Interpelacja w sprawie realizacji budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3366
do ministra infrastruktury, ministra obrony narodowej
w sprawie realizacji budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 11-06-2024
Interpelacja:
do ministra infrastruktury - Dariusza Klimczaka (pytania 1-7),
do ministra obrony narodowej – Władysława Kosiniaka-Kamysza (pytania 8-9).
Szanowni Panowie Ministrowie,
konieczność realizacji budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki jest bezsporna. To ciąg Via Carpatii do państw nadbałtyckich, najkrótsze naturalne i najbardziej ekonomiczne połączenie, kręgosłup rozwojowy województwa podlaskiego, a przede wszystkim bardzo znaczący ciąg komunikacyjny uwzględniając międzynarodową sytuację militarną, w tym także zagrożenia tzw. przesmyku suwalskiego. Zwracam się do Panów Ministrów o udzielenie odpowiedzi i przekazanie informacji w zakresie możliwości przystąpienia do budowy całego odcinka S8 Białystok-Suwałki, w szczególności zaś odcinka Knyszyn-Korycin.
W dniu 5.09.2023 Rada Ministrów podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą Rządowy Program Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) (RPBDK2030). Istotą wprowadzonej zmiany RPBDK2030 było wpisanie do załącznika nr 1 do RPBDK2030 inwestycji polegającej na budowie drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki i dostosowanie jego zapisów z tego wynikających. Założono, że ww. inwestycja będzie liczyła ok. 90 km i będzie kosztowała ok. 5,1 mld zł (środki pochodzić będą z KFD). Tym samym zostały ustalone jednoznaczne podstawy do realizacji drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki.
Tak się jednak nie dzieje. Odcinek wspólny przebiegu S8 i S16, od węzła Białystok Zachód do Knyszyna jest w realizacji, przy czym odcinek Krynice-Knyszyn skierowano do realizacji w systemie projektuj i buduj w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne i tak:
Dnia 20.09.2023 r. opublikowano ogłoszenie o przetargu na zadanie „Projekt i budowa drogi S16 odc. Knyszyn-Krynice”, składanie ofert do dn. 24.11.2023 r., 30.01.2024 r. dokonano wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez Konsorcjum Mirbud SA-Kobylarnia SA za kwotę 314,7 mln zł.
Natomiast odcinek Knyszyn-Korycin objęto jedynie przetargiem na wykonanie projektu i uzyskanie decyzji ZRID.
Dnia 8.04.2024 r. opublikowano ogłoszenie o przetargu na projekt i uzyskanie decyzji ZRID na zadanie „Uzyskanie decyzji ZRID wraz z dokumentacją projektową i opracowaniami towarzyszącymi dla zadania: Budowa dwujezdniowej drogi krajowej na odcinku Knyszyn-Korycin”, składanie ofert do dn. 29.05.2024 r. (wpłynęło 13 ofert). Odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, o którym zamawiający zawiadomił 19.04.2024 zostało przez organ odwoławczy zamknięte przed terminem składania ofert. Na dzień dzisiejszy, to jest 11.06.2024 GDDKiA nie dokonała wyboru najkorzystniejszej oferty.
Dla całego odcinka od węzła Białystok Zachód do Korycina jest wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 21.12.2015 r. z przedłużonym terminem ważności do dnia 2.03.2026 r. Jest to decyzja ostateczna obejmująca zarówno odcinek Białystok Zachód-Krynice-Knyszyn, jak również Knyszyn-Korycin.
W styczniu 2024 r. odbyło się spotkanie z Komisją Europejską, gdzie dla budowanych dróg ekspresowych w województwie podlaskim narzucono obowiązek oceny strategicznej oddziaływania na środowisko. "Decyzja o budowie tej inwestycji (Knyszyn-Korycin) ma zostać podjęta po zakończeniu wielostronnej analizy sieci drogowej w woj. podlaskim i warmińsko-mazurskim (cyt. ze strony GDDKiA).”
Pytania:
1. Dlaczego w sytuacji, gdy dla całego odcinka S16/S8 od węzła Białystok Zachód-Krynice-Knyszyn-Korycin obowiązuje jedna – ostateczna decyzja środowiskowa dla odcinka Krynice-Knyszyn ogłoszono przetarg w formule projektuj i buduj, czyli przystąpiono do realizacji budowy, zaś dla odcinka Knyszyn-Korycin ogłoszono jedynie przetarg na projekt?
2. Skoro dla odcinka Krynice-Knyszyn ogłoszono 20.09.2023 r. przetarg na projekt i budowę a dla odcinka Knyszyn-Korycin ogłoszono przetarg jedynie na projekt i ZRID, mając tę samą ostateczną decyzję środowiskową, to proszę o wykaz skarg i wniosków dotyczących spraw środowiskowych jakie wpłynęły dla odcinka Knyszyn-Korycin w terminie od 20.09.2023 do spotkania z Komisją Europejską w styczniu 2024. Czy jakakolwiek skarga w tym okresie wpłynęła?
3. Dlaczego mając ostateczną decyzję środowiskową i uchwałę Rady Ministrów z dnia 5.09.2023 r., która wpisała do RPBDK2030 realizację S8 Białystok-Suwałki nie ogłoszono przetargu na odc. Knyszyn-Korycin w formule projektuj i buduj, jak dla odcinka Krynice-Knyszyn?
4. Z uwagi na konieczność oceny strategicznej oddziaływania na środowisko narzucony przez Komisję Europejską w styczniu 2024, proszę o informację na jakim etapie jest zaawansowanie tych prac po upływie 4 miesięcy? Czy podjęto jakiekolwiek prace?
5. Czy fakt posiadania ostatecznej decyzji środowiskowej dla odcinka S8 Knyszyn-Korycin nie jest wystarczającym wymogiem do ogłoszenia przetargu na budowę tego odcinka?
6. Czy droga S8 Białystok-Suwałki Via Carpatia nie powinna być włączona do sieci TNT z punktem węzłowym Raczki? 7. Dlaczego przetarg na projekt odcinka Knyszyn-Korycin został ogłoszony na projekt drogi krajowej, a nie ekspresowej?
8. Z uwagi na znaczenie i zagrożenia wynikające z sytuacji związanej z wojną bardzo istotną jest kwestia bezpieczeństwa tzw. przesmyku suwalskiego, jak również znaczenie tranzytu Via Carpatia z Europy do państw nadbałtyckich, czy w sytuacji nieprzejezdnej Ukrainy i Białorusi budowa drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki-Budzisko nie powinna być priorytetem?
9. Czy sytuacja militarna nie powinna być podstawą realizacji Via Carpatii na północ od Białegostoku jako zadania o charakterze obronnym, realizowanej w uproszczonych procedurach?
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12051 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.370.2024/In-126/24/MS
Warszawa, 27.06.2024 r.
Pan Szymon HOŁOWNIA
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePuap
Dotyczy: Interpelacji Pani Poseł Alicji Łepkowskiej-Gołaś nr 3366 w sprawie realizacji budowy drogi
ekspresowej S8 Białystok-Suwałki
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 3366 Pani Poseł Alicji
Łepkowskiej-Gołaś w sprawie realizacji budowy drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki, uprzejmie
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Mając na uwadze szeroko rozumiane potrzeby obronności i bezpieczeństwa utrzymanie oraz rozbudowa
infrastruktury komunikacyjnej, niezbędnej do sprawnego przemieszczania Sił Zbrojnych RP, w tym
budowa drogi ekspresowej S8 Białystok-Suwałki-Budzisko, jest dla resortu obrony narodowej jednym
z priorytetów.
Z uwagi na fakt, iż droga ekspresowa S8 Białystok-Suwałki-Budzisko jest - w opinii resortu obrony
narodowej - drogą istotną z punktu widzenia obronności Polski, musi ona spełniać parametry dróg
istotnych dla sił zbrojnych, zawarte w zarządzeniu Nr 21 Ministra Infrastruktury z dnia 4 czerwca 2024 r.
w sprawie wdrażania wymagań techniczno-obronnych dotyczących dróg publicznych o znaczeniu
obronnym (Dz. Urz. MI poz. 28), a także rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r.
w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. poz. 1518).
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.63.2024
Warszawa, 19 lipca 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do pisma z 21 czerwca br. skierowanego m.in. do Ministerstwa
Infrastruktury, przy którym przekazana została interpelacja Pani Poseł Alicji
Łepkowskiej-Gołaś dotycząca problematyki budowy drogi ekspresowej S8 Białystok
– Suwałki – interpelacja nr 3366, przedstawiam poniżej informacje w sprawie.
Uprzejmie informuję, że obecnie obowiązuje Rządowy Program Budowy Dróg
Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.) (dalej Program), w którym jako tytuł
inwestycyjny została ujęta realizacja ciągu drogi S8 Białystok – Suwałki, dodana do
zakresu rzeczowego przez Radę Ministrów we wrześniu 2023 r. Należy jednak
pamiętać, że zmiana zakresu rzeczowego Programu, aby była skuteczna wymaga nie
tylko samej zmiany treści, ale także spełnienia procedur określonych w przepisach
prawa, w tym tych związanych z przeprowadzeniem strategicznej oceny oddziaływania
na środowisko. Brak spełnienia wszystkich wymogów określonych przez przepisy
zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym może zagrozić możliwości pozyskania
środków UE na drogi czy nawet na cały sektor transportu. Ministerstwo prowadzi
niezbędne pilne prace, aby został wykonany optymalny zakres rzeczowy Programu,
rozwiązujący problemy komunikacyjne tego regionu Polski, przy poszanowaniu
przepisów prawa. W tym celu trwają niezbędne konsultacje i uzgodnienia
z odpowiednimi organami.
Działania Ministerstwa Infrastruktury są skoncentrowane na realizacji optymalnej
sieci drogowej, która będzie przenosiła istniejące i prognozowane potoki ruchu, w tym
w szczególności ruchu tranzytowego (ciężkiego), a jednocześnie będzie służyła
poszczególnym regionom Polski i ich mieszkańcom w zakresie wspomagania ich
rozwoju i tworzenia dodatkowych uwarunkowań w obszarze lokowania i rozwijania
inwestycji. Przedmiotowe dotyczy także sieci komunikacyjnej Polski północno-
wschodniej, czego wyrazem są podejmowane działania inwestycyjne w ramach
programów wieloletnich, zarówno te już zrealizowane, jak np. ciągi dróg
ekspresowych S8 i S61, jak również te obecnie realizowane – odcinki drogi
ekspresowej S19 oraz obwodnice Suchowoli i Sztabina, a także planowane
np. pozostałe odcinki drogi S19.
Ujęcie w zakresie rzeczowym programu wieloletniego realizacji drogi ekspresowej S8
na północ od Białegostoku, bez uprzedniego spełnienia wszystkich wymogów
określonych przez przepisy zarówno krajowe, jak i unijne wywołało sprzeciw
-- 1 of 4 --
2
organizacji pozarządowych oraz zainteresowanie przebiegiem dróg ekspresowych na
Podlasiu ze strony przedstawicieli Komisji Europejskiej.
Obecnie prowadzone są działania, których celem jest opracowanie analizy układu dróg
szybkiego ruchu w Polsce północno-wschodniej z elementami strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko. Dalsze prowadzenie procesu inwestycyjnego dla
wskazanego zadania inwestycyjnego będzie możliwe i uwarunkowane opracowaniem
przedmiotowych dokumentów oraz wyników analiz.
Odnosząc się szczegółowo do pytań Pani Poseł przedstawiam co następuje.
Ad. pyt. 1, 3 i 5
Należy wskazać, że wspomniana przez Panią Poseł decyzja o środowiskowych
uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, uzyskana w grudniu 2015 r. na odcinku
Białystok Zachód – Knyszyn – Korycin, uzyskiwana była dla ciągu drogi ekspresowej
S19, w sytuacji gdy zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Rady Ministrów
w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych, kierunkowy przebieg drogi
ekspresowej S19 wskazany został w tzw. dalekim północnym obejściu Białegostoku.
Przedmiotowa decyzja jest ostateczna i skuteczna do lutego 2026 r. Jednocześnie
w międzyczasie nastąpiło włączenie drogi ekspresowej S16 Ełk – Knyszyn do sieci dróg
szybkiego ruchu, a ostateczny przebieg drogi S19 w rejonie Białegostoku został
określony w wariancie bliższym miasta, mianowicie Białystok – Dobrzyniewo – Czarna
Białostocka – Sokółka – granica państwa.
Tym samym na odcinku Dobrzyniewo – Krynice – Knyszyn obecnie przewidywane jest
prowadzenie ciągu drogi ekspresowej S16 Ełk – Białystok, który to odcinek był objęty
zakresem rzeczowym Programu, a tym samym objęty został strategiczną oceną
oddziaływania na środowisko. Dlatego też dla odcinka od Krynic do Knyszyna możliwe
było ogłoszenie postępowania przetargowego w formule Projektuj i Buduj. Odcinek
od Knyszyna do Korycina w przyszłości może być elementem ciągu drogi ekspresowej
S8 Białystok – Raczki (Augustów). Mając na uwadze jednak fakt, że realizacja tego
ciągu drogi, ze względów wskazanych powyżej, a dotyczących naruszenia przepisów
środowiskowych, krajowych i wspólnotowych, nie została w sposób ostateczny
przesądzona, a jednocześnie biorąc pod uwagę kwestię upływu terminu skuteczności
posiadanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na tym odcinku w lutym
2026 r., podjęto działania, których celem jest opracowanie dokumentacji w stadium
projektu budowlanego i uzyskania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji
drogowej, które to w sposób skuteczny umożliwi wykorzystanie wskazanej decyzji
środowiskowej, bez konieczności uzyskiwania nowej.
Realizacja takiego zakresu opracowań jest jednocześnie podjęciem procesu
inwestycyjnego dla przedmiotowego odcinka drogi, co niejako jest wypełnieniem
uchwały Rady Ministrów z września 2023 r., na mocy której ciąg drogi S8 Białystok
– Suwałki został włączony do zakresu rzeczowego Programu.
Niemniej jednak, mając na uwadze przytaczane powyżej zasadne wątpliwości natury
środowiskowej, obecnie skierowanie odcinka Knyszyn – Korycin do realizacji
(ogłoszenie przetargu na wybór wykonawcy) obarczone byłoby dużym ryzykiem
niepowodzenia i mogłoby pociągnąć za sobą znaczne konsekwencje finansowe, w tym
obejmujące zagrożenie co do braku finansowania projektów transportowych ze
-- 2 of 4 --
3
środków UE w odniesieniu do całego sektora transportu a nie tylko tej jednej
inwestycji.
Ad. pyt. 2
Uprzejmie informuję, że korespondencja dotycząca problematyki układu dróg
szybkiego ruchu na terenie Polski północno-wschodniej, w tym w szczególności
dotycząca wyznaczenia korytarza drogi szybkiego ruchu przez tereny cenne
przyrodniczo woj. podlaskiego, jakimi są Puszcza Biebrzańska, Puszcza Knyszyńska czy
Puszcza Augustowska, podlegające szczególnej ochronie prawnej, spływała m.in. do
Ministerstwa Infrastruktury już wcześniej w 2022 r. czy też ostatnia petycja złożona
przez organizacje ekologiczne w marcu 2024 r. Wystąpienia strony społecznej
kierowane były także do Komisji Europejskiej.
Ich wynikiem była np. korespondencja z lipca 2023 r. w którym KE zwraca uwagę m.in.
na potencjalną niezgodność realizacji inwestycji drogowych w Polsce oraz ściśle
wariantowania budowy dróg ekspresowych w północno-wschodniej Polsce
z przepisami UE. W piśmie tym, Komisarz UE ds. środowiska Virginijus Sinkevičius
zwraca uwagę na kwestie dot. przebiegu inwestycji przez tereny cenne przyrodniczo
oraz wysiłki strony polskiej do ustanowienia rozporządzeń w sprawie inwestycji
strategicznych. Z pisma wynika, że KE ocenia te działania jako próbę ominięcia lub
uniknięcia problemów środowiskowych na tych inwestycjach.
W przypadku podjęcia działań, które KE odczyta jako niezgodne z polityką
i dyrektywami UE, możliwa jest utrata środków unijnych dla całego sektora transportu
a nie tylko skutki dla konkretnej jednej inwestycji (niespełnienie warunku
podstawowego).
Ad. pyt 4
W związku z brakiem opracowania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko
dla projektu Programu, który swoim zakresem obejmuje także realizację drogi S8
Białystok – Suwałki, jak również mając na uwadze fakt zgłaszania przez organizacje
społeczne postulatów i wniosków dotyczących układu dróg szybkiego ruchu w Polsce
północno-wschodniej, jednocześnie mając w pamięci kontrowersje dotyczące
przedmiotowej problematyki, które miały miejsce w przeszłości a obejmowały sprawę
tzw. Doliny Rospudy, podjęte zostały przez Ministerstwo Infrastruktury działania,
których celem jest analiza problemu oraz opracowanie analizy wielokryterialnej
możliwych przebiegów dróg szybkiego ruchu w województwie warmińsko-mazurskim
i podlaskim wraz z wybranymi elementami strategicznej oceny oddziaływania na
środowisko dla zmiany Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r.
Podkreślić należy, co wskazane zostało powyżej, że obowiązek wykonania procedury
strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wynika bezpośrednio z przepisów
prawa krajowego, nie został on narzucony arbitralną decyzją Komisji Europejskiej.
Ad. pyt. 6
Połączenie to w obecnej sytuacji geopolitycznej jest istotne, niemniej, nawiązując do
wspomnianej Doliny Rospudy, głównym połączeniem państw bałtyckich jest trasa Via
Baltica idąca przez Łomżę. Prócz tego korytarza w ramach sieci TEN-T już znajdują się
przebiegi S16 od Olsztyna do Ełku a także w ramach sieci Military Mobility odcinek
-- 3 of 4 --
4
dk 16 od Augustowa do granicy państwa w Ogrodnikach. Nowy przebieg na północ od
Białegostoku jest przewidziany w ramach korytarza Bałtyk-Morze Czarne-Morze
Egejskie, natomiast nie ma ona ostatecznie wyznaczonego przebiegu. Warto
zauważyć, że układ i przebieg dróg powinien wynikać z analiz wielokryterialnych oraz
z poszanowania przepisów prawa, w tym przepisów środowiskowych.
Ad. pyt. 7
Uprzejmie informuję, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ogłosiła
postępowanie przetargowe na realizację drogi dwujezdniowej. Prace będą polegały na
zaprojektowaniu dwujezdniowej drogi z dwoma pasami ruchu i pasem awaryjnym na
każdej jezdni, na parametrach drogi ekspresowej. Warto też zwrócić uwagę,
że dotychczas uzyskana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana
na drogę ekspresową S19 Białystok – Knyszyn – Krynice, która miała następnie iść
z przebiegiem w kierunku granicy z Białorusią w Kuźnicy Białostockiej. W związku ze
zmianą przebiegu drogi ekspresowej S19, a także planowaną budową S16 odcinek
Knyszyn – Korycin będzie wymagał zaprojektowania odpowiedniego układu
komunikacyjnego dla powiązania z siecią dróg (ew. dalszym odcinkiem S16 oraz
realizowaną obwodnicą Suchowoli).
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --