Interpelacja nr 3487
Interpelacja w sprawie metod zwalczania i przeciwdziałania zjawisku śnięcia ryb
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (95%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie metod zwalczania i przeciwdziałania zjawisku śnięcia ryb
Interpelacja nr 3487
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie metod zwalczania i przeciwdziałania zjawisku śnięcia ryb
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Krystyna Sibińska, Katarzyna Osos, Robert Dowhan, Elżbieta Anna Polak, Małgorzata Tracz, Izabela Bodnar, Marta Golbik, Gabriela Lenartowicz, Wanda Nowicka
Data wpływu: 20-06-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z pogarszającą się sytuacją na Odrze oraz coraz częściej docierającymi informacjami o braku koordynacji i komunikacji wzajemnej w działaniach podejmowanych przez służb, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy przygotowany i wdrożony został jednolity dla wszystkich województw plan postępowania w sytuacji wystąpienia toksycznych zakwitów i masowych śnięć ryb?
2. Jaką metodę postępowania przyjęto w początkowej fazie zakwitu, kiedy śnięcia nie mają jeszcze masowego charakteru?
3. Jaką przyjęto metodę oceny liczebności ryb w zainfekowanych zbiornikach, co jest niezbędne dla właściwego planowania działań sztabów kryzysowych?
4. Jaką zastosowano metodę wypłaszania ryb ze zbiorników w początkowym etapie śnięć aby ograniczyć ich wielkość?
5. Jaka metoda została zastosowana do zabezpieczania zbiorników przed napływaniem nowych ryb, aby ograniczyć czas i rozmiar śnięć, co ma bezpośredni wpływ na zagrożenie sanitarne dla mieszkańców?
W związku z występowaniem rażących rozbieżności pomiędzy informacjami uzyskiwanymi od mieszkańców i raportami przedstawianymi przez PGW Wody Polskie, RZGW we Wrocławiu i RZGW w Szczecinie odnośnie do ilości i przyczyn śnięć ryb oraz wynikami badań WIOŚ w Szczecinie - nie stwierdzono, a niezależnie przeprowadzonymi badaniami - wykazano liczebność na poziomie około 30% składu fitoplanktonu na zbiorniku Bielinek, dotyczącymi obecności Prymnezium parvum w zbiorniku i Odrze na tym odcinku oraz wynikami przedstawionymi przez GIOŚ dla punktu Widuchowa - liczebność Prymnesium parvum ponad 36 mln, zwracam się z prośbą o przeprowadzenie kontroli sposobu prowadzenia czynności kontrolnych oraz sposobu poboru prób.
Przytoczone powyżej przykłady wskazują na lekceważący stosunek tych instytucji do wypełniania statutowych obowiązków, dlatego moim zdaniem sprawa wymaga dokładnego zbadania. Podejście takie powoduje nie tylko poważne utrudnienia w działaniu zespołów kryzysowych, ale przede wszystkim podważa wiarygodność państwa w oczach obywateli.
Z poważaniem
dr hab. Waldemar Sługocki, przewodniczący Lubuskiego Zespołu Parlamentarnego
dr Anita Kucharska-Dziedzic, współprzewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Renaturyzacji Odry
Interpelacja nr 3487
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie metod zwalczania i przeciwdziałania zjawisku śnięcia ryb
Zgłaszający: Anita Kucharska-Dziedzic, Krystyna Sibińska, Katarzyna Osos, Robert Dowhan, Elżbieta Anna Polak, Małgorzata Tracz, Izabela Bodnar, Marta Golbik, Gabriela Lenartowicz, Wanda Nowicka
Data wpływu: 20-06-2024
Szanowna Pani Minister,
w związku z pogarszającą się sytuacją na Odrze oraz coraz częściej docierającymi informacjami o braku koordynacji i komunikacji wzajemnej w działaniach podejmowanych przez służb, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy przygotowany i wdrożony został jednolity dla wszystkich województw plan postępowania w sytuacji wystąpienia toksycznych zakwitów i masowych śnięć ryb?
