Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-6.054.7.2024.KG
Warszawa, 12 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3384 z dnia 21 czerwca 2024 r. (wpływ do MI w dniu
21 czerwca 2024 r.), Pani Elżbiety Anny Polak, Poseł na Sejm RP, w sprawie zagrożenia
kolejną klęską na Odrze, przekazuję następujące odpowiedzi na pytania.
1. Jakie działania zostały podjęte w celu ratowania Odry oraz wyeliminowania
przyczyn katastrofy, która miała miejsce w 2022 r. Kiedy będzie gotowa nowelizacja
specustawy?
Na wstępie należy podkreślić, że Ministerstwo Infrastruktury we współpracy z innymi
resortami i podmiotami podejmuje wiele działań, w tym działań programowych,
inwestycyjnych i koncepcyjnych, zmierzających do poprawy stanu wszystkich rzek
w Polsce. Na bieżąco prowadzone są także analizy najnowszych badań naukowych celem
wykorzystania ich wyników w walce z zakwitem złotej algi. W kwestii działań Ministerstwa
Infrastruktury w zakresie ochrony wód w Polsce, w tym także dorzecza Odry, należy
wyróżnić plany gospodarowania wodami. W planach ujęte są działania m.in. polegające
na ochronie i odtwarzaniu naturalnych procesów hydromorfologicznych oraz
zapewnieniu ciągłości biologicznej i morfologicznej rzek i potoków. Obecnie trwają prace
nad III aktualizacją planów gospodarowania wodami, które obejmą nie tylko weryfikację
wszystkich wcześniej zaplanowanych działań, ale także zostaną dostosowane do obecnych
wyzwań w gospodarce wodnej.
Dokumentem, który określa kierunki działań renaturyzacji rzek w Polsce, jest opracowany
przez PGW Wody Polskie „Krajowy program renaturyzacji wód powierzchniowych”
(KPRWP). Jest to dokument wynikający z aktualizacji planów gospodarowania wodami na
obszarach dorzeczy i stanowi realizację wymagań Ramowej Dyrektywy Wodnej
2000/60/WE, będąc tym samym odpowiedzią na zidentyfikowane presje
hydromorfologiczne oraz pilne potrzeby poprawy stanu wód powierzchniowych.
Głównym celem opracowania, zrealizowanego na zlecenie PGW Wody Polskie, było
zaproponowanie tzw. obszarów wymagających renaturyzacji oraz obszarów
priorytetowych, w których działania renaturyzacyjne powinny zostać zrealizowane
w pierwszej kolejności, biorąc pod uwagę uwarunkowania środowiskowe i ekonomiczne.
Każdej jednolitej części wód powierzchniowych, która została zaliczona do tych obszarów,
przypisano potencjalne zestawy działań renaturyzacyjnych, jednak doprecyzowanie
i określenie konkretnego sposobu działania wymagało dalszych szczegółowych analiz

-- 1 of 4 --

2
w skali lokalnej. Na podstawie określonych w dokumencie wytycznych, PGW Wody Polskie
opracowały listę zadań renaturyzacyjnych, które będą wdrażane w zależności od potrzeb
oraz możliwości finansowych.
Warto również podkreślić, że od kilku miesięcy w Ministerstwie trwają prace legislacyjne
w tym obszarze, a w dniu 16 lipca br. projekt ustawy o zmianie ustawy o rewitalizacji
rzeki Odry oraz niektórych innych ustaw uzyskał wpis do wykazu prac legislacyjnych i
programowych Rady Ministrów. Tym samym oficjalnie Rząd rozpoczął pracę nad tym
aktem prawnym. Projekt ustawy ma charakter priorytetowy dlatego Ministerstwo
Infrastruktury podejmie pilne działania w celu jego opracowania. Zakłada się skierowanie
go do m.in. uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych w III kwartale 2024 r.
2. Czy została rozpoczęta renaturyzacją Odry, czy zostały ograniczone zrzuty
zasolonych wód z przemysłu u zakładów górniczych.
3. Obecnie sytuacja jest bardzo groźna, od ujścia Kanału Gliwickiego zaczęła
się sytuacja kryzysowa. Czy została wdrożona instrukcja postępowania dla sztabów
kryzysowych w celu zminimalizowana ewentualnych skutków katastrofy.
Z informacji uzyskanych na powyższe pytane od Ministerstwa Aktywów Państwowych
wynika, że wszystkie wody zasolone pochodzące z polskich kopalń wprowadzane są do
wód powierzchniowych zgodnie z wymaganiami przepisów prawa i w ilościach
określonych w posiadanych pozwoleniach wodnoprawnych. Spółki prowadzą również
stały monitoring odprowadzanych wód dołowych w zakresie ilościowym i jakościowym.
W celu dostosowania zrzutu do bieżących przepływów, spółki wykorzystują zbiorniki
retencyjne. Przykładem takiego działania jest system retencyjno-dozujący OLZA, do
którego podłączona jest część zakładów wydobywczych. Spółki prowadzą intensywne
działania ukierunkowane na ograniczenie presji środowiskowej na cieki powierzchniowe,
a wśród aktualnie realizowanych inwestycji należy wymienić projekt budowy odsalarni
przez KGHM, modernizację systemu Olza przez PGWiR (Grupa JSW), czy budowę
zbiorników retencyjno-dozujących przy KWK Knurów-Szczygłowice (JSW SA). W ubiegłym
roku PGG S.A. przygotowało zbiornik retencyjny przy KWK Sośnica. Trwają również analizy
dotyczące możliwości podjęcia kolejnych działań, do których należy przede wszystkim
budowa odsalarni przy zakładach górniczych. Ministerstwo Aktywów Państwowych
zwraca jednocześnie uwagę, że odsalarnie są inwestycjami kapitałochłonnymi oraz
czasochłonnymi. Dlatego nie bez znaczenia dla podejmowanych działań jest fakt
stopniowe ograniczanie wydobycia węgla. W niektórych przypadkach może szybciej dojść
do zamknięcia kopalń niż trwa proces wybudowania odsalarni. MAP informuje, że w
ostatnim czasie została ogłoszona likwidacja z końcem 2025 r. Kopalni Bobrek-Piekary, a
w 2029 r. zaplanowana jest likwidacja Kopalni Sośnica. Likwidacja ww. kopalń poza
ograniczeniem zrzutów z samych kopalń, może pozwolić także ograniczyć ilość wody
zasolonej zrzucanej przez pompownie SRK S.A,, która zabezpieczała w/w kopalnie przed
zagrożeniem wodnym. Trwają analizy, które mają wskazać, o ile zmniejszy się zrzut wód
zasolonych do zlewni Odry po zlikwidowaniu obu kopalń.
Zapobieganiem zdarzeniom kryzysowym dotyczącym sytuacji na rzece Odrze, w ramach
administracji rządowej, zajmuje się kilka Zespołów. Największym pod względem liczby
przedstawicieli poszczególnych resortów jest Międzyresortowy Zespół do spraw
Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskom na Rzece Odrze,
powołany Zarządzeniem nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w skład

-- 2 of 4 --

3
którego wchodzi: Ministerstwo Klimatu i Środowiska (koordynator), Ministerstwo
Infrastruktury, Ministerstwo Przemysłu, Ministerstwo Aktywów Państwowych,
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
i Administracji.
Pozostałymi członkami Zespołu są przedstawiciele: Głównego Konserwatora Przyrody,
Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska, Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, Instytutu Ochrony Środowiska –
Państwowego Instytutu Badawczego, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie (PGW WP), Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu
Badawczego (IMGW-PIB).
Do najważniejszych zadań tego Zespołu należy:
1) bieżące monitorowanie i analiza sytuacji panującej na rzece Odrze na podstawie
analizy danych i wyników badań zebranych i opracowanych przez członków Zespołu
wynikających z ich właściwości;
2) wypracowywanie propozycji działań, rekomendacji oraz rozwiązań, w tym
prawnoorganizacyjnych oraz technicznych, mających na celu przeciwdziałanie sytuacjom
kryzysowym i zagrożeniom środowiskowym na rzece Odrze oraz reagowanie na nie;
3) proponowanie podjęcia współpracy z organami administracji rządowej
i samorządowej, instytucjami badawczymi i organizacjami pozarządowymi w celu
wsparcia realizacji zadań Zespołu.
Ponadto powołane zostały także Zespoły Zarządzania Kryzysowego w MKIŚ i MI, które
również podejmują szereg czynności zmierzających do wyeliminowania zagrożeń
związanych z rozwojem „złotej algi” na rzece Odrze. We wszystkich ww. Zespołach czynny
udział biorą przedstawiciele MI oraz jednostek jemu podległych tj. PGW WP oraz IMGW-
PIB.
PGW Wody Polskie prowadzi także:
1) monitoring wszystkich sekcji Kanału Gliwickiego pod względem występowania
ewentualnych zanieczyszczeń oraz występowania śniętych ryb i padłych zwierząt;
2) monitoring na stopniach wodnych w zakresie występowania ewentualnych
zanieczyszczeń, występowania śniętych ryb oraz padłych zwierząt;
3) monitoring zbiorników wodnych będących w administracji Wód Polskich pod
kątem występowania ewentualnych zanieczyszczeń, występowania śniętych ryb oraz
padłych zwierząt.
Ponadto PGW Wody Polskie:
1) przeprowadza wspólne objazdy Kanału Gliwickiego z pracownikami WIOŚ;
2) weryfikuje ilość żywych ryb w poszczególnych sekcjach Kanału Gliwickiego
za pomocą profesjonalnej echosondy;
3) wykonuje (konsultowane z organami ochrony środowiska) tzw. puste śluzowania,
przekładające się na poprawę jakości wody (dotlenienie poprzez ruch mechaniczny)
i kondycji ryb w przypadku braku lub małego ruchu jednostek nawigacyjnych;
4) uczestniczy w spotkaniach: Miedzyresortowego Zespołu do spraw
Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze,

-- 3 of 4 --

4
Wojewódzkich Zespołów Zarządzania Kryzysowego oraz Zespołu Zarządzania Kryzysowgo
w MI, na których jest omawiana bieżąca sytuacja na rzece Odrze;
5) po pozyskaniu informacji o niepokojącym zdarzeniu na ciekach i zbiornikach,
uczestniczy w wizji terenowej i współdziała z organami ochrony środowiska i zarządzania
kryzysowego pod kątem weryfikacji zasadności zgłoszenia i/lub reakcji.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu

-- 4 of 4 --