+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DGN-I.054.1.2024
Warszawa, 31 stycznia 2024 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelacje poselskie nr 299 Pana Posła Krzysztofa Mulawy oraz
nr 330 Pana Posła Krzysztofa Mulawy wraz z grupą posłów.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje poselskie nr 299 i 330, w odniesieniu
do dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków EPBD (dalej:
dyrektywy), zachowując kolejność pytań oraz przy uwzględnieniu stanowiska Ministra
Klimatu i Środowiska, w którego kompetencjach pozostaje część zadanych pytań,
przedstawiam następujące informacje.
Wskazać należy, że 20 grudnia 2023 r. w ramach posiedzenia Coreper, zatwierdzona
została treść przedmiotowej dyrektywy. Wobec tego zatwierdzenia (przy sprzeciwie
Węgier oraz głosach wstrzymujących się ze strony Polski, Czech, Słowacji, Szwecji oraz
Chorwacji), co do zasady, nie ma możliwości zablokowania tych przepisów na poziomie
Unii Europejskiej.
Postanowienia dyrektywy (projektowany art. 10) wprowadzają konieczność wdrożenia
systemu paszportów renowacji, ale i dobrowolność jego stosowania przez właścicieli
budynków (chyba że państwo członkowskie postanowi inaczej). Zgodnie z założeniami
projektodawców paszporty te (zawierając szerokie informacje nt. obecnego, jak
i możliwego do osiągnięcia w wyniku działań modernizacyjnych stanu technicznego
budynku) mają stanowić plan działania dotyczący gruntownej renowacji konkretnego
budynku, która znacznie poprawi jego charakterystykę energetyczną. W trakcie prac nad
dyrektywą Polska sygnalizowała swoje negatywne stanowisko wobec nowego
fakultatywnego dokumentu, jakim jest paszport renowacji. Dokument ten jest bowiem
zbliżony swoją treścią do świadectwa charakterystyki energetycznej i audytu
energetycznego budynku. Projekt dyrektywy wprowadzając pojęcie zupełnie nowego
dokumentu, który jest czymś pośrednim pomiędzy świadectwem charakterystyki
energetycznej, a audytem energetycznym (nie będąc jednocześnie żadnym z tych
dokumentów), może wprowadzać niepotrzebne zamieszanie. Zgodnie z projektem
dyrektywy państwo członkowskie będzie mogło podjąć decyzję o sporządzaniu
i wydawaniu paszportu renowacji wspólnie ze świadectwem charakterystyki
energetycznej, co wiązałoby się z rozszerzeniem zawartości świadectwa charakterystyki
energetycznej o blok dotyczący właściwej modernizacji.
Podkreślając wskazaną już powyżej kwestię dobrowolności stosowania paszportów
renowacji przez właścicieli budynków informuję, że decyzja o ostatecznym sposobie
implementacji przepisów dyrektywy do polskiego porządku prawnego będzie dopiero

-- 1 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
miała miejsce. W trakcie tego procesu, procedowane rozwiązania będą miały na celu
racjonalność działania, tak aby nowe przepisy nie spowodowały nieuzasadnionego
wzrostu kosztu budowy, lub utrzymania budynków w Polsce.
W kontekście wskazanego w interpelacji braku dotacji na instalację samodzielnych kotłów
zasilanych paliwami kopalnymi od 1 stycznia 2025 r., należy wskazać, że motyw
wprowadzający nr 14 do dyrektywy wskazuje jednoznacznie na wyjątek kotłów
wybranych do inwestycji przed 2025 r. w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy
i Zwiększania Odporności, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu
Spójności. Ponadto, motyw wskazuje równocześnie, że po 1 stycznia 2025 r. nadal
powinno być możliwe zapewnienie zachęt finansowych do instalowania hybrydowych
systemów grzewczych zasilanych w znacznej części energią odnawialną, takich jak
np. połączenie kotła z energią słoneczną lub pompą ciepła.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmując działania mające na celu poprawę jakości
powietrza w Polsce, biorąc pod uwagę wytyczne Komisji Europejskiej, a także zapisy
Krajowego Planu Odbudowy oraz Zwiększania Odporności, wprowadziło zmiany
w realizowanym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
we współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej
Programie Priorytetowym „Czyste Powietrze”. Jedną z najważniejszych zmian jest przepis
obowiązujący od dnia 1 stycznia 2022 r., na mocy którego nie można otrzymać dotacji
w ramach PP „Czyste Powietrze” na zakup kotła na paliwa stałe - węglowe. Przez nowe
Kierownictwo resortu rozważane są dalsze zmiany w tym programie, mające na celu
modyfikacje zakresu przedmiotowego wsparcia kotłów zasilanych paliwami kopalnymi.
Kierunkowo, w komunikacji z jednostkami samorządu terytorialnego przekazywano
zalecenia, aby środki publiczne, które są w ich dyspozycji, nie były wydatkowane na zakup
kotłów węglowych. Najważniejszym dokumentem kreującym politykę poprawy jakości
powietrza na szczeblu wojewódzkim jest program ochrony powietrza (tzw. POP)
uchwalany na podstawie art. 91 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska (Dz.U. 2024 r. poz. 54) (dalej: Poś). Celem tworzenia programów ochrony
powietrza jest poprawa jakości powietrza i dotrzymanie norm jakości powietrza
określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie
poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2021 r., poz. 845) na obszarach,
gdzie występują przekroczenia. Dokument ten zawiera analizę przyczyn występowania
wysokich stężeń substancji oraz wskazuje działania naprawcze mające na celu ich redukcję
do poziomów nieprzekraczalnych norm. I tak przykładowo, już od 1 stycznia 2021 roku
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie nie udziela
dofinansowań dla kotłów na paliwa stałe opalanych węglem. Zmiana ta wynika
z przyjętego, uchwałą Nr XXV/373/20 z dnia 28 września 2020 r., przez Sejmik
Województwa Małopolskiego Programu ochrony powietrza dla województwa
małopolskiego.
Należy także zaznaczyć, że dodatkowo w 14 województwach obowiązują uchwały
antysmogowe, określające na danym terenie dopuszczalne rodzaje i jakość paliw oraz
wymagania dla urządzeń grzewczych, wykorzystywanych w sektorze bytowo-
komunalnym. Uchwały antysmogowe są jednym z kluczowych elementów zarządzania
jakością powietrza w Polsce i przyjmowane są w drodze uchwały sejmiku województwa
w formie aktu prawnego na podstawie art. 96 ustawy Poś. W ramach zapisów uchwał
antysmogowych mieszkańcy są zobowiązani do wymiany starych wysokoemisyjnych
kotłów na bardziej nowoczesne urządzenia, stosujące ekologiczne rozwiązania. Mając

-- 2 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
to na uwadze, zapisy programów dotacyjnych, nie powinny być sprzeczne z zapisami
prawa miejscowego. Tak więc w województwie małopolskim regulacje dotyczące braku
możliwości finansowania ze środków publicznych, kotłów na paliwa stałe, zostały
wprowadzone już od dnia 1 stycznia 2021 r.
Biorąc pod uwagę powyższe w celu zachowania spójności podejmowanych działań
Minister Klimatu i Środowiska zainicjował i zwrócił się do Ministra Rozwoju i Technologii
o wykreślenie kotłów na paliwo stałe - węglowe z wykazu rodzajów materiałów
budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć
termomodernizacyjnych. W związku z powyższym na mocy rozporządzenia Ministra
Rozwoju i Technologii z dnia 30 listopada 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie
określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych
z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz. U. poz. 2214), które weszło
w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. nie ma możliwości odliczenia od podatku wydatku
odnoszącego się do kotła na paliwo stałe – węglowe w ramach tzw. ulgi
termomodernizacyjnej.
Stopniowe wycofywanie paliw kopalnych w ogrzewaniu i chłodzeniu zostało uregulowane
w strategicznym dokumencie „Polityka energetyczna Polski do 2040”, który jako jeden
z celów definiuje odejście od spalania węgla w gospodarstwach domowych w miastach
do 2030 r., na obszarach wiejskich do 2040 r. Niemniej do 2040 r. – również w miastach
utrzymana zostanie możliwość wykorzystania paliwa bezdymnego, o ile nie jest
to sprzeczne z tzw. uchwałami antysmogowymi.
W siódmym celu szczegółowym dot. rozwoju ciepłownictwa i kogeneracji znajduje się
zapis mówiący, że do pokrywania potrzeb cieplnych w sposób indywidualny powinno
wykorzystywać się źródła o możliwie najniższej emisyjności (pompy ciepła, ogrzewanie
elektryczne, gaz ziemny, paliwa bezdymne) i odchodzić od węgla – w miastach do 2030 r.,
na terenach wiejskich do 2040 r. Ponadto intensyfikowane będą działania związane
z monitoringiem emisji w domach jednorodzinnych, aby właściwie zaadresować
najpilniejsze działania informacyjno-edukacyjne.
Jednocześnie, PEP2040 wskazuje cele dot. transformacji i rozwoju ciepłownictwa
sieciowego, mając na względzie wzrost efektywności energetycznej i redukcję emisji.
Przyczyni się do tego rozwój wysokosprawnej kogeneracji, uciepłownianie elektrowni,
zwiększenie wykorzystania OZE i odpadów w ciepłownictwie systemowym, modernizacja
i rozbudowa systemów dystrybucji ciepła i chłodu oraz popularyzacja magazynów ciepła
i inteligentnych sieci.
W kontekście danych w obszarze źródeł ciepła i spalania paliw w Polsce, struktura ta
przedstawia się następująco:
Źródła ciepła i spalania paliw w Polsce – najważniejsze dane
Źródła ciepła Liczba źródeł Udział
%
Kocioł gazowy / bojler gazowy / podgrzewacz gazowy
przepływowy / kominek gazowy
4 829 606 27,92
Kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj
biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa / zasypowy
2 967 087 17,15
Ogrzewanie elektryczne / bojler elektryczny 2 604 393 15,05
Kominek / koza / ogrzewacz powietrza na paliwo stałe 1 582 094 9,15

-- 3 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
(drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy, węgiel)
Kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj
biomasy) z automatycznym podawaniem paliwa / z
podajnikiem
1 375 791 7,95
Miejska sieć ciepłownicza / ciepło systemowe / lokalna sieć
ciepłownicza
1 074 978 6,21
Piec kaflowy na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny
rodzaj biomasy)
1 058 053 6,12
Trzon kuchenny / piecokuchnia / kuchnia węglowa 843 964 4,88
Kolektory słoneczne do ciepłej wody użytkowej lub z funkcją
wspomagania ogrzewania
476 415 2,75
Pompa ciepła 351 182 2,03
Kocioł olejowy 135 758 0,78
Razem 17 299 321 100
Węgiel i paliwa węglopochodne
Rodzaj paliwa Liczba źródeł Udział
%
Węgiel i paliwa węglopochodne 3 558 226 21
Drewno kawałkowe 2 354 514 14
Pellet drzewny 395 794 2
Inny rodzaj biomasy 50 822 0
Razem 6 359 356 37
Źródło danych: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (23.10.2023 r.)
Krajowy plan renowacji budynków, będzie stanowił następstwo przyjętej uchwałą Rady
Ministrów z dnia 9 lutego 2022 r. Długoterminowej strategii renowacji budynków (DSRB).
Tak jak przywołana strategia, docelowo Krajowy Plan ma stanowić mapę drogową
renowacji zasobów budowlanych w Polsce w perspektywie krótko i długoterminowej.
Mając jednocześnie na uwadze obecny etap rozpatrywania przedmiotowej problematyki,
jak i docelową perspektywę czasową, brak w chwili obecnej możliwości ostatecznego
potwierdzenia źródeł finansowania planowanej modernizacji budynków, choć
co oczywiste zakładać należy tutaj finansowanie, w zależności od utworzonego programu,
współfinansowanie ze środków europejskich rządowych jak i samorządowych.
Jednocześnie wskazać należy, że poprawa efektywności energetycznej nie jest niczym
nowym, a Polska od wielu już lat wdraża kompleksowe działania na rzecz wsparcia
renowacji budynków, które obejmują narzędzia legislacyjne i organizacyjne, a także
wsparcie finansowe zarówno ze środków krajowych, jak i unijnych. Programy takie jak
Stop Smog, Czyste Powietrze, Fundusz Termomodernizacji i Remontów oraz fundusze
europejskie – to kluczowe publiczne programy mające na celu stopniowe dążenie
do gospodarki neutralnej klimatycznie.
Dofinansowanie ze środków własnych NFOŚiGW – programy priorytetowe:
W przypadku wykorzystania środków własnych NFOŚiGW, jednym z działań podjętych
przez Narodowy Fundusz w ramach wpisywania się w cele nakreślone przez zmiany

-- 4 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wprowadzone do dyrektywy EPBD jest opracowanie programu priorytetowego „Puchacz
- Energooszczędne budynki użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego”,
w ramach którego przewidziano wsparcie dotacyjne i pożyczkowe ze środków krajowych.
Wsparcie dotyczy budowy lub rozbudowy budynków w celu uzyskania obiektów o bardzo
wysokim poziomie energooszczędności. W ramach programu preferowane są budynki
zeroemisyjne. Komponent termomodernizacyjny (renowacyjny) dotyczy tylko istniejącej
części budynków, niemniej budynki, które powstaną będą mogły być przykładami dla
wdrażania rozwiązań renowacji wymaganych w związku z realizacją przepisów dyrektywy.
Wstępnie zaplanowano budżet programu w wysokości 500 mln zł (dotacja - 150 mln zł,
pożyczka – 350 mln zł).
Kolejnym działaniem jest program priorytetowy „Klimatyczne Uzdrowiska. Część 2)
Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach użyteczności publicznej na terenie
gmin uzdrowiskowych”.
Celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów
cieplarnianych na terenie uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej poprzez
zoptymalizowane inwestycje w poprawę efektywności energetycznej oraz zwiększenie
produkcji energii z odnawialnych źródeł.
Dofinansowaniem objęte są inwestycje polegające na wsparciu efektywności
energetycznej w budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego –
zlokalizowanych bezpośrednio na terenach uzdrowiska lub w obszarze ochrony
uzdrowiskowej, w szczególności:
1) modernizacja energetyczna ww. budynków, na podstawie posiadanego audytu
energetycznego, wykazującego minimalną redukcję zapotrzebowania na energię
końcową budynku na poziomie 30% (zalecany stopień redukcji spełniającej
definicję głębokiej termomodernizacji wynosi 60%);
2) modernizacja/wymiana/instalacja źródła ciepła oraz/lub c.w.u. dla ww. budynków,
na podstawie posiadanego audytu energetycznego, z tym zastrzeżeniem,
że ww. budynki, dla których planowana jest realizacja ww. usprawnienia jako
osobne działanie – w zakresie izolacyjności przegród: ścian zewnętrznych, stolarki
okiennej oraz dachu/stropodachu – spełniają wymagania przynajmniej WT2014.
Nie dopuszcza się dofinansowania zmiany źródła ciepła na źródło ciepła opalane
kopalnymi paliwami stałymi;
3) montaż instalacji PV oraz/lub wymiana oświetlenia na energooszczędne dla ww.
budynków – na podstawie właściwego audytu energii elektrycznej
z zastrzeżeniem, że produkcja energii elektrycznej z instalacji PV zbilansowana jest
na potrzeby: optymalizacji zużycia energii elektrycznej oświetlenia wbudowanego
i/lub zewnętrznego budynku oraz obsługi systemów technicznych i instalacyjnych
w budynku.
Powyższe usprawnienia można stosować dla budynków spełniających wymagania
programu: łącznie lub rozdzielnie, pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków
określonych w programie priorytetowym.
Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego posiadających status
uzdrowiska lub obszaru ochrony uzdrowiskowej (w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca
2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej
oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1662, z późn. zm.) oraz spółek prawa
handlowego, w których jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa powyżej,
posiadają 100% udziałów lub akcji, które powołane są do realizacji zadań własnych j.s.t.

-- 5 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
wskazanych w ustawach. Program finansowany jest ze środków krajowych (zobowiązania
wieloletnie OZE i efektywność energetyczna). Nabór wniosków trwa do 29.03.2024 r.
lub do wyczerpania alokacji środków dostępnych w ramach naboru.
Dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej:
W przypadku dofinansowania ze środków unijnych, instrumenty wsparcia poprawy
efektywności energetycznej budynków wyglądają następująco:
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 (PO IiŚ 2014-2020):
W minionej perspektywie wspierane były projekty współfinansowane z Funduszu
Spójności w dwóch podziałaniach tj.:
Poddziałanie 1.3.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach użyteczności
publicznej, w którym przedmiotem ogłaszanych konkursów było dofinansowanie
projektów, dotyczących wspierania efektywności energetycznej w budynkach
użyteczności publicznej tj. głębokiej kompleksowej modernizacji energetycznej budynków
użyteczności publicznej. Beneficjentem były państwowe jednostki budżetowe, szkoły
wyższe i administracja rządowa oraz nadzorowane lub podległe jej organy i jednostki
organizacyjne. Dofinansowanie z Funduszu Spójności wyniosło ponad 2 440 mln zł.
Poddziałanie 1.3.2 Wspieranie efektywności energetycznej w sektorze mieszkaniowym,
w którym przedmiotem wsparcia były projekty dotyczące efektywności energetycznej
w sektorze mieszkaniowym tj. głębokiej kompleksowej modernizacji energetycznej
wielorodzinnych budynków mieszkaniowych. Beneficjentem były spółdzielnie
mieszkaniowe i wspólnoty mieszkaniowe. Dofinansowanie z Funduszu Spójności wyniosło
ponad 181 mln zł.
Głęboka kompleksowa modernizacja energetyczna obejmowała ocieplenie obiektu oraz
wymianę wyposażenia obiektów na energooszczędne, w tym w zakresie związanym
z wymianą okien, drzwi zewnętrznych, modernizacją wewnętrznej instalacji ogrzewania
i przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz części wspólnych oświetlenia
na energooszczędne, przebudową systemów grzewczych (wraz z wymianą źródła ciepła
na bardziej efektywne energetycznie i ekologiczne, albo podłączeniem do sieci
ciepłowniczej/chłodniczej lub modernizacją takiego przyłącza, w przypadku gdy
właścicielem ww. infrastruktury jest wnioskodawca Projektu), budową/przebudową
systemów wentylacji mechanicznej, przebudową systemów chłodzących
i budową/przebudową klimatyzacji, pod warunkiem, że w wyniku tego działania nastąpiła
optymalizacja zużycia energii, prowadząca do zmniejszenia emisji dwutlenku węgla, w tym
również w kierunku wykorzystania odnawialnych źródeł energii i (mikro) trigeneracji,
instalacją odnawialnych źródeł energii w modernizowanych energetycznie budynkach,
wprowadzenie systemów zarządzania energią. Zakres projektu wynikał
z przeprowadzonego audytu energetycznego ex-ante i miał prowadzić do redukcji zużycia
energii końcowej o co najmniej 25%. Wymiana lub modernizacja instalacji do produkcji
chłodu mogła stanowić element projektu, jeśli ich zakup i montaż wynikał
z przeprowadzonego audytu energetycznego obiektu oraz wiązał się z uzyskaniem
oszczędności energii. W budynkach mogły być stosowane instalacje OZE
(o ile konieczność ich zastosowania wynikała z uprzednio przygotowanego audytu
energetycznego), które zapewniały przynajmniej częściowe pokrycie zapotrzebowania na
energię w tych budynkach, pełniąc jednocześnie rolę demonstracyjną i edukacyjną.
Projekty dotyczące modernizacji energetycznej budynków musiały być zgodne
z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie,

-- 6 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
którego nowelizacja, przewidująca zwiększenie wymagań w zakresie efektywności
energetycznej, weszła w życie 1 stycznia 2014 r. oraz rozporządzeniem Ministra
Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawie metodologii obliczania
charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku
stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania
i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej.
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS
2021-2027), działanie FENX.01.01 Efektywność energetyczna:
W ramach działania FENX.01.01 Efektywność energetyczna przewidziano wsparcie
poprawy efektywności energetycznej budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej,
m.in. poprzez ocieplenie obiektu, wykorzystanie technologii odzysku ciepła, przyłączenie
do sieci ciepłowniczej lub w ograniczonym zakresie gazowej, instalację nowych
niskoemisyjnych lub odnawialnych źródeł ciepła lub energii elektrycznej na potrzeby
własne, w tym przydomowych magazynów energii i pomp ciepła, wymiany oświetlenia
na bardziej energooszczędne, urządzeń umożliwiających indywidualne rozliczenie kosztów
dostarczonego ciepła lub chłodu wyposażonych w funkcje zdalnego odczytu oraz
zastosowanie systemów zarządzania energią w budynku (BMS), a także modernizację
systemów wentylacji i klimatyzacji. W zakresie poprawy efektywności energetycznej
budynków, minimalny próg wymaganych oszczędności energii pierwotnej, uwzględniający
zakres projektu, wynosi 30% (z wyjątkiem zabytków). Zakres działań w odniesieniu
do budynków, urządzeń technicznych lub instalacji i procesów technologicznych musi
wynikać z audytów energetycznych. W przypadku projektów kompleksowych wspierane
mogą być także elementy niewynikające z audytów energetycznych, jeżeli realizują szersze
cele Europejskiego Zielonego Ładu, w tym strategii na rzecz Fali renowacji, np.
zwiększenie powierzchni zielonych (zielone dachy, ściany), rozwój elektromobilności,
rozwiązania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym, infrastruktura związana
z dostępnością, montaż urządzeń do magazynowania energii i służących cyfryzacji
budynku.
Typy projektów, które mogą otrzymać dofinansowanie:
 Poprawa efektywności energetycznej w budynkach użyteczności publicznej (wraz
z instalacją OZE) - kwota przewidziana na dofinansowanie projektów w naborze
podana w złotych to 216 200 000 zł;
 Poprawa efektywności energetycznej w zabytkowych budynkach użyteczności
publicznej (wraz z instalacją OZE) - kwota przewidziana na dofinansowanie
projektów w naborze podana w złotych to 700 000 000 zł;
 Poprawa efektywności energetycznej w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych
(wraz z instalacją OZE) - nabór dla ostatecznych odbiorców wsparcia - kwota
przewidziana na dofinansowanie projektów w naborze podana w złotych to 517
000 000 zł.
Środki NFOŚiGW zgromadzone na rachunku Funduszu Modernizacyjnego (FM):
Program priorytetowy „Renowacja z gwarancją oszczędności EPC (Energy Performance
Contract) Plus” został wprowadzony do oferty programowej NFOŚiGW w IV kwartale
2021 r. Celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów
cieplarnianych poprzez zoptymalizowane inwestycje w poprawę efektywności
energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz budynków użyteczności

-- 7 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
publicznej realizowane w oparciu o umowę o poprawę efektywności energetycznej
(umowa EPC) między właścicielem budynku a przedsiębiorstwem oszczędzania energii
typu ESCO (Energy Service Company).
Dla zakresu wskazanego w programie jako właściwa faza wdrażania programu przewiduje
się wsparcie:
 prac modernizacyjnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych powyżej siedmiu
lokali, umożliwiających zmniejszenie zużycia energii końcowej przynajmniej o 30%
w stosunku do stanu istniejącego (przed modernizacją), przy czym
zapotrzebowanie budynku na energię końcową na potrzeby ogrzewania,
wentylacji i ciepłej wody użytkowej (EKH+W) po modernizacji wyniesie nie więcej
niż 85 kWh/(m2*rok);
 prac modernizacyjnych budynków użyteczności publicznej, umożliwiających
zmniejszenie zużycia energii końcowej przynajmniej o 30% w stosunku do stanu
istniejącego (przed modernizacją), przy czym zapotrzebowanie budynku na energię
końcową na potrzeby ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody użytkowej (EKH+W)
po modernizacji wyniesie nie więcej niż 75 kWh/(m2*rok), z wyłączeniem
budynków opieki zdrowotnej, dla których zapotrzebowanie na EKH+W powinno
wynosić nie więcej niż 225 kWh/(m2*rok).
W programie nie przewiduje się wsparcia budynków, w których docelowym źródłem
ciepła planowane jest źródło ciepła na paliwo stałe (np. węgiel kamienny, biomasa).
Program skierowany jest do spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, jednostek samorządu
terytorialnego oraz spółek prawa handlowego, w których jednostki samorządu
terytorialnego posiadają 100% udziałów lub akcji, i które powołane są do realizacji zadań
własnych j.s.t. wskazanych w ustawach. Program priorytetowy „Renowacja z gwarancją
oszczędności EPC (Energy Performance Contract) Plus” jest programem z obszaru
priorytetowego Dyrektywy ETS i jest finansowany ze środków NFOŚiGW zgromadzonych
na rachunku Funduszu Modernizacyjnego (FM). W ramach niniejszego programu
NFOŚiGW planuje przeprowadzić drugi nabór, który odbywać się będzie dwuetapowo -
fiszki (wnioski wstępne) będzie można składać w trybie ciągłym, w okresie 29.01.2024 r. –
01.06.2024 r., natomiast wnioski o dofinansowanie w formie dotacji będzie można składać
w trybie ciągłym, w okresie 29.01.2024 r. – 30.08.2024 r., jednak nie dłużej niż do
wyczerpania alokacji środków dostępnych w ramach drugiego naboru.
Jednocześnie informuję, że wszelkie informacje o aktualnie prowadzonych naborach
do programów realizowanych przez NFOŚiGW, są publikowane na stronie internetowej
Narodowego Funduszu, pod linkiem: https://www.gov.pl/web/nfosigw/.
W kontekście klas energetycznych należy podkreślić, że nie istnieje baza danych ujmująca
charakterystykę energetyczną wszystkich budynków w Polsce (Centralny rejestr
charakterystyki energetycznej budynków, obejmuje głównie dane ze świadectw
charakterystyki energetycznej, sporządzanych dla sprzedawanych lub wynajmowanych
budynków lub mieszkań). Mając na uwadze brak tych danych, w chwili obecnej nie ma
możliwości udzielenia precyzyjnej odpowiedź na pytanie odnośnie faktycznej ilości
budynków, które „znalazłyby się w klasie energetycznej G”.
Przede wszystkim podkreślić jednak należy, że projekt rozporządzenia w sprawie
metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz
sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (który docelowo będzie ujmował
problematykę klas energetycznych) poddany był prekonsultacjom. Oficjalny proces

-- 8 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
legislacyjny, który obejmować będzie pełny proces konsultacji publicznych, opiniowania
i uzgodnień – dopiero będzie miał miejsce. Na chwilę obecną jest jednak za wcześnie na
ostateczne rozstrzygnięcia, co do procentowego rozkładu liczbowego,
przyporządkowującego określony standard energetyczny budynku, do konkretnej klasy
energetycznej.
Przepisy dyrektywy poprzez pojęcie budynku bezemisyjnego określają budynek o bardzo
wysokiej charakterystyce energetycznej, wymagający zerowej lub bardzo niskiej ilości
energii, wytwarzania przez niego zerowej emisji dwutlenku węgla na miejscu z paliw
kopalnych i wytwarzania zerowej lub bardzo małej ilości emisji gazów cieplarnianych.
Co do zasady zapotrzebowanie na energię w budynku bezemisyjnym powinno być
pokrywane poprzez energię wytwarzaną na miejscu lub w pobliżu ze źródeł odnawialnych,
takich jak np. energia słoneczna, geotermia, fotowoltaika, pompy ciepła, energia
hydroelektryczna i biomasa, energia odnawialna dostarczana przez społeczności
energetyczne wykorzystujące odnawialne źródła energii, wydajne systemy ciepłownicze
i chłodnicze oparte na odnawialnych źródłach energii lub ciepło odpadowe oraz energia
z innych źródeł bezemisyjnych. Takie zapisy co oczywiste nie wykluczają jakichkolwiek
podmiotów, publicznych czy prywatnych z nowego budownictwa, choć co do zasady
należy spodziewać się wpływu proponowanych rozwiązań chociażby na koszt wzniesienia
budynku w przyszłości. Jednocześnie w kontekście zadanego pytania wskazać należy,
że w zakresie nowych budynków oddawanych do użytkowania nie przewidziano wyjątków
od konieczności wypełniania postanowień dyrektywy (te co do zasady występują przy
budynkach już użytkowanych).
Wskazać należy, że wprowadzanie rozwiązań w obszarze obowiązkowego montażu
instalacji fotowoltaicznych, było w trakcie prac nad dyrektywą wielokrotnie przez Polskę
krytykowane. Aktualnie art. 9a projektowanej dyrektywy dotyczy ogólnie optymalizacji
i wykorzystania energii słonecznej (oznacza to wykorzystanie zaawansowanych
technologii przekształcających światło słoneczne w energię, która przyjmuje postać energii
elektrycznej (fotowoltaika i CSP-skupianie światła słonecznego) lub cieplnej (kolektory lub
technologie skoncentrowanego ciepła słonecznego - ogrzewanie energią słoneczną).