2. Jaką metodę postępowania przyjęto w początkowej fazie zakwitu, kiedy śnięcia nie mają jeszcze masowego charakteru?
3. Jaką przyjęto metodę oceny liczebności ryb w zainfekowanych zbiornikach, co jest niezbędne dla właściwego planowania działań sztabów kryzysowych?
4. Jaką zastosowano metodę wypłaszania ryb ze zbiorników w początkowym etapie śnięć aby ograniczyć ich wielkość?
5. Jaka metoda została zastosowana do zabezpieczania zbiorników przed napływaniem nowych ryb, aby ograniczyć czas i rozmiar śnięć, co ma bezpośredni wpływ na zagrożenie sanitarne dla mieszkańców?
W związku z występowaniem rażących rozbieżności pomiędzy informacjami uzyskiwanymi od mieszkańców i raportami przedstawianymi przez PGW Wody Polskie, RZGW we Wrocławiu i RZGW w Szczecinie odnośnie do ilości i przyczyn śnięć ryb oraz wynikami badań WIOŚ w Szczecinie - nie stwierdzono, a niezależnie przeprowadzonymi badaniami - wykazano liczebność na poziomie około 30% składu fitoplanktonu na zbiorniku Bielinek, dotyczącymi obecności Prymnezium parvum w zbiorniku i Odrze na tym odcinku oraz wynikami przedstawionymi przez GIOŚ dla punktu Widuchowa - liczebność Prymnesium parvum ponad 36 mln, zwracam się z prośbą o przeprowadzenie kontroli sposobu prowadzenia czynności kontrolnych oraz sposobu poboru prób.
Przytoczone powyżej przykłady wskazują na lekceważący stosunek tych instytucji do wypełniania statutowych obowiązków, dlatego moim zdaniem sprawa wymaga dokładnego zbadania. Podejście takie powoduje nie tylko poważne utrudnienia w działaniu zespołów kryzysowych, ale przede wszystkim podważa wiarygodność państwa w oczach obywateli.
Z poważaniem
dr hab. Waldemar Sługocki, przewodniczący Lubuskiego Zespołu Parlamentarnego
dr Anita Kucharska-Dziedzic, współprzewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Renaturyzacji Odry
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9588 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-ZASK.050.8.2024.AZ
3269992.12902492.10410293
Warszawa, 18-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowna Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic oraz grupy Posłów w
sprawie metod zwalczania i przeciwdziałania zjawisku śnięcia ryb, K10INT3487, informuję
co następuje.
Ad. 1 Czy przygotowany i wdrożony został jednolity dla wszystkich województw plan
postępowania w sytuacji wystąpienia toksycznych zakwitów i masowych śnięć ryb?
Od dnia 5 marca 2024 r., co tydzień odbywały się spotkania Zespołu Zarządzania
Kryzysowego Ministra Klimatu i Środowiska (dalej „ZZK MKiŚ”), realizując zadania
wynikające z art. 12 ust. 2c pkt. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu
kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122). Zespół na bieżąco opracowywał rekomendacje oraz
wnioski w obszarze zapobiegania, a także przeciwdziałania powstałym zagrożeniom.
Natomiast od dnia 19 czerwca br., w związku ze wzrostem zagrożenia wynikającego z
obecności „złotej algi” w rzece Odrze, spotkania ZZK MKiŚ zostały zastąpione
cotygodniowymi spotkaniami Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania
Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (dalej
„Międzyresortowy Zespół ds. Odry”)1 wraz z Wojewódzkimi Centrami Zarządzania
Kryzowego2. Na spotkaniach, Międzyresortowy Zespół ds. Odry opracowuje również
rekomendacje w celu ochrony ekosystemu rzeki Odry i monitoruje wdrażanie tych zaleceń
przez właściwe instytucje. Rekomendacje stanowią bieżący plan działania zarówno dla
instytucji, jak i dla województw odrzańskich.
Ponadto uprzejmie informuję, że trwają pracę nad aktualizacją projektu Katalogu
rekomendacji i działań kryzysowych w zakresie przeciwdziałania toksycznym zakwitom „złotej
algi”. Niniejszy dokument służy przygotowaniu do reagowania na zagrożenia związane
z zakwitami Prymnesium parvum, tzw. „złota alga”. Stanowi on katalog rekomendacji i
działań, które w wyniku analizy sytuacji mogą zostać wdrożone przez odpowiednie
1 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do
spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (M.P. 2023 poz.
696).
2 Województwo Zachodniopomorskie, Lubuskie, Dolnośląskie, Opolskie oraz Śląskie.
-- 1 of 4 --
podmioty. Katalog skupia się przede wszystkim na zapewnieniu bezpieczeństwa
środowiskowego rzeki Odry, gdyż ogniska rozwoju „złotej algi” są obecnie zlokalizowane w
dorzeczu tej rzeki. Obecna aktualizacja polega na uwzględnieniu uwag zgłoszonych przez
podmiotów podczas procesu konsultacji dokumentu, jak i również rozbudowa dokumentu
o doświadczenie ZZK MKiŚ oraz Międzyresortowego Zespołu ds. Odry uzyskanych w
okresie maj – lipiec 2024 r.
Ad. 2 Jaką metodę postępowania przyjęto w początkowej fazie zakwitu, kiedy śnięcia nie
mają jeszcze masowego charakteru?
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 1, Międzyresortowy Zespół ds. Odry co
tydzień opracowuje rekomendacje, które wdrażane są odpowiednio do aktualnej sytuacji na
rzece i jej dopływach.
W początkowej fazie zakwitu, prace ww. Zespołu skoncentrowały się na ograniczeniu
przedostawania się „złotej algi" z Kanału Gliwickiego do rzeki Odry. W tym celu
dokonywano ograniczenia przepływu wody w Kanale, w tym ograniczenia śluzowania.
Należy przy tym podkreślić, że jednym z najbardziej podatnych na zakwity "złotej algi"
zbiorników jest Kanał Gliwicki. Warunki panujące w tym akwenie, takie jak: niska prędkość
przepływu, wysokie zasolenie i dostępność biogenów, sprzyjają rozwojowi Prymnesium
parvum.
Kolejne kluczowe działanie polega na zwiększeniu przepływów Odry poprzez
wykorzystanie zbiorników retencyjnych. Działanie podejmuje Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie (PGW WP), które jest nadzorowane przez Ministerstwo
Infrastruktury.
Ponadto w celu zapewnienia szybkiego reagowania w przypadku zjawiska śnięcia ryb,
wzmocniono działania monitoringowe:
zwiększono częstotliwość monitoringu pod kątem liczebności „złotej algi” dla 4
punktów pomiarowych (3 razy w tygodniu);
prowadzano dodatkowe badania pod kątem liczebności „złotej algi” w zagrożonych
starorzeczach/zbiornikach/kanałach połączonych z rzeką Odrą;
wprowadzono codzienne wizje terenowe przez PGW WP oraz służby wojewodów
w zagrożonych starorzeczach/zbiornikach/kanałach połączonych
z rzeką Odrą oraz na Kanale Gliwickim.
W przypadku obserwacji zjawiska śnięcia, Międzyresortowy Zespół ds. Odry
rekomendował, tam gdzie to możliwe i zasadne, realizację działań na rzecz wypłoszenia
ryb oraz tymczasowe grodzenie, przez służby wojewodów oraz za pomocą PGW WP,
wlotów do zbiorników za pomocą siatki uniemożliwiającej wpływanie ryb w miejsca
mogące stanowić pułapkę.
-- 2 of 4 --
Ad 3. Jaką przyjęto metodę oceny liczebności ryb w zainfekowanych zbiornikach, co jest
niezbędne dla właściwego planowania działań sztabów kryzysowych?
Jak wspomniano powyżej, Międzyresortowy Zespół ds. Odry rekomenduje, tam gdzie to
możliwe, realizację działań na rzecz wypłoszenia ryb oraz przegrodzenie wlotów do
zbiorników za pomocą siatki uniemożliwiającej wpływanie ryb w miejsca mogące stanowić
pułapkę. Działanie to powinno zostać poprzedzone konsultacją z ekspertami lub realizacją
działania ukierunkowanego na rozpoznanie aktualnego rybostanu wód.
Zgodnie z informacją przekazaną przez odrzańskie urzędy wojewódzkie, dokonanie oceny
liczebności ryb w zbiornikach możliwe jest poprzez wykorzystanie odpowiedniej echosondy
(działającej na zasadzie echolokacji) w czasie rzeczywistym. Umożliwia to określenie stanu
ilościowego ryb w danym zbiorniku. Takie działania zostały na przykład zrealizowane w
Starorzeczu Odry w Januszkowicach i przez pracowników Zarządu Zlewni Ople RZGW w
Gliwicach. W niektórych przypadkach rozpoznania stanu ichtiofauny dokona odpowiedni
Oddział Polskiego Związku Wędkarskiego. Na przykład na opolskim odcinku Kanału
Gliwickiego takie działanie zostało zrealizowane przez Opolski Oddział Polskiego Związku
Wędkarskiego – zgodnie z ustaleniami z posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarzadzania
Kryzysowego z dnia 24 czerwca 2024 r. Ponadto odłów kontrolny może również zostać
zrealizowany za pomocą energii elektrycznej czyli elektropołowu. Jest to metoda bardziej
inwazyjna, a jej zastosowanie wymaga spełnienia określonych warunków, np. odpowiedniej
głębokości zbiornika.
Ad 4. Jaką zastosowano metodę wypłaszania ryb ze zbiorników w początkowym etapie
śnięć aby ograniczyć ich wielkość?
Metodą wypłaszania ryb również zajmuje się Instytut Rybactwa Śródlądowego im.
Stanisława Sakowicza - Państwowy Instytut Badawczy oraz właściwa miejscowo Inspekcja
Weterynaryjna. Niemniej, obecnie nie są znane uniwersalne metody płoszenia ryb, które
mogłyby mieć zastosowanie w każdym zbiorniku. Użycie jakiejkolwiek dostępnej metody
wymaga wcześniejszego jej przetestowania w konkretnym zbiorniku, również ze względu
na bezpieczeństwo zarówno innych organizmów wodnych, jak i osób korzystających z wód.
Dolnośląski Urząd Wojewódzki zaznacza, iż dotychczas wypłaszanie ryb ze zbiorników
wodnych nie było realizowane. Dyrektor RZGW we Wrocławiu skierował do użytkowników
rybackich pismo z prośbą o rozważenie ewentualnego przenoszenia ryb z zainfekowanych
zbiorników w miejsca dla nich bezpieczne.
Ponadto, analizując przedstawiony w zapytaniu obszar, jako możliwą do wykorzystania
metodę w tym zakresie można wskazać elektropołowy. Jednakże, ogromnym ograniczeniem
takiej metody jest głębokość zbiornika. Głębszy zbiornik całkowicie uniemożliwia
wykorzystanie tej metody. Państwowa Straż Rybacka we Wrocławiu jest w posiadaniu
odpowiedniego agregatu oraz uprawnień do stosowania metody elektropołowów.
Opolski Urząd Wojewódzki zaznaczył, że opracowanie koncepcji wypłaszania ryb przed
wpływaniem do Kanału Gliwickiego od strony Odry i jeziora Dzierżno Duże, wykonane
zostanie przez Opolski Oddział Polskiego Związku Wędkarskiego – zgodnie z ustaleniami z
posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarzadzania Kryzysowego z dnia 24 czerwca 2024 r.
Wstępnie przyjęto zastosowanie impulsowej metody elektrycznej opartej o napięcie stałe.
-- 3 of 4 --
Ad 5. Jaka metoda została zastosowana do zabezpieczania zbiorników przed napływaniem
nowych ryb, aby ograniczyć czas i rozmiar śnięć, co ma bezpośredni wpływ na zagrożenie
sanitarne dla mieszkańców?
W przypadku zabezpieczania zbiorników wodnych, metody ustalane są przez Wojewodę
oraz PGW WP. Tam gdzie jest to możliwe, instalowane są specjalne siatki ograniczające
dostęp rybom do zbiornika. Przedmiotową metodę przetestowano z powodzeniem w
zbiornikach: Czernica w województwie dolnośląskim i Januszkowice w województwie
opolskim.
W czerwcu 2024 r. działanie to zostało również zastosowane w województwie lubuskim w
miejscowości Nietków, gdzie zastosowano siatkę odgradzającą przystań w Nietkowie od
głównego nurtu rzeki Odry.
W województwie zachodniopomorskim jak dotąd nie zaistniała konieczność zabezpieczenia
zbiorników przed napływaniem nowych ryb, dlatego nie została dotąd użyta żadna metoda
zabezpieczenia zbiorników.
Warto również podkreślić, że instalacje siatek są monitorowane na bieżąco w celu
zapewnienia szybkiego reagowania w przypadku ich przerwania.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-ZASK.050.8.2024.AZ
3269992.12902492.10410293
Warszawa, 18-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowna Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje Pani Poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic oraz grupy Posłów w
sprawie metod zwalczania i przeciwdziałania zjawisku śnięcia ryb, K10INT3487, informuję
co następuje.
Ad. 1 Czy przygotowany i wdrożony został jednolity dla wszystkich województw plan
postępowania w sytuacji wystąpienia toksycznych zakwitów i masowych śnięć ryb?
Od dnia 5 marca 2024 r., co tydzień odbywały się spotkania Zespołu Zarządzania
Kryzysowego Ministra Klimatu i Środowiska (dalej „ZZK MKiŚ”), realizując zadania
wynikające z art. 12 ust. 2c pkt. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu
kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122). Zespół na bieżąco opracowywał rekomendacje oraz
wnioski w obszarze zapobiegania, a także przeciwdziałania powstałym zagrożeniom.
Natomiast od dnia 19 czerwca br., w związku ze wzrostem zagrożenia wynikającego z
obecności „złotej algi” w rzece Odrze, spotkania ZZK MKiŚ zostały zastąpione
cotygodniowymi spotkaniami Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania
Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (dalej
„Międzyresortowy Zespół ds. Odry”)1 wraz z Wojewódzkimi Centrami Zarządzania
Kryzowego2. Na spotkaniach, Międzyresortowy Zespół ds. Odry opracowuje również
rekomendacje w celu ochrony ekosystemu rzeki Odry i monitoruje wdrażanie tych zaleceń
przez właściwe instytucje. Rekomendacje stanowią bieżący plan działania zarówno dla
instytucji, jak i dla województw odrzańskich.
Ponadto uprzejmie informuję, że trwają pracę nad aktualizacją projektu Katalogu
rekomendacji i działań kryzysowych w zakresie przeciwdziałania toksycznym zakwitom „złotej
algi”. Niniejszy dokument służy przygotowaniu do reagowania na zagrożenia związane
z zakwitami Prymnesium parvum, tzw. „złota alga”. Stanowi on katalog rekomendacji i
działań, które w wyniku analizy sytuacji mogą zostać wdrożone przez odpowiednie
1 Zarządzenie nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie Międzyresortowego Zespołu do
spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (M.P. 2023 poz.
696).
2 Województwo Zachodniopomorskie, Lubuskie, Dolnośląskie, Opolskie oraz Śląskie.
-- 1 of 4 --
podmioty. Katalog skupia się przede wszystkim na zapewnieniu bezpieczeństwa
środowiskowego rzeki Odry, gdyż ogniska rozwoju „złotej algi” są obecnie zlokalizowane w
dorzeczu tej rzeki. Obecna aktualizacja polega na uwzględnieniu uwag zgłoszonych przez
podmiotów podczas procesu konsultacji dokumentu, jak i również rozbudowa dokumentu
o doświadczenie ZZK MKiŚ oraz Międzyresortowego Zespołu ds. Odry uzyskanych w
okresie maj – lipiec 2024 r.
Ad. 2 Jaką metodę postępowania przyjęto w początkowej fazie zakwitu, kiedy śnięcia nie
mają jeszcze masowego charakteru?
Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 1, Międzyresortowy Zespół ds. Odry co
tydzień opracowuje rekomendacje, które wdrażane są odpowiednio do aktualnej sytuacji na
rzece i jej dopływach.
W początkowej fazie zakwitu, prace ww. Zespołu skoncentrowały się na ograniczeniu
przedostawania się „złotej algi" z Kanału Gliwickiego do rzeki Odry. W tym celu
dokonywano ograniczenia przepływu wody w Kanale, w tym ograniczenia śluzowania.
Należy przy tym podkreślić, że jednym z najbardziej podatnych na zakwity "złotej algi"
zbiorników jest Kanał Gliwicki. Warunki panujące w tym akwenie, takie jak: niska prędkość
przepływu, wysokie zasolenie i dostępność biogenów, sprzyjają rozwojowi Prymnesium
parvum.
Kolejne kluczowe działanie polega na zwiększeniu przepływów Odry poprzez
wykorzystanie zbiorników retencyjnych. Działanie podejmuje Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie (PGW WP), które jest nadzorowane przez Ministerstwo
Infrastruktury.
Ponadto w celu zapewnienia szybkiego reagowania w przypadku zjawiska śnięcia ryb,
wzmocniono działania monitoringowe:
zwiększono częstotliwość monitoringu pod kątem liczebności „złotej algi” dla 4
punktów pomiarowych (3 razy w tygodniu);
prowadzano dodatkowe badania pod kątem liczebności „złotej algi” w zagrożonych
starorzeczach/zbiornikach/kanałach połączonych z rzeką Odrą;
wprowadzono codzienne wizje terenowe przez PGW WP oraz służby wojewodów
w zagrożonych starorzeczach/zbiornikach/kanałach połączonych
z rzeką Odrą oraz na Kanale Gliwickim.
W przypadku obserwacji zjawiska śnięcia, Międzyresortowy Zespół ds. Odry
rekomendował, tam gdzie to możliwe i zasadne, realizację działań na rzecz wypłoszenia
ryb oraz tymczasowe grodzenie, przez służby wojewodów oraz za pomocą PGW WP,
wlotów do zbiorników za pomocą siatki uniemożliwiającej wpływanie ryb w miejsca
mogące stanowić pułapkę.
-- 2 of 4 --
Ad 3. Jaką przyjęto metodę oceny liczebności ryb w zainfekowanych zbiornikach, co jest
niezbędne dla właściwego planowania działań sztabów kryzysowych?
Jak wspomniano powyżej, Międzyresortowy Zespół ds. Odry rekomenduje, tam gdzie to
możliwe, realizację działań na rzecz wypłoszenia ryb oraz przegrodzenie wlotów do
zbiorników za pomocą siatki uniemożliwiającej wpływanie ryb w miejsca mogące stanowić
pułapkę. Działanie to powinno zostać poprzedzone konsultacją z ekspertami lub realizacją
działania ukierunkowanego na rozpoznanie aktualnego rybostanu wód.
Zgodnie z informacją przekazaną przez odrzańskie urzędy wojewódzkie, dokonanie oceny
liczebności ryb w zbiornikach możliwe jest poprzez wykorzystanie odpowiedniej echosondy
(działającej na zasadzie echolokacji) w czasie rzeczywistym. Umożliwia to określenie stanu
ilościowego ryb w danym zbiorniku. Takie działania zostały na przykład zrealizowane w
Starorzeczu Odry w Januszkowicach i przez pracowników Zarządu Zlewni Ople RZGW w
Gliwicach. W niektórych przypadkach rozpoznania stanu ichtiofauny dokona odpowiedni
Oddział Polskiego Związku Wędkarskiego. Na przykład na opolskim odcinku Kanału
Gliwickiego takie działanie zostało zrealizowane przez Opolski Oddział Polskiego Związku
Wędkarskiego – zgodnie z ustaleniami z posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarzadzania
Kryzysowego z dnia 24 czerwca 2024 r. Ponadto odłów kontrolny może również zostać
zrealizowany za pomocą energii elektrycznej czyli elektropołowu. Jest to metoda bardziej
inwazyjna, a jej zastosowanie wymaga spełnienia określonych warunków, np. odpowiedniej
głębokości zbiornika.
Ad 4. Jaką zastosowano metodę wypłaszania ryb ze zbiorników w początkowym etapie
śnięć aby ograniczyć ich wielkość?
Metodą wypłaszania ryb również zajmuje się Instytut Rybactwa Śródlądowego im.
Stanisława Sakowicza - Państwowy Instytut Badawczy oraz właściwa miejscowo Inspekcja
Weterynaryjna. Niemniej, obecnie nie są znane uniwersalne metody płoszenia ryb, które
mogłyby mieć zastosowanie w każdym zbiorniku. Użycie jakiejkolwiek dostępnej metody
wymaga wcześniejszego jej przetestowania w konkretnym zbiorniku, również ze względu
na bezpieczeństwo zarówno innych organizmów wodnych, jak i osób korzystających z wód.
Dolnośląski Urząd Wojewódzki zaznacza, iż dotychczas wypłaszanie ryb ze zbiorników
wodnych nie było realizowane. Dyrektor RZGW we Wrocławiu skierował do użytkowników
rybackich pismo z prośbą o rozważenie ewentualnego przenoszenia ryb z zainfekowanych
zbiorników w miejsca dla nich bezpieczne.
Ponadto, analizując przedstawiony w zapytaniu obszar, jako możliwą do wykorzystania
metodę w tym zakresie można wskazać elektropołowy. Jednakże, ogromnym ograniczeniem
takiej metody jest głębokość zbiornika. Głębszy zbiornik całkowicie uniemożliwia
wykorzystanie tej metody. Państwowa Straż Rybacka we Wrocławiu jest w posiadaniu
odpowiedniego agregatu oraz uprawnień do stosowania metody elektropołowów.
Opolski Urząd Wojewódzki zaznaczył, że opracowanie koncepcji wypłaszania ryb przed
wpływaniem do Kanału Gliwickiego od strony Odry i jeziora Dzierżno Duże, wykonane
zostanie przez Opolski Oddział Polskiego Związku Wędkarskiego – zgodnie z ustaleniami z
posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarzadzania Kryzysowego z dnia 24 czerwca 2024 r.
Wstępnie przyjęto zastosowanie impulsowej metody elektrycznej opartej o napięcie stałe.
-- 3 of 4 --
Ad 5. Jaka metoda została zastosowana do zabezpieczania zbiorników przed napływaniem
nowych ryb, aby ograniczyć czas i rozmiar śnięć, co ma bezpośredni wpływ na zagrożenie
sanitarne dla mieszkańców?
W przypadku zabezpieczania zbiorników wodnych, metody ustalane są przez Wojewodę
oraz PGW WP. Tam gdzie jest to możliwe, instalowane są specjalne siatki ograniczające
dostęp rybom do zbiornika. Przedmiotową metodę przetestowano z powodzeniem w
zbiornikach: Czernica w województwie dolnośląskim i Januszkowice w województwie
opolskim.
W czerwcu 2024 r. działanie to zostało również zastosowane w województwie lubuskim w
miejscowości Nietków, gdzie zastosowano siatkę odgradzającą przystań w Nietkowie od
głównego nurtu rzeki Odry.
W województwie zachodniopomorskim jak dotąd nie zaistniała konieczność zabezpieczenia
zbiorników przed napływaniem nowych ryb, dlatego nie została dotąd użyta żadna metoda
zabezpieczenia zbiorników.
Warto również podkreślić, że instalacje siatek są monitorowane na bieżąco w celu
zapewnienia szybkiego reagowania w przypadku ich przerwania.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM.
-- 4 of 4 --