Interpelacja w sprawie rosnącej plagi zażywania fentanylu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3402
do ministra zdrowia
w sprawie rosnącej plagi zażywania fentanylu
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 16-06-2024
W związku z rosnącym problemem pojawienia się w Polsce fentanylu oraz innych opioidów zwracam się z prośbą o szczegółowe informacje dotyczące planów i działań Ministerstwa Zdrowia mających na celu walkę z tym zjawiskiem. Problematyka ta budzi ogromne zaniepokojenie w społeczeństwie, zwłaszcza w kontekście ostatnich wydarzeń i raportów medialnych. Fentanyl to opioidowy lek przeciwbólowy, znacznie silniejszy od morfiny i heroiny, stosowany w medycynie do łagodzenia silnego bólu, w tym u pacjentów onkologicznych oraz w śpiączkach farmakologicznych. Niestety, jego nielegalne użycie jako narkotyku staje się coraz bardziej powszechne, co stanowi poważne zagrożenie ze względu na wysoką toksyczność i potencjalne śmiertelne działanie.
Kilka dni temu media społecznościowe obiegł przerażający filmik z Poznania, pokazujący osoby najprawdopodobniej po zażyciu fentanylu. Podobne incydenty zaniepokoiły opinię publiczną, podkreślając konieczność podjęcia zdecydowanych działań. Od stycznia 2022 r. do połowy kwietnia 2024 r. Policja zabezpieczyła 252,2 g fentanylu i jego pochodnych w Polsce. W tym samym okresie prowadzono 20 postępowań przygotowawczych związanych z tym narkotykiem, ustalając 22 podejrzanych.
Z zadowoleniem przyjmuję informację, że Ministerstwo Zdrowia wprowadza codzienny system monitorowania wystawiania i realizacji recept na opioidy. Monitoring ten ma obejmować również fentanyl, co jest krokiem w dobrą stronę w walce z nadużyciami tego leku.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
System monitorowania recept
Jak dokładnie będzie działał system monitorowania preskrypcji opioidów?
Jakie dane będą zbierane i w jaki sposób będą chronione dane osobowe pacjentów?
Jakie kroki zostaną podjęte w przypadku wykrycia nieprawidłowości w wystawianiu recept?
Współpraca z innymi instytucjami
Jakie działania planuje Ministerstwo Zdrowia w zakresie współpracy z Głównym Inspektorem Farmaceutycznym oraz organami ścigania?
Czy przewiduje się szkolenia dla lekarzy i farmaceutów dotyczące bezpiecznego przepisywania opioidów oraz rozpoznawania przypadków ich nadużycia?
Edukacja i prewencja
Jakie kampanie edukacyjne planuje Ministerstwo Zdrowia w celu zwiększenia świadomości publicznej na temat zagrożeń związanych z nadużywaniem opioidów?
Czy istnieją plany wprowadzenia programów prewencyjnych w szkołach oraz innych instytucjach edukacyjnych?
Wsparcie dla osób uzależnionych
Jakie formy wsparcia oferuje Ministerstwo Zdrowia dla osób uzależnionych od opioidów, w tym fentanylu?
Czy są plany na rozwinięcie infrastruktury medycznej i terapeutycznej dla osób potrzebujących pomocy w walce z uzależnieniem?
Badania i analiza
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje prowadzić badania nad skutecznością wprowadzanych środków monitoringu i prewencji?
Jakie są wyniki dotychczasowych analiz dotyczących skali problemu nadużywania fentanylu w Polsce?
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21282 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.25.2024.MW
Warszawa, 10 lipca 2024
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3402 z dnia 21 czerwca br., wniesioną przez pana posła
Dariusza Mateckiegow sprawie rosnącej plagi zażywania fentanylu, Minister Zdrowia
przedstawia następujące informacje.
System monitorowania recept
System monitorowania recept bazuje na danych o wystawionych i zrealizowanych
receptach zgromadzonych w Systemie Informacji Medycznej (SIM). W związku z tym nie ma
potrzeby pozyskiwania żadnych dodatkowych danych ponad te, które już obecnie są
gromadzone w SIM. W związku z powyższym dane osobowe pacjentów są chronione
zgodnie z zasadami obowiązującymi dla SIM. Podstawą działania systemu monitoringu jest
wykrywanie specyficznych wzorców wystawiania i realizacji recept właściwych dla sposobu
działania podmiotów zwanych potocznie "receptomatami" oraz lekarzy wystawiających
recepty niezgodnie ze sztuką, w szczególności bez rzeczywistego kontaktu z pacjentem.
