Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 09 lipca 2024 r.
Znak sprawy: RYB.dyr.058.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacja nr 3481
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3481 Pana Posła Jarosława Wałęsy, w sprawie sytuacji
polskiego rybołówstwa morskiego, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Konieczne jest wyjaśnienie, że od 2020 r. rybacy morscy mogli ubiegać się o pomoc
z różnego rodzaju działań, przewidzianych w Programie Operacyjnym „Rybactwo
i Morze” na lata 2014-2020 (dalej PO RYBY 2014-2020):
a) Tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej:
- nabór od 2020-07-24 do 2020-07-30 (pomoc przysługiwała za każdy dzień
zaprzestania działalności połowowej przy użyciu danego statku rybackiego, trwającej
nie mniej niż 14 dni, i była przyznawana armatorowi statku rybackiego, spełanijącemu
warunki określone w rozporządzeniu UE 508/2014, o długości całkowitej poniżej 10 m
– w wysokości 950 zł, od 10 m do 11,99 m – w wysokości 1 050 zł, od 12 m do 18 m –
w wysokości 1 450 zł, od 18,01m do 24 m – w wysokości 1 750 zł, powyżej 24 m –
w wysokości 2 250 zł – za każdy dzień tego zaprzestania),
- nabór od 2020-10-01 do 2020-10-07 ( pomoc przysługiwała za każdy dzień
zaprzestania działalności połowowej przy użyciu danego statku rybackiego, trwającej
nie mniej niż 14 dni i nie dłużej niż 30 dni, w wysokości j.w.),

-- 1 of 8 --

- nabór od 2023-04-14 do 2023-04-28 z limitem środków wynoszącym 21 800 000 zł;
b) Zmniejszanie oddziaływania rybołówstwa na środowisko morskie i dostosowanie
połowów do ochrony gatunków:
- nabór od 2020-12-15 do 2020-12-31 z limitem środków wynoszącym 1 000 000 zł,
- nabór od 2021-12-02 do 2021-12-31 z limitem środków wynoszącym 500 000 zł;
c) Innowacje związane z ochroną żywych zasobów morza:
- nabór od 2021-03-04 do 2021-03-17 z limitem środków wynoszącym 6 000 000 zł,
- nabór od 2022-06-06 do 2022-06-20 z limitem środków wynoszącym 6 700 000 zł;
d) Ochrona i odbudowa morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich
oraz systemy rekompensat w ramach zrównoważonej działalności połowowej:
- nabór od 2020-02-12 do 2020-02-28 z limitem środków wynoszącym 12 000 000 zł,
- nabór od 2020-03-09 do 2020-03-26 z limitem środków wynoszącym 5 000 000 zł,
- nabór od 2020-03-27 do 2020-04-24 z limitem środków wynoszącym 22 500 000 zł,
- nabór od 2021-03-15 do 2021-03-29 z limitem środków wynoszącym 800 000 zł,
- nabór od 2022-04-11 do 2022-04-25 z limitem środków wynoszącym 350 000 zł,
- nabór od 2022-08-29 do 2022-09-12 z limitem środków wynoszącym 22 000 000 zł,
- nabór od 2023-06-02 do 2023-06-16 z limitem środków wynoszącym 4 500 000 zł,
- nabór od 2023-07-17 do 2023-07-31 z limitem środków wynoszącym 4 100 000 zł;
e) Różnicowanie działalności i nowe formy dochodów:
- nabór od 2020-04-14 do 2020-05-13 z limitem środków wynoszącym 25 000 000 zł,
- nabór od 2022-05-26 do 2022-06-09 z limitem środków wynoszącym 10 000 000 zł,
f) Zdrowie i bezpieczeństwo:
- nabór od 2020-08-17 do 2020-09-15 z limitem środków wynoszącym 9 000 000 zł;
g) Wartość dodana, jakość produktów i wykorzystywanie niechcianych połowów:
- nabór od 2020-03-09 do 2020-04-07 z limitem środków wynoszącym 25 000 000 zł,

-- 2 of 8 --

- nabór od 2021-04-06 do 2021-04-20 z limitem środków wynoszącym 9 000 000 zł,
- nabór od 2022-05-13 do 2022-05-27 z limitem środków wynoszącym 8 000 000 zł;
h) Efektywność energetyczna i łagodzenie skutków zmiany klimatu - inwestycje na
statkach rybackich:
- nabór od 2020-09-01 do 2020-09-30 z limitem środków wynoszącym 10 450 000 zł,
- nabór od 2021-03-15 do 2021-03-29 z limitem środków wynoszącym 1 500 000 zł,
- nabór od 2022-12-27 do 2023-01-11 z limitem środków wynoszącym 900 000 zł
i) Propagowanie kapitału ludzkiego, tworzenie miejsc pracy i dialog społeczny -
szkolenia zawodowe, tworzenie sieci kontaktów, dialog społeczny oraz wsparcie dla
małżonków i partnerów życiowych:
- nabór od 2020-03-02 do 2020-03-31 z limitem środków wynoszącym 1 000 000 zł
Jednocześnie informuję, że w ramach PO RYBY 2014-2020 ostatni nabór na działanie
Trwałe zaprzestanie działalności połowowej odbył się od 2017-11-24 do 2017-12-08.
1. Czy istnieją plany audytu wydatków poczynionych w ramach programu „Rybactwo
i Morze” na lata 2014-2020?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako instytucja zarządzająca (dalej IZ) PO RYBY
2014-2020 zobowiązana była opracowywać do dnia 15 lipca każdego roku Roczny Plan
Kontroli w ramach PO RYBY 2014-2020 na dany okres obrachunkowy, który zaczyna
się 1 lipca i kończy 30 czerwca danego roku. Dokument ten obejmuje zestawienia
zaplanowanych kontroli prowadzonych przez IZ oraz Instytucje Pośredniczące dla
programu (dalej IP) – Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Urzędy
Marszałkowskie. Plan IZ zakłada coroczne prowadzenie kontroli systemowych w
wytypowanych IP, do których IZ delegowała zadania związane z wdrażaniem PO RYBY
2014-2020 oraz kontrole u beneficjentów korzystających ze środków Europejskiego
Funduszu Morskiego i Rybackiego w zakresie kontroli trwałości operacji (w okresie 5 lat
od daty ostatniej płatności na rzecz beneficjenta). Powyższy plan kontroli zawiera
również informacje o planowanych kontrolach prowadzonych przez IP tj. Agencję
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (16 oddziałów regionalnych oraz centrala)
oraz 16-stu Samorządów Województw. Wszystkie kontrole ujęte w planach kontroli,

-- 3 of 8 --

niezależnie od instytucji prowadzącej kontrolę, obejmują swoim zakresem również
sprawdzenie prawidłowości wydatkowania przez beneficjentów środków unijnych.
Powyższe plany oraz ich aktualizacje są publikowane na stronie internetowej
obsługującej ministra ds. rybołówstwa https://www.gov.pl/web/rolnictwo/monitoring-
i-sprawozdania.
Zgodnie z Opisem Funkcji i Procedur dla PO RYBY 2014-2020, ostatnim rokiem
obrachunkowym, dla którego jest sporządzany Roczny Plan Kontroli, był okres od dnia 1
lipca 2023 r. do dnia 30 czerwca 2024 r., co związane jest z zakończeniem okresu
kwalifikowalności wydatków dla perspektywy finansowej 2014-2020. Należy jednak
zauważyć, że kontrole trwałości operacji będą realizowane
u beneficjentów w obowiązującym 5-cio letnim okresie związania z celem operacji.
Oprócz kontroli prowadzonych przez instytucję zarządzającą oraz instytucje
pośredniczące wykazywanych w Rocznym Planie Kontroli dla PO RYBY 2014-2020,
w instytucjach wdrażających Program Operacyjny „Rybactwo i Morze” na lata 2014-
2020 są również prowadzone coroczne kontrole/audyty prowadzone przez
Ministerstwo Finansów - instytucję audytową, które mają na celu weryfikację czy
ustanowiony system zarządzania i kontroli dla PO RYBY 2014-2020 działa skutecznie,
jak również realizowane są kontrole operacji, podczas których instytucja audytowa bada
czy wydatki poniesione w ramach operacji współfinasowanych ze środków
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego zostały poniesione i zrefundowane
zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kolejnym elementem corocznych kontroli
prowadzonych przez Ministerstwo Finansów – instytucję certyfikującą, są kontrole
obejmujące sprawdzenie funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli w danej
instytucji oraz poprawność sporządzania przez instytucje zaangażowane w certyfikację
środków do Komisji Europejskiej dokumentów dotyczących wydatków refundowanych
przez Komisję Europejską. Należy jednak wskazać, że plany kontroli, zaplanowanych
przez Instytucje: Audytową i Certyfikującą, nie są sporządzane w formie planu
przekazywanego do IZ.
W ramach wydatkowania środków pochodzących z PO RYBY 2014-2020, corocznie jest
prowadzona kontrola Najwyższej Izby Kontroli poświęcona weryfikacji wykonania
budżetu państwa za dany rok, w ramach której badana jest poprawność wydatkowania
środków przekazywanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do ARiMR w związku

-- 4 of 8 --

z realizacją płatności na rzecz beneficjentów PO RYBY 2014-2020. Powyższe kontrole
są ujęte w corocznym Planie prac Najwyższej Izby Kontroli na dany rok. Ponadto w
2019 r. m. in. w instytucji zarządzającej została przeprowadzona kontrola NIK pn.
„Realizacja Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze na lata 2014-2020”. Wszystkie
dotychczasowe kontrole przeprowadzone przez NIK nie wykazały nieprawidłowości w
zakresie wydatkowania środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego.
Ponadto, w ramach PO RYBY 2014-2020 są prowadzone różnego rodzaju kontrole
organów Komisji Europejskiej - Dyrekcję Generalną ds. Gospodarki Morskiej
i Rybołówstwa oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Powyższe kontrole są
prowadzone na podstawie zawiadomienia o kontroli, a ewentualne plany kontroli lub
audytów prowadzonych przez organy Unii Europejskiej na dany rok nie są podawane do
wiadomości instytucji zarządzającej.
2. Czy istnieją plany wsparcia rozwoju rybołówstwa morskiego?
W ramach Funduszy Europejskich dla Rybactwa 2021-2027 - Priorytet 1. Wspieranie
zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowa i ochrona żywych zasobów wodnych
objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027,
przewidziano możliwość przyznania pomocy na realizację operacji w ramach m.in.
działań: Kapitał ludzki; Innowacje; Dywersyfikacja działalności rybackiej; Poprawa
bezpieczeństwa i warunków pracy; Inwestycje w portach; Zwiększenie efektywności
energetycznej i zmniejszenie emisji CO2; Ochrona środowiska naturalnego
i zmniejszenie wpływu działalności rybackiej na środowisko.
- Pomoc w ramach działania Kapitał ludzki przyznaje się na:
1) podnoszenie posiadanych lub nabycie nowych kwalifikacji zawodowych w obszarach
rybołówstwa morskiego lub rybactwa śródlądowego, w tym przez szkolenia;
2) nabycie nowych kwalifikacji zawodowych w obszarach innych niż określone w pkt 1,
w tym przez szkolenia;
3) tworzenie sieci kontaktów i wymianę informacji w obszarach rybołówstwa morskiego
lub rybactwa śródlądowego,

-- 5 of 8 --

w tym:
a) organizację konferencji, szkoleń, seminariów lub wizyt studyjnych albo udział w tych
konferencjach, szkoleniach, seminariach lub wizytach,
b) reprezentowanie sektora rybołówstwa morskiego lub rybactwa śródlądowego na
spotkaniach między instytucjami Unii Europejskiej lub państwami członkowskimi Unii
Europejskiej a przedstawicielami organizacji rybackich oraz udział w tych spotkaniach;
- Pomoc w ramach działania Innowacje przyznaje się na realizację operacji polegających
na opracowaniu, prowadzeniu badań naukowych, testowaniu lub wdrożeniu nowych
rozwiązań dla rybołówstwa morskiego, rybactwa śródlądowego lub przetwórstwa
produktów rybnych w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o organizacji rynku rybnego,
zwanych dalej, mających na celu:
1) zmniejszenie negatywnego lub wzmocnienie pozytywnego wpływu rybołówstwa
morskiego lub rybactwa śródlądowego na środowisko, w tym ograniczanie przyłowów
i odrzutów;
2) zrównoważone wykorzystanie żywych zasobów wodnych;
3) poprawę istniejących lub opracowanie nowych metod, technik lub technologii chowu,
hodowli, połowu lub przetwarzania produktów rybnych na statkach rybackich lub
narzędzi połowowych;
4) poszukiwanie metod zapewniających ochronę zasobów ryb i połowów przed
drapieżnikami lub służących tej ochronie;
5) przywracanie naturalnej równowagi ekosystemów morskich przez eksperymentalne
zarybianie zgodnie z zasadami bioróżnorodności i restytucji, a także zarybianie w ramach
biomanipulacji oraz z wykorzystaniem znakowania i telemetrii;
6) poprawę energooszczędności prowadzonej działalności połowowej.
- Pomoc w ramach działania Dywersyfikacja działalności rybackiej przyznaje się na:
1) rozwój prowadzonej działalności rybackiej lub rozwój dodatkowej działalności
gospodarczej innej niż działalność rybacka;

-- 6 of 8 --

2) rozpoczęcie nowej działalności gospodarczej;
3) wykorzystanie energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii lub odzyskiwanie
energii w prowadzonej działalności.
- Pomoc w ramach działania Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy przyznaje się
na poprawę:
1) bezpieczeństwa: na statkach rybackich, na statkach, o których mowa w art. 5 ust. 1
pkt 1 lit. e ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2022 r.
poz. 1097 i 2642 oraz z 2023 r. poz. 1588 i 2029), lub jednostkach pływających
używanych do połowów rybackich w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 12 kwietnia
2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1500, z 2022 r. poz. 2642 oraz z 2023 r. poz. 261),
2) warunków pracy na statkach rybackich i statkach, w tym w zakresie bezpieczeństwa
i higieny pracy
- Pomoc w ramach działania Inwestycje w portach przyznaje się na inwestycje lub
działania związane z funkcjonowaniem portów rybackich, miejsc wyładunku lub
przystani rybackich mające na celu:
1) poprawę bezpieczeństwa lub warunków pracy;
2) poprawę jakości produktów rybnych;
3) ograniczenie zanieczyszczania wód morskich lub wód śródlądowych;
4) umożliwienie wyładunku, składowania i wprowadzenia do obrotu niezamierzonych
połowów, o których mowa w tiret drugim i trzecim w wierszu 2 w załączniku III do
rozporządzenia 2021/1139;
5) zakup lub modernizację środków transportu wewnętrznego.
- Pomoc w ramach działania Zwiększenie efektywności energetycznej i zmniejszenie
emisji CO2 przyznaje się na wymianę lub modernizację głównych lub dodatkowych
silników statku rybackiego lub statku.

-- 7 of 8 --

- Pomoc w ramach działania Ochrona środowiska naturalnego i zmniejszenie wpływu
działalności rybackiej na środowisko przyznaje się na realizację operacji
przyczyniających się do ochrony i odbudowy wodnej różnorodności biologicznej lub
ekosystemów wodnych, w tym w wodach śródlądowych, związanych z:
1) ochroną morskiej i śródlądowej różnorodności biologicznej;
2) wymianą narzędzi połowowych na bardziej selektywne;
3) rekompensowaniem szkód wyrządzonych w połowach przez ssaki morskie;
4) przywracaniem ekologicznych ciągłości rzek i odbudową naturalnych tarlisk;
Powyższe działania wskazują, że podmioty związane z rybołówstwem morskim będą
miały możliwość ubiegania się o pomoc, która pozwala na rozwój tego sektora.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 8 of 8 --