Interpelacja w sprawie zmiany ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 332
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Zgłaszający: Monika Wielichowska
Data wpływu: 22-12-2023
Szanowna Pani Minister,
sytuacja, w której znalazły się jednostki wymaga natychmiastowej drobnej zmiany ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Konieczna zmiana ma charakter porządkujący, nie powoduje żadnych skutków finansowych po stronie budżetu państwa, czy też po stronie Narodowego Funduszu Zdrowia. Jest wynikiem braku rozwiązań prawnych po zakończeniu pandemii, a właściwie rozwiązań prawnych, które zostały przyjęte, a dzisiaj budzą wątpliwości.
Przyjęta w 2006 roku ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym określiła dwa rodzaje zespołów ratownictwa medycznego:
zespoły specjalistyczne, w skład których wchodzą co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny;
zespoły podstawowe, w skład których wchodzą co najmniej dwie osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, będące pielęgniarką systemu lub ratownikiem medycznym.
Nowelizacja ustawy spowodowana pandemią COVID-19 zmieniła zapisy dotyczące zespołu specjalistycznego. Dodany zapis umożliwił funkcjonowanie zespołu specjalistycznego bez lekarza (art. 36a ust. 1. W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii w skład zespołu specjalistycznego mogą wchodzić trzy osoby posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu).
Wprowadzony zapis okazał się być trafnym, gdyż umożliwił prawidłowe funkcjonowanie ratownictwa medycznego, w tym jakże trudnym okresie. Dysponenci ratownictwa medycznego zapewnili dodatkową kadrę ratowników medycznych i skutecznie realizowali zadania ustawowe.
Odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego spowodowało całkowitą zmianę zasad pracy zespołów specjalistycznych. Dysponenci zgodnie z harmonogramem pracy byli przygotowani na zespoły z trzema ratownikami medycznymi, zaś zgodnie z przywróconym prawem, jednego z ratowników miał zastąpić lekarz. Było rzeczą niemożliwą, by w ciągu kilku dni pozyskać kilkuset lekarzy, również społecznie trudną było natychmiastowe zwolnienie ratowników. Ministerstwo Zdrowia zachęcało, w przypadku braku lekarza, do utrzymywania zespołów specjalistycznych w składzie trzech ratowników medycznych. Intencją stron było zatrzymanie w systemie Państwowego Ratownictwa Medycznego ratowników medycznych.
Jednocześnie rozpoczęto intensywne rozmowy strony społecznej z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia w sprawie finansowania takiego rozwiązania. Ze strony Ministerstwa Zdrowia padła propozycja nowelizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zmiana tego dokumentu miała zapewnić finansowanie zespołów w składzie trzech ratowników medycznych jako zespołów specjalistycznych. Ustalenia zostały wprowadzone w życie poprzez nowelizację z dnia 11 października 2023 r.
Niestety przyjęte ustalenia nie są akceptowane przez NFZ. NFZ co prawda odstępuje od naliczania kar, ale odmawia zapłaty za trzecią osobę w zespole, stojąc na stanowisku, iż ma to być lekarz i zastępowanie go przez ratownika medycznego nie ma znaczenia. Ta odmienna interpretacja Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia jest dla ratownictwa olbrzymim problemem. Bez zapłaty za rzeczywiście poniesione koszty, jednostki będą zmuszone do szybkiej rezygnacji z trzeciego ratownika w zespole specjalistycznym. Zwolnienie kilkuset ratowników medycznych byłoby olbrzymią stratą dla systemu ratownictwa medycznego.
Zaproponowana zmiana ma charakter przejściowy, daje czas na opracowanie Wojewódzkich Planów Systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego i zapewni ciągłość kadry niezbędną do realizacji ewentualnych zmian wojewódzkich planów.
Wprowadzenie proponowanej zmiany ustawowej zapewni stabilną pracę dysponentów ratownictwa medycznego. Umożliwi utrzymanie zatrudnienia ratowników medycznych w okresie przejściowym, do czasu zmian wojewódzkich planów działania ratownictwa medycznego, wynikających z nowelizacji ustawy.
Pani Minister,
kiedy resort wprowadzi konieczne zmiany w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym?
Z wyrazami szacunku
MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6408 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.5.2024.AF
Warszawa, 18 stycznia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 332 Pani Poseł Moniki Wielichowskiej w sprawie
wprowadzenia zmian w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym w zakresie
dotyczącym składu osobowego specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego
(ZRM S), uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom dysponentów, Ministerstwo Zdrowia wprowadziło w
okresie pandemii wywołanej COVID-19 przepis, zgodnie z którym w okresie ogłoszenia
stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii zespoły specjalistyczne mogły
funkcjonować bez lekarza, pod warunkiem, że dysponent zapewnił w nich trzy osoby
posiadające kwalifikacje wymagane dla ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu.
Przesłanką do wprowadzenia takiego okresowego odstępstwa była wysoka absencja
lekarzy, związana z zachorowaniami na COVID-19 i kwarantanną oraz przesunięcia lekarzy
do pracy przy zwalczaniu skutków epidemii.
Dnia 30 czerwca 2023 r. zniesiony został stan zagrożenia epidemicznego i od tego czasu
dysponenci powinni zapewnić obecność lekarza systemu w zespole specjalistycznym (ZRM
S). Ponieważ wielu dysponentom wciąż jeszcze nie udało się odtworzyć składu zespołów
specjalistycznych, Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na wprowadzenie przepisów,
które zniosły stosowanie przez NFZ kar z tytułu braku lekarza systemu w zespole
specjalistycznym w okresie 1.07-31.12.2023 r., pod warunkiem zapewnienia w składzie
takiego zespołu trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności
ratunkowych.
Reagując na postulaty zgłaszane przez dysponentów ZRM, rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z dnia 4 grudnia 2023 r.,
zmieniającym rozporządzenie w sprawie ogólnych
warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2645),
okres abolicji na stosowanie kar został wydłużony do dnia 30 czerwca 2024 r. t.j. o kolejne
6 miesięcy.
Powyższe nie oznacza, że dysponenci zespołów ratownictwa medycznego są zwolnieni z
obowiązku zapewnienia składu specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego w
zgodzie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1541, z późn. zm.).
Przypomnieć należy, że od roku 2019, czyli roku poprzedzającego pandemię, nakłady na
ratownictwo medyczne w Polsce wzrosły – z 2 170 956 tys. zł1 w 2019 r. do 3 790 8672 tys.
zł w 2023r. W tym samym czasie liczba zespołów specjalistycznych spadła o 54, co stało się
na wniosek samych dysponentów.
1 Kwota wraz z kosztami dyspozytorni medycznych,
2 Kwota wyłącznie na zadania zespołów ratownictwa medycznego. Od 2021 r. Dyspozytornie
medyczne finansowane są w ramach budżetu wojewodów.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Wycena ryczałtu dobowego ZRM S w okresie 2019-2023 również była kilkukrotnie
podnoszona. Wg ostatniej rekomendacji Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji z dnia 20 listopada 2023 r., stawka ryczałtu dobowego dla ZRM S, w którym
obligatoryjnie w składzie znajduje się lekarz systemu, została wyceniona na 9 655 zł i
obowiązuje od dnia 1.01.2024r.
Ratownictwo pozaszpitalne to obszar, z którego lekarze nie powinni być wykluczani.
Obecnie liczba specjalistów medycyny ratunkowej wykonujących zawód wynosi 1 167 (wg
danych Naczelnej Rady Lekarskiej). Jest to grupa przygotowana w najlepszy możliwy
sposób do niesienia pomocy osobom w stanie nagłym. Dysponenci ZRM mogą też korzystać
z możliwości zatrudnienia w ZRM szerokiej grupy lekarzy spełniających wymagania
właściwe dla lekarzy systemu.
Tym samym Ministerstwo Zdrowia dokłada wszelkich starań, aby utrzymać
funkcjonowanie ZRM S w celu dostarczenia skutecznej pomocy osobom w stanie nagłym, w
szczególności w tych przypadkach, gdzie wymagana jest pomoc na poziomie wykraczającym
poza kompetencje ratowników medycznych i pielęgniarek systemu. Wspólna praca w
zespołach lekarzy systemu, ratowników medycznych i pielęgniarek systemu pozwala tym
grupom zawodowym na odniesienie wzajemnych korzyści, przyczynia się do rozwoju
medycyny ratunkowej jako dziedziny i zwiększa szanse pacjentów na przeżycie.
Biorąc pod uwagę powyższe, obsada zespołów specjalistycznych powinna być zapewniona
w zgodzie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o PRM i wojewódzkimi planami działania systemu.
Jednocześnie informuję, iż MZ już w październiku 2023 r. przekazało do Związku
Pracodawców Ratownictwa Medycznego (podmiotu zrzeszającego dysponentów ZRM,
którzy kierują wnioski o przedmiotową zmianę przepisu do MZ oraz posłów) stanowisko,
zgodnie z którym w okresie abolicji, o której mowa w przepisie § 3c rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1194, z późn. zm.), tj. od dnia 19
października 2023 r. do dnia 30 czerwca 2024 r., pod warunkiem zapewnienia w ZRM S co
najmniej trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych,
w tym ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu, należy stosować przepis § 28
załącznika do w/w rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów. Przy rozliczaniu
świadczenia powinien być brany pod uwagę dobowy koszt funkcjonowania takiego zespołu
w ramach wyceny przygotowanej przez Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i
Taryfikacji , który wynosi 8 091 zł.
Przyjęcie powyższej, urealnionej wyceny świadczeń dla 3-osobowych zespołów
specjalistycznych bez lekarza systemu, zaktualizowanej na zlecenie Ministerstwa Zdrowia,
pozwoli na dostosowanie ryczałtu dobowego ZRM do faktycznej struktury zespołu ze
względu na skład osobowy.
Jednocześnie należy wskazać, że w/w rozporządzenie zwalnia jedynie NFZ z obowiązku
nakładania kar umownych, natomiast brak odpowiedniego obniżenia stawki na ZRM S bez
lekarza, zgodnie z § 28 załącznika do rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów,
postulowany do wprowadzenia jako zmiana ustawowa, prowadziłby do nierównego
traktowania podmiotów, które zapewniają obecność lekarza systemu w ZRM S.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --