zrzutu ścieków, jak również jakości ścieków w miejscu ich zrzutu.
Parametry te obejmują przewodność elektrolityczną właściwą, temperaturę, pH oraz tlen
rozpuszczony.
Zgodnie z zasadą dyskontynuacji prac parlamentarnych, prace legislacyjne nad projektem
ww. rozporządzenia zostały przerwane w związku zakończeniem IX kadencji Sejmu.
Ministerstwo Infrastruktury planuje wznowić prace nad nowelizacją rozporządzenia,
jednak zakres planowanych zmian nie został jeszcze określony.
Ponadto, w odniesieniu do kwestii kontroli odprowadzania ścieków, uprzejmie informuję,
że w dniu 9 sierpnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy
– Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Pakiet zmian legislacyjnych,
przygotowanych przez resort gospodarki wodnej zawiera rozwiązania, stanowiące
wzmocnienie istniejących narzędzi prawnych dla jednostek samorządu terytorialnego i ich

-- 4 of 6 --

5
wsparcie w zakresie realizacji zadań związanych z prawidłowym funkcjonowaniem sytemu
gospodarowania ściekami pochodzącymi z indywidualnych systemów oczyszczania
ścieków, tj. zbiorników bezodpływowych (szamb) oraz przydomowych oczyszczalni
ścieków na terenie gmin.
Ustawa przewiduje wzmocnienie narzędzi prawnych dla gminy poprzez wprowadzenie
przepisów karnych za utrudnianie lub udaremnianie przeprowadzenia kontroli
u właściciela nieruchomości wyposażonej w zbiornik bezodpływowy lub przydomową
oczyszczalnię ścieków, obejmującej m.in. kontrolę dowodów uiszczania opłat za usługi
w zakresie pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości m.in. nieczystości
ciekłych.
Ponadto, ww. zmiana ustawy wprowadza przepisy poprawiające skuteczność
sprawowanego przez gminy nadzoru nad funkcjonowaniem systemu odbioru nieczystości
ciekłych pochodzących ze zbiorników bezodpływowych i osadów ściekowych z instalacji
przydomowych oczyszczalni ścieków poprzez rozszerzenie zakresu sprawozdania od
podmiotów je odbierających o informację dotyczącą pochodzenia nieczystości ciekłych,
w tym z instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków.
Ustawa zakłada także zbieranie danych o adresach nieruchomości, z których odbierane są
nieczystości ciekłe w celu zapewnienia lepszej organizacji kontroli przez gminy w zakresie
odprowadzania nieczystości ciekłych z poszczególnych nieruchomości.
Jedną ze zmian wprowadzonych ww. ustawą jest również zwiększenie administracyjnych
kar finansowych, które wg nowelizacji będą nakładane na gminę, w przypadku
niewykonywania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta obowiązków kontrolnych
w zakresie gospodarowania przez właścicieli nieruchomości nieczystościami ciekłymi.
Przewiduje się, że przedmiotowa nowelizacja przepisów przyczyni się do poprawy
egzekwowania od mieszkańców gminy oraz władz samorządowych obowiązków
dotyczących gospodarki ściekowej, a tym samym zakłada się, że wpłynie pozytywnie na
stan środowiska, w tym również na obszarze dorzecza rzeki Odry.
7. Kiedy wprowadzone zostaną zmiany w systemie wydawania pozwoleń
wodnoprawnych uzależniające wielkość emisji ścieków od aktualnej sytuacji
hydrologicznej i efektu skumulowanego?
Ministerstwo Infrastruktury podjęło działania zmierzające do dokonania analizy
przedmiotowego rozwiązania. Mając na uwadze wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli
(NIK) pn. „Działania podmiotów publicznych w związku z kryzysem ekologicznym na rzece
Odrze” dla realizacji wniosku pokontrolnego skierowanego do Ministra Infrastruktury
wskazującego na potrzebę podjęcia działań legislacyjnych podjęto współpracę
z PGW WP w celu wprowadzenia w postępowaniach o wydanie pozwoleń
wodnoprawnych obowiązku oceny skumulowanego wpływu zrzutu ścieków na stan
odbiornika tych ścieków. Wypracowane wspólne stanowisko będzie stanowiło
ewentualną podstawę do dalszych prac nad wdrożeniem ww. wniosku pokontrolnego.
8. Kiedy stworzony zostanie mechanizm wsparcia inwestycyjnego dla zakładów
górniczych podejmujący inwestycje w zakresie oczyszczania wód dołowych przed ich
wprowadzeniem do środowiska?

-- 5 of 6 --

6
Poniżej przedstawiam odpowiedź na przedmiotowe pytanie uzyskaną od Ministerstwa
Przemysłu.
Powyższe zagadnienie jest tematem rozmów na Międzyresortowym Zespole do spraw
Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze.
W ramach rozwiązań długofalowych zespół pracuje nad zmianami prawnymi i planami
inwestycyjnymi dla poprawy jakości wód w dorzeczu Odry. W tej sprawie w ostatnich
tygodniach przedstawiciele Zespołu spotykają się także z zarządami spółek wydobywczych
na Śląsku i Dolnym Śląsku. Dodatkowo, zgodnie z ustaleniami podjętymi na ww. Zespole,
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zobowiązało się do przeanalizowania możliwości
i poszukiwania wsparcia finansowego dla zakładów górniczych na cele inwestycyjne.
9. Dlaczego pomimo obwiązujących terminów zapisanych w ustawie do tej pory nie
został przedstawiony przez PGW Wody Polskie Program Odbudowy Ichtiofauny Odry,
który powinien powstać do marca 2024 roku?
Zgodnie z informacją uzyskaną od PGW WP informuję, że w październiku 2023 r. realizując
obowiązek wynikający z art. 15 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, opracowano
Program odbudowy środowiska ichtiofauny rzeki Odry. Mając na uwadze art. 15 ust. 2
ww. ustawy dotyczący konieczności uzgodnienia Programu z ministrem właściwym do
spraw rybołówstwa, w dniu 24 października 2023 r. PGW WP przekazało przedmiotowy
Program do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW). Na początku 2024 r.
ponownie wystąpiono o przekazanie stanowiska dotyczącego przedmiotowego
Programu. Po otrzymaniu uwag z MRiRW, odbyły się spotkania przedstawicieli PGW WP,
MRiRW i strony społecznej reprezentowanej przez przedstawicieli użytkowników
obwodów rybackich rzeki Odry, podczas których zostały przedstawione propozycje
działań i kierunków, które mogą przyczynić się do odbudowy zasobów naturalnych rzeki
Odry. PGW WP zmodyfikowało w oparciu o przedstawione propozycje Program
odbudowy środowiska ichtiofauny rzeki Odry.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.

-- 6 of 6 --