Algorytm opiera się na wykrywaniu wzorców charakterystycznych dla lekarzy
wystawiających recepty w tzw. "receptomatach", natomiast już samo ujawnienie
dokładnego sposobu identyfikacji byłoby niekorzystne dla efektywności prowadzonego
monitorowania. Zagregowane statystyki opisujące charakterystykę wytypowanych lekarzy
oraz podmiotów, a także pacjentów (przedstawione w sposób uniemożliwiający
identyfikację konkretnego pacjenta) spełniających ustalone kryteria przekazywane są do
Ministerstwa Zdrowia, gdzie po analizie podejmowana jest decyzja o skierowaniu
poszczególnych przypadków do organów ścigania w formie zawiadomienia o możliwości
popełnienia przestępstwa. Na tym etapie nie są przekazywane dane jednostkowe
dotyczące realizacji poszczególnych recept. Dopiero w przypadku wystąpienia przez organy
uprawnione (np. Policję) o szczegółowe dane (w tym jednostkowe), dane te są
przekazywane we wnioskowanym zakresie, zgodnie zobowiązującymi regulacjami
prawnymi dotyczącymi współpracy z tymi instytucjami.
Ponadto Departament Innowacji Ministerstwa Zdrowia został włączony w prace
Międzyresortowego zespołu ds. przeciwdziałania nielegalnemu obrotowi opioidami
syntetycznymi, w skład którego wchodzą m. in. Krajowa Administracja Skarbowa, Główny
Inspektorat Farmaceutyczny czy Komenda Główna Policji. Do tej pory odbyło się jedno
-- 1 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
spotkanie zespołu, a Departament Innowacji Ministerstwa Zdrowia prowadzi bieżącą
współpracę z Komendą Główną Policji pod kątem zgłaszania zawiadomień o możliwości
popełnienia przestępstwa przez lekarzy wystawiających recepty na leki opioidowe w sposób
niezgodny z prawem.
Współpraca z innymi instytucjami
Minister Zdrowia informuje, że organy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej (PIF), na
postawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz.
1939), sprawują nadzór nad wytwarzaniem i obrotem m.in. środków odurzających
i substancji psychotropowych. Niemniej nadzór ten dotyczy wyłącznie legalnego obrotu.
Tam, gdzie jest do czynienia z nielegalnym wytwarzaniem, przetwarzaniem lub obrotem,
właściwe są organy ścigania. Inspekcja farmaceutyczna od lat stale współpracuje m.in.
z Policją krajową oraz zagraniczną i Krajową Administracją Skarbową, w ramach walki
z nielegalnym obrotem, w tym substancjami kontrolowanymi. Państwowa Inspekcja
Farmaceutyczna nadzoruje obrót lekami zawierającymi substancje kontrolowane – w tym
proces ich wydania z apteki w ramach realizacji recepty. Nie nadzoruje jednakże wystawiania
recept i działalności receptomatów. W ramach posiadanych kompetencji PIF nadzoruje dwa
kluczowe poziomy dystrybucji – hurtownie i apteki. Na poziomie obrotu hurtowego Główny
Inspektor Farmaceutyczny (GIF) monitoruje niestandardowe struktury dot. obrotu
substancjami kontrolowanymi – jednakże nie stwierdzono do tej pory sytuacji, w której
uzasadnione byłoby podejrzenie, że hurtownia świadomie zaopatruje podmioty, z których
wyprowadzane są znaczne ilości substancji kontrolowanych.
Na poziomie aptek widać dużo podmiotów, w których skala realizacji recept na substancje
kontrolowane znacznie przekracza to, czego można by realnie oczekiwać w takiej placówce.
Jednak zlecone przez GIF kontrole w tych aptekach (kontrole przeprowadza właściwy
miejscowo wojewódzki inspektor farmaceutyczny) nie wykazały praktycznie żadnych
naruszeń w zakresie samej realizacji recept (recepty były autentyczne, zostały zrealizowane
prawidłowo). Analiza dostępnych dla GIF danych w Zintegrowanym Systemie
Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi i w systemie P1 pozwala na prowadzenie
czynności śledczych przez Centralne Biuro Śledcze Policji wobec zorganizowanych grup
przestępczych. Taka współpraca pozwoliła m.in. w lipcu 2022 r., na podjęcie przez Policję
czynności wobec właścicieli 4 aptek oraz współpracujących z nimi lekarzy.
GIF stale prowadzi analizy dostępnych danych, w których skupia się na identyfikowaniu
aptek, które generują nieracjonalnie dużą sprzedaż substancji kontrolowanych oraz
powiązywaniu z tymi aptekami lekarzy oraz pacjentów (wyłącznie po identyfikatorach
systemowych, nie danych osobowych), którzy pojawiają się szczególnie często w powiązaniu
z tymi aptekami. GIF monitoruje te substancje kontrolowane, w których widzi największe
nieprawidłowości – fentanyl znajduje się w tej grupie, jednak skala potencjalnych
nieprawidłowości dla tej substancji jest mała. Dodatkowo GIF na bieżąco przekazuje do
rzeczników odpowiedzialności zawodowej lekarzy zawiadomienia o możliwych
nieprawidłowościach po stronie lekarzy.
Edukacja i prewencja
Podejmowane są systematyczne działania kierowane do grup szczególnie narażonych na
podjęcie tych ryzykownych zachowań (osób z tzw. grup ryzyka, użytkownicy substancji
psychoaktywnych). Nie ma (i nie powinny powstawać) programy kierowane do ogólnej
populacji (dzieci lub dorosłych), które zawierają informacje o substancjach takich jak
fentanyl, czy syntetyczne opioidy. W ocenie specjalistów treści tego typu powinny być
-- 2 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
kierowane do wąskich grup odbiorców, które są szczególnie narażone na kontakt z danymi
substancjami.
W celu realizacji powyższego, w 2018 r. wydano ulotkę „Uważaj na fentanyl i jego pochodne”.
Ulotka była dostępna w wersji papierowej oraz on-line. Rozdawana była użytkownikom
substancji psychoaktywnych przez realizatorów programów redukcji szkód zdrowotnych na
terenie większych miast Polski takich jak.np. Kraków, Warszawa, Lublin, Wrocław, Puławy.
Dystrybucji ulotki towarzyszyły interwencje w miejscach przebywania i aktywności osób
uzależnionych i rozmowy pracowników (tzw. street workers) z użytkownikami narkotyków
na temat szczególnych zagrożeń jakie stwarza używanie syntetycznych opioidów, w tym
fentanylu.
Posługując się typologią profilaktyki, uwzględniając stopień ryzyka wystąpienia
niepożądanego zachowania wśród grupy odbiorców, czyli podziału profilaktyki na:
uniwersalną, selektywną i wskazującą – nie należy stosować metod i treści dotyczących
wąskiego grona odbiorców (selektywna/wskazująca) wobec ogólnej populacji/szerokiego
grona, którego problem nie dotyczy (uniwersalna). Działania edukacyjne realizowane
w szkołach, czy w grupach osób w niskim stopniu narażonych na kontakt z tymi substancjami
nie są więc w tym przypadku rekomendowane ponieważ spowodować mogą wiele
niepożądanych skutków. Dostępne informacje na temat zagrożenia jakie niosą ze sobą
opioidy (w tym fentanyl), z których mogą korzystać terapeuci, osoby pracujące z grupami
ryzyka, oceniane są wystarczająco, choć oczywiście będą aktualizowane. Planowany jest
w najbliższym czasie webinar przeznaczony dla osób pracujących w systemie uzależnień na
temat zagrożeń związanych z fentanylami.
Ogólnopolska kampania powinna dotyczyć problemu istotnego społecznie, który dotyczy
bezpośrednio(lub chociaż pośrednio) szerokiego grona osób. Badania wskazują, że styczność
z fentanylem, czy generalnie z opioidami ma niewielka liczba osób/niewielki odsetek
Polaków. Dlatego korzystanie z narzędzia podnoszenia wiedzy w danym obszarze, jakim
może być powszechna kampania społeczna - jest w tym przypadku nieuzasadnione.
Kampania społeczna ma na celu zwrócenie uwagi na istotny problem społeczny i wpłynięcie
np. na zmianę postrzegania danego problemu, bardziej świadome postępowanie lub zmianę
zachowań. Przekaz wiedzy o konkretnych substancjach wykorzystywanych w celach
pozamedycznych może być przeciw skuteczny (np. rozbudzać ciekawość) i prowadzić do
odwrotnych niż zamierzone efektów. Czyli zamiast przestrzec i zniechęcić– może zaciekawić
i zachęcić. Można stwierdzić, że tak właśnie stało się w przypadku szeroko poruszanego
niegdyś w mediach problemu tzw. „dopalaczy”. Obecnie również istnieje takie ryzyko, że
problem dotyczący wąskiego grona osób, które potencjalnie nie były do tej pory zagrożone
danym problemem. Skierowanie do ogólnej populacji przekazu dotyczącego możliwego
stosowania leku fentanylu w celach odurzania się jest związane z wysokim ryzykiem.
Kampania społeczna/medialna jest często pierwszym krokiem, który się podejmuje w obliczu
nowego i trudnego kryzysu związanego z używaniem substancji psychoaktywnych. Wynika
to z faktu, że kampanie tego rodzaju można wdrożyć szybko i natychmiast osiągają one dużą
widoczność społeczną, w przeciwieństwie do działań profilaktycznych prowadzonych w
szkołach, rodzinach czy miejscach pracy w sposób systematyczny i długotrwały. Dzięki temu,
od razu można dostrzec, że podjęto konkretne kroki. Jednak, nakłanianie odbiorców
kampanii do tego, by po prostu powiedzieli "Nie" substancjom psychoaktywnym (a często do
tego sprowadza się przekaz medialny) nie jest skuteczne. Z kolei przekazy skupiające się na
negatywnych skutkach nie zawierają zwykle żadnych wskazówek, jak ich unikać. Podobnie,
próby wywołania strachu i lęku nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Badania naukowe
nie potwierdzają skuteczności kampanii społecznych jako takich, o ile nie będą wsparte
programami ustrukturyzowanymi, systematycznie prowadzonymi. W przypadku dzieci i
młodzieży w Polsce obszar ten rozwijany jest od lat inie ma konieczności przy każdym nowym
pojawiającym się zagrożeniu szukać nowych narzędzi, a raczej przyglądać się na ile istniejące
-- 3 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
należy uzupełnić, modyfikować. Programy profilaktyczno-edukacyjne powinny opierać się
na skutecznych strategiach profilaktycznych (np. rozwijaniu umiejętności życiowych,
rodzicielskich, budowaniu więzi ze szkołą, mentoringu),nie koncentrując się na pojedynczych
zachowaniach ryzykownych, a raczej zajmując się przyczynami ich występowania. Programy
takie są realizowane na szeroką skalę m.in. przy wsparciu finansowym przez jednostki
samorządu terytorialnego. Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, instytucja
podległa Ministerstwu Zdrowia, systematycznie wspiera i upowszechnia takie działania,
szczególnie poprzez Programy Rekomendowane w Systemie Rekomendacji Programów
Profilaktycznych i Promocji Zdrowia Psychicznego, realizujące główny cel profilaktyki
zachowań ryzykownych: przeciwdziałanie wystąpieniu zachowań ryzykownych zanim one
się pojawią. Cel ten jest realizowany poprzez oddziaływanie na czynniki ryzyka (ograniczanie
ich wpływu)oraz wzmacnianie czynników chroniących, przy zastosowaniu skutecznych
strategii profilaktycznych i innych zaleceń zgodnych z międzynarodowymi standardami
jakości.
Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) sprzed roku, dotyczące "epidemii"
opioidów/fentanylu nie wskazują na konieczność tworzenia nowych programów, czy działań
kampanijnych zwiększających świadomość społeczną. WHO podobnie jak Biura Narodów
Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) promują i zalecają wszystkim
krajom, które podpisały międzynarodowe konwencje narkotykowe podjęcie działań
zapewniających dostępność do środków odurzających i substancji psychotropowych
pozostających pod międzynarodową kontrolą – do celów medycznych i naukowych a
zapobieganie ich nielegalnemu wykorzystywaniu i nadużywaniu.
Inne ważne rekomendacje WHO obejmują monitorowanie trendów dotyczących
używania/zatruć opioidami, zapewnienie dostępu doleczenia, w tym leczenia
substytucyjnego, programów ograniczania szkód oraz szczególną uwagę przywiązuje się do
zapewnienia dostępności naloksonu oraz szkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy
medycznej.
Kroki podjęte w celu ograniczania nadmiernej preskrypcji środków odurzających
i psychotropowych to:
1. Zmiana w lipcu 2023 r. rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie środków
odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów
zawierających te środki lub substancje, poprzez wprowadzenie następujących zapisów:
Recepta na preparat zawierający środek odurzający grupy I-N lub II-N, substancję
psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P lub prekursor kategorii 1 jest wystawiana po
uprzednim dokonaniu przez osobę wystawiającą receptę weryfikacji za pośrednictwem
systemu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie
informacji w oc hronie zdrowia (Dz.U. z 2022 r. poz. 1555, 2280 i 2705 oraz z 2023 r. poz.
650 i 1234), lub po zebraniu wywiadu od pacjenta, że ilość i rodzaj produktów
leczniczych przepisanych pacjentowi na receptach wystawionych i zrealizowanych nie
jest wystarczająca dla prawidłowego prowadzenia farmakoterapii.
W przypadku wystawienia recepty na preparat zawierający środek odurzający grupy I-
N lub II-N, substancję psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P lub prekursor kategorii 1
w okresie stosowania tego preparatu, jego odpowiednika albo zamiennika, w
dokumentacji medycznej opisuje się również przebieg weryfikacji, o której mowa w § 7
ust. 2a, a w przypadku, o którym mowa w § 7 ust. 2b - zamieszcza się także informację, że
od ostatniego zbadania pacjenta upłynęło nie więcej niż 3 miesiące.
2. Dodatkowo, Centrum e-Zdrowie opracowało algorytm monitorujący preskrypcję
i realizację tych substancji w receptomatach, na podstawie którego tworzony jest
-- 4 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
cykliczny raport. W raporcie tym monitoruje się między innymi ilość przepisywanych
leków w rozróżnieniu na poszczególne grupy terapeutyczne, wg. kodów ATC.
3. Podjęcie prac w przedmiotowej tematyce przez Zespół ds. preskrypcji i realizacji recept
na leki gotowe i recepturowe powołanego zarządzeniem Ministra Zdrowia z 19 września
2023 r. Szczegółowe rozwiązania przedmiotowej problematyki zaproponowane przez
Zespół zostaną przedstawione Ministrowi Zdrowia w formie raportu oraz propozycji
zmian legislacyjnych.
4. Prace nad zmianą rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających,
substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te
środki lub substancje (Dz. U. z 2023 r. poz. 1938) dotyczące wyłączenia możliwości
wypisywania recept na te środki bez uprzedniego osobistego zbadania pacjenta przez
lekarza (z wyłączeniem lekarzy POZ).
Wsparcie dla osób uzależnionych
Na strukturę systemu leczenia osób uzależnionych od narkotyków składają się placówki
prowadzące detoksykację, stacjonarną rehabilitację, ambulatoryjne oddziaływania
psychoterapeutyczne oraz programy leczenia substytucyjnego. Detoksykacja prowadzona
jest nie tylko w oddziałach detoksykacyjnych, ale także w oddziałach psychiatrycznych
i toksykologicznych, w szczególności gdy zespół abstynencyjny ma bardziej skomplikowany
przebieg.
Oprócz placówek ambulatoryjnych zarejestrowanych jako podmioty lecznicze
i finansowanych przez NFZ w wielu miejscowościach funkcjonują punkty konsultacyjne
finansowane przez jednostki samorządowe. Oferta terapii w specjalistycznych placówkach
jest zróżnicowana, zależna od liczby personelu, kwalifikacji zawodowych i preferowanego
modelu leczenia. Niektóre poradnie prowadzą także stacjonarne lub uliczne programy
wymiany igieł i strzykawek oraz programy leczenia substytucyjnego.
Uzupełnieniem struktury leczenia są hostele dla osób po ukończonym leczeniu oraz sieć
mieszkań readaptacyjnych, finansowanych głównie przez samorządy oraz Krajowe Centrum
Przeciwdziałania Uzależnieniom. Oprócz hosteli i mieszkań ulokowanych w miastach,
większość ośrodków stacjonarnych posiada w swojej ofercie miejsca hostelowe finansowane
przez NFZ dla absolwentów swoich ośrodków. Leczenie w stacjonarnych ośrodkach
rehabilitacji opiera się najczęściej o model społeczności terapeutycznej. Uzależnienie w
modelu społeczności terapeutycznej jest traktowane jako złożone zaburzenie, przejaw
istniejących, innych poważnych deficytów jednostki w funkcjonowaniu psychologicznym,
społecznym i wymiarze moralnym.
W 1993 r. Polska jako jeden z pierwszych krajów Europy Środkowej i Wschodniej
wprowadziła leczenie substytucyjne.
Pacjenci leczeni substytucyjnie nie ponoszą z tego tytułu żadnych opłat. Leczenie
substytucyjne znajduje się w katalogu świadczeń gwarantowanych finansowanych przez
NFZ. Pacjenci otrzymują bezpłatnie lek w podmiocie leczniczym, jednak leczenie
substytucyjne nie ogranicza się do wydawania dawki leku, ale obejmuje także oddziaływania
psychoterapeutyczne. Zdecydowana większość pacjentów substytucyjnych uczestniczy w
grupowych i indywidualnych zajęciach ukierunkowanych na utrzymanie motywacji do
terapii, wsparcie psychologiczne, poprawę relacji z rodziną oraz uczenie się nowych
umiejętności.
-- 5 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
Placówki ambulatoryjne świadczą bardzo zróżnicowany zakres usług. Niektóre z nich
ograniczają swoją ofertę do doraźnego wsparcia i pomocy psychologicznej, inne posiadają
ustrukturalizowaną i zróżnicowaną ofertę terapeutyczną (poradnictwo, terapię grupową,
indywidualną i oddziaływania dla rodzin). Większość placówek oferuje badanie krwi lub
moczu na obecność narkotyków. Spośród innych świadczeń proponowanych klientom
pojawiała się: wymiana igieł i strzykawek, opieka nad dziećmi klienta, opieka nad zdrowiem
somatycznym.
Zakres oferty proponowanej przez placówki ambulatoryjne systematycznie jest poszerzany
i coraz więcej poradni proponuje swoim klientom ustrukturalizowane programy
profilaktyczne oraz lecznicze.
Badania i analiza
Ministerstwo Zdrowia monitoruje preskrypcję i realizację recept na leki odurzające
i psychotropowe w Polsce. Gromadzone przez Ministerstwo Zdrowia informacje wskazują,
że:
liczba realizowanych recept na opioidy w Polsce po spadku w okresie w okresie pandemii
niemal powróciła do poziomów z 2019 roku. Uwzględniając prawdopodobny efekt
zmniejszenia aktywności w wyniku pandemii, można stwierdzić, że liczba recept pozostaje
stabilna. W okresie od stycznia do maja 2024 r. (ostatnie dostępne pełne miesiące w br.)
zrealizowano 2,9 mln recept.
liczba pacjentów przyjmujących po wywołanym pandemią spadku powróciła do
wcześniejszego poziomu. W 2024, w okresie styczeń - maj, średnia miesięczna liczba
pacjentów wyniosła 490 tys. i była wyższa niż w analogicznym okresie roku poprzedniego o
0,7%
liczba lekarzy, których recepty na opioidy zrealizowano wzrosła. W 2024, w okresie
styczeń - maj, średnia miesięczna liczba lekarzy wyniosła 57 tys. i była wyższa niż
w analogicznym okresie 2019 roku poprzedniego o 7,1%
po zmianach w 2020 roku, które mogą wynikać z pandemii oraz z wprowadzenia e-recepty
obserwujemy stabilizację liczby zrealizowanych recept na pacjenta oraz liczby opakowań na
receptę
liczba realizowanych recept na fentanyl w Polsce systematycznie spada od 2019 roku.
Inaczej niż w przypadku opioidów ogółem, liczba recept nie odbudowała się po spadku
wywołanym pandemią. W okresie od stycznia do maja 2024 r. (ostatnie dostępne pełne
miesiące w br.) zrealizowano 45 tys. recept
systematycznie maleje liczba pacjentów przyjmujących fentanyl. Średniomiesięczna liczba
osób, na które zrealizowano receptę na lek zawierający fentanyl w okresie styczeń – maj
bieżącego roku była o 21% niższa niż w 2019 roku i wyniosła 6 tys. osób
liczba lekarzy, których recepty na fentanyl zrealizowano ulega wahaniom, lecz trudno
mówić o wyraźnym trendzie. W 2024, w okresie styczeń - maj, średnia miesięczna liczba
lekarzy wyniosła 4,1 tys. i była niższa niż w analogicznym okresie 2019 roku poprzedniego
o 7,5%
po zmianach w 2020 roku, które mogą wynikać z pandemii oraz z wprowadzenia e-recepty
obserwujemy stabilizację liczby zrealizowanych recept na pacjenta oraz liczby opakowań na
-- 6 of 7 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
receptę. Jednak w 2024 roku zaobserwowano spory spadek liczby recept na pacjenta o
3,2%.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia na bieżąco analizuje
temat oraz podejmuje działania celem systemowego rozwiązania problemu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 7 of 7 --