Interpelacja nr 3376
Interpelacja w sprawie wypożyczeń bibliotecznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wypożyczeń bibliotecznych
Interpelacja nr 3376
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wypożyczeń bibliotecznych
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 12-06-2024
Szanowna Pani Minister,
Public lending right (PLR) to tak zwane prawo twórców i wydawców do otrzymania wynagrodzenia z tytułu użyczania książek przez biblioteki publiczne. W 2016 roku Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska dokonało po raz pierwszy wypłaty środków z tego właśnie tytułu. Wtedy też po raz pierwszy zastosowanie znalazły przepisy wprowadzone tzw. Dużą nowelizacją prawa autorskiego z dnia 11.09.2015 r.
Public lending right to prawo z punktu widzenia autora niekorzystne finansowo. Osoby zainteresowane pewną publikacją książkową mogą bowiem wypożyczyć ją za darmo, co stanowi atrakcyjną alternatywę w stosunku do konieczności zakupu książki w księgarni stacjonarnej lub internetowej. Z tego właśnie powodu uznano, że istnieje konieczność wprowadzenia regulacji gwarantującej pewnym grupom prawa do otrzymania wynagrodzenia, mającego w zasadzie charakter rekompensaty. Do otrzymania wynagrodzenia uprawnieni są twórcy utworów powstałych i opublikowanych w języku polskim, tłumacze na język polski, twórcy utworów plastycznych lub fotograficznych oraz wydawcy. Podkreślenia wymaga fakt, iż rekompensata dotyczy wyłącznie papierowego wydania książek.
Proszę w związku z tym o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Rynek książki przechodzi gwałtowne zmiany. W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, mocno wzrosło zainteresowanie audiobookami. Jest zdecydowanie wyższe niż popularność książek papierowych. Czy jest szansa, aby autorzy otrzymywali wynagrodzenie także za wypożyczenia audiobooków oraz książek w wersji elektronicznej, udostępnianych przez biblioteki?
2. W naszym kraju działa 7694 bibliotek, ale dane dotyczące wypożyczeń, stanowiące podstawę do wypłat honorariów autorskich zbierane są jedynie w 60 placówkach. Oznacza to, że monitorowanych jest zaledwie 0,7% bibliotek. Dlaczego honoraria nie są wypłacane na podstawie danych ze wszystkich bibliotek?
3. W 2022 roku kwota przeznaczona na honoraria wyniosła 4,3 mln złotych. Przy 102 milionach wypożyczeń oznaczało to 4 grosze za książkę. Jaka jest szansa, aby ta kwota została podniesiona?
Z wyrazami szacunku
Artur Łącki
Interpelacja nr 3376
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie wypożyczeń bibliotecznych
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 12-06-2024
Szanowna Pani Minister,
Public lending right (PLR) to tak zwane prawo twórców i wydawców do otrzymania wynagrodzenia z tytułu użyczania książek przez biblioteki publiczne. W 2016 roku Stowarzyszenie Autorów i Wydawców Copyright Polska dokonało po raz pierwszy wypłaty środków z tego właśnie tytułu. Wtedy też po raz pierwszy zastosowanie znalazły przepisy wprowadzone tzw. Dużą nowelizacją prawa autorskiego z dnia 11.09.2015 r.
Public lending right to prawo z punktu widzenia autora niekorzystne finansowo. Osoby zainteresowane pewną publikacją książkową mogą bowiem wypożyczyć ją za darmo, co stanowi atrakcyjną alternatywę w stosunku do konieczności zakupu książki w księgarni stacjonarnej lub internetowej. Z tego właśnie powodu uznano, że istnieje konieczność wprowadzenia regulacji gwarantującej pewnym grupom prawa do otrzymania wynagrodzenia, mającego w zasadzie charakter rekompensaty. Do otrzymania wynagrodzenia uprawnieni są twórcy utworów powstałych i opublikowanych w języku polskim, tłumacze na język polski, twórcy utworów plastycznych lub fotograficznych oraz wydawcy. Podkreślenia wymaga fakt, iż rekompensata dotyczy wyłącznie papierowego wydania książek.
Proszę w związku z tym o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Rynek książki przechodzi gwałtowne zmiany. W Polsce, podobnie jak w innych krajach Europy, mocno wzrosło zainteresowanie audiobookami. Jest zdecydowanie wyższe niż popularność książek papierowych. Czy jest szansa, aby autorzy otrzymywali wynagrodzenie także za wypożyczenia audiobooków oraz książek w wersji elektronicznej, udostępnianych przez biblioteki?
2. W naszym kraju działa 7694 bibliotek, ale dane dotyczące wypożyczeń, stanowiące podstawę do wypłat honorariów autorskich zbierane są jedynie w 60 placówkach. Oznacza to, że monitorowanych jest zaledwie 0,7% bibliotek. Dlaczego honoraria nie są wypłacane na podstawie danych ze wszystkich bibliotek?
3. W 2022 roku kwota przeznaczona na honoraria wyniosła 4,3 mln złotych. Przy 102 milionach wypożyczeń oznaczało to 4 grosze za książkę. Jaka jest szansa, aby ta kwota została podniesiona?
Z wyrazami szacunku
Artur Łącki
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3794 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację 3376 pana Posła Artura Jarosława Łąckiego z 21 czerwca
2024 roku w sprawie wypożyczeń bibliotecznych, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Przepis art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach
pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509) stanowi, że z tytułu użyczania egzemplarzy utworów
wyrażonych słowem, powstałych lub opublikowanych w języku polskim w formie
drukowanej, przez biblioteki publiczne przysługuje wynagrodzenie określane i wypłacane
na zasadach wynikających z odpowiednich przepisów tej ustawy. Przepis zatem
jednoznacznie przesądza, że spod zakresu tzw.
public lending right wyłączone jest użyczanie
egzemplarzy fonogramów i wideogramów oraz e-booków i audiobooków.
Ad 2.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 listopada 2015 r.
w sprawie procedury podziału i wypłaty wynagrodzenia za użyczanie oraz wyznaczenia
w drodze konkursu organizacji zbiorowego zarządzania uprawnionej do podziału i wypłaty
tego wynagrodzenia (Dz. U. poz. 1924), wydane na podstawie art. 354 cytowanej ustawy,
określa wykaz 60 bibliotek publicznych obowiązanych do przekazywania informacji
dotyczących użyczeń egzemplarzy utworów wyrażonych słowem – w celu ustalenia
podstawy do obliczenia wartości wynagrodzenia za użyczanie. Wykaz ten zapewnia
odpowiednią reprezentację bibliotek, biorąc pod uwagę zróżnicowane kryterium
geograficzne, służące odzwierciedleniu krajowej struktury wypożyczeń w możliwie
dokładny sposób. Konieczność oparcia systemu na danych zbieranych jedynie z
reprezentatywnej grupy bibliotek publicznych wynika m.in. ze zróżnicowanego stopnia
komputeryzacji polskiej sieci bibliotecznej. Standaryzacja danych i sprawne ich zbieranie ze
wszystkich bibliotek publicznych wymagałoby wyposażenia ich w dodatkowy sprzęt i
oprogramowanie. Ponadto wiązałoby się z nałożeniem obowiązku, który nie jest konieczny
do sprawnego funkcjonowania systemu
public lending right. Dodatkowo uwzględnienie
danych wszystkich bibliotek publicznych w kraju oznaczałoby znaczący wzrost kosztów
agregowania tak ogromnej liczby danych przez organizację zbiorowego zarządzania
uprawnioną do wypłaty ww. wynagrodzeń.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 3.
Dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie egzemplarzy utworów wyrażonych
słowem w danym roku kalendarzowym, zgodnie z art. 351 ust. 7 ww. ustawy, odpowiada 5%
wartości zakupów materiałów bibliotecznych dokonanych przez biblioteki publiczne
w poprzednim roku kalendarzowym. Podniesienie kwoty dofinansowania, jak również
uwzględnienie przy wypłacie wynagrodzeń wypożyczeń książek opublikowanych w innej
formie niż drukowana wiązałoby się zatem z koniecznością zasadniczej nowelizacji
obowiązujących przepisów.
Aktualnie w Ministerstwie przygotowywana jest nowelizacja tych przepisów w celu
określenia nowych limitów dofinansowania na kolejne lata kalendarzowe, poczynając od
roku 2025. Limity te będą wyższe niż obecnie, w tym momencie nie możemy jednak jeszcze
potwierdzić, jak duży będzie to wzrost.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację 3376 pana Posła Artura Jarosława Łąckiego z 21 czerwca
2024 roku w sprawie wypożyczeń bibliotecznych, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Przepis art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach
pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509) stanowi, że z tytułu użyczania egzemplarzy utworów
wyrażonych słowem, powstałych lub opublikowanych w języku polskim w formie
drukowanej, przez biblioteki publiczne przysługuje wynagrodzenie określane i wypłacane
na zasadach wynikających z odpowiednich przepisów tej ustawy. Przepis zatem
jednoznacznie przesądza, że spod zakresu tzw.
public lending right wyłączone jest użyczanie
egzemplarzy fonogramów i wideogramów oraz e-booków i audiobooków.
Ad 2.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 listopada 2015 r.
w sprawie procedury podziału i wypłaty wynagrodzenia za użyczanie oraz wyznaczenia
w drodze konkursu organizacji zbiorowego zarządzania uprawnionej do podziału i wypłaty
tego wynagrodzenia (Dz. U. poz. 1924), wydane na podstawie art. 354 cytowanej ustawy,
określa wykaz 60 bibliotek publicznych obowiązanych do przekazywania informacji
dotyczących użyczeń egzemplarzy utworów wyrażonych słowem – w celu ustalenia
podstawy do obliczenia wartości wynagrodzenia za użyczanie. Wykaz ten zapewnia
odpowiednią reprezentację bibliotek, biorąc pod uwagę zróżnicowane kryterium
geograficzne, służące odzwierciedleniu krajowej struktury wypożyczeń w możliwie
dokładny sposób. Konieczność oparcia systemu na danych zbieranych jedynie z
reprezentatywnej grupy bibliotek publicznych wynika m.in. ze zróżnicowanego stopnia
komputeryzacji polskiej sieci bibliotecznej. Standaryzacja danych i sprawne ich zbieranie ze
wszystkich bibliotek publicznych wymagałoby wyposażenia ich w dodatkowy sprzęt i
oprogramowanie. Ponadto wiązałoby się z nałożeniem obowiązku, który nie jest konieczny
do sprawnego funkcjonowania systemu
public lending right. Dodatkowo uwzględnienie
danych wszystkich bibliotek publicznych w kraju oznaczałoby znaczący wzrost kosztów
agregowania tak ogromnej liczby danych przez organizację zbiorowego zarządzania
uprawnioną do wypłaty ww. wynagrodzeń.
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Ad 3.
Dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie egzemplarzy utworów wyrażonych
słowem w danym roku kalendarzowym, zgodnie z art. 351 ust. 7 ww. ustawy, odpowiada 5%
wartości zakupów materiałów bibliotecznych dokonanych przez biblioteki publiczne
w poprzednim roku kalendarzowym. Podniesienie kwoty dofinansowania, jak również
uwzględnienie przy wypłacie wynagrodzeń wypożyczeń książek opublikowanych w innej
formie niż drukowana wiązałoby się zatem z koniecznością zasadniczej nowelizacji
obowiązujących przepisów.
Aktualnie w Ministerstwie przygotowywana jest nowelizacja tych przepisów w celu
określenia nowych limitów dofinansowania na kolejne lata kalendarzowe, poczynając od
roku 2025. Limity te będą wyższe niż obecnie, w tym momencie nie możemy jednak jeszcze
potwierdzić, jak duży będzie to wzrost.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --