Interpelacja w sprawie wykreślenia Zamościa z programu "Rządowy program rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2023-2030"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3393
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie wykreślenia Zamościa z programu "Rządowy program rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2023-2030"
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 14-06-2024
Biłgoraj, 14.06.2024 r.
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie niekorzystnej dla Zamościa decyzji wykreślenia miasta z możliwości ubiegania się o środki finansowe z „Rządowego programu rozwoju Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2023-2030".
Przygraniczne gminy i powiaty województw podkarpackiego i lubelskiego otrzymają na rozwój łącznie 500 mln zł - przewiduje „Rządowy Program rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2023-2030”, który wszedł w życie 31 października 2023 r. Pieniądze będą mogły przeznaczyć m.in. na budowę dróg, inwestycje wodno-kanalizacyjne, odnawialne źródła energii, budowę bazy turystycznej i promocję relacji dobrosąsiedzkich. Na potrzeby programu, Karpaty Wschodnie i Roztocze zdefiniowano jako obszar rozpoczynający się od granicy z województwem małopolskim, poprzez Bieszczady, wraz z biegiem Sanu w kierunku granicy z Ukrainą i następnie na północ w kierunku Przemyśla, a kończący się na Roztoczu Wschodnim w województwie lubelskim. W jego skład wchodzi łącznie 17 powiatów:
w województwie podkarpackim: powiaty: jasielski, krośnieński, sanocki, brzozowski, leski, bieszczadzki, przemyski, jarosławski, lubaczowski, przeworski, miasto Krosno, miasto Przemyśl;
w województwie lubelskim: powiaty: tomaszowski, hrubieszowski, zamojski, biłgorajski, miasto Zamość.
Zdaniem rządu, tereny te położone w południowo-wschodniej części Polski jeszcze silniej niż reszta kraju i państw UE narażone są obecnie na negatywne skutki rosyjskiej agresji na Ukrainę. Agresja ta spowodowała istotne konsekwencje nie tylko w aspekcie humanitarnym i geopolitycznym, ale także w wymiarze społeczno-gospodarczym. I dlatego, zdaniem rządu, trzeba je wesprzeć szczególnie. Wsparcie 5 zadań.
W ramach programu samorządy będą mogły pozyskać dotacje na realizację 5 zadań: Działanie 1. Poprawa transportowej infrastruktury dostępowej oraz tras i obiektów aktywnego wypoczynku na obszarze Karpat Wschodnich i Roztocza;
Działanie 2. Zielona i niebieska infrastruktura dla ochrony środowiska naturalnego, (działania dotyczące projektowania, budowy i modernizacji instalacji wodno-kanalizacyjnych na rzecz ochrony walorów środowiskowych i krajobrazowych);
Działanie 3. Inwestycje w efektywność energetyczną (wspierane będą inwestycje służące ograniczeniu zużycia i strat ciepła w sektorze budynków publicznych a także zadania mające na celu poszukiwanie możliwości zastąpienia źródeł tradycyjnych odnawialnymi źródłami energii);
Działanie 4. Stworzenie warunków do rozwoju zrównoważonej turystyki w oparciu o endogeniczne potencjały Karpat Wschodnich i Roztocza;
Działanie 5. Współpraca przygraniczna i promocja relacji dobrosąsiedzkich (wsparcie na zadania mające na celu budowę relacji dobrosąsiedzkich, a także współpracę z miastami i gminami partnerskimi w krajach sąsiadujących). Budżet 500 ml zł
Program realizowany będzie w latach 2023-2030. Finansowany jest ze środków budżetu państwa z rezerwy celowej do wysokości 500 mln zł w tym w roku: 2024 - do kwoty 100 mln zł;
2025 - do kwoty 65 mln zł;
2026 - do kwoty 65 mln zł;
2027 - do kwoty 65 mln zł;
2028 - do kwoty 65 mln zł;
2029 - do kwoty 65 mln zł;
2030 - do kwoty 75 mln zł.
Współfinansowany będzie także ze środków własnych jednostek samorządu terytorialnego (20 proc. wkładu własnego) w wysokości 125 mln zł. Wykonawcami programu są minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego oraz wojewoda podkarpacki i wojewoda lubelski.
Według art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.1)): nastąpiła zmiana zakresu terytorialnego, gdzie Zamość został wykreślony z możliwości udziału w projekcie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając w ramach wykonywania mandatu posła na Sejm RP, kieruję niniejszą interpelację oraz zwracam się o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego Zamość został wykreślony z projektu? Proszę o podanie podstaw wykreślenia.
2. Kiedy została podjęta decyzja o wykreśleniu (proszę o podanie terminu) i jakie były jej podstawy?
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3905 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 11 lipca 2024 r.
znak sprawy: DRP-VIII.054.4.2024.MK
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3393 Pani Poseł Małgorzaty
Gromadzkiej w sprawie wykreślenia Zamościa z programu "Rządowy program
rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2023-2030"
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację przedstawiam następujące informacje.
Przyjęty w październiku 2023 r. „Rządowy program rozwoju obszaru Karpat
Wschodnich i Roztocza na lata 2023–2030” koncentrował się na rozwiązywaniu
problemów społeczno-gospodarczych wskazanych w nim obszarów, a pomijał
kwestie związane z koniecznością podjęcia interwencji mającej na celu poprawę
sytuacji wszystkich samorządów leżących bezpośrednio przy północno-
wschodniej granicy. Mając na uwadze powyższe, podjęto decyzję o rozszerzeniu
zakresu wsparcia w ramach tego programu, zarówno w wymiarze terytorialnym,
jak i co do rodzaju interwencji. Konsekwencją tego była zmiana nazwy programu
na oddający jego specyfikę tytuł, tj. „Rządowy program rozwoju północno-
wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024–2030” (dalej: Program).
Objęcie Programem nie tylko części województw lubelskiego i podkarpackiego,
ale także podlaskiego i warmińsko-mazurskiego sprawia, że wszystkie obszary
przy północno-wschodniej oraz wschodniej granicy doświadczające podobnych
problemów w związku z inwazją rosyjską na Ukrainę lub nieprzyjaznymi
działaniami ze strony Białorusi oraz Federacji Rosyjskiej, otrzymują równe szanse
w dostępie do środków budżetu państwa, a sam Program staje się bardziej
solidarnym i kompleksowym instrumentem realizacji polityki rozwoju
w samorządach położonych na tych terenach.
-- 1 of 2 --
2
Zmiana zakresu terytorialnego wsparcia względem programu przyjętego
w 2023 r. uzasadniona była potrzebą interwencji z poziomu krajowego nie tylko
tam, gdzie nastąpił znaczący napływ uchodźców z Ukrainy, ale również tam, gdzie
na skutek pogorszenia relacji z Federacją Rosyjską i Białorusią najsilniej
odczuwalne są ograniczenia w ruchu oraz handlu transgranicznym. Obszary
przygraniczne województw podlaskiego oraz warmińsko-mazurskiego
sąsiadujące odpowiednio z Białorusią oraz Obwodem Królewieckim najsilniej
odczuwają skutki sankcji wprowadzanych zarówno w relacjach bilateralnych,
jak i ograniczeń wynikających z kolejnych pakietów sankcji unijnych. Obok
utraconych korzyści wynikających z handlu transgranicznego dostrzec trzeba
też kwestie związane m.in. z obniżonym poziomem poczucia bezpieczeństwa
mieszkańców terenów przygranicznych (w tym także z „Przesmyku suwalskiego”,
który to obszar graniczy bezpośrednio z Litwą, ale znajduje się w bliskim
sąsiedztwie granic z Federacją Rosyjską oraz Białorusią) wynikającym
z konfrontacyjnej postawy sąsiadów oraz prowadzonymi działaniami
hybrydowymi, takimi jak nielegalny przemyt imigrantów z krajów afrykańskich,
czy zmniejszeniem zainteresowania pobytem na tych terenach ze strony
turystów.
Uwzględnienie północno-wschodnich obszarów przygranicznych w ramach
Programu, przy niezmienionym budżecie, spowodowało potrzebę ograniczenia
zakresu terytorialnego do jednostek samorządu terytorialnego (JST) znajdujących
się w bezpośrednim sąsiedztwie granicy zewnętrznej UE. Brak koncentracji
terytorialnej przy ograniczonych środkach budżetowych doprowadziłby
do znaczącego zmniejszenia skuteczności planowanej interwencji.
Jednocześnie chcę podkreślić, że JST nie objęte programem mogą korzystać
z licznych źródeł finansowania działań rozwojowych pochodzących ze środków
UE (m.in. Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021–2027,
programy regionalne oraz Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności).
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --