Interpelacja w sprawie zakażeń wirusem HIV oraz innymi chorobami wenerycznymi w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3419
do ministra zdrowia
w sprawie zakażeń wirusem HIV oraz innymi chorobami wenerycznymi w Polsce
Zgłaszający: Wanda Nowicka, Anita Kucharska-Dziedzic
Data wpływu: 17-06-2024
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się do Pani w związku z niepokojącymi danymi dotyczącymi wzrostu liczby zakażeń wirusem HIV oraz innych chorób wenerycznych w Polsce. Obserwowany wzrost jest alarmujący i wskazuje na pilną potrzebę podjęcia skutecznych działań ze strony ministerstwa, zarówno w zakresie profilaktyki, edukacji, jak i diagnozowania oraz leczenia.
Według ostatnich statystyk, liczba nowych przypadków zakażeń HIV w Polsce rośnie w zastraszającym tempie. Wzrost ten jest widoczny nie tylko wśród osób z grup podwyższonego ryzyka, ale również w populacji ogólnej. Zjawisko to świadczy o niedostatecznej świadomości społecznej na temat dróg zakażenia, profilaktyki oraz konsekwencji zdrowotnych wynikających z zakażeń wirusem HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Równocześnie z rosnącą liczbą przypadków HIV, odnotowuje się również wzrost zachorowań na inne choroby weneryczne, takie jak kiła, rzeżączka czy chlamydia. Choroby te, choć często możliwe do wyleczenia, mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, jeśli nie są odpowiednio diagnozowane i leczone. Istnieje również ryzyko przenoszenia tych chorób na partnerów seksualnych, co dodatkowo komplikuje sytuację epidemiologiczną w kraju.
Należy podkreślić, że problem ten ma nie tylko wymiar zdrowotny, ale również społeczny i ekonomiczny. Zaniedbanie w zakresie profilaktyki i edukacji może prowadzić do wzrostu kosztów leczenia oraz obciążenia systemu opieki zdrowotnej. Ponadto, osoby zakażone HIV i innymi chorobami wenerycznymi często spotykają się z dyskryminacją i stygmatyzacją, co dodatkowo utrudnia im dostęp do odpowiedniej opieki medycznej.
Dlatego też, zwracam się do Pani Ministry z prośbą o przedstawienie działań podejmowanych przez ministerstwo w celu przeciwdziałania wzrostowi liczby zakażeń HIV oraz innych chorób wenerycznych.
1. Czy planowane są kampanie edukacyjne skierowane do społeczeństwa?
2. Jakie kroki są podejmowane w zakresie profilaktyki i wczesnego diagnozowania?
3. Jakie wsparcie jest udzielane placówkom medycznym w zakresie leczenia tych chorób?
4. Czy ministerstwo opracowało lub planuje opracować nowe strategie mające na celu skuteczną prewencję i kontrolę transmisji wirusa HIV, a także innych chorób wenerycznych? Jeśli tak, jakie są główne założenia tych strategii i jakie działania zostaną podjęte w najbliższych miesiącach?
5. Czy obecny system publicznej ochrony zdrowia w Polsce jest wystarczająco przygotowany na rosnącą skalę chorób wenerycznych? Czy ministerstwo rozważa reorganizację i zwiększenie finansowania systemu, w tym zwiększenie liczby placówek, lekarzy i wykonywanych badań-świadczeń w tym zakresie?
6. W kontekście przepisów prawa karnego dotyczących narażania innych na zarażenie wirusem HIV lub innymi chorobami zakaźnymi, jak ministerstwo ocenia skuteczność tych przepisów w kontekście profilaktyki i edukacji? Czy rozważa Pani możliwość zmiany tych przepisów w celu bardziej skoncentrowania się na profilaktyce i edukacji, a nie tylko na karaniu?
7. Jakie konkretne działania podejmowane są przez ministerstwo w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat chorób wenerycznych, w tym HIV? Czy ministerstwo planuje intensyfikację kampanii edukacyjnych i promocję badań diagnostycznych w tej dziedzinie?
8. Jakie są plany ministerstwa dotyczące poprawy dostępności badań w kierunku chorób wenerycznych, w tym HIV, na poziomie miast powiatowych oraz w obszarach wiejskich? Czy ministerstwo współpracuje z samorządami lokalnymi w celu zwiększenia dostępności tych usług dla mieszkańców mniejszych miejscowości?
9. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje współpracę z Ministerstwem Edukacji Narodowej w zakresie edukacji seksualnej w szkołach? Ponieważ edukacja seksualna jest kluczowym elementem w zapobieganiu rozprzestrzeniania się chorób przenoszonych drogą płciową.
10. Jakie kroki są podejmowane lub będą podjęte, aby wprowadzić lub wzmocnić programy edukacyjne dotyczące zdrowia seksualnego w szkołach?
Z poważaniem
Wanda Nowicka
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11545 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.19.2024.MB
Warszawa, 05 lipca 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku!
W odpowiedzi na interpelację nr 3419 pań posłanek Wandy Nowickiej i Anity Kucharskiej-
Dziedzic w sprawie zakażeń wirusem HIV oraz innymi chorobami wenerycznymi w Polsce,
Proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy planowane są kampanie edukacyjne skierowane do społeczeństwa?
Krajowe Centrum ds. AIDS pracuje nad kampanią, której inauguracja planowana jest na
przełomie III i IV kwartału br. Informacje na temat dotychczas przeprowadzonych kampanii
można znaleźć na stronie https://aids.gov.pl/kampanie/kampanie-spoleczne/.
2.
Jakie kroki są podejmowane w zakresie profilaktyki i wczesnego diagnozowania?
W ramach realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS
nieprzerwanie prowadzone są działania obejmujące m.in.
• kampanie (https://aids.gov.pl/kampanie/kampanie-spoleczne/),
• programy edukacyjne skierowane do populacji generalnej,
• szkolenia skierowane do wybranych grup zawodowych i społecznych,
• inne działania, w tym wydawanie publikacji (https://aids.gov.pl/_publikacje/)
skierowanych do różnych grup docelowych, uwzględniających specyficzne potrzeby każdej
z tych grup,
• anonimowe, bezpłatnie i bez skierowania badania w kierunku HIV wraz z
poradnictwem okołotestowym wykonywane w Punktach Konsultacyjno-Diagnostycznych
https://aids.gov.pl/pkd/
3. Jakie wsparcie jest udzielane placówkom medycznym w zakresie leczenia tych
chorób?
5. Czy obecny system publicznej ochrony zdrowia w Polsce jest wystarczająco
przygotowany na rosnącą skalę chorób wenerycznych? Czy Ministerstwo rozważa
reorganizację i zwiększenie finansowania systemu, w tym zwiększenie liczby
placówek, lekarzy i wykonywanych badań-świadczeń w tym zakresie?
Narodowy Fundusz Zdrowia poprzez zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki
zdrowotnej, a także monitorowanie ich realizacji i rozliczanie, zapewnia dostęp do
świadczeń opieki zdrowotnej zabezpieczając potrzeby zdrowotne świadczeniobiorców.
Realizując ww. zadania oddziały wojewódzkie NFZ wyznaczają obszary kontraktowania,
które uwzględniają potencjał lecznictwa na danym terenie. W celu zwiększenia dostępności
do świadczeń opieki zdrowotnej, oddziały wojewódzkie NFZ mogą ogłaszać kolejne
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, o ile na danym terenie
znajdują się podmioty wykonujące działalność leczniczą, które spełniają warunki wymagane
do realizacji świadczeń gwarantowanych i są zainteresowane ich udzielaniem na podstawie
umowy z NFZ.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z
zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 357, ze zm.), w celu
zapewnienia opieki pacjentom zakażonym HIV oraz innymi chorobami przenoszonymi
drogą płciową zostały wyodrębnione w szczególności zakresy świadczeń dot. m.in.
dermatologii i wenerologii.
Finansowane są w szczególności porady lekarskie z badaniami diagnostycznymi, a w
przypadku kompleksowej opieki nad pacjentem zakażonym HIV, leczonym lekami
antyretrowirusowymi (ARV) oprócz porady lekarskiej wykonuje się badania zgodnie ze
schematem określonym w rozporządzeniu. Podkreślić należy, iż świadczenia w rodzaju
ambulatoryjna opieka specjalistyczna (w tym diagnostyka i leczenie osób zakażonych HIV i
chorych na choroby weneryczne) finansowane są bezlimitowo.
4. Czy Ministerstwo opracowało lub planuje opracować nowe strategie mające na
celu skuteczną prewencję i kontrolę transmisji wirusa HIV, a także innych chorób
wenerycznych? Jeśli tak, jakie są główne założenia tych strategii i jakie działania
zostaną podjęte w najbliższych miesiącach?
Ministerstwo Zdrowia realizuje politykę Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania
HIV/AIDS, która została określona w Krajowym Programie Zapobiegania Zakażeniom HIV i
Zwalczania AIDS, stanowiącym rządową strategię przeciwdziałania HIV/AIDS.
Podstawę działań stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2011 r. w
sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS (Dz. U. Nr
44, poz. 227) oraz aktualnie obowiązujący Harmonogram realizacji Krajowego Programu
Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS opracowany na lata 2022-2026, przyjęty
przez Radę Ministrów uchwałą nr 188/2022 z dnia 27 grudnia 2021 r.
Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia realizacją programu kieruje Minister Zdrowia, a
koordynatorem jest Krajowe Centrum ds. AIDS.
Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS zakłada podjęcie
działań w pięciu obszarach (1) zapobiegania zakażeniom HIV wśród ogółu społeczeństwa,
(2) zapobiegania zakażeniom HIV wśród osób o zwiększonym poziomie zachowań
ryzykownych, (3) wsparcia i opieki zdrowotnej dla osób zakażonych HIV i chorych na AIDS,
(4) współpracy międzynarodowej, (5) monitoringu. Sprawozdania z realizacji Krajowego
Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS znajdują się na stronie
aids.gov.pl pod linkami:
https://aids.gov.pl/krajowy_program/krajowyprogram20222026/
oraz https://aids.gov.pl/krajowy_program/_archiwum/
6. W kontekście przepisów prawa karnego dotyczących narażania innych na
zarażenie wirusem HIV lub innymi chorobami zakaźnymi, jak Ministerstwo ocenia
skuteczność tych przepisów w kontekście profilaktyki i edukacji? Czy rozważa Pani
możliwość zmiany tych przepisów w celu bardziej skoncentrowania się na
profilaktyce i edukacji, a nie tylko na karaniu?
Kwestie dot. przepisów prawa karnego pozostają w kompetencjach Ministra
Sprawiedliwości. Minister Zdrowia pismem z dnia 19 lutego br. znak ZPŚ.643.9.2024.MB,
skierował prośbę do Ministra Sprawiedliwości dot. złagodzenia wymiaru kary i jej
dostosowaniu do aktualnej wiedzy medycznej w przedmiotowym zakresie.
7. Jakie konkretne działania podejmowane są przez Ministerstwo w celu zwiększenia
świadomości społecznej na temat chorób wenerycznych, w tym HIV? Czy
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ministerstwo planuje intensyfikację kampanii edukacyjnych i promocję badań
diagnostycznych w tej dziedzinie?
Informacja zawarta jest w odpowiedzi na pyt. nr 1, 2 , 4.
8. Jakie są plany Ministerstwa dotyczące poprawy dostępności badań w kierunku
chorób wenerycznych, w tym HIV, na poziomie miast powiatowych oraz w
obszarach wiejskich? Czy Ministerstwo współpracuje z samorządami lokalnymi w
celu zwiększenia dostępności tych usług dla mieszkańców mniejszych
miejscowości?
Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie prac legislacyjnych w celu nadania uprawnień
lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej do testowania w kierunku HIV.
Należy jednak mieć na uwadze, iż zagadnienie związane z rozszerzaniem wykazów
świadczeń gwarantowanych jest procesem złożonym. Zgodnie z ustawą o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, proces ten rozpoczyna się od
wydania rekomendacji przez Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
dla wnioskowanego świadczenia. Następnie, po otrzymaniu rekomendacji od Prezesa
Agencji oraz po przeprowadzeniu analiz medycznych i ekonomicznych odnośnie
wprowadzenia świadczenia, Minister Zdrowia podejmuje decyzję dotyczącą
zakwalifikowania świadczenia jako świadczenie gwarantowane i wydaje zgodę na
nowelizację odpowiedniego rozporządzenia. W następnej kolejności sporządzany jest
projekt nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia, które jest konsultowane w
konsultacjach wewnętrznych, a następnie konsultacjach publicznych, opiniowaniu i
uzgodnieniach międzyresortowych. W czasie konsultacji publicznych projekt
rozporządzenia jest zamieszczony na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) i
wszyscy zainteresowaniu mogą nadsyłać uwagi do projektu. Po zaakceptowaniu projektu
przez RCL i podpisaniu rozporządzenia przez Ministra Zdrowia, świadczenie (z
uwzględnieniem niezbędnego vacatio legis) jest udzielane jako gwarantowane.
9. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje współpracę z Ministerstwem Edukacji w
zakresie edukacji seksualnej w szkołach? Ponieważ edukacja seksualna jest
kluczowym elementem w zapobieganiu rozprzestrzeniania się chorób
przenoszonych drogą płciową.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego
Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS (Dz. U. Nr 44, poz. 227) oraz
aktualnie obowiązującym Harmonogramem realizacji Krajowego Programu Zapobiegania
Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS opracowanym na lata 2022-2026, przyjętego przez
Radę Ministrów uchwałą nr 188/2022 z dnia 27 grudnia 2021 r., podmiotami
obowiązanymi do realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i
Zwalczania AIDS są, m.in. ministrowie właściwi ze względu na cele programu w tym również
Ministerstwo Edukacji Narodowej. Informacje o podjętych działaniach dostępne są w
sprawozdaniu z realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania
AIDS dostępnym na stronie
https://aids.gov.pl/krajowy_program/krajowyprogram20222026/
oraz https://aids.gov.pl/krajowy_program/_archiwum/
10. Jakie kroki są podejmowane lub będą podjęte, aby wprowadzić lub wzmocnić
programy edukacyjne dotyczące zdrowia seksualnego w szkołach?
Krajowe Centrum ds. AIDS jest w trakcie przygotowania publikacji pod roboczym tytułem
„Nowoczesna profilaktyka HIV/STIs. Praktyczne rozwiązania wspierające pracę
profilaktyczną i edukacyjną”. Publikacja będzie skierowana do osób pracujących w obszarze
profilaktyki zakażeń HIV i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową.
Na polskim rynku wydawniczym brakuje nowoczesnego opracowania, zawierającego
aktualną wiedzę na temat zagadnień medycznych i społecznych dotyczących problematyki
HIV/STIs oraz propozycje metodyczne do wykorzystania w działaniach profilaktycznych
kierowanych do różnych grup wiekowych.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Opracowanie będzie zawierać zarówno niezbędną, aktualną wiedzę w omawianym zakresie
(część dotycząca różnych aspektów epidemii HIV - zawarta w niej wiedza ma dostarczyć
podstawowych informacji dotyczących m.in. nowoczesnej profilaktyki, psychospołecznych
aspektów epidemii, poszczególnych zakażeń przenoszonych drogą płciową), jak i pomocne
narzędzia w postaci gotowych scenariuszy zajęć. Poruszone zostaną w niej również tematy
związane z wyznacznikami skutecznej i niestygmatyzującej profilaktyki, a także
preferowanego języka przekazów edukacyjnych (język jako narzędzie do budowania
określonych postaw i zachowań). Planowany termin publikacji to koniec b.r.
Ponadto Krajowe Centrum ds. AIDS opracowuje, publikuje oraz dystrybuuje inne materiały
informacyjno-edukacyjne, skierowane do różnych grup odbiorców: zawodowych i
społecznych, w tym również do osób w wieku szkolnym oraz prowadzących zajęcia z
młodzieżą
Wszystkie publikacje dostępne są w wersji elektronicznej, wiele z nich także w wersji
papierowej (https://aids.gov.pl/_publikacje/). Każda zainteresowana osoba lub podmiot, w
celu otrzymania bezpłatnych wydawnictw, może wypełnić i przesłać wniosek do Krajowego
Centrum ds. AIDS pocztą lub mailem (wniosek do pobrania ze strony
https://aids.gov.pl/_publikacje/).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektroposelską
-- 4 of 4 --