tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.320.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3337, wniesioną przez Panią Posłankę Annę Dąbrowską-
Banaszek w sprawie świadczenia wspierającego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia:
Zgodnie z dyspozycją z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia
23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz. U. z 2023 r. poz.
2581, dalej jako: „rozporządzenie”), przewodniczący składu orzekającego albo upoważniona
przez niego osoba wyznacza, spośród grona specjalistów, co najmniej dwuosobowy skład
ustalający, na podstawie informacji zawartych we wniosku o wydanie decyzji
i kwestionariuszu samooceny trudności w wykonywaniu czynności związanych
z funkcjonowaniem, poziom potrzeby wsparcia. Wyznaczenie następuje w formie pisemnej,
a potwierdzający je dokument przekazywany jest członkowi składu ustalającego.
Stosownie do ustępu 2 przywołanego przepisu, w czasie wykonywania czynności
oceniających, członek składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia - na wezwanie osoby
podlegającej ocenie, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika – obowiązany jest
przedstawić dokument potwierdzający wyznaczenie go do składu ustalającego.
Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia, specjaliści do spraw ustalania poziomu potrzeby
wsparcia są obowiązani do odbycia szkolenia przeprowadzonego przez Pełnomocnika Rządu
do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zgodnie z programem opracowanym na podstawie
minimów, o których mowa w § 30 i zaliczenia, z wynikiem pozytywnym, testu sprawdzającego
w zakresie objętym szkoleniem. Pozytywny wynik testu sprawdzającego każdorazowo
zatwierdza Pełnomocnik (ust. 5).
Należy zaznaczyć, że art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U.
z 2023 r. poz. 2760, ze zm.) nakłada na Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
obowiązek dokonania przeglądu stosowania standardów ustalania poziomu potrzeby
wsparcia oraz procedur postępowania w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby
wsparcia, w celu dokonania oceny poziomów potrzeby wsparcia, od których uzależniona jest
wysokość świadczenia wspierającego oraz przedstawienia rekomendacji Radzie Ministrów
w kwestii ewentualnej konieczności podjęcia działań korygujących w tym systemie lub
innych wykorzystujących jego ustalenia. W ramach powyższego działania poddane zostaną
ocenie aktualnie obowiązujące procedury w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia, w tym również w zakresie poświadczania uprawnień
wydających ją specjalistów.
Inaczej niż w przypadku rejestru wydanych certyfikatów superwizora pracy socjalnej,
zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,

-- 1 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przepisy nie nakładają na Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych oraz
wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności obowiązku prowadzenia
i publikowania rejestru specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia.
Upublicznienie rejestru wydanych certyfikatów superwizora służy wskazaniu podmiotów
uprawnionych do prowadzenia superwizji (przeglądu) pracy socjalnej. Jednostka
organizacyjna pomocy społecznej wybiera z listy rejestru specjalistę, którego chce zatrudnić
w celu prowadzenia sesji superwizyjnych dla pracowników socjalnych. Taka sytuacja nie ma
miejsca w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Członków składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia wyznacza przewodniczący
wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności albo upoważniona przez
niego osoba, przy uwzględnieniu informacji zawartych we wniosku o wydanie decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia i kwestionariuszu samooceny. Uprawnienie do
ustalania poziomu potrzeby wsparcia nie jest ograniczone do obszaru działania
wojewódzkiego zespołu orzekającego. Dopuszczalnym jest, aby specjalista ustalający
poziom potrzeby wsparcia, który uzyskał pozytywny wynik testu sprawdzającego, został
powołany na członka do innego wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności, jeżeli jest to uzasadnione dobrem działania organu na rzecz osób
niepełnosprawnych.
W myśl art. 4c ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, ze zm., dalej jako:
„ustawa o rehabilitacji”) ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dokonuje się, za zgodą osoby
ubiegającej się o to ustalenie, w miejscu jej stałego pobytu, o którym mowa w art. 25 ust. 1
ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736), na terenie
Rzeczypospolitej Polskiej albo w siedzibie wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności lub w miejscu przez ten zespół wyznaczonym, spełniającym warunki,
o których mowa w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności
osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2022 r. poz. 2240, ze zm.).
Informacja o wyrażeniu zgody na ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w miejscu stałego
pobytu osoby niepełnosprawnej albo odmowie wyrażenia zgody zawarta jest we wniosku
o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, którego wzór stanowi załącznik nr 1
do rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2023 r. w sprawie
wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia oraz wzoru
kwestionariusza samooceny trudności w zakresie wykonywania czynności związanych
z funkcjonowaniem (Dz. U. z 2023 r. poz. 2732). Wynika z tego, że to od woli osoby
niepełnosprawnej lub jej opiekuna prawnego zależy, czy ustalenie poziomu potrzeby
wsparcia dokonane zostanie w miejscu jej stałego pobytu, czy siedzibie wojewódzkiego
zespołu orzekającego.
Przestrzeń w pomieszczeniach wojewódzkich zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności, w których skład orzekający ustala poziom potrzeby wsparcia, jest
dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i zaaranżowana tak, by umożliwić
bezpieczne i swobodne poruszanie się, a także - w trakcie rozmowy z członkami składu
ustalającego - zachowanie poufności danych osobowych i poszanowanie dóbr osobistych.
Odnosząc się do podniesionej w treści interpelacji „jednolitości warunków”, w jakich
dokonywane jest ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w siedzibie wojewódzkiego zespołu
orzekającego o niepełnosprawności albo miejscu przez niego wyznaczonym oraz w miejscu
pobytu osoby niepełnoprawnej, to jednolitość ta, z istoty rzeczy, nie jest i nie może być

-- 2 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zachowana. W miejscu stałego pobytu poziom potrzeby wsparcia ustalany jest, co do zasady,
w stosunku do osób mających znaczne ograniczenia w poruszaniu się, także wyłącznie
leżących. Warunków cechujących taką przestrzeń nie zapewniają pomieszczenia
wojewódzkich zespołów orzekających. Natomiast pomieszczenia zespołu zapewniają
możliwość zebrania wywiadu od osoby niepełnosprawnej lub jej opiekuna prawnego,
przeprowadzenie obserwacji, jak również ocenę możliwości wykonywania niektórych
czynności podlegających ocenie.
Szkolenia członków wojewódzkich zespołów orzekających o niepełnosprawności,
powołanych na specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia, prowadzone są
przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w sposób ciągły od 2023
roku, zarówno w Warszawie, jak i Gdańsku, Poznaniu, Krakowie, Lublinie i Wrocławiu.
Sytuacje przekroczenia terminu rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia mają charakter wieloaspektowy i powinny być analizowane
nie jedynie przez pryzmat realizowania zadań przez zespoły, ale również prawidłowego
składania wniosku przez osoby niepełnosprawne albo ich opiekunów prawnych.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, ze zm.)
wprowadzająca zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczące zasad i trybu wydawania
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, jak również rozporządzenie Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby
wsparcia, zawierające wzór formularza w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla
osób zaliczonych do stopnia niepełnosprawności (Dz. U. z 2023 r. poz. 2581), promulgowane
zostały w Dzienniku Ustaw RP w roku 2023. Z treści przywołanych aktów prawnych
jednoznacznie wynika, że w 2024 roku do świadczenia wspierającego uprawnione będą
osoby niepełnosprawne, jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
te określono w przedziale od 90 do 100 punktów skali potrzeby wsparcia. Pomimo
powyższego, jak i zawarcia w rozporządzeniu Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia
23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia szczegółowych
standardów w zakresie ustalania potrzeby wsparcia i jej poziomu, z wnioskiem o wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wystąpiły osoby niepełnosprawne
(legitymujące się np. orzeczeniem o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności
lub orzeczeniem o celowości przekwalifikowania zawodowego), które nie utraciły
lub utraciły jedynie w znikomym stopniu autonomię fizyczną, psychiczną, intelektualną
lub sensoryczną. Taki stan rzeczy przyczynia się do wydłużenia średniego czasu oczekiwania
na rozpatrzenie wniosku.
Na chwilę obecną, do wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności,
wpłynęło około 300 tys. wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Większość z nich wpłynęła bezpośrednio po dniu wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym. Zrozumiałym jest, że tak duża liczba wniosków stanowiła dla
wojewódzkich zespołów orzekających o niepełnosprawności znaczne obciążenie, pomimo
zwiększenia przez nie liczby etatów i zatrudnienia nowych pracowników do obsługi zadań
związanych z wydawaniem decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia, jak również
przygotowania bazy lokalowej do obsługi tych zadań.

-- 3 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnotować też trzeba, że duża część osób niepełnosprawnych i ich opiekunów ustawowych
składa wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia za pośrednictwem
operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego decyzję, a nie drogą
elektroniczną, pomimo, udostępnienia takiej funkcjonalności na portalu Emp@tia. Oznacza
to konieczność przeformatowania wpływających dokumentów na postać cyfrową
i wprowadzenia ich do systemu informatycznego, co również znacząco wydłuża czas
procedowania spraw. Nie bez znaczenia pozostaje, że od 30 do 90 procent wpływających
wniosków zawiera wady formalne lub wniesiona została przez osobę nieposiadającą
legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania o wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia. Powoduje to wydłużenie okresu oczekiwania przez osobę
niepełnosprawną na wydanie decyzji bez winy wojewódzkiego zespołu orzekającego,
skutkując koniecznością skierowania do wnioskodawców wezwań o uzupełnienie wniosku.
Wyjaśnić należy, że w 2023 roku była prowadzona przez Ministerstwo Rodziny i Polityki
Społecznej szeroka kampania informacyjna dotycząca świadczenia wspierającego. Ponadto
na stronie internetowej Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
zamieszczone zostały materiały informacyjne. Z kolei wojewódzkie zespoły orzekające
na stronach internetowych zamieściły szczegółowe informacje dotyczące zasad
prawidłowego wypełnienia wniosku o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia, jak i podmiotów uprawnionych do ich złożenia.
Pragnę zapewnić, że sprawna realizacja zdań związanych z wydawaniem decyzji ustalających
poziom potrzeby wsparcia jest przedmiotem szczególnej troski organów orzekających
o niepełnosprawności. Liczba wniosków w tym przedmiocie jest bardzo duża, a ich
rozpatrzenie niejednokrotnie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Nieustannie podejmowane są wysiłki zmierzające do poprawy mobilności organów
orzekających, zarówno w aspekcie zwiększenia zasobów kadrowych, jak i podniesienia
efektywności organizacyjnej. Służy temu zatrudnienie pracowników na podstawie umowy
o pracę do obsługi administracyjnej spraw z wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia - także w delegaturach urzędu wojewódzkiego - a ponadto: zawieranie
umów cywilno-prawnych z osobami wykonującymi pomocnicze prace administracyjne
związane z obsługą wniosków i infolinii, powoływanie kolejnych członków ustalających
poziom potrzeby wsparcia, organizowanie posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby
wsparcia w dni wolne od pracy, pozyskiwanie i wyposażanie dodatkowych pomieszczeń do
obsługi administracyjnej. Rzetelna ocena prawidłowości realizowania nowych zadań
orzeczniczych przez wojewódzkie zespoły orzekające o niepełnosprawności nie powinna
pomijać tych działań, zwłaszcza na etapie wdrażania przepisów wprowadzających do obrotu
prawnego nowy instrument prawny.
W celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących ilości opóźnień w wydawaniu
decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia we wskazanych w treści interpelacji
przedziałach czasowych, wystąpiłem do Wojewodów, sprawujących nadzór nad działaniem
komórek organizacyjnych w urzędzie obsługującym wojewodę i podległych wojewodzie, jaką
stanowi z mocy art. 6a ust. 5 ustawy o rehabilitacji wojewódzki zespół do spraw orzekania
o niepełnosprawności. Pragnę poinformować, że ze względu na brak w Elektronicznym
Krajowym Systemie Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności funkcjonalności
pozwalającej na wygenerowanie raportów we wskazanym w treści interpelacji zakresie,
wnioskowana informacja ilościowa nie może, na dzień dzisiejszy, zostać przekazana przez
wszystkich Wojewodów. Jest to spowodowane dużą liczbą wpływających wniosków

-- 4 of 5 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, których sprawnemu procedowaniu
urzędy przyznają w tej chwili najwyższy priorytet.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 5 of 5 --