Interpelacja w sprawie możliwości wprowadzenia dalszych systemowych rozwiązań dedykowanych seniorom
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3446
do ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie możliwości wprowadzenia dalszych systemowych rozwiązań dedykowanych seniorom
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 18-06-2024
Szanowna Pani Minister!
Starzenie się polskiego społeczeństwa jest faktem, który będzie miał coraz większy wpływ na funkcjonowanie naszego państwa w najbliższych latach. Już teraz obserwujemy problemy związane z rosnącą liczbą osób starszych, które wymagają specjalistycznej opieki i wsparcia. Problemy te są już dobrze znane krajom zachodniej Europy, którzy zmagają się z podobnymi wyzwaniami.
W celu skutecznego zaradzenia tym problemom, seniorzy, którzy zgłaszają się do mojego biura poselskiego, proponują rozważenie możliwości wprowadzenia funkcji powiatowego koordynatora ds. seniorów. Jego zadaniem byłoby m.in. zapoznanie się z problemami seniorów, ocena ich potrzeb oraz koordynacja odpowiedniej pomocy. Koordynator powinien również współpracować z lokalnymi urzędami pracy w celu podjęcia działań polegających na przeciwdziałaniu bezrobociu wśród osób starszych.
Kluczowym elementem tej inicjatywy jest, aby koordynatorzy byli osobami kreatywnymi, dobrze znającymi realia danego regionu, posiadającymi sporo empatii oraz zrozumienia dla starszych osób i ich rodzin. Tylko tacy koordynatorzy będą w stanie stworzyć efektywne i przyjazne placówki, które będą odpowiadać na rzeczywiste potrzeby seniorów.
Powyższe systemowe zmiany według samych zainteresowanych przyczyniłyby się do poprawy jakości opieki nad seniorami w Polsce oraz pozwoliłyby na skuteczniejsze zarządzanie tym kluczowym obszarem polityki społecznej.
Mając na uwadze stan finansów publicznych pozostawiony po poprzednikach, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Na ile możliwe jest utworzenie funkcji powiatowego koordynatora ds. seniorów?
2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej posiada dane dotyczące liczby seniorów wymagających opieki oraz prognozy demograficzne na najbliższe lata?
3. Czy planują Państwo wprowadzenie w najbliższym czasie nowych programów lub inicjatyw mających na celu poprawę jakości opieki nad seniorami?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Minister Marzena Okła-Drewnowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7190 znakówadres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DSP.INT.4610.949.2024
Warszawa, 9 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3446 z 21 czerwca 2024 r. Pani Poseł Małgorzaty Pępek
w sprawie możliwości wprowadzenia dalszych systemowych rozwiązań dedykowanych seniorom,
przedstawiam stosowne informacje.
Ad 1. Na ile możliwe jest utworzenie funkcji powiatowego koordynatora ds. seniorów?
11 kwietnia 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym, ustawy
o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa. Wprowadzone
zmiany miały na celu ustalenie szczegółowych norm dotyczących powoływania rad
seniorów. Nowelizacja wprowadziła przepis, zgodnie z którym m.in. rada powiatu jest
zobowiązana do utworzenia rady seniorów, jeśli z wnioskiem wystąpi określona liczba osób.
Powiatowe rady seniorów są zespołem o charakterze doradczym, konsultacyjnym
i inicjatywnym w ważnych sprawach lokalnych, w szczególności dotyczących planowania
i realizowania polityki senioralnej. Mogą stanowić pole do identyfikacji potrzeb osób
starszych oraz do wypracowania odpowiadających ich potrzebom rozwiązań w zakresie
pomocy społecznej, zdrowia, transportu czy dostępu do kultury. Rady są też pośrednikiem
w dialogu międzypokoleniowym. Ich rolą jest przede wszystkim komunikowanie potrzeb
osób starszych poprzez opiniowanie i konsultowanie decyzji lokalnych władz w zakresie
polityki senioralnej realizowanej na terenie ich działania. Mogą one jednak podejmować
również wiele innych działań na rzecz poprawy sytuacji seniorek i seniorów.
Wzmocnienie działań w obszarze polityki senioralnej na szczeblu powiatu może stanowić
koordynator ds. seniorów. Decyzja o jego powołaniu należy do starosty powiatu, który
ma w tym zakresie możliwości określone w art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 2 ustawy
o samorządzie powiatowym1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5a tej ustawy.
Informuję także, że w czerwcu br. Minister do spraw Polityki Senioralnej zwróciła się
do wojewodów o powołanie Pełnomocnika Wojewody ds. Polityki Senioralnej w każdym
województwie, których zadaniem jest w szczególności koordynacja działań i tworzenie
przestrzeni do kształtowania polityki senioralnej na szczeblu regionalnym.
Jednocześnie informuję, że pomysły dotyczące stworzenia podmiotów monitorujących
politykę senioralną na niższych szczeblach samorządu terytorialnego są przedmiotem
analiz Departamentu Polityki Senioralnej w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
1 Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107).
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Ad 2. Czy Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej posiada dane dotyczące liczby
seniorów wymagających opieki oraz prognozy demograficzne na najbliższe lata?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
nie posiada ono dokładnych danych, dotyczących konkretnej liczby osób starszych,
wymagających opieki. Eurostat, w ramach europejskiego badania dochodów i warunków
życia (EU survey of income and living conditions – EU-SILC), realizowanego w Polsce przez
Główny Urząd Statystyczny, zbiera tego typu informacje badając skalę zjawiska ograniczeń
codziennej aktywności, spowodowanych przez problemy zdrowotne (self-perceived long-
standing limitations in usual activities due to health problems). Są to jednak dane bazujące
na deklarowanym postrzeganiu własnej aktywności przez ankietowanych, mogące stanowić
co najwyżej przyczynek do wstępnej oceny skali zjawiska.
Badanie EU-SILC obejmuje dane dotyczące dochodów, ubóstwa, wykluczenia społecznego
i innych aspektów warunków życia ludności. W badaniu zbierane są między innymi
informacje na temat występujących ograniczeń zdolności w wykonywaniu czynności,
w podziale na: poważne ograniczenia, ograniczenia niezbyt poważne, brak ograniczeń.
W 2023 r. udział osób w wieku 65 lat i więcej doświadczających znacznych ograniczeń
w wykonywaniu czynności w populacji w tej grupie wyniósł 15,7%. Wraz z wiekiem odsetek
ten zwiększa się – wśród osób w wieku 85 lat i więcej takich trudności doświadczało już
37,6% osób. W przypadku umiarkowanych ograniczeń odsetki wyniosły odpowiednio:
34,1% oraz 39,0%. Na przestrzeni ostatnich 10 lat zauważyć można także stopniowe
zmniejszanie się stopnia znacznych ograniczeń wśród osób starszych. W badaniu tym nie
zbiera się informacji, czy osoby zgłaszające trudności w wykonywaniu czynności korzystają
z opieki innych lub czy takiej opieki potrzebują.
Analizy przeprowadzone w ramach projektu pn. „Wsparcie realizacji badań panelowych
osób w wieku 50 lat i więcej w międzynarodowym projekcie Survey of Health, Ageing and
Retirement in Europe (SHARE)” wskazują, że potencjalne zapotrzebowanie na usługi
opiekuńcze w Polsce w 2022 r. wyniosło od 460 tys. do 940 tys. osób, zaś w 2040 r. może
wzrosnąć do około 720 – 1 430 tys. osób.2 Wzrost zapotrzebowania na usługi opiekuńcze
jest bezpośrednio związany ze starzeniem się populacji Polski. W 2023 r. liczba osób
w wieku 65 lat lub więcej Polsce wyniosła 7 549,9 tys. osób, podczas gdy w 2040 r.
populacja ta wyniesie około 8 673,9 tys. osób (o prawie 15% więcej). W tym samym czasie
populacja osób w wieku 85 lat i więcej wzrośnie o ponad 100% z 816,9 tys. osób do 1 705
tys.
Ad 3. Czy planują Państwo wprowadzenie w najbliższym czasie nowych programów lub
inicjatyw mających na celu poprawę jakości opieki nad seniorami?
Wsparcie osób starszych w zakresie szeroko pojętych usług opiekuńczych realizowane jest
w ramach pomocy społecznej poprzez usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze
oraz programów skierowanych do osób starszych, np. Programy wieloletnie „Senior+”,
a także programy „Opieka75+”, czy „Korpus Wsparcia Seniorów”. Biorąc jednak pod uwagę
skalę zapotrzebowania na tego typu wsparcie, planowane jest wprowadzenie nowego
rozwiązania prawnego mającego na celu zwiększenie dostępności tego typu usług.
22 marca br. do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został
wpisany projekt ustawy o bonie senioralnym. Rozwiązanie skierowane będzie do osób
2 https://www.share50plus.pl/sites/share50plus.pl/files/2023-
12/Raport%20cz%C4%85stkowy%20nr%202_.pdf
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
w wieku 75 lat i więcej i ich pracujących rodzin. Przewiduje się, że w ramach bonu osoba
starsza, po spełnieniu określonych warunków dla niej i jej zstępnego, będzie mogła
otrzymać wsparcie w ramach usług o charakterze opiekuńczym w miejscu zamieszkania.
Usługi te będą realizowane przez gminę lub podmiot, któremu gmina zleci ich realizację.
Rozpoczęcie konsultacji projektu ustawy przewidziane jest na III kwartał 2024 r.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 3 of 3 --