tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II. 059.1.328.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3293 Pani Poseł Moniki Pawłowskiej w sprawie obniżenia
wysokości 14. emerytury, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasady wypłaty, krąg osób uprawnionych oraz wysokość kolejnego dodatkowego rocznego
świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów (tzw. 14. emerytury), od początku
funkcjonowania tego świadczenia są określone ustawowo.
Kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów po raz pierwszy
wypłacone zostało w listopadzie 2021 r. na mocy ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r.
o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów (Dz. U. poz. 432) jako świadczenie jednorazowe. Dla osób pobierających
świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto – 14. emerytura – przyznana została w
wysokości najniższej emerytury, tj. w kwocie 1250,88 zł brutto. W przypadku
świadczeniobiorców pobierających świadczenie w wysokości wyższej niż 2900 zł brutto
zastosowana została zasada „złotówka za złotówkę”, a więc 14. emerytura była zmniejszana
o kwotę przekroczenia ponad 2900 zł brutto. 14. emeryturę w całości bądź w części
otrzymały osoby, których świadczenie (np. emerytura, renta) nie przekroczyło kwoty
4150,88 zł.
W 2022 r. 14. emerytura została wypłacona na mocy ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o
kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów
(Dz. U. poz. 1358). Było to ponowne świadczenie jednorazowe. Dla osób pobierających
świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto – 14. emerytura – przyznana była w wysokości
najniższej emerytury, tj. w kwocie 1338,44 zł. Najniższa kwota wypłaty 14. emerytury
wynosiła 50 zł. 14. emerytura przysługiwała osobom, które w dniu 24 sierpnia 2022 r. miały
prawo do świadczeń określonych w ustawie oraz wysokość pobieranego świadczenia nie
przekraczała kwoty 4188,44 zł. W 2022 r. od 14. emerytury nie był pobierany podatek
dochodowy od osób fizycznych, co umożliwiło otrzymanie przez osoby uprawnione do pełnej
14. emerytury jednakowej kwoty w wysokości 1217,98 zł.
Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla
emerytów i rencistów (Dz. U. poz. 1407) – od 2023 r. – wprowadzono coroczną wypłatę
przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Ww. ustawa określa zarówno identyczny
jak w poprzednich ustawach regulujących zasady wypłaty 14. emerytury krąg osób
uprawnionych oraz jej wysokość. Osoby pobierające świadczenie w wysokości
nieprzekraczającej kwoty 2900 zł brutto uprawnione są do 14. emerytury w wysokości
najniższej emerytury obowiązującej w danym roku. W przypadku osób pobierających
świadczenie w wysokości powyżej 2900 zł stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”.
Minimalna kwota 14 emerytury to 50 zł.

-- 1 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów Rada Ministrów może określić, w drodze
rozporządzenia, kwotę wyższą niż kwota najniższej emerytury stosowaną do ustalenia
wysokości dodatkowego świadczenia, mając na względzie sytuację społeczno-gospodarczą
oraz stan finansów publicznych. Z upoważnienia tego – stosownie do art. 3 ust. 7 przywołanej
ustawy – Rada Ministrów może skorzystać do dnia 31 października danego roku.
Z tego upoważnienia Rada Ministrów skorzystała jednorazowo w 2023 r., decydując, by w
2023 r. kwota wyższa niż kwota najniższej emerytury, stosowana do ustalenia wysokości 14.
emerytury, wynosiła 2650 zł. Działanie to – w świetle przedłożonego przez rząd Mateusza
Morawieckiego projektu ustawy budżetowej i materiałów do niej – miało mieć charakter
jednorazowy i wyjątkowy. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2024, przyjętym przez
Radę Ministrów 28 września 2023 r. i przekazanym do Sejmu RP (rząd Premiera Mateusza
Morawieckiego), zaplanowane zostały bowiem wydatki na wypłatę 14. emerytury w
wysokości ustawowej, tj. najniższej emerytury, a nie uwzględniającej kwotę ustaloną jak w
2023 r. w drodze rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 26
maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i
rencistów.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że celem dodatkowych świadczeń pieniężnych, w
tym również 14. emerytury, jest poprawa sytuacji emerytów i rencistów, przede wszystkim
tych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej. W 2023 r. utrzymująca się na
wysokim poziomie inflacja i związany z nią wzrost wydatków stanowił największe zagrożenie
dla portfeli tej grupy osób. Przekładało się to na stale pogarszającą się wskutek wzrostu cen
sytuację gospodarstw emeryckich, które w największym stopniu odczuwały w codziennym
życiu zjawisko galopującej inflacji, w tym w szczególności w odniesieniu do produktów
pierwszej potrzeby jak artykuły spożywcze. Dla przypomnienia, średnioroczny wskaźnik cen
towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2021
r. w stosunku do 2020 r. wyniósł 104,9, w 2022 r. w stosunku do 2021 r. wyniósł 114,8,
natomiast w 2023 r. w stosunku do 2022 r. wyniósł 111,9. Ten stan rzeczy uzasadniał
jednorazowe ustalenie kwoty stosowanej do ustalenia wysokości 14. emerytury na innym
poziomie niż wynikał z ustawy. Kwota ta ulegała bowiem w dużej mierze konsumpcji przez
wzrastającą z miesiąca na miesiąc inflację i stanowiła instrument poprawy sytuacji
gospodarstw emeryckich w warunkach nieskutecznej polityki gospodarczej, która nie była w
stanie wyhamować wzrostu cen.
Zupełnie inna sytuacja jest w bieżącym roku. Dla porównania, według szybkiego szacunku
GUS z dnia 29 maja 2024 r., w maju 2024 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych
w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku wzrosły o 2,5%. Tymczasem rok
wcześniej, w 2023 r. dane za maj przedstawiały się diametralnie inaczej: według szybkiego
szacunku GUS z dnia 31 maja 2023 r., w maju 2023 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych
w porównaniu z analogicznym miesiącem ub. roku wzrosły o 13,0%. Z kolei przykładowo
ceny towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2023 r. w porównaniu
z analogicznym miesiącem 2022 r. wzrosły o 10,1%.
Jednocześnie wyjaśniam, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym
dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów Rada Ministrów
określa, w drodze rozporządzenia, miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia w danym
roku, mając na względzie możliwości techniczne i organizacyjne wypłaty dodatkowego
świadczenia przez organy emerytalno-rentowe. 28 maja 2024 r. Rada Ministrów przyjęła

-- 2 of 3 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego
świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2024 r. (Dz.U. poz. 820), zgodnie z
którym w 2024 r. świadczenie to zostanie wypłacone we wrześniu.
Dodatkowo, wskazuję, że w 2024 r. stosowana do ustalenia wysokości 14. emerytury kwota,
o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, wynosi 1780,96 zł.
Odnosząc się do pytania dotyczącego liczby emerytów i rencistów, którym w 2023 r.
wypłacono 14. emeryturę, oraz jak sytuacja ta będzie się przedstawiała w 2024 r., zgodnie
z informacjami otrzymanymi od organów wypłacających świadczenia emerytalno-rentowe
informuję, że:
 we wrześniu 2023 r. 14. emeryturę otrzymało ok. 8,9 mln osób, w tym 5,4 mln osób
w pełnej wysokości (tj. 2 650,00 zł brutto),
 prognozowana liczba osób uprawnionych do wypłaty 14 emerytury we wrześniu
2024 r. wynosi ok. 7,8 mln osób, w tym ok. 4,8 mln osób otrzymałoby 14. emeryturę
w pełnej wysokości (tj. 1780,96 zł brutto).
W kwestii pytania o dodatkową waloryzację świadczeń informuję, że projekt ustawy
o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz
niektórych innych ustaw, dotyczący wprowadzenia dodatkowej waloryzacji świadczeń
w roku, w którym inflacja w pierwszym półroczu przekroczy 5%, w dniu 27 czerwca 2024 r.
był przedmiotem obrad Stałego Komitetu Rady Ministrów. Komitet przyjął przedmiotowy
projekt dokumentu z autopoprawką i rekomendował Radzie Ministrów. Obecnie projekt
został skierowany do komisji prawniczej. W dalszej kolejności będzie on procedowany przez
Radę Ministrów.
Uprzejmie informuję, że projekt ten jest dostępny na stronie Rządowego Centrum Legislacji,
w ramach rządowego procesu legislacyjnego, pod numerem UA6.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 3 of 3 --