Interpelacja nr 3354
Interpelacja w sprawie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej (dalej SOW)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej (dalej SOW)
Interpelacja nr 3354
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra ds. równości
w sprawie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej (dalej SOW)
Zgłaszający: Monika Rosa
Data wpływu: 10-06-2024
Szanowna Pani Ministro!
Przemoc w rodzinie jest zjawiskiem, które zasługuje na szczególne potępienie. Rolą państwa jest opracowanie całego systemu zapobiegania zjawisku przemocy domowej, a także pomocy osobom poszkodowanym. Ofiary uciekając od swoich oprawców potrzebują często schronienia i wsparcia w postaci różnych usług. Centralnym elementem tego systemu są specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej (dalej SOW). SOW to placówki interwencyjne, co oznacza, że udzielają pomocy w sytuacjach nagłych i aby zostać przyjętym nie jest wymagane żadne skierowanie, nie obowiązuje również rejonizacja oraz każdy może zamieszkać w dowolnym SOW w Polsce. Oznacza to również, że pobyt w ośrodku jest krótkoterminowy, z możliwością przedłużenia. Specjalistyczne ośrodki wsparcia na mocy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 424) i art. 31 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2512 z późn. zm.) należą do właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Głównym zadaniem specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy jest zapewnienie bezpiecznego schronienia, jednak nie jest to jedyne zadanie realizowane w SOW.
Osoby, tam mieszkające otrzymują pomoc psychologiczną, prawną, socjalną, pedagogiczną, jeśli zachodzi taka potrzeba również materialną i medyczną. Większość SOW wspiera osoby przebywające na pobycie całodobowym poprzez dostarczenie artykułów żywnościowych, jak również w pozyskaniu pomocy socjalnej, np. z OPS. Pobyt w SOW ma zapewnić poczucie bezpieczeństwa i wesprzeć osobę potrzebującą we wszystkich obszarach niezbędnych do samodzielnego powrotu do życia wolnego od przemocy.
W praktyce oznacza to pomoc w uzyskaniu alternatywnego miejsca zamieszkania, w razie potrzeby, zatrudnienia, wsparcia w opiece nad dziećmi (np. dostęp do żłobka, przedszkola, nowej szkoły), uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, pomocy psychologicznej, pomocy prawnej w toczących się postępowaniach sądowych czy innych sprawach urzędowych. W SOW pracują także prawnicy, lekarze i inni wykwalifikowani specjaliści. W ramach SOW prowadzone są także grupy wsparcia, grupy terapeutyczne, zarówno dla osób dorosłych, jak i dzieci. Funkcjonowanie SOW oparte jest na systemie pracy ciągłej i często te świadczenia są udzielane w porach nocnych. Ośrodki działają przez 7 dni w tygodniu, także w święta i w dni wolne od pracy. Na zmianach muszą być obecni zawsze pracownicy merytoryczni, jak np. psycholog, pedagog, pracownik socjalny, itp.
Koszty działalności takich podmiotów systematycznie rosną, a w szczególności opłat za media, zakupu żywności, utrzymania budynków, a także koszty związane z dostosowaniem ośrodków do odpowiednich standardów, do czego obligują przepisy powszechnie obowiązujące. Pojawia się również problem niskich wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w specjalistycznych ośrodków wsparcia, którzy świadczą szeroki zakres usług dla osób szukających pomocy. Obecny reżim prawny wykluczył ich z podwyżek dla pracowników pomocy społecznej, które miały miejsce w tym roku. Sytuacja jest na tyle krzywdząca, ponieważ usługi świadczone przez pracowników SOW mieszczą się w definicji pomocy społecznej rozumianej jako wspieranie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, z którymi nie są w stanie sobie poradzić, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Ośrodki muszą często ubiegać się o wsparcie ze strony jednostek samorządu terytorialnego lub funduszy leżących w gestii wojewodów. Jednakże, te podmioty nie są w stanie przekazać odpowiednich środków na wsparcie SOW. Wynika to między innymi z braku rekompensat dla jednostek samorządu terytorialnego z powodu zmian w podatku PIT, a także z ograniczeń w dysponowaniu dotacjami celowymi przez terenowe jednostki administracji rządowej.
Niedofinansowanie takich ośrodków powoduje ograniczenie ich zdolności do pomagania osobom poszkodowanym przez przemoc domową. Potrzebne są rozwiązania systemowe, które by pomogły utrzymać płynność finansową tych ośrodków i podnieść wynagrodzenia zatrudnionych tam pracowników.
Brakuje także środków na realizację programów korekcyjno-edukacyjnych, których prowadzenie stało się obowiązkowe. Analogiczna sytuacja dotyczy programów psychologiczno-terapeutycznych. Brakuje pieniędzy na zatrudnienie specjalistów, w tym psychologów. Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej oraz wymagań kwalifikacyjnych wobec osób zatrudnionych w tych ośrodkach nie było konsultowane z SOW i nie jest dostosowane do realnych możliwości tych jednostek.
Działalność ośrodków wsparcia finansowana jest z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, z środków z Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. W 2023 r. była ostatnia, minimalna podwyżka środków znajdujących się w budżecie wspomnianego programu, a także w budżetach wojewodów przeznaczonych na realizację wspomnianego celu (vide: uchwała nr 165 Rady Ministrów z dnia 11 września 2023 r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustanowienia Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na rok 2023 (M.P. z 2023 r. poz. 1000). Zgodnie z cytowaną uchwałą miesięczna wartość wsparcia z tego programu nie przekracza 37435,92 zł. Ta wartość nie jest adekwatna do obecnych realiów społeczno-gospodarczych. Od stycznia 2024 r. wartość wsparcia miała wzrosnąć do 55 tys. zł. SOW otrzymały decyzje w tej sprawie, ale środki finansowe jeszcze do nich nie wpłynęły. Mimo zapowiedzi o zwiększeniu nakładów, środki które faktycznie otrzymują SOW są zdecydowanie niższe. Nie zostało uruchomione dofinansowanie z budżetu państwa, które jest wypłacane przez wojewodów z powodu braku rezerwy celowej. Z względu na toczące się śledztwa wokół Funduszu Sprawiedliwości, nie jest możliwe na ten moment uzyskanie środków z tego źródła.
W Polsce mają powstać dodatkowe ośrodki, choć nie zostały zabezpieczone pieniądze na utrzymanie dotychczasowych ośrodków. Zwiększenie dotacji na koniec roku budżetowego nie będzie miało sensu, szczególnie z perspektywy ochrony pracowników i ich praw do otrzymania należytego wynagrodzenia. Od miesiąca lipca 2024 r. planowany jest wzrost stawek dla pracowników samorządowych od 700,00 zł do nawet 1000,00 zł brutto. Nierealne wydaje się udźwignięcie tego przez te palcówki przy dotychczasowym finansowaniu.
Należy także przy finansowaniu specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej zwrócić uwagę na fakt umocowania tych jednostek. Placówki działające jako samodzielne jednostki są finansowane na tym samym poziomie, co placówki funkcjonujące w strukturach, np. OPS, PCPR.
Mając powyższe na uwadze, wnoszę by Pani Ministra odpowiedziała na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań na rzecz zwiększenia środków w Rządowym Programie Przeciwdziałania Przemocy Domowej?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań na rzecz odblokowania środków z rezerwy celowej, tak by uruchomić dofinansowanie od wojewodów?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje działania na rzecz zwiększenia wynagrodzenia osób zatrudnionych lub świadczących usługi na rzecz specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje przekazanie dodatkowych środków na rzecz otwarcia w SOW nowych etatów dla specjalistów, w tym: psychologów, pedagogów, pracowników socjalnych, prawników?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa włączenie osób zatrudnionych lub świadczących usługi na rzecz specjalistycznych ośrodków wsparcia do pracowników pomocy społecznej?
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu poprawy funkcjonowania specjalistycznych ośrodków wsparcia?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzić jednolitą politykę, co do formy organizacyjnej specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, bądź wprowadzić zróżnicowane ich finansowanie?
Interpelacja nr 3354
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra ds. równości
w sprawie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej (dalej SOW)
Zgłaszający: Monika Rosa
Data wpływu: 10-06-2024
Szanowna Pani Ministro!
Przemoc w rodzinie jest zjawiskiem, które zasługuje na szczególne potępienie. Rolą państwa jest opracowanie całego systemu zapobiegania zjawisku przemocy domowej, a także pomocy osobom poszkodowanym. Ofiary uciekając od swoich oprawców potrzebują często schronienia i wsparcia w postaci różnych usług. Centralnym elementem tego systemu są specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej (dalej SOW). SOW to placówki interwencyjne, co oznacza, że udzielają pomocy w sytuacjach nagłych i aby zostać przyjętym nie jest wymagane żadne skierowanie, nie obowiązuje również rejonizacja oraz każdy może zamieszkać w dowolnym SOW w Polsce. Oznacza to również, że pobyt w ośrodku jest krótkoterminowy, z możliwością przedłużenia. Specjalistyczne ośrodki wsparcia na mocy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 424) i art. 31 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2512 z późn. zm.) należą do właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Głównym zadaniem specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy jest zapewnienie bezpiecznego schronienia, jednak nie jest to jedyne zadanie realizowane w SOW.
Osoby, tam mieszkające otrzymują pomoc psychologiczną, prawną, socjalną, pedagogiczną, jeśli zachodzi taka potrzeba również materialną i medyczną. Większość SOW wspiera osoby przebywające na pobycie całodobowym poprzez dostarczenie artykułów żywnościowych, jak również w pozyskaniu pomocy socjalnej, np. z OPS. Pobyt w SOW ma zapewnić poczucie bezpieczeństwa i wesprzeć osobę potrzebującą we wszystkich obszarach niezbędnych do samodzielnego powrotu do życia wolnego od przemocy.
W praktyce oznacza to pomoc w uzyskaniu alternatywnego miejsca zamieszkania, w razie potrzeby, zatrudnienia, wsparcia w opiece nad dziećmi (np. dostęp do żłobka, przedszkola, nowej szkoły), uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, pomocy psychologicznej, pomocy prawnej w toczących się postępowaniach sądowych czy innych sprawach urzędowych. W SOW pracują także prawnicy, lekarze i inni wykwalifikowani specjaliści. W ramach SOW prowadzone są także grupy wsparcia, grupy terapeutyczne, zarówno dla osób dorosłych, jak i dzieci. Funkcjonowanie SOW oparte jest na systemie pracy ciągłej i często te świadczenia są udzielane w porach nocnych. Ośrodki działają przez 7 dni w tygodniu, także w święta i w dni wolne od pracy. Na zmianach muszą być obecni zawsze pracownicy merytoryczni, jak np. psycholog, pedagog, pracownik socjalny, itp.
Koszty działalności takich podmiotów systematycznie rosną, a w szczególności opłat za media, zakupu żywności, utrzymania budynków, a także koszty związane z dostosowaniem ośrodków do odpowiednich standardów, do czego obligują przepisy powszechnie obowiązujące. Pojawia się również problem niskich wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w specjalistycznych ośrodków wsparcia, którzy świadczą szeroki zakres usług dla osób szukających pomocy. Obecny reżim prawny wykluczył ich z podwyżek dla pracowników pomocy społecznej, które miały miejsce w tym roku. Sytuacja jest na tyle krzywdząca, ponieważ usługi świadczone przez pracowników SOW mieszczą się w definicji pomocy społecznej rozumianej jako wspieranie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, z którymi nie są w stanie sobie poradzić, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Ośrodki muszą często ubiegać się o wsparcie ze strony jednostek samorządu terytorialnego lub funduszy leżących w gestii wojewodów. Jednakże, te podmioty nie są w stanie przekazać odpowiednich środków na wsparcie SOW. Wynika to między innymi z braku rekompensat dla jednostek samorządu terytorialnego z powodu zmian w podatku PIT, a także z ograniczeń w dysponowaniu dotacjami celowymi przez terenowe jednostki administracji rządowej.
Niedofinansowanie takich ośrodków powoduje ograniczenie ich zdolności do pomagania osobom poszkodowanym przez przemoc domową. Potrzebne są rozwiązania systemowe, które by pomogły utrzymać płynność finansową tych ośrodków i podnieść wynagrodzenia zatrudnionych tam pracowników.
Brakuje także środków na realizację programów korekcyjno-edukacyjnych, których prowadzenie stało się obowiązkowe. Analogiczna sytuacja dotyczy programów psychologiczno-terapeutycznych. Brakuje pieniędzy na zatrudnienie specjalistów, w tym psychologów. Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej oraz wymagań kwalifikacyjnych wobec osób zatrudnionych w tych ośrodkach nie było konsultowane z SOW i nie jest dostosowane do realnych możliwości tych jednostek.
Działalność ośrodków wsparcia finansowana jest z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, z środków z Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. W 2023 r. była ostatnia, minimalna podwyżka środków znajdujących się w budżecie wspomnianego programu, a także w budżetach wojewodów przeznaczonych na realizację wspomnianego celu (vide: uchwała nr 165 Rady Ministrów z dnia 11 września 2023 r. zmieniająca uchwałę w sprawie ustanowienia Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na rok 2023 (M.P. z 2023 r. poz. 1000). Zgodnie z cytowaną uchwałą miesięczna wartość wsparcia z tego programu nie przekracza 37435,92 zł. Ta wartość nie jest adekwatna do obecnych realiów społeczno-gospodarczych. Od stycznia 2024 r. wartość wsparcia miała wzrosnąć do 55 tys. zł. SOW otrzymały decyzje w tej sprawie, ale środki finansowe jeszcze do nich nie wpłynęły. Mimo zapowiedzi o zwiększeniu nakładów, środki które faktycznie otrzymują SOW są zdecydowanie niższe. Nie zostało uruchomione dofinansowanie z budżetu państwa, które jest wypłacane przez wojewodów z powodu braku rezerwy celowej. Z względu na toczące się śledztwa wokół Funduszu Sprawiedliwości, nie jest możliwe na ten moment uzyskanie środków z tego źródła.
W Polsce mają powstać dodatkowe ośrodki, choć nie zostały zabezpieczone pieniądze na utrzymanie dotychczasowych ośrodków. Zwiększenie dotacji na koniec roku budżetowego nie będzie miało sensu, szczególnie z perspektywy ochrony pracowników i ich praw do otrzymania należytego wynagrodzenia. Od miesiąca lipca 2024 r. planowany jest wzrost stawek dla pracowników samorządowych od 700,00 zł do nawet 1000,00 zł brutto. Nierealne wydaje się udźwignięcie tego przez te palcówki przy dotychczasowym finansowaniu.
Należy także przy finansowaniu specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej zwrócić uwagę na fakt umocowania tych jednostek. Placówki działające jako samodzielne jednostki są finansowane na tym samym poziomie, co placówki funkcjonujące w strukturach, np. OPS, PCPR.
Mając powyższe na uwadze, wnoszę by Pani Ministra odpowiedziała na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań na rzecz zwiększenia środków w Rządowym Programie Przeciwdziałania Przemocy Domowej?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań na rzecz odblokowania środków z rezerwy celowej, tak by uruchomić dofinansowanie od wojewodów?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje działania na rzecz zwiększenia wynagrodzenia osób zatrudnionych lub świadczących usługi na rzecz specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje przekazanie dodatkowych środków na rzecz otwarcia w SOW nowych etatów dla specjalistów, w tym: psychologów, pedagogów, pracowników socjalnych, prawników?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa włączenie osób zatrudnionych lub świadczących usługi na rzecz specjalistycznych ośrodków wsparcia do pracowników pomocy społecznej?
Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu poprawy funkcjonowania specjalistycznych ośrodków wsparcia?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzić jednolitą politykę, co do formy organizacyjnej specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, bądź wprowadzić zróżnicowane ich finansowanie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
20
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26708 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.335.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską 3354 z 21 czerwca 2024 r. Posłanki Moniki Rosy,
w sprawie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia:
Narzędzia pozwalające przeciwdziałać przemocy domowej reguluje ustawa
z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 424) oraz
przyjęty uchwałą Nr 205 Rady Ministrów z 9 listopada 2023 r. Rządowy Program
Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030 (M.P. poz. 1232).
Ustawą1, która obowiązuje od 22 czerwca 2023 r. wprowadzono szereg zmian w systemie
przeciwdziałania przemocy domowej, poczynając od zmian definicyjnych oraz nowego
brzmienia przedmiotu ustawy – przeciwdziałanie przemocy domowej. Zmiany w regulacjach
dotyczą wszystkich podmiotów systemu, a ich głównym celem było wprowadzenie
przepisów, dzięki którym pomoc i wsparcie będą świadczone szybko, skutecznie
i profesjonalnie, tak aby w najwyższym stopniu chronić osoby doznające przemocy domowej,
zwiększając tym samym ich poczucie bezpieczeństwa. Operacjonalizacją przepisów ustawy
jest Rządowy Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030, w którym
określone w ustawie zadania przypisano do realizacji poszczególnym interesariuszom
Programu, tj. wszystkim szczeblom administracji publicznej we współpracy z organizacjami
pozarządowymi. Dodatkowo postanowienia Rządowego Programu zapewniły:
wzmocnienie samorządów lokalnych w realizacji zadania dotyczącego prowadzenia
zespołów interdyscyplinarnych.
zwiększenie liczby specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej w celu polepszenia dostępności dla ofiar przemocy domowej do
schronienia i specjalistycznych usług.
wzmocnienie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy domowej w celu
poprawy standardów podstawowych usług określonych w rozporządzeniu Ministra
Rodziny i Polityki Społecznej z 20 czerwca 2023r. w sprawie standardu podstawowych
usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej oraz wymagań kwalifikacyjnych wobec osób zatrudnionych w tych
ośrodkach (Dz.U. 2023 poz. 1158) i pełnej realizacji zadania zleconego.
1 Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 535)
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dalsze rozwijanie programów korekcyjno–edukacyjnych i psychologiczno–
terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową.
wzmocnienie samorządów województw w działaniach na rzecz podnoszenia
kwalifikacji i zwiększania kompetencji przedstawicieli służb zajmujących się
przeciwdziałaniem przemocy domowej.
Łączny budżet Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na rok 2024
przewidziano na kwotę 50 050 000 zł, co stanowi niemalże dwukrotność nakładów budżetu
państwa w porównaniu z Programem przyjętym na rok 2023.
Wzrost nakładów na zadania realizowane w ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania
Przemocy Domowej bezspornie wpłynie na:
podniesienie świadomości społecznej w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej
oraz zwiększenie wiedzy na temat mechanizmów i skutków tego zjawiska.
rozwój, wzmocnienie i upowszechnienie działań profilaktycznych w zakresie
przeciwdziałania przemocy domowej.
podniesienie jakości usług świadczonych na rzecz osób zagrożonych przemocą domową
bądź jej doznających.
zwiększenie dostępności do pomocy specjalistycznej dla ofiar przemocy domowej,
w tym zapewnienie miejsc w całodobowych placówkach udzielających pomocy;
zintensyfikowanie i podniesienie jakości działań w stosunku do osób stosujących
przemoc domową;
podniesienie kwalifikacji i wzrost kompetencji personelu zajmującego się świadczeniem
usług dla osób zagrożonych i doznających przemocy domowej oraz osób stosujących tę
przemoc.
Zgodnie z ustawą budżetową na rok 2024 oraz załącznikiem nr 1 do Rządowego Programu
Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030, w ramach wydatków na bieżące
utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
w roku 2024 zaplanowano łącznie środki finansowe na poziomie 25 080 000 zł. Część tej
kwoty, tj. 18 151 000 zł, zostało przekazane do dyspozycji poszczególnych wojewodów,
którzy od początku br. dysponują tymi środkami finansowymi. Pozostałe środki finansowe,
zaplanowane na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej, w wysokości 6 929 000 zł zostały zabezpieczone w rezerwie celowej.
W czerwcu br., zgodnie z przekazanym przez wojewodów zapotrzebowaniem na realizację
powyższego zadania, Ministerstwo Finansów uruchomiło środki w łącznej wysokości
6 460 104 zł. Oddano je do dyspozycji wojewodów, którzy z kolei powinni kierować je do
poszczególnych ośrodków.
Środki Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na rok 2024 stanowią
niemalże dwukrotność nakładów budżetu państwa w porównaniu z Program przyjętym na
rok 2023. Ma to również odzwierciedlenie w wysokości kwot zabezpieczonych na
prowadzenie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej.
Finansowanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, zgodnie z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, tj.
tworzenia i prowadzenia specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej należy do zadań z zakresu administracji rządowej. Środki finansowe na
ten cel gwarantuje budżet państwa i są one zapisane w Rządowym Programie
Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030. Wysokość środków finansowych
przeznaczanych na realizację zadań związanych z bieżącym utrzymaniem specjalistycznych
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej zapisanych w Programie od
kilku lat wzrasta i w bieżącym roku wyniosła łącznie 25 080 000 zł, podczas gdy w 2016 r.
powiaty na powyższy cel otrzymały kwotę w wysokości 12 180 000 zł.
Celem podtrzymania tej tendencji, także na kolejne lata obowiązywania programu
zaplanowano wyższe środki finansowe, zakładając jednocześnie zwiększenie, od 2025 r.,
liczby placówek, oraz rokroczne podwyższanie miesięcznego finansowania ośrodka do
docelowego poziomu 60 000 zł w roku 2030, które ma przebiegać wedle niżej
przedstawionego schematu:
rok 2025 - 41 ośrodków x 12 m-cy x 55 000 zł = 27 060 000 zł
rok 2026 - 41 ośrodków x 12 m-cy x 56 000 zł = 27 552 000 zł
rok 2027- 41 ośrodków x 12 m-cy x 57 000 zł = 28 044 000 zł
rok 2028- 41 ośrodków x 12 m-cy x 58 000 zł = 28 536 000 zł
rok 2029- 41 ośrodków x 12 m-cy x 59 000 zł = 29 028 000 zł
rok 2030- 41 ośrodków x 12 m-cy x 60 000 zł = 29 520 000 zł
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w maju br., skierował do Wojewodów prośbę
o przekazanie do Ministerstwa Finansów poprawnych wniosków o zwiększenie budżetu
województwa w dziale 852–Pomoc społeczna. W czerwcu br. środki finansowe,
przeznaczone dla powiatów na realizację zadań z zakresu administracji rządowej,
dotyczących prowadzenia specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej, zostały przekazane do dyspozycji poszczególnych Wojewodów.
Zarezerwowane w ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na
lata 2024-2030 wyższe środki finansowe na prowadzenie specjalistycznych ośrodków
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, przedstawione w pkt.1, mogą, decyzją
kierownika/dyrektora ośrodka, zostać przeznaczone na zwiększenie wynagrodzeń osób
zatrudnionych w tych ośrodkach lub świadczących usługi na ich rzecz. Otrzymane środki
finansowe kierownik lub dyrektor takiej placówki może również przeznaczyć na stworzenie
nowych etatów dla specjalistów - psychologów, pedagogów czy prawników.
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej funkcjonują
w systemie przeciwdziałania przemocy domowej, w oparciu o przepisy ustawy z 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej ( Dz. U. z 2024 r. poz. 424 ). Jeżeli postawione
pytanie związane jest z zapisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy
o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, informuję, że przepisy ustawy
umożliwiają przyjmowanie programów rządowych, które dotyczą dofinansowania
samorządom wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w jednostkach
organizacyjnych pomocy społecznej, w tym w ośrodkach pomocy społecznej, powiatowych
centrach pomocy rodzinie, centrach usług społecznych, domach pomocy społecznej,
placówkach specjalistycznego poradnictwa (także rodzinnego), ośrodkach interwencji
kryzysowej, ośrodkach wsparcia, a także w systemie pieczy zastępczej
i wspierania rodziny, instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, które prowadzone są
przez samorządy (żłobki, kluby dziecięce, dzienni opiekunowie).
W związku z powyższym, zgodnie z zapisami ustawy, dodatkami nie planowano objąć
pracowników specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej. Z założenia wsparcie to powinno być udzielane przez jednostki samorządu
terytorialnego - samorządy gminne i powiatowe w ramach realizacji ich zadań własnych.
Natomiast specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej są
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w pełni finansowane przez budżet państwa. Ich prowadzenie jest zadaniem zleconym
samorządom powiatowym, co oznacza, że otrzymują środki finansowe z budżetu państwa,
w tym również na zatrudnienie osób tam pracujących.
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej działają na
podstawie przywoływanej wcześniej ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej
i rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 20 czerwca 2023 roku w sprawie
standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach,
szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób
stosujących przemoc domową oraz kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania
korekcyjno-edukacyjne (Dz.U.2023 poz. 1158).
Przepisy rozporządzenia, o którym mowa wyżej, wprowadziły w 2023 r. szereg zmian -
doprecyzowano zapisy dotyczące zakresu potrzeb bytowych osób będących ofiarami
przemocy domowej, które przebywają w specjalistycznych ośrodkach wsparcia. Poszerzono
m.in. ich listę o możliwość posiadania aneksu kuchennego z miejscami do przygotowywania
posiłków, precyzując jednocześnie stosunek liczby takich miejsc do liczby osób
przebywających w ośrodku. Na liście umieszczono także niezbędne wyposażenie.
Wprowadzenie tego przepisu stanowi odpowiedź na zgłaszane przez dyrektorów, postulaty,
dotyczące stworzenia regulacji dostosowanej do potrzeb oraz możliwości lokalowych
i organizacyjnych funkcjonujących jednostek. Wprowadzenie regulacji umożliwiających
posiadanie i korzystanie przez mieszkańców z aneksów kuchennych ma też na celu bardziej
podmiotowe podejście do pensjonariuszy ośrodków pomocy i stworzenie w placówce
warunków zbliżonych do domowych. W projektowanym rozporządzeniu dodano ponadto
dwie dodatkowe regulacje, które obligują ośrodek do posiadania pomieszczenia do
przechowywania wózków dziecięcych, o ile pozwalają na to możliwości lokalowe.
Wprowadzono również przepis, z którego wynika konieczność zorganizowania w placówce
pomieszczenia do pracy indywidualnej z osobami doznającymi przemocy domowej. Jest to
regulacja oczekiwana przez dyrektorów i pracowników placówek, a przede wszystkim przez
osoby w nich przebywające. Zdarzenia traumatyczne, jakich doznawały ofiary przemocy
domowej, wymagają stworzenia warunków sprzyjających udzielaniu wsparcia, stanowiącego
adekwatną odpowiedź na ich indywidualne potrzeby. Podjęcie wspomnianych działań oraz
zwiększenie budżetu na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia bezsprzecznie
wpływają na poprawę skuteczności świadczonych przez te placówki działań pomocowych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i polityki Społecznej nie są już prowadzone prace w kierunku
zróżnicowania finansowania specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z zapisami ustawy z 15 maja
2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej
(Dz. U. poz. 834), dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej zostaną przejęte przez
Ministra do spraw Równości.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Katarzyna Kotula
dot. DSP.INT.4610.951.2024
Warszawa, 12.09.2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr: 3354 z 21 czerwca 2024 r.
Posłanki Moniki Rosy w sprawie w sprawie specjalistycznych ośrodków
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, uzupełniając odpowiedź
udzieloną przez Ministrę Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, uprzejmie
wyjaśniam:
Działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej uregulowane są w
ustawie z dnia
29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 424, 834)
oraz w przyjętym uchwałą Nr 205 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2023
r. Rządowym Programie Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-
2030 (M.P. poz. 1232).
Ustawą, która obowiązuje od 22 czerwca 2023 r., wprowadzono szereg zmian
w systemie przeciwdziałania przemocy domowej, poczynając od zmian
definicyjnych oraz nowego brzmienia przedmiotu ustawy – przeciwdziałanie
przemocy domowej. Zmienione regulacje dotyczą wszystkich podmiotów
systemu, a głównym celem zmian było wprowadzenie przepisów, dzięki
którym pomoc i wsparcie będzie świadczona szybko, skutecznie
i profesjonalnie, tak aby w najwyższym stopniu chronić osoby doznające
przemocy domowej, zwiększając tym samym ich poczucie bezpieczeństwa.
Operacjonalizacją przepisów ustawy jest Rządowy Program Przeciwdziałania
Przemocy Domowej na lata 2024-2030, w którym określone w ustawie zadania
przypisane zostały
do realizacji przez poszczególnych interesariuszy Programu, tj.
wszystkie szczeble administracji publicznej we współpracy z
organizacjami pozarządowymi.
Dodatkowo postanowienia Rządowego Programu zapewniły:
wzmocnienie samorządów lokalnych w realizacji zadania dotyczącego
prowadzenia zespołów interdyscyplinarnych;
zwiększenie liczby specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób
doznających przemocy domowej w celu poprawy dostępności dla osób
doznających przemocy domowej do schronienia i specjalistycznych
usług;
wzmocnienie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób
doznających przemocy domowej w celu poprawy standardów
-- 1 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
podstawowych usług określonych w rozporządzeniu Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie
standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne
ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej oraz
wymagań kwalifikacyjnych wobec osób zatrudnionych w tych
ośrodkach (Dz.U. 2023 poz. 1158) i pełnej realizacji zadania
zleconego;
dalsze rozwijanie programów korekcyjno – edukacyjnych i
psychologiczno – terapeutycznych dla osób stosujących przemoc
domową,
wzmocnienie samorządów województw w działaniach na rzecz
podnoszenia kwalifikacji i zwiększania kompetencji
przedstawicieli służb zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy
domowej.
Łączny budżet Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na
rok 2024 zaplanowano ogółem na kwotę 50 050 000 zł, co stanowi niemalże
dwukrotność nakładów budżetu państwa w porównaniu z Program przyjętym
na rok 2023.
Wzrost nakładów na zadania realizowane w ramach Rządowego Programu
Przeciwdziałania Przemocy Domowej bezspornie wpłynie na:
podniesienie świadomości społecznej w obszarze przeciwdziałania
przemocy domowej oraz zwiększenie wiedzy na temat mechanizmów i
skutków przemocy domowej;
rozwój, wzmocnienie i upowszechnienie działań profilaktycznych w
zakresie przeciwdziałania przemocy domowej;
podniesienie jakości usług świadczonych na rzecz osób zagrożonych
bądź doznających przemocy domowej;
zwiększenie dostępności do pomocy specjalistycznej osobom
doznającym przemocy domowej, w tym zapewnienie miejsc w
całodobowych placówkach udzielających pomocy;
zintensyfikowanie i podniesienie jakości działań w stosunku do
osób stosujących przemoc domową;
podniesienie kwalifikacji i wzrost kompetencji osób zajmujących
się świadczeniem usług dla osób zagrożonych i doznających
przemocy domowej oraz osób stosujących tę przemoc.
Zgodnie z ustawą budżetową na rok 2024 oraz załącznikiem nr 1 do
Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030,
w ramach wydatków na bieżące utrzymanie specjalistycznych ośrodków
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej w roku 2024 zaplanowano
łącznie środki finansowe na poziomie 25 080 000 zł. Część tej kwoty, tj.
18 151 000 zł zostało przekazane do dyspozycji poszczególnych Wojewodów,
którzy od początku br. dysponują tymi środkami finansowymi.
Pozostałe środki finansowe, zaplanowane na utrzymanie specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, w wysokości 6
929 000 zł zostały zabezpieczone w rezerwie celowej. W czerwcu br.
zgodnie z przekazanym przez Wojewodów zapotrzebowaniem na realizację
powyższego zadania, Ministerstwo Finansów uruchomiło środki w łącznej
wysokości 6 460 104 zł.
-- 2 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Odnosząc się szczegółowo do przekazanych pytań, uprzejmie informuję:
Ad. 1
Budżet Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na rok 2024
zakłada niemalże dwukrotność nakładów budżetu państwa w porównaniu z
Programem przyjętym na rok 2023. Ma to również odzwierciedlenie w
wysokości środków zabezpieczonych na prowadzenie specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej.
Finansowanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej, zgodnie z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024, poz. 424),
tj. tworzenia i prowadzenia specjalistycznych ośrodków wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, należy do zadań z zakresu
administracji rządowej. Środki finansowe na ten cel gwarantuje budżet
państwa i są one zapisane w Rządowym Programie Przeciwdziałania
Przemocy Domowej na lata 2024-2030. Wysokość środków finansowych
przeznaczanych na realizację zadań związanych z bieżącym utrzymaniem
specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej zapisanych w Programie od kilku lat wzrasta i w bieżącym roku
wyniosła łącznie 25 080 000 zł, podczas gdy w 2016 r. powiaty na
powyższy cel otrzymały kwotę w wysokości 12 180 000 zł.
Ponadto, zostały podjęte działania w celu pozyskania dodatkowych środków
finansowych
na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej. Do Wydziałów Polityki Społecznej Urzędów Wojewódzkich
zostało skierowane pismo z prośbą o dokonanie bieżącej analizy budżetów
województw w tym zakresie. Przekazane informacje stanowią podstawę do
podjętych z Ministerstwem Finansów rozmów i starań o pozyskanie
dodatkowych środków finansowych.
Ad. 2
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w maju br, skierowało
do Wojewodów prośbę o przekazanie do Ministerstwa Finansów poprawnych
wniosków o zwiększenie budżetu województwa w dziale 852 – Pomoc
społeczna.
W czerwcu br. środki finansowe przeznaczone dla powiatów na realizację
zadań z zakresu administracji rządowej, na prowadzenie specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej zostały
przekazane do dyspozycji poszczególnych Wojewodów.
Ad. 3,4
Zaplanowane w ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy
Domowej na lata 2024-2030 wyższe środki finansowe na prowadzenie
specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, przedstawione w pkt.1, mogą decyzją Kierownika/Dyrektora
ośrodka zostać przeznaczone na zwiększenie wynagrodzeń osób
zatrudnionych lub świadczących usługi na rzecz specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej. Zaplanowane
środki finansowe Kierownik/Dyrektor placówki może również przeznaczyć
na stworzenie nowych etatów dla specjalistów, tj. psychologów, pedagogów
czy prawników.
-- 3 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Ad. 5
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
funkcjonują
w systemie przeciwdziałania przemocy domowej, w oparciu o przepisy
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej ( Dz.
U. z 2024 r. poz. 424, 834).
Jeżeli postawione pytanie związane jest z zapisami ustawy z dnia 26
kwietnia 2024 r.
o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw,
informuję, że przepisy ustawy umożliwiają przyjmowanie programów
rządowych, które dotyczą dofinansowania samorządom wynagrodzeń
pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w jednostkach organizacyjnych
pomocy społecznej w tym m.in. ośrodkach pomocy społecznej, powiatowych
centrach pomocy rodzinie, centrach usług społecznych, domach pomocy
społecznej, placówkach specjalistycznego poradnictwa (w tym rodzinnego),
ośrodkach interwencji kryzysowej, ośrodkach wsparcia, a także w systemie
pieczy zastępczej
i wspierania rodziny, instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3,
które prowadzone są przez samorządy (żłobki, kluby dziecięce, dzienni
opiekunowie).
W związku z tym, zgodnie z zapisami ustawy, dodatkami nie planowano
objąć pracowników specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób
doznających przemocy domowej. Z założenia, jest to wsparcie samorządów
gminnych i powiatowych w realizacji ich zadań własnych, zaś
specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
są w pełni finansowane przez budżet państwa, ich prowadzenie jest
zadaniem zleconym samorządom powiatowym, tzn. otrzymują środki finansowe
z budżetu państwa, w tym również na zatrudnienie osób tam pracujących.
Jak wyżej wspomniano, decyzją Kierownika/Dyrektora ośrodka wyższe
środki finansowe na prowadzenie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, przedstawione w pkt.1, mogą zostać
przeznaczone na zwiększenie wynagrodzeń osób zatrudnionych lub
świadczących usługi na rzecz specjalistycznych ośrodków wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej.
Ad. 6
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
działają na podstawie następujących przepisów:
ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy
domowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 424, 834),
rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20
czerwca 2023 roku
w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez
specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach,
szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-
edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc domową oraz
kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-
edukacyjne (Dz.U.2023 poz. 1158).
-- 4 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Placówki te świadczą różnorodną specjalistyczną pomoc osobom doznającym
przemocy domowej w tym w formie schronienia oraz specjalistycznego
poradnictwa (np. prawnego, psychologicznego czy medycznego). Prowadzenie
tych placówek jest zadaniem zleconym powiatom z zakresu administracji
rządowej, a ich utrzymanie finansowane jest ze środków budżetu państwa.
Przepisy rozporządzenia, o którym mowa powyżej, wprowadziły w 2023 r.
szereg zmian - doprecyzowano przepisy dotyczące zakresu potrzeb
bytowych osób przebywających
w specjalistycznych ośrodkach wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej
i rozszerzono je o możliwość alternatywnego rozwiązania do
ogólnodostępnej kuchni
tj. posiadania aneksu kuchennego z miejscami do przygotowywania
posiłków. W przepisie tym określono też liczbę miejsc do
przygotowywania posiłków przypadającą na liczbę osób przebywającą w
ośrodku, a także niezbędne wyposażenie. Wprowadzenie tego przepisu
wynika przede wszystkim ze zgłaszanych przez dyrektorów postulatów
dotyczących wprowadzenia regulacji dostosowanej do potrzeb, możliwości
lokalowych i organizacyjnych funkcjonujących jednostek. Możliwość
posiadania i korzystania przez mieszkańców z aneksów kuchennych ma na
celu bardziej podmiotowe podejście i stworzenie w placówce warunków
zbliżonych do warunków domowych.
W projektowanym rozporządzeniu wprowadzono ponadto dwie dodatkowe
regulacje, które obligują ośrodek do posiadania pomieszczenia do
przechowywania wózków dziecięcych o ile pozwalają na to możliwości
lokalowe. Wprowadzono również przepis, z którego wynika konieczność
zorganizowania w placówce pomieszczenia do pracy indywidualnej z osobami
doznającymi przemocy domowej. Jest to regulacja oczekiwana przez
dyrektorów i pracowników placówek, a przede wszystkim przez osoby w nich
przebywające. Zdarzenia traumatyczne, jakich doznawały osoby uwikłane w
przemoc, wymagają stworzenia warunków do rozmów indywidualnych,
udzielenia profesjonalnej pomocy i wsparcia.
Wydaje się, że powyższe oraz zwiększenie budżetu na utrzymanie
specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, bezsprzecznie wpływają na poprawę funkcjonowania ośrodków.
Ad. 7
W Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nie są obecnie prowadzone prace w
kierunku zróżnicowania finansowania specjalistycznych ośrodków wsparcia
dla osób doznających przemocy domowej, choć sposób dystrybucji środków
jest poddawany analizie.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Ministra do spraw Równości
-- 5 of 5 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.335.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską 3354 z 21 czerwca 2024 r. Posłanki Moniki Rosy,
w sprawie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia:
Narzędzia pozwalające przeciwdziałać przemocy domowej reguluje ustawa
z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 424) oraz
przyjęty uchwałą Nr 205 Rady Ministrów z 9 listopada 2023 r. Rządowy Program
Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030 (M.P. poz. 1232).
Ustawą1, która obowiązuje od 22 czerwca 2023 r. wprowadzono szereg zmian w systemie
przeciwdziałania przemocy domowej, poczynając od zmian definicyjnych oraz nowego
brzmienia przedmiotu ustawy – przeciwdziałanie przemocy domowej. Zmiany w regulacjach
dotyczą wszystkich podmiotów systemu, a ich głównym celem było wprowadzenie
przepisów, dzięki którym pomoc i wsparcie będą świadczone szybko, skutecznie
i profesjonalnie, tak aby w najwyższym stopniu chronić osoby doznające przemocy domowej,
zwiększając tym samym ich poczucie bezpieczeństwa. Operacjonalizacją przepisów ustawy
jest Rządowy Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030, w którym
określone w ustawie zadania przypisano do realizacji poszczególnym interesariuszom
Programu, tj. wszystkim szczeblom administracji publicznej we współpracy z organizacjami
pozarządowymi. Dodatkowo postanowienia Rządowego Programu zapewniły:
wzmocnienie samorządów lokalnych w realizacji zadania dotyczącego prowadzenia
zespołów interdyscyplinarnych.
zwiększenie liczby specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej w celu polepszenia dostępności dla ofiar przemocy domowej do
schronienia i specjalistycznych usług.
wzmocnienie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy domowej w celu
poprawy standardów podstawowych usług określonych w rozporządzeniu Ministra
Rodziny i Polityki Społecznej z 20 czerwca 2023r. w sprawie standardu podstawowych
usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej oraz wymagań kwalifikacyjnych wobec osób zatrudnionych w tych
ośrodkach (Dz.U. 2023 poz. 1158) i pełnej realizacji zadania zleconego.
1 Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 535)
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dalsze rozwijanie programów korekcyjno–edukacyjnych i psychologiczno–
terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową.
wzmocnienie samorządów województw w działaniach na rzecz podnoszenia
kwalifikacji i zwiększania kompetencji przedstawicieli służb zajmujących się
przeciwdziałaniem przemocy domowej.
Łączny budżet Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na rok 2024
przewidziano na kwotę 50 050 000 zł, co stanowi niemalże dwukrotność nakładów budżetu
państwa w porównaniu z Programem przyjętym na rok 2023.
Wzrost nakładów na zadania realizowane w ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania
Przemocy Domowej bezspornie wpłynie na:
podniesienie świadomości społecznej w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej
oraz zwiększenie wiedzy na temat mechanizmów i skutków tego zjawiska.
rozwój, wzmocnienie i upowszechnienie działań profilaktycznych w zakresie
przeciwdziałania przemocy domowej.
podniesienie jakości usług świadczonych na rzecz osób zagrożonych przemocą domową
bądź jej doznających.
zwiększenie dostępności do pomocy specjalistycznej dla ofiar przemocy domowej,
w tym zapewnienie miejsc w całodobowych placówkach udzielających pomocy;
zintensyfikowanie i podniesienie jakości działań w stosunku do osób stosujących
przemoc domową;
podniesienie kwalifikacji i wzrost kompetencji personelu zajmującego się świadczeniem
usług dla osób zagrożonych i doznających przemocy domowej oraz osób stosujących tę
przemoc.
Zgodnie z ustawą budżetową na rok 2024 oraz załącznikiem nr 1 do Rządowego Programu
Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030, w ramach wydatków na bieżące
utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
w roku 2024 zaplanowano łącznie środki finansowe na poziomie 25 080 000 zł. Część tej
kwoty, tj. 18 151 000 zł, zostało przekazane do dyspozycji poszczególnych wojewodów,
którzy od początku br. dysponują tymi środkami finansowymi. Pozostałe środki finansowe,
zaplanowane na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej, w wysokości 6 929 000 zł zostały zabezpieczone w rezerwie celowej.
W czerwcu br., zgodnie z przekazanym przez wojewodów zapotrzebowaniem na realizację
powyższego zadania, Ministerstwo Finansów uruchomiło środki w łącznej wysokości
6 460 104 zł. Oddano je do dyspozycji wojewodów, którzy z kolei powinni kierować je do
poszczególnych ośrodków.
Środki Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na rok 2024 stanowią
niemalże dwukrotność nakładów budżetu państwa w porównaniu z Program przyjętym na
rok 2023. Ma to również odzwierciedlenie w wysokości kwot zabezpieczonych na
prowadzenie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej.
Finansowanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, zgodnie z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, tj.
tworzenia i prowadzenia specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej należy do zadań z zakresu administracji rządowej. Środki finansowe na
ten cel gwarantuje budżet państwa i są one zapisane w Rządowym Programie
Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030. Wysokość środków finansowych
przeznaczanych na realizację zadań związanych z bieżącym utrzymaniem specjalistycznych
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej zapisanych w Programie od
kilku lat wzrasta i w bieżącym roku wyniosła łącznie 25 080 000 zł, podczas gdy w 2016 r.
powiaty na powyższy cel otrzymały kwotę w wysokości 12 180 000 zł.
Celem podtrzymania tej tendencji, także na kolejne lata obowiązywania programu
zaplanowano wyższe środki finansowe, zakładając jednocześnie zwiększenie, od 2025 r.,
liczby placówek, oraz rokroczne podwyższanie miesięcznego finansowania ośrodka do
docelowego poziomu 60 000 zł w roku 2030, które ma przebiegać wedle niżej
przedstawionego schematu:
rok 2025 - 41 ośrodków x 12 m-cy x 55 000 zł = 27 060 000 zł
rok 2026 - 41 ośrodków x 12 m-cy x 56 000 zł = 27 552 000 zł
rok 2027- 41 ośrodków x 12 m-cy x 57 000 zł = 28 044 000 zł
rok 2028- 41 ośrodków x 12 m-cy x 58 000 zł = 28 536 000 zł
rok 2029- 41 ośrodków x 12 m-cy x 59 000 zł = 29 028 000 zł
rok 2030- 41 ośrodków x 12 m-cy x 60 000 zł = 29 520 000 zł
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w maju br., skierował do Wojewodów prośbę
o przekazanie do Ministerstwa Finansów poprawnych wniosków o zwiększenie budżetu
województwa w dziale 852–Pomoc społeczna. W czerwcu br. środki finansowe,
przeznaczone dla powiatów na realizację zadań z zakresu administracji rządowej,
dotyczących prowadzenia specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej, zostały przekazane do dyspozycji poszczególnych Wojewodów.
Zarezerwowane w ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na
lata 2024-2030 wyższe środki finansowe na prowadzenie specjalistycznych ośrodków
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, przedstawione w pkt.1, mogą, decyzją
kierownika/dyrektora ośrodka, zostać przeznaczone na zwiększenie wynagrodzeń osób
zatrudnionych w tych ośrodkach lub świadczących usługi na ich rzecz. Otrzymane środki
finansowe kierownik lub dyrektor takiej placówki może również przeznaczyć na stworzenie
nowych etatów dla specjalistów - psychologów, pedagogów czy prawników.
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej funkcjonują
w systemie przeciwdziałania przemocy domowej, w oparciu o przepisy ustawy z 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej ( Dz. U. z 2024 r. poz. 424 ). Jeżeli postawione
pytanie związane jest z zapisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy
o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, informuję, że przepisy ustawy
umożliwiają przyjmowanie programów rządowych, które dotyczą dofinansowania
samorządom wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w jednostkach
organizacyjnych pomocy społecznej, w tym w ośrodkach pomocy społecznej, powiatowych
centrach pomocy rodzinie, centrach usług społecznych, domach pomocy społecznej,
placówkach specjalistycznego poradnictwa (także rodzinnego), ośrodkach interwencji
kryzysowej, ośrodkach wsparcia, a także w systemie pieczy zastępczej
i wspierania rodziny, instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, które prowadzone są
przez samorządy (żłobki, kluby dziecięce, dzienni opiekunowie).
W związku z powyższym, zgodnie z zapisami ustawy, dodatkami nie planowano objąć
pracowników specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej. Z założenia wsparcie to powinno być udzielane przez jednostki samorządu
terytorialnego - samorządy gminne i powiatowe w ramach realizacji ich zadań własnych.
Natomiast specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej są
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w pełni finansowane przez budżet państwa. Ich prowadzenie jest zadaniem zleconym
samorządom powiatowym, co oznacza, że otrzymują środki finansowe z budżetu państwa,
w tym również na zatrudnienie osób tam pracujących.
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej działają na
podstawie przywoływanej wcześniej ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej
i rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 20 czerwca 2023 roku w sprawie
standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach,
szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób
stosujących przemoc domową oraz kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania
korekcyjno-edukacyjne (Dz.U.2023 poz. 1158).
Przepisy rozporządzenia, o którym mowa wyżej, wprowadziły w 2023 r. szereg zmian -
doprecyzowano zapisy dotyczące zakresu potrzeb bytowych osób będących ofiarami
przemocy domowej, które przebywają w specjalistycznych ośrodkach wsparcia. Poszerzono
m.in. ich listę o możliwość posiadania aneksu kuchennego z miejscami do przygotowywania
posiłków, precyzując jednocześnie stosunek liczby takich miejsc do liczby osób
przebywających w ośrodku. Na liście umieszczono także niezbędne wyposażenie.
Wprowadzenie tego przepisu stanowi odpowiedź na zgłaszane przez dyrektorów, postulaty,
dotyczące stworzenia regulacji dostosowanej do potrzeb oraz możliwości lokalowych
i organizacyjnych funkcjonujących jednostek. Wprowadzenie regulacji umożliwiających
posiadanie i korzystanie przez mieszkańców z aneksów kuchennych ma też na celu bardziej
podmiotowe podejście do pensjonariuszy ośrodków pomocy i stworzenie w placówce
warunków zbliżonych do domowych. W projektowanym rozporządzeniu dodano ponadto
dwie dodatkowe regulacje, które obligują ośrodek do posiadania pomieszczenia do
przechowywania wózków dziecięcych, o ile pozwalają na to możliwości lokalowe.
Wprowadzono również przepis, z którego wynika konieczność zorganizowania w placówce
pomieszczenia do pracy indywidualnej z osobami doznającymi przemocy domowej. Jest to
regulacja oczekiwana przez dyrektorów i pracowników placówek, a przede wszystkim przez
osoby w nich przebywające. Zdarzenia traumatyczne, jakich doznawały ofiary przemocy
domowej, wymagają stworzenia warunków sprzyjających udzielaniu wsparcia, stanowiącego
adekwatną odpowiedź na ich indywidualne potrzeby. Podjęcie wspomnianych działań oraz
zwiększenie budżetu na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia bezsprzecznie
wpływają na poprawę skuteczności świadczonych przez te placówki działań pomocowych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i polityki Społecznej nie są już prowadzone prace w kierunku
zróżnicowania finansowania specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej.
Jednocześnie informuję, że zgodnie z zapisami ustawy z 15 maja
2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej
(Dz. U. poz. 834), dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej zostaną przejęte przez
Ministra do spraw Równości.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
+48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Katarzyna Kotula
dot. DSP.INT.4610.951.2024
Warszawa, 12.09.2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr: 3354 z 21 czerwca 2024 r.
Posłanki Moniki Rosy w sprawie w sprawie specjalistycznych ośrodków
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, uzupełniając odpowiedź
udzieloną przez Ministrę Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, uprzejmie
wyjaśniam:
Działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej uregulowane są w
ustawie z dnia
29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 424, 834)
oraz w przyjętym uchwałą Nr 205 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2023
r. Rządowym Programie Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-
2030 (M.P. poz. 1232).
Ustawą, która obowiązuje od 22 czerwca 2023 r., wprowadzono szereg zmian
w systemie przeciwdziałania przemocy domowej, poczynając od zmian
definicyjnych oraz nowego brzmienia przedmiotu ustawy – przeciwdziałanie
przemocy domowej. Zmienione regulacje dotyczą wszystkich podmiotów
systemu, a głównym celem zmian było wprowadzenie przepisów, dzięki
którym pomoc i wsparcie będzie świadczona szybko, skutecznie
i profesjonalnie, tak aby w najwyższym stopniu chronić osoby doznające
przemocy domowej, zwiększając tym samym ich poczucie bezpieczeństwa.
Operacjonalizacją przepisów ustawy jest Rządowy Program Przeciwdziałania
Przemocy Domowej na lata 2024-2030, w którym określone w ustawie zadania
przypisane zostały
do realizacji przez poszczególnych interesariuszy Programu, tj.
wszystkie szczeble administracji publicznej we współpracy z
organizacjami pozarządowymi.
Dodatkowo postanowienia Rządowego Programu zapewniły:
wzmocnienie samorządów lokalnych w realizacji zadania dotyczącego
prowadzenia zespołów interdyscyplinarnych;
zwiększenie liczby specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób
doznających przemocy domowej w celu poprawy dostępności dla osób
doznających przemocy domowej do schronienia i specjalistycznych
usług;
wzmocnienie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób
doznających przemocy domowej w celu poprawy standardów
-- 1 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
podstawowych usług określonych w rozporządzeniu Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie
standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne
ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej oraz
wymagań kwalifikacyjnych wobec osób zatrudnionych w tych
ośrodkach (Dz.U. 2023 poz. 1158) i pełnej realizacji zadania
zleconego;
dalsze rozwijanie programów korekcyjno – edukacyjnych i
psychologiczno – terapeutycznych dla osób stosujących przemoc
domową,
wzmocnienie samorządów województw w działaniach na rzecz
podnoszenia kwalifikacji i zwiększania kompetencji
przedstawicieli służb zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy
domowej.
Łączny budżet Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na
rok 2024 zaplanowano ogółem na kwotę 50 050 000 zł, co stanowi niemalże
dwukrotność nakładów budżetu państwa w porównaniu z Program przyjętym
na rok 2023.
Wzrost nakładów na zadania realizowane w ramach Rządowego Programu
Przeciwdziałania Przemocy Domowej bezspornie wpłynie na:
podniesienie świadomości społecznej w obszarze przeciwdziałania
przemocy domowej oraz zwiększenie wiedzy na temat mechanizmów i
skutków przemocy domowej;
rozwój, wzmocnienie i upowszechnienie działań profilaktycznych w
zakresie przeciwdziałania przemocy domowej;
podniesienie jakości usług świadczonych na rzecz osób zagrożonych
bądź doznających przemocy domowej;
zwiększenie dostępności do pomocy specjalistycznej osobom
doznającym przemocy domowej, w tym zapewnienie miejsc w
całodobowych placówkach udzielających pomocy;
zintensyfikowanie i podniesienie jakości działań w stosunku do
osób stosujących przemoc domową;
podniesienie kwalifikacji i wzrost kompetencji osób zajmujących
się świadczeniem usług dla osób zagrożonych i doznających
przemocy domowej oraz osób stosujących tę przemoc.
Zgodnie z ustawą budżetową na rok 2024 oraz załącznikiem nr 1 do
Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030,
w ramach wydatków na bieżące utrzymanie specjalistycznych ośrodków
wsparcia dla osób doznających przemocy domowej w roku 2024 zaplanowano
łącznie środki finansowe na poziomie 25 080 000 zł. Część tej kwoty, tj.
18 151 000 zł zostało przekazane do dyspozycji poszczególnych Wojewodów,
którzy od początku br. dysponują tymi środkami finansowymi.
Pozostałe środki finansowe, zaplanowane na utrzymanie specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej, w wysokości 6
929 000 zł zostały zabezpieczone w rezerwie celowej. W czerwcu br.
zgodnie z przekazanym przez Wojewodów zapotrzebowaniem na realizację
powyższego zadania, Ministerstwo Finansów uruchomiło środki w łącznej
wysokości 6 460 104 zł.
-- 2 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Odnosząc się szczegółowo do przekazanych pytań, uprzejmie informuję:
Ad. 1
Budżet Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na rok 2024
zakłada niemalże dwukrotność nakładów budżetu państwa w porównaniu z
Programem przyjętym na rok 2023. Ma to również odzwierciedlenie w
wysokości środków zabezpieczonych na prowadzenie specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej.
Finansowanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej, zgodnie z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024, poz. 424),
tj. tworzenia i prowadzenia specjalistycznych ośrodków wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, należy do zadań z zakresu
administracji rządowej. Środki finansowe na ten cel gwarantuje budżet
państwa i są one zapisane w Rządowym Programie Przeciwdziałania
Przemocy Domowej na lata 2024-2030. Wysokość środków finansowych
przeznaczanych na realizację zadań związanych z bieżącym utrzymaniem
specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej zapisanych w Programie od kilku lat wzrasta i w bieżącym roku
wyniosła łącznie 25 080 000 zł, podczas gdy w 2016 r. powiaty na
powyższy cel otrzymały kwotę w wysokości 12 180 000 zł.
Ponadto, zostały podjęte działania w celu pozyskania dodatkowych środków
finansowych
na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających
przemocy domowej. Do Wydziałów Polityki Społecznej Urzędów Wojewódzkich
zostało skierowane pismo z prośbą o dokonanie bieżącej analizy budżetów
województw w tym zakresie. Przekazane informacje stanowią podstawę do
podjętych z Ministerstwem Finansów rozmów i starań o pozyskanie
dodatkowych środków finansowych.
Ad. 2
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w maju br, skierowało
do Wojewodów prośbę o przekazanie do Ministerstwa Finansów poprawnych
wniosków o zwiększenie budżetu województwa w dziale 852 – Pomoc
społeczna.
W czerwcu br. środki finansowe przeznaczone dla powiatów na realizację
zadań z zakresu administracji rządowej, na prowadzenie specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej zostały
przekazane do dyspozycji poszczególnych Wojewodów.
Ad. 3,4
Zaplanowane w ramach Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy
Domowej na lata 2024-2030 wyższe środki finansowe na prowadzenie
specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, przedstawione w pkt.1, mogą decyzją Kierownika/Dyrektora
ośrodka zostać przeznaczone na zwiększenie wynagrodzeń osób
zatrudnionych lub świadczących usługi na rzecz specjalistycznych
ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej. Zaplanowane
środki finansowe Kierownik/Dyrektor placówki może również przeznaczyć
na stworzenie nowych etatów dla specjalistów, tj. psychologów, pedagogów
czy prawników.
-- 3 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Ad. 5
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
funkcjonują
w systemie przeciwdziałania przemocy domowej, w oparciu o przepisy
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej ( Dz.
U. z 2024 r. poz. 424, 834).
Jeżeli postawione pytanie związane jest z zapisami ustawy z dnia 26
kwietnia 2024 r.
o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw,
informuję, że przepisy ustawy umożliwiają przyjmowanie programów
rządowych, które dotyczą dofinansowania samorządom wynagrodzeń
pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w jednostkach organizacyjnych
pomocy społecznej w tym m.in. ośrodkach pomocy społecznej, powiatowych
centrach pomocy rodzinie, centrach usług społecznych, domach pomocy
społecznej, placówkach specjalistycznego poradnictwa (w tym rodzinnego),
ośrodkach interwencji kryzysowej, ośrodkach wsparcia, a także w systemie
pieczy zastępczej
i wspierania rodziny, instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3,
które prowadzone są przez samorządy (żłobki, kluby dziecięce, dzienni
opiekunowie).
W związku z tym, zgodnie z zapisami ustawy, dodatkami nie planowano
objąć pracowników specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób
doznających przemocy domowej. Z założenia, jest to wsparcie samorządów
gminnych i powiatowych w realizacji ich zadań własnych, zaś
specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
są w pełni finansowane przez budżet państwa, ich prowadzenie jest
zadaniem zleconym samorządom powiatowym, tzn. otrzymują środki finansowe
z budżetu państwa, w tym również na zatrudnienie osób tam pracujących.
Jak wyżej wspomniano, decyzją Kierownika/Dyrektora ośrodka wyższe
środki finansowe na prowadzenie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej, przedstawione w pkt.1, mogą zostać
przeznaczone na zwiększenie wynagrodzeń osób zatrudnionych lub
świadczących usługi na rzecz specjalistycznych ośrodków wsparcia dla
osób doznających przemocy domowej.
Ad. 6
Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy domowej
działają na podstawie następujących przepisów:
ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy
domowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 424, 834),
rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20
czerwca 2023 roku
w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez
specjalistyczne ośrodki wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach,
szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-
edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc domową oraz
kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-
edukacyjne (Dz.U.2023 poz. 1158).
-- 4 of 5 --
48226947545 Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
sekretariat.mkk@kprm.gov.pl Al. Ujazdowskie 1/3
https://www.gov.pl/web/premier 00-583 Warszawa
Placówki te świadczą różnorodną specjalistyczną pomoc osobom doznającym
przemocy domowej w tym w formie schronienia oraz specjalistycznego
poradnictwa (np. prawnego, psychologicznego czy medycznego). Prowadzenie
tych placówek jest zadaniem zleconym powiatom z zakresu administracji
rządowej, a ich utrzymanie finansowane jest ze środków budżetu państwa.
Przepisy rozporządzenia, o którym mowa powyżej, wprowadziły w 2023 r.
szereg zmian - doprecyzowano przepisy dotyczące zakresu potrzeb
bytowych osób przebywających
w specjalistycznych ośrodkach wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej
i rozszerzono je o możliwość alternatywnego rozwiązania do
ogólnodostępnej kuchni
tj. posiadania aneksu kuchennego z miejscami do przygotowywania
posiłków. W przepisie tym określono też liczbę miejsc do
przygotowywania posiłków przypadającą na liczbę osób przebywającą w
ośrodku, a także niezbędne wyposażenie. Wprowadzenie tego przepisu
wynika przede wszystkim ze zgłaszanych przez dyrektorów postulatów
dotyczących wprowadzenia regulacji dostosowanej do potrzeb, możliwości
lokalowych i organizacyjnych funkcjonujących jednostek. Możliwość
posiadania i korzystania przez mieszkańców z aneksów kuchennych ma na
celu bardziej podmiotowe podejście i stworzenie w placówce warunków
zbliżonych do warunków domowych.
W projektowanym rozporządzeniu wprowadzono ponadto dwie dodatkowe
regulacje, które obligują ośrodek do posiadania pomieszczenia do
przechowywania wózków dziecięcych o ile pozwalają na to możliwości
lokalowe. Wprowadzono również przepis, z którego wynika konieczność
zorganizowania w placówce pomieszczenia do pracy indywidualnej z osobami
doznającymi przemocy domowej. Jest to regulacja oczekiwana przez
dyrektorów i pracowników placówek, a przede wszystkim przez osoby w nich
przebywające. Zdarzenia traumatyczne, jakich doznawały osoby uwikłane w
przemoc, wymagają stworzenia warunków do rozmów indywidualnych,
udzielenia profesjonalnej pomocy i wsparcia.
Wydaje się, że powyższe oraz zwiększenie budżetu na utrzymanie
specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy
domowej, bezsprzecznie wpływają na poprawę funkcjonowania ośrodków.
Ad. 7
W Kancelarii Prezesa Rady Ministrów nie są obecnie prowadzone prace w
kierunku zróżnicowania finansowania specjalistycznych ośrodków wsparcia
dla osób doznających przemocy domowej, choć sposób dystrybucji środków
jest poddawany analizie.
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Kotula
Ministra do spraw Równości
-- 5 of 5 --