Interpelacja w sprawie zadłużenia obcokrajowców w polskich szpitalach związanego z leczeniem w przypadku braku ubezpieczenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3404
do ministra zdrowia
w sprawie zadłużenia obcokrajowców w polskich szpitalach związanego z leczeniem w przypadku braku ubezpieczenia
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-06-2024
Zwracam się z interpelacją dotyczącą problemu zadłużenia obcokrajowców w polskich szpitalach związanych z leczeniem w przypadku braku ubezpieczenia. Problem ten jest szczególnie istotny w kontekście rosnącej liczby obcokrajowców korzystających z polskiego systemu opieki zdrowotnej oraz braku odpowiednich rozwiązań prawnych umożliwiających szpitalom uzyskanie zwrotu kosztów udzielonego świadczenia.
Pragnę odwołać się do konkretnego przypadku, który został nagłośniony przez media, dotyczącego obywatela Zimbabwe, który przez kilka lat przebywał w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Nr 4 w Lublinie po poważnym wypadku samochodowym. Koszty jego leczenia przekroczyły milion złotych, a ze względu na brak ubezpieczenia oraz odpowiednich przepisów prawnych, szpital nie może przenieść go do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego. Rodzina pacjenta oraz Ambasada Zimbabwe w Berlinie nie wykazały chęci przejęcia opieki nad nim. Ten przypadek jest jednym z wielu, które ukazują systemowy problem braku regulacji prawnych dotyczących finansowania opieki zdrowotnej dla nieubezpieczonych cudzoziemców.
W przypadku przyjęcia Paktu Migracyjnego przez rząd Donalda Tuska i inwazji obcych kulturowo migrantów pojawiają się zasadne pytania dotyczące ewentualnych kosztów leczenia tych osób.
W związku z powyższym proszę o przedstawienie szczegółowych informacji na temat łącznego zadłużenia obcokrajowców w polskich szpitalach z tytułu leczenia w przypadkach braku ubezpieczenia, uwzględniając następujące kwestie:
Jakie jest łączne zadłużenie obcokrajowców wobec polskich szpitali?
Proszę o podanie łącznej kwoty zadłużenia obcokrajowców w polskich szpitalach z tytułu leczenia w przypadkach braku ubezpieczenia.
Jak kształtują się te dane ze względu na narodowość pacjentów?
Proszę o szczegółowe informacje dotyczące łącznego zadłużenia, rozbite według narodowości pacjentów.
Dane oddzielnie dla każdego szpitala:
Proszę o przedstawienie danych oddzielnie dla każdego szpitala, który odnotował zadłużenie obcokrajowców z powodu braku ubezpieczenia.
Sytuacja obywateli państw trzecich:
Proszę o informacje dotyczące działań podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia w celu rozwiązania problemów związanych z zadłużeniem obcokrajowców, w tym szczegółowych planów legislacyjnych mających na celu poprawę obecnej sytuacji.
Działania w przypadku migrantów wymagających długoterminowej opieki:
Proszę o informacje na temat istniejących procedur oraz ewentualnych planów w zakresie przepisów prawnych, które umożliwiłyby przeniesienie pacjentów wymagających stałej opieki do krajów, z których przybyli.
Zdaję sobie sprawę, że takie informacje mogą być trudne do zebrania, jednak uzyskanie dokładnych danych jest niezbędne dla zrozumienia skali problemu oraz podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych i administracyjnych w celu rozwiązania kwestii zadłużeń obcokrajowców w polskich szpitalach.
Polscy obywatele w sytuacji znacznego kryzysu finansowania służby zdrowia nie powinni ponosić dodatkowych kosztów leczenia osób, które nielegalnie dostały się na teren naszego kraju. Czy są plany wystąpienia do Unii Europejskiej o finansowanie leczenia takich osób?
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6743 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLU.050.29.2024.AR
Warszawa, 03 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Dariusza Mateckiego z 21.06.2024 r. nr 3404,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Uprzejmie informuję, że z uwagi na wpływające do Ministerstwa Zdrowia sygnały
dotyczące trudności, jakie napotykają polscy świadczeniodawcy z odzyskiwaniem
należnych kosztów poniesionych w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w
stanach nagłych, zagrażających życiu, przebywającym w Polsce nieubezpieczonym
cudzoziemcom, podjęto dotychczas szereg działań mających na celu ograniczenia
przedmiotowego zjawiska. Wynikiem tych działań są, m.in. opisane poniżej zmiany
wprowadzone na przestrzeni ostatnich kilku lat w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o
świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 146), zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”, oraz w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769).
Mając na względzie to, że powszechnie przyjętym standardem w zakresie zabezpieczenia
pokrycia kosztów niezbędnej pomocy medycznej podczas pobytu czasowego w innym
państwie są polisy podróżnego ubezpieczenia medycznego, na cudzoziemców
wjeżdżających na terytorium Polski na podstawie wizy krajowej, nałożony został obowiązek
posiadania ważnego podróżnego ubezpieczenia medycznego. Ubezpieczenie to powinno
obejmować swoim zakresem pokrycie wszelkich wydatków, które podczas pobytu w Polsce
mogą wyniknąć w związku z koniecznością podróży powrotnej z powodów medycznych,
pilnej pomocy medycznej, nagłym leczeniem szpitalnym lub ze śmiercią, a ubezpieczyciel
zobowiązany powinien być do pokrycia kosztów udzielonych świadczeń zdrowotnych
bezpośrednio na rzecz świadczeniodawcy, który te świadczenia udzielił, na podstawie
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wystawionego przez ten podmiot rachunku. Ubezpieczenie to musi być ważne na całym
terytorium państw członkowskich i obejmować całkowity okres planowanego pobytu lub
tranzytu. Minimalna kwota ubezpieczenia wynosi 30 000 EUR. Posiadanie podróżnego
ubezpieczenia medycznego jest również wymagane, jako warunek uzyskania wizy Schengen
(na podstawie regulacji unijnych).
Ministerstwo Zdrowia jest świadome tego, że w niektórych przypadkach podmioty
lecznicze nie uzyskują pokrycia poniesionych kosztów niezbędnych świadczeń
zdrowotnych udzielonych cudzoziemcom z państw spoza UE/EFFTA, w szczególności w
związku z nieposiadaniem przez część tych osób odpowiednich polis ubezpieczeniowych. W
związku z tym, aktualnie w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są analizy dotyczące
możliwości wypracowania praktycznych rozwiązań pozwalających na odzyskiwanie przez
podmioty lecznicze kosztów niezbędnej pomocy medycznej udzielanej osobom
nieuprawnionym do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
w przypadkach bezskutecznego dochodzenia pokrycia takich kosztów na drodze
cywilnoprawnej.
Należy również wskazać, że od 30 sierpnia 2014 r. status świadczeniobiorcy, innego niż
ubezpieczony, posiadają także mieszkający w Polsce cudzoziemcy, którzy uzyskali status
uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w celu
połączenia się z rodziną. W tych przypadkach zastosowanie ma procedura określona w art.
54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, tzn. cudzoziemcy, którzy spełniają warunki
określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, otrzymują decyzję władz gminy na okres 90 dni (i
w razie konieczności – na kolejne okresy). Decyzję wydaje się na wniosek
świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy
udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu
świadczenia.
Ze świadczeń opieki zdrowotnej mogą również korzystać cudzoziemcy, którzy uzyskali w
Polsce status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy
udzielone w celu połączenia się z rodziną, którzy są osobami do 18. roku życia oraz
kobietami w ciąży, w czasie porodu i połogu.
Ponadto, na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach obywatele państw trzecich
będący studentami i doktorantami odbywającymi w Polsce kształcenie oraz absolwentami
odbywającymi w Polsce obowiązkowy staż, mogą ubezpieczyć się dobrowolnie zawierając
umowę z oddziałem wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) właściwym dla
miejsca pobytu (studiów) w Polsce, przy czym korzystają oni z obniżonej składki na
dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, wynoszącej ok. 60 zł miesięcznie. Dodatkowo, w
dniu 1 stycznia 2023 r. w życie wszedł przepis art. 3 ust. 1 pkt 3a ww. ustawy, w wyniku
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
którego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce zostali objęci studenci i
doktoranci, absolwenci odbywający w Polsce obowiązkowy staż oraz odbywający kursy
języka polskiego lub kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim, o których
mowa w przepisach odrębnych, nieposiadający obywatelstwa państwa członkowskiego UE
lub EFTA, jeżeli zostali uznani za osoby pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o
repatriacji lub posiadają ważną Kartę Polaka.
W odniesieniu do studenta – cudzoziemca, którego przypadek został wskazany w
interpelacji, problem ze sfinansowaniem kosztów leczenia wynikał z faktu, że nie posiadał
on prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w konsekwencji tego, że nie zawarł z NFZ umowy
o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne dla studentów, mimo preferencyjnych warunków i
stosunkowo niewielkiej kwoty miesięcznej składki zdrowotnej. Z zebranych danych i
informacji wynika, że tylko nieliczna grupa studentów nieposiadających obywatelstwa
państwa członkowskiego UE/EFTA lub Zjednoczonego Królestwa zawarła z Funduszem
umowy o dobrowolne ubezpieczenie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o wskazanie szczegółowych danych dotyczących m.in.
łącznego zadłużenia obcokrajowców wobec polskich szpitali w podziale na ich narodowość i
na poszczególne podmioty lecznicze, uprzejmie informuję, że zarówno Ministerstwo
Zdrowia, jak i Narodowy Fundusz Zdrowia, nie są w posiadaniu wskazanych danych.
Gromadzone dane dotyczą wyłącznie kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, które zostały
sfinansowane w ramach publicznej opieki zdrowotnej odpowiednio ze środków
pozostających w dyspozycji Ministra Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --