Interpelacja nr 3395
Interpelacja w sprawie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej
Interpelacja nr 3395
do ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej
Zgłaszający: Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 14-06-2024
Szanowna Pani Minister,
domy pomocy społecznej to ważne instytucje, realizujące zadania z zakresu opieki nad osobami starszymi, schorowanymi lub znacznie niepełnosprawnymi. Świadczona w nich profesjonalna opieka medyczna sprawia, że są w Polsce coraz bardziej popularne, z czego wynika, iż potrzeba funkcjonowania takich domów jest niepodważalna. DPS są doceniane zarówno przez umieszczonych w nich pensjonariuszy, jak i ich rodziny. Takie miejsca dają mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa i stabilność oraz pozwalają spędzić często ostatnie lata życia w godnych warunkach.
Kwestią, którą chce poruszyć są wysokie koszty pobytu w DPS. Na przykładzie DPS Mielec, gdzie opłata to 5600 zł miesięcznie. Zwracają się do mnie rodziny osób przebywających w tej placówce z prośbą o interwencje. W większości mieszkańcy są to emeryci, którym rodziny muszą dopłacać za pobyt, gdyż wysokości emerytur są niewystarczające. Rząd wspiera osoby m.in. wsparciem dla osób przebywających w domu poprzez dofinansowanie rehabilitacji domowej, a osoby przebywające w DPS za wszystko płacą same.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Czy ministerstwo zauważa wskazany problem?
Czy resort rozważa dofinansowania pobytu chorych w domach pomocy społecznej?
Interpelacja nr 3395
do ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej
Zgłaszający: Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 14-06-2024
Szanowna Pani Minister,
domy pomocy społecznej to ważne instytucje, realizujące zadania z zakresu opieki nad osobami starszymi, schorowanymi lub znacznie niepełnosprawnymi. Świadczona w nich profesjonalna opieka medyczna sprawia, że są w Polsce coraz bardziej popularne, z czego wynika, iż potrzeba funkcjonowania takich domów jest niepodważalna. DPS są doceniane zarówno przez umieszczonych w nich pensjonariuszy, jak i ich rodziny. Takie miejsca dają mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa i stabilność oraz pozwalają spędzić często ostatnie lata życia w godnych warunkach.
Kwestią, którą chce poruszyć są wysokie koszty pobytu w DPS. Na przykładzie DPS Mielec, gdzie opłata to 5600 zł miesięcznie. Zwracają się do mnie rodziny osób przebywających w tej placówce z prośbą o interwencje. W większości mieszkańcy są to emeryci, którym rodziny muszą dopłacać za pobyt, gdyż wysokości emerytur są niewystarczające. Rząd wspiera osoby m.in. wsparciem dla osób przebywających w domu poprzez dofinansowanie rehabilitacji domowej, a osoby przebywające w DPS za wszystko płacą same.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:
Czy ministerstwo zauważa wskazany problem?
Czy resort rozważa dofinansowania pobytu chorych w domach pomocy społecznej?
Odpowiedź urzędowa
Minister Marzena Okła-Drewnowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5746 znaków
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DSP.INT.4610.945.2024
Warszawa, 9 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3395 z 21 czerwca 2024 r. Pani Poseł Krystyny
Skowrońskiej w sprawie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej, przedstawiam
stosowne informacje.
Domy pomocy społecznej, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej1, prowadzone
są w ramach zadań własnych przez gminy lub powiaty. Odpłatność za pobyt w domu
pomocy społecznej ponoszona jest do wysokości średniego miesięcznego kosztu
utrzymania mieszkańca, ustalanego indywidualnie dla każdej placówki.
Do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności:
1) mieszkanka lub mieszkaniec domu, jednak w kwocie nieprzekraczającej 70%
swojego dochodu,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.
Wysokość ponoszonej przez osoby bliskie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu
pomocy społecznej, ustalana jest w umowie zawartej z kierownikiem ośrodka pomocy
społecznej. Zawarcie umowy powinno być poprzedzone rozeznaniem sytuacji osobistej,
rodzinnej, dochodowej i majątkowej tych osób, a wysokość odpłatności w niej określonej
powinna być ustalona w drodze negocjacji pomiędzy osobą zobowiązaną, a ośrodkiem
pomocy społecznej. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi się, jeżeli posiadany
dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego odpowiednio osoby
samotnie gospodarującej bądź na osobę w rodzinie.
Ustawa o pomocy społecznej zawiera też przepisy umożliwiające nieponoszenie
odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osobę zobowiązaną
do wnoszenia opłaty zwalnia się obligatoryjnie z ponoszenia odpłatności w sytuacji:
pozbawienia danego mieszkańca władzy rodzicielskiej nad osobą zobowiązaną
do ponoszenia opłaty;
skazania mieszkańca za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego
popełnione na szkodę tej osoby, jej zstępnego, małoletniego lub pełnoletniego
nieporadnego ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny rodzeństwa lub jej
rodzica.
1 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Fakultatywnie można zwolnić z ponoszenia wyżej wymienionej opłaty, częściowo lub
całkowicie, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. W szczególności
może to mieć miejsce jeżeli występują uzasadnione okoliczności, takie jak:
długotrwała choroba,
niepełnosprawność,
małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub
wynagrodzenia,
wykazane zostało naruszenie przez mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego
lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia
opłaty.
Katalog zwolnień z odpłatności zawarty w artykule 64 ustawy o pomocy społecznej jest
otwarty, o czym świadczy użycie zwrotu „w szczególności”. Ośrodek pomocy społecznej
może więc zwolnić osobę z odpłatności także w innych, niewymienionych w tym przepisie
sytuacjach. Decyzja dotycząca zwolnienia z odpłatności należy do gminy, gdyż w razie
zwolnienia z odpłatności to gmina przejmuje na siebie obowiązek ponoszenia kosztów
pobytu w domu pomocy społecznej w miejsce zwolnionych członków rodziny.
Przepisy dotyczące obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej
są zbieżne z rozwiązaniami zawartymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym2, które
dotyczą obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie z artykułem 128 Kodeksu, obowiązek
dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania
(obowiązek alimentacyjny), obciąża m.in. krewnych w linii prostej.
Zgodnie z ideą deinstytucjonalizacji, obecnie szczególnie promowane są działania służące
procesowi stopniowego odchodzenia od organizowania usług świadczonych wobec osób
starszych i z niepełnosprawnościami w dużych instytucjach przede wszystkim na rzecz form
rodzinnych i środowiskowych.
Samotność osób starszych, której często towarzyszy ograniczona sprawność, utrudnia
zadbanie o własne potrzeby oraz prowadzi do znaczącego pogorszenia stanu zdrowia
i może wymagać intensywnej opieki. Dlatego też w dobie szybko starzejącego się
społeczeństwa, najważniejszym wyzwaniem wydaje się zapewnienie odpowiedniego
systemu usług wsparcia o charakterze opiekuńczych w miejscu zamieszkania, których
celem jest utrzymanie osoby starszej w jak najlepszej kondycji psychicznej i fizycznej, czy
minimalizowanie skutków utraty sprawności pojawiającej się wraz z wiekiem. Odpowiednie
wsparcie w miejscu zamieszkania, przeciwdziała także nadmiernym hospitalizacjom, czy
opóźnia konieczność zapewnienia miejsca opieki w całodobowej placówce.
Odpowiadając na to wyzwanie, 22 marca br. do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów został wpisany projekt ustawy o bonie senioralnym.
Rozwiązanie skierowane będzie do osób w wieku 75 lat i więcej i ich pracujących rodzin.
W ramach bonu osoba starsza, po spełnieniu określonych warunków dla niej i jej zstępnych,
będzie mogła otrzymać wsparcie w ramach usług o charakterze opiekuńczym w miejscu
zamieszkania. Usługi te będą realizowane przez gminę lub podmiot, któremu gmina zleci ich
realizację. Rozpoczęcie konsultacji projektu ustawy przewidziane jest na III kwartał 2024 r.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
2 Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r., Dz. U z 2023 r. poz. 2809.
-- 2 of 2 --
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DSP.INT.4610.945.2024
Warszawa, 9 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3395 z 21 czerwca 2024 r. Pani Poseł Krystyny
Skowrońskiej w sprawie finansowania pobytu w domach pomocy społecznej, przedstawiam
stosowne informacje.
Domy pomocy społecznej, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej1, prowadzone
są w ramach zadań własnych przez gminy lub powiaty. Odpłatność za pobyt w domu
pomocy społecznej ponoszona jest do wysokości średniego miesięcznego kosztu
utrzymania mieszkańca, ustalanego indywidualnie dla każdej placówki.
Do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności:
1) mieszkanka lub mieszkaniec domu, jednak w kwocie nieprzekraczającej 70%
swojego dochodu,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.
Wysokość ponoszonej przez osoby bliskie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu
pomocy społecznej, ustalana jest w umowie zawartej z kierownikiem ośrodka pomocy
społecznej. Zawarcie umowy powinno być poprzedzone rozeznaniem sytuacji osobistej,
rodzinnej, dochodowej i majątkowej tych osób, a wysokość odpłatności w niej określonej
powinna być ustalona w drodze negocjacji pomiędzy osobą zobowiązaną, a ośrodkiem
pomocy społecznej. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi się, jeżeli posiadany
dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego odpowiednio osoby
samotnie gospodarującej bądź na osobę w rodzinie.
Ustawa o pomocy społecznej zawiera też przepisy umożliwiające nieponoszenie
odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej. Osobę zobowiązaną
do wnoszenia opłaty zwalnia się obligatoryjnie z ponoszenia odpłatności w sytuacji:
pozbawienia danego mieszkańca władzy rodzicielskiej nad osobą zobowiązaną
do ponoszenia opłaty;
skazania mieszkańca za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego
popełnione na szkodę tej osoby, jej zstępnego, małoletniego lub pełnoletniego
nieporadnego ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny rodzeństwa lub jej
rodzica.
1 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Fakultatywnie można zwolnić z ponoszenia wyżej wymienionej opłaty, częściowo lub
całkowicie, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. W szczególności
może to mieć miejsce jeżeli występują uzasadnione okoliczności, takie jak:
długotrwała choroba,
niepełnosprawność,
małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub
wynagrodzenia,
wykazane zostało naruszenie przez mieszkańca domu obowiązku alimentacyjnego
lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby obowiązanej do wnoszenia
opłaty.
Katalog zwolnień z odpłatności zawarty w artykule 64 ustawy o pomocy społecznej jest
otwarty, o czym świadczy użycie zwrotu „w szczególności”. Ośrodek pomocy społecznej
może więc zwolnić osobę z odpłatności także w innych, niewymienionych w tym przepisie
sytuacjach. Decyzja dotycząca zwolnienia z odpłatności należy do gminy, gdyż w razie
zwolnienia z odpłatności to gmina przejmuje na siebie obowiązek ponoszenia kosztów
pobytu w domu pomocy społecznej w miejsce zwolnionych członków rodziny.
Przepisy dotyczące obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej
są zbieżne z rozwiązaniami zawartymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym2, które
dotyczą obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie z artykułem 128 Kodeksu, obowiązek
dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania
(obowiązek alimentacyjny), obciąża m.in. krewnych w linii prostej.
Zgodnie z ideą deinstytucjonalizacji, obecnie szczególnie promowane są działania służące
procesowi stopniowego odchodzenia od organizowania usług świadczonych wobec osób
starszych i z niepełnosprawnościami w dużych instytucjach przede wszystkim na rzecz form
rodzinnych i środowiskowych.
Samotność osób starszych, której często towarzyszy ograniczona sprawność, utrudnia
zadbanie o własne potrzeby oraz prowadzi do znaczącego pogorszenia stanu zdrowia
i może wymagać intensywnej opieki. Dlatego też w dobie szybko starzejącego się
społeczeństwa, najważniejszym wyzwaniem wydaje się zapewnienie odpowiedniego
systemu usług wsparcia o charakterze opiekuńczych w miejscu zamieszkania, których
celem jest utrzymanie osoby starszej w jak najlepszej kondycji psychicznej i fizycznej, czy
minimalizowanie skutków utraty sprawności pojawiającej się wraz z wiekiem. Odpowiednie
wsparcie w miejscu zamieszkania, przeciwdziała także nadmiernym hospitalizacjom, czy
opóźnia konieczność zapewnienia miejsca opieki w całodobowej placówce.
Odpowiadając na to wyzwanie, 22 marca br. do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów został wpisany projekt ustawy o bonie senioralnym.
Rozwiązanie skierowane będzie do osób w wieku 75 lat i więcej i ich pracujących rodzin.
W ramach bonu osoba starsza, po spełnieniu określonych warunków dla niej i jej zstępnych,
będzie mogła otrzymać wsparcie w ramach usług o charakterze opiekuńczym w miejscu
zamieszkania. Usługi te będą realizowane przez gminę lub podmiot, któremu gmina zleci ich
realizację. Rozpoczęcie konsultacji projektu ustawy przewidziane jest na III kwartał 2024 r.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
2 Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r., Dz. U z 2023 r. poz. 2809.
-- 2 of 2 --