Interpelacja w sprawie podjęcia działań prawnych, które będą skutkowały zintensyfikowaniem procesów inwestycyjnych na obszarze zarządzanym przez Suwalską Specjalną Strefę Ekonomiczną SA

Interpelacja nr 3381

do ministra rozwoju i technologii

w sprawie podjęcia działań prawnych, które będą skutkowały zintensyfikowaniem procesów inwestycyjnych na obszarze zarządzanym przez Suwalską Specjalną Strefę Ekonomiczną SA

Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki

Data wpływu: 13-06-2024

Suwałki, dn. 12 czerwca 2024 r.

Szanowny Panie Ministrze!

Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna powstała w 1996 roku. Obejmuje obszar 19 wydzielonych podstref o łącznej powierzchni prawie 663 ha, położonych na terenie trzech województw: podlaskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego.

Po wejściu w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o wspieraniu nowych inwestycji swoim zasięgiem działania SSSE SA obejmuje całe województwo podlaskie, 2 powiaty województwa warmińsko-mazurskiego (ełcki i gołdapski) oraz 4 powiaty województwa mazowieckiego (łosicki, ostrowski, sokołowski i węgrowski), pełniąc funkcję zarządzającego obszarem wspierania nowych inwestycji o łącznej powierzchni około 26 414 km2.

Niestety obecnie obowiązujące rozwiązania prawne doprowadziły do zmniejszenia, a wręcz wyhamowania nowych inwestycji realizowanych na zarządzanym obszarze, które mogły być objęte pomocą publiczną wynikającą z obowiązującej ustawy o wspieraniu nowych inwestycji. Powodem swoistej stagnacji inwestycyjnej jest wysoka bariera kosztów minimalnych, które zobowiązany jest ponieść inwestor chcący zrealizować inwestycję, korzystając jednocześnie z ulgi podatkowej wynikającej z otrzymanej decyzji o wsparciu.

Koszty minimalne nowej inwestycji (obowiązek spełnienia kryterium ilościowego), związane z założeniem nowego zakładu, które zobowiązany jest ponieść inwestor w 2024 roku chcący jednocześnie skorzystać z ulgi podatkowej, wynoszą dla dużego przedsiębiorcy od 10 mln zł (powiat kolneński) do 80 mln zł (powiat łosicki, sokołowski, bielski, łomżyński, suwalski). W przypadku miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze minimalna wysokość nakładów inwestycyjnych, które zobowiązany jest ponieść duży przedsiębiorca, wynosi 10 mln zł.

Podane wysokości minimalnych nakładów inwestycyjnych stały się wysokością zaporową dla realizacji nowych inwestycji, ograniczając ich liczbę. Skutkiem tego jest stopniowe wyhamowywanie rozwoju gospodarczego regionu, które będzie się pogłębiać, czego następstwem będą negatywne konsekwencje zarówno w sferze ekonomicznej, jak i szeroko rozumianej sferze społecznej.

Przeprowadzona w 2016 roku delimitacja miast średnich mająca na celu wskazanie miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, która została zaktualizowana w 2019 roku, wskazała, iż na obszarze zarządzanym przez SSSE SA znajduje się tylko 9 miast tracących takowe funkcje. Oznacza to, że obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2022 roku w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji (Dz. U. 2022 r. poz. 2861, ze zm.), zawierające załącznik nr 1 tabelę nr 3, która wymienia 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, obejmuje tylko niewielką część obszaru zarządzanego przez SSSE SA, na którym obowiązują obniżone progi inwestycyjne - § 4 ust. 4 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia.

Tym samym inwestorzy nie mogą korzystać w szerokim zakresie z obniżonego progu inwestycyjnego dającego możliwość realizacji nowej inwestycji i skorzystania z ulgi podatkowej, już po zainwestowaniu minimum 10 mln zł, przez dużego przedsiębiorcę w mieście średnim tracącym funkcje społeczno-gospodarcze.

Przykładem miejsca, gdzie ustalony tylko w oparciu o relację przeciętnej stopy bezrobocia w danym powiecie (mieście na prawach powiatu) do przeciętnej stopy bezrobocia w kraju minimalny próg inwestycyjny jest czynnikiem hamującym inwestorów, jest miasto Suwałki. Rozwój miasta związany również z inwestycjami na terenie SSSE podstrefa Suwałki spowodował, iż nie zostało ono zaliczone do grona miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, mimo że wskaźniki społeczno-ekonomiczne w coraz większym stopniu wskazują na możliwość pojawienia się problemów rozwojowych. Przeciętna stopa bezrobocia w Suwałkach (5,3% na dzień 30 czerwca 2023 roku), która jest wynikiem starań władz lokalnych, przedsiębiorców i mieszkańców, doprowadziła w konsekwencji do wysokich progów inwestycyjnych (próg inwestycyjny obowiązujący dużego przedsiębiorcę wynosi 60 mln zł). Obniżenie progów inwestycyjnych skutkowałoby wzrostem konkurencyjności Suwałk jako miejsca realizacji nowych inwestycji, co pozytywnie wpłynęłoby na rozwój gospodarczy miasta, zwiększając jednocześnie poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji mieszkańców.

Warto podkreślić też fakt, że na spadek zainteresowania inwestycjami lokowanymi na obszarze zarządzanym przez SSSE SA wpływają czynniki zewnętrzne, niezwiązane z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Są to na przykład agresja rosyjska na Ukrainę, wojna hybrydowa na granicy polsko-białoruskiej, a nade wszystko przesmyk suwalski, na terenie którego znajduje się duży obszar strefy.

Od stycznia do końca kwietnia 2024 roku Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna wydała tylko 4 decyzje o wsparciu, na podstawie których realizowane będą inwestycje na terenie powiatów zambrowskiego, ostrowskiego, łosickiego i grajewskiego. Żadna z inwestycji objętych ww. decyzjami nie będzie realizowana w powiatach, których obszar obejmuje tereny przygraniczne, które przez inwestorów postrzegane są jako mało atrakcyjne i niepewne biznesowo.

Dlatego też Zarząd Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, który zwrócił się do mnie o pomoc, prosi o podjęcie działań, które odwrócą trend spadku zainteresowania rozwojem nowych inwestycji na terenie zarządzanym przez SSSE, w szczególności na terenach w pasie przygranicznym.

W marcu br. rząd przyjął do realizacji „Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030”, którego celem jest poprawa jakości życia mieszkańców tych terenów poprzez ograniczenie negatywnych skutków ataku Rosji na Ukrainę. Zarząd SSSE SA zasugerował, aby działaniem komplementarnym do ww. programu było działanie skierowane do przedsiębiorców poprzez dodanie zapisu w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2022 roku w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji, że na obszarach objętych „Rządowym programem rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030” zastosowanie ma minimalny próg inwestycyjny w kwocie 10 mln zł obowiązujący dużego przedsiębiorcę, tak jak w mieście średnim tracącym funkcje społeczno-gospodarcze. Takie rozwiązanie zdaniem Zarządu SSSE, a także wielu przedsiębiorców pozwoli na zrekompensowanie podwyższonego ryzyka inwestowania w obszarach przygranicznych i przyciągnie nowych inwestorów.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy rozważane są zmiany w prawie, które będą skutkowały zintensyfikowaniem procesów inwestycyjnych na obszarze zarządzanym przez SSSE SA?

2. Czy możliwe jest, aby na obszarach objętych „Rządowym programem rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030” zastosować minimalny próg inwestycyjny w kwocie 10 mln zł obowiązujący dużego przedsiębiorcę?

Z poważaniem

Poseł Jacek Niedźwiedzki