Interpelacja w sprawie braku regulacji dotyczących dostaw i zaopatrzenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3379
do ministra infrastruktury
w sprawie braku regulacji dotyczących dostaw i zaopatrzenia
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski, Klaudia Jachira, Paulina Matysiak
Data wpływu: 12-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
przepisy o ruchu drogowym (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym) nie definiują w żaden sposób czynności wykonywania zaopatrzenia ani dostaw. W ciągu minionych 27 lat proces zaopatrzenia sklepów oraz dostaw paczek uległ ogromnemu przeobrażeniu. Mimo tego nie wprowadzono żadnych nowych rozwiązań w tym zakresie.
Podejmowane przez samorządy próby stworzenia miejsc „tylko dla zaopatrzenia do 15 minut” nie działają. Każdy kierowca może oświadczyć, że jest dostawcą. Jest nim każdy kierowca samochodu ciężarowego, dowolny pojazd z kartką „dostawa” za szybą, a także każdy, kto oświadczy, że „ma coś do wniesienia”. Dodatkowo postój na takim miejscu zagrożony jest mandatem w wysokości zaledwie 100 zł. Miejsca „dla dostaw” w strefach płatnego parkowania nie wymagają wnoszenia opłat za postój. Tworzy to zachętę ekonomiczną do blokowania tych miejsc przez nieuprawnionych kierowców.
W konsekwencji w centrach miast powstają tysiące sklepów, do których zaopatrzenie można wykonać wyłącznie z jezdni (często nielegalnie), drogi dla rowerów lub chodnika (zawsze nielegalnie). Należy przy tym zaznaczyć, że praca dostawcy i kuriera na chodniku stwarza szczególne zagrożenie dla pieszych i generuje wyjątkowo dużo szkód w przeznaczonej dla pieszych infrastrukturze. Kierowca samochodu osobowego parkuje najczęściej 2-3 razy dziennie, a jego pojazd waży poniżej dwóch ton. Dostawca i kurier manewruje po chodniku kilkadziesiąt razy dziennie pojazdem znacznie przekraczającym limit 2,5 tony (art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym).
To, że problem ten można rozwiązać, pokazuje przykład miejsc postoju taksówek. Istniejące oznakowanie (znaki D-19 i D-20) spełnia swoją funkcję, a przypadki blokowania tych miejsc przez osoby niepowołane są sporadyczne. Porównując skalę obu zjawisk (taksówki/zaopatrzenie) staje się jasne, że brak dedykowanych regulacji dla sposobu wykonywania zaopatrzenia jest legislacyjnym zaniedbaniem. Zaniedbanie to wprowadza realne zagrożenie dla pieszych, skutkuje niszczeniem infrastruktury dla nich przeznaczonej, oraz zmusza całą grupę zawodową dostawców do wykonywania swojej pracy z naruszeniem przepisów.
Zdumienie musi budzić fakt, że przepisy o ruchu drogowym zawierają 35 wystąpień słowa „hulajnoga”, 16 wystąpień zwrotu „pojazd zabytkowy”, oraz 6 wystąpień zwrotu „pojazdu z końcowej partii produkcji”. Równocześnie cała ustawa nie zawiera słów „zaopatrzenie” ani „dostawa towarów”.
Proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje wprowadzenie przepisów regulujących proces dostawy i zaopatrzenia w przepisach ruchu drogowego?
2. Czy rozważane są koncepcje współdzielenia miejsc postoju taksówek i dostaw (obie usługi realizowane są w centrach miast, ale zapotrzebowanie na te miejsca występują w innych porach dnia)?
Z wyrazami szacunku Franciszek Sterczewski
Źródła:
https://www.transport-publiczny.pl/wiadomosci/w-polsce-piesi-gina-nawet-na-chodnikach-59769.html
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10854 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-7.054.4.2024
Warszawa, 19 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 3379, grupy Posłów na Sejm RP: Pana Franciszka
Sterczewskiego, Pani Klaudii Jachiry, Pani Pauliny Matysiak, w sprawie regulacji
dotyczących dostaw i zaopatrzenia, przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie odnosząc się do podnoszonych w zapytaniu kwestii wyznaczania miejsc dla
pojazdów zaopatrzenia, informuję, że na podstawie przepisów § 6 ust. 1 rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków
zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U.
z 2017 r. poz. 784), decyzję o zastosowanych w organizacji ruchu rozwiązaniach
podejmuje organ lub podmiot zarządzający ruchem właściwy dla drogi danej kategorii.
Organy i podmioty zarządzające ruchem określa art. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.
– Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.), zgodnie z którym:
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) zarządza ruchem
na drogach krajowych,
marszałek województwa zarządza ruchem na drogach wojewódzkich,
starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych.
Kompetencje wymienionych organów (GDDKiA, marszałka województwa oraz starosty)
nie obejmują zarządzania ruchem na drogach publicznych położonych w miastach
na prawach powiatu. Organem zarządzającym ruchem na drogach publicznych
położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych
– na podstawie przywołanych wyżej przepisów – jest prezydent miasta. Z kolei,
zarządzanie ruchem na drogach wewnętrznych, w tym w strefie ruchu i strefie
zamieszkania, należy do podmiotu zarządzającego tymi drogami.
Organ zarządzający ruchem zatwierdzający organizację ruchu na drodze akceptuje rodzaj
zastosowanych rozwiązań i tym samym ich zgodność z obowiązującymi przepisami.
Zgodnie z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia po rozpatrzeniu złożonego projektu organizacji
ruchu, organ zarządzający ruchem może:
zatwierdzić organizację ruchu w całości lub w części,
odesłać projekt w celu wprowadzenia poprawek,
odrzucić projekt.
Organ zarządzający ruchem odrzuca projekt organizacji ruchu (zgodnie z § 8 pkt 5
rozporządzenia) w przypadku stwierdzenia:
że projektowana organizacja ruchu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego,
-- 1 of 4 --
2
niezgodności projektu z przepisami dotyczącymi warunków umieszczania na drogach
znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Dodatkowo, zgodnie z § 8 pkt 6 tego rozporządzenia, organ zarządzający ruchem może
odrzucić projekt organizacji ruchu w przypadku stwierdzenia:
niezgodności projektowanej organizacji ruchu z założeniami polityki transportowej
lub potrzebami społeczności lokalnej,
nieefektywności projektowanej organizacji ruchu.
Co za tym idzie, zastosowanie w projekcie organizacji ruchu rozwiązań niezgodnych
z obowiązującymi w tym zakresie przepisami powinno skutkować brakiem zatwierdzenia
organizacji ruchu i odrzuceniem projektu.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy o drogach publicznych
z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm.) organ właściwy do
zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi może wyznaczać w strefie
płatnego parkowania lub śródmiejskiej strefie płatnego parkowania zastrzeżone
stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności
w określonych godzinach lub całodobowo.
Biorąc pod uwagę powyższe, jeżeli istnieje uzasadnione zapotrzebowanie na wyznaczenie
miejsca postojowego dla pojazdów zaopatrzenia, to stosowny wniosek wraz
z uzasadnieniem należy złożyć do wyżej wskazanego, właściwego organu zarządzającego
ruchem na drodze. Z kolei wskazanie konieczności uzgodnienia projektu z zarządcą drogi
wynika z faktu, że to zarządca drogi, np. na podstawie zgłoszeń, czy prowadzonych
kontroli dróg, posiada szczegółową wiedzę w zakresie ewentualnych potrzeb
użytkowników na zarządzanych drogach.
Jednocześnie należy wskazać, że zasady oznakowania miejsc postojowych zostały
szczegółowo określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r.
w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz
urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2311, z późn. zm.).
Na podstawie pkt 5.2.18 załącznika nr 1 do rozporządzenia, w celu oznaczenia miejsca
przeznaczonego do postoju pojazdów (zespołów pojazdów) stosuje się znak D-18
„parking”. Pod znakiem D-18 mogą być umieszczone tabliczki określające użytkowników
lub rodzaj pojazdów, dla których parking jest przeznaczony, np. „tylko dla zaopatrzenia”,
„tylko dla karetek pogotowia” itp., ewentualnie z podaniem informacji, w jakim okresie
te ograniczenia obowiązują uczestników ruchu.
Dodatkowo, na podstawie pkt 5.2.6 załącznika nr 2 do rozporządzenia, w celu oznaczenia
stanowiska postojowego przeznaczonego do wyłącznego użytkowania przez niektórych
uczestników ruchu stosuje się znak poziomy P-20 „koperta”. Zastrzeżone miejsca postoju
wyznacza się w rejonach, w których występuje stały niedobór miejsc postojowych,
a zachodzi uzasadniona konieczność zapewnienia dogodnego miejsca postoju dla
określonego użytkownika. Potrzeba wyznaczenia „koperty” wynikać powinna z rodzaju
pojazdu, przewożonego ładunku i częstotliwości wykorzystania miejsca.
Doprecyzowując przekazane informacje wyjaśniam, że w celu wskazania podmiotów
uprawnionych do korzystania z takich miejsc zaleca się unikać stosowania na tabliczkach
-- 2 of 4 --
3
umieszczonych pod znakiem D-18 zapisów ogólnikowych. W celu wyeliminowania
wykorzystywania dedykowanych miejsc przez nieuprawnionych kierujących należy
możliwie precyzyjne wskazać pojazdy zaopatrzenia, dla których – ze względu na ww.
uzasadnioną konieczność – takie miejsce zostało wyznaczone, np. poprzez zapisy
na tabliczce umieszczonej pod znakiem D-18: „tylko dla zaopatrzenia placówek handlu
detalicznego”, w razie potrzeby ze wskazaniem numeru porządkowego budynku,
w którym znajdują się obsługiwane punkty usługowe. W celu zapewnienia odpowiedniej
rotacji miejsc na tabliczce można dodatkowo określić czas trwania zaopatrzenia oraz
godziny obowiązywania znaku dostosowane do godzin pracy tych placówek, np. „do 15
min w godz. 6-20” itp.
Ponadto należy wskazać, że zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach
zamieszkania oraz w strefach ruchu określają przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy, zatrzymanie i postój pojazdu są dozwolone tylko w miejscu
i w warunkach, w których jest on z dostatecznej odległości widoczny dla innych
kierujących i nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub jego
utrudnienia. Natomiast zgodnie z ust. 4 kierujący pojazdem jest obowiązany stosować
sposób zatrzymania lub postoju wskazany znakami drogowymi.
Stosując opisane powyżej zasady oznakowania miejsc dla pojazdów zaopatrzenia, zostaje
zapewniona możliwość identyfikacji kierujących pojazdami faktycznie realizujących
dostawy – wykonujących rozładunek i załadunek towarów do konkretnych punktów
usługowych, w określonym czasie trwania i godzinach, umożliwiając weryfikację
przestrzegania ww. przepisów ruchu drogowego.
Odnosząc się do zadanego w interpelacji pytania o możliwości wykorzystania miejsc
postoju taksówek na potrzeby realizacji zaopatrzenia informuję, że zasady wyznaczania
miejsc postoju taksówek zostały określone w pkt 5.2.19 rozporządzenia Ministra
Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów
drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania
na drogach. Na podstawie tych przepisów postoje taksówek zaleca się wyznaczać
w rejonach: dworców, centrów handlowych, hoteli, restauracji, obiektów kulturalno-
rozrywkowych. Jeżeli to możliwe, postoje taksówek należy wyznaczać na ulicach
lokalnych, a na ulicach układu podstawowego – w zatokach, tak aby utrudnienia w ruchu
innych pojazdów były jak najmniejsze. Długość odcinka przeznaczonego do postoju
taksówek powinna wynikać z zapotrzebowania na taksówki w danym rejonie, ale nie
powinna być mniejsza niż 15 m (trzy taksówki) i większa niż 50 m (dziesięć taksówek).
Z uwagi na powyższe oraz odmienną specyfikę funkcjonowania miejsc postojowych –
częstotliwość rotacji pojazdów taksówek oraz pojazdów realizujących dostawy, różne
wymagania dla rozmiarów wyznaczanych miejsc postojowych podyktowanych gabarytami
tych pojazdów – osobowych wykorzystywanych przeważnie jako taksówki oraz
dostawczych realizujących zaopatrzenie – możliwości współdzielenia miejsc przez ww.
grupy pojazdów nie były przedmiotem rozważań w Ministerstwie Infrastruktury.
Na koniec warto nadmienić, że konieczność wyznaczania miejsc postojowych dla lokali
usługowych, w tym również miejsc dla zaopatrzenia poza pasami dróg publicznych wynika
dodatkowo z przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo
budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, z późn. zm.), tj. z rozporządzenia Ministra
Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim
-- 3 of 4 --
4
powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Zgodnie
z § 18 tego rozporządzenia, zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić,
stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla
samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również
stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne.
Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do
wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo
w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem
potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Z kolei zawarte
w miejscowych planach wskaźniki parkingowe dla budynków i lokali usługowych określają
dokładnie ilość wyznaczanych miejsc postojowych dla tych lokali zazwyczaj w odniesieniu
do ich powierzchni użytkowej.
Jak wynika z powyższego, w obecnie obowiązującym prawodawstwie przewidziano
rozwiązania pozwalające na wyznaczanie miejsc postojowych dla pojazdów realizujących
dostawy. Ostateczną decyzję o ich wyznaczeniu w pasach drogowych oraz sposobie
funkcjonowania podejmują właściwe organy i podmioty zarządzające ruchem na drogach
w porozumieniu z zarządcami dróg w ramach zatwierdzania projektu organizacji ruchu.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --