Interpelacja nr 3290
Interpelacja w sprawie problemów finansowych gmin
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6309 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 25 czerwca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3290 Posłanek Pani Iwony Marii Kozłowskiej i Pani
Anny Wojciechowskiej w sprawie problemów finansowych gmin