Państwa członkowskie mają określić kryteria dotyczące praktycznego wdrożenia tych
obowiązków oraz ewentualne wyłączenia dla określonych typów budynków,
z uwzględnieniem zasady neutralności technologicznej w odniesieniu do technologii
niestwarzających żadnych emisji na miejscu oraz zgodnie z ocenionym potencjałem
technicznym i ekonomicznym instalacji energii słonecznej oraz charakterystyką budynków
objętych tym obowiązkiem.
Jednocześnie podkreślić należy, że dzięki stanowczości Polski w trakcie prac nad
dyrektywą, w wymaganiach odnośnie instalacji paneli fotowoltaicznych, jak i w przypadku
innych wymogów stawianych przez dyrektywę, uwzględniono, przywołany już czynnik
opłacalności ekonomicznej i wykonalności technicznej. Zmiana ta skutkuje tym,
że w przypadku gdyby te dwa czynniki nie zachodziły, obowiązek montażu takowej
instalacji w konkretnym budynku, nie będzie występował.
Należy wyjaśnić, że obowiązek montażu urządzeń wykorzystujących energię
promieniowania słonecznego na budynkach nie stanowi jednoznacznego uprzywilejowania
fotowoltaiki względem innych rodzajów instalacji OZE. W przypadku budynków należy
wziąć bowiem pod uwagę szczególne właściwości użytkowe instalacji PV, do których
zaliczają się płaska i lekka konstrukcja umożliwiająca ich montaż na praktycznie każdej

-- 9 of 10 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
powierzchni (pion/poziom), proste procedury utrzymania i doglądu oraz pełna
automatyzacja produkcji i dostarczania do sieci wyprodukowanej energii elektrycznej.
Z kolei np. mikroinstalacje wiatrowe nie są tak chętnie stosowane w systemach zasilania
budynków jako alternatywa dla instalacji PV lub forma ich uzupełniania, ze względu
na fakt, że technologia ta charakteryzuje się wyższymi kosztami wytwarzania energii
elektrycznej, często wymaga bieżącego wsparcia eksploatacyjnego, a w niektórych
przypadkach w dalszym ciągu jest postrzegana przez społeczność lokalną jako
nieoptymalna.
Odpowiadając na pytanie dotyczące punktów ładowania samochodów elektrycznych
i miejsc parkingowych dla rowerów, informuję, że przepisy dyrektywy nie umożliwiają
wyłączenia z obowiązku spełniania tych wymogów, nawet w przytoczonym przez Pana
Posła przykładzie, tj. sytuacji w której żaden z właścicieli lokali mieszkalnych w danym
budynku nie ma pojazdu elektrycznego. Na problem ten Polska kilkukrotnie zwracała
uwagę w trakcie prac nad przedmiotową dyrektywą. Wskazać jednak należy, że w dużej
mierze Polska była osamotniona w tym postulacie. Polska mogła konsekwentnie
sprzeciwiać się tej propozycji, tyle że wobec braku „większości blokującej” Polska byłaby w
tych wysiłkach osamotniona, a postawa ta byłaby z góry skazana na porażkę -rozwiązania
byłyby przyjęte niezależnie od polskiej akceptacji, lub jej braku.
Jednocześnie informuję, że dyrektywa kreśli plany szybszej modernizacji energetycznej
budynków, gdzie każde państwo członkowskie ma samodzielnie wyznaczyć własną,
najbardziej optymalną ścieżkę poprawy efektywności energetycznej zasobu budowlanego,
tak aby zmniejszyć zużycie energii w budynkach mieszkalnych o min. 16% do 2030 oraz
o 20-22% do 2035, a w przypadku budynków niemieszkalnych – renowacji poddać 16%
budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej do 2030 oraz 26% do 2033.
Przyznać jednakże należy, że na obecnym etapie rozpatrywania przedmiotowej
problematyki, za wcześnie jest na wskazanie konkretnych liczbowych i finansowych
wartości w odniesieniu do polskiej gospodarki i społeczeństwa.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Ignacy Niemczycki
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /

-- 10 of 10 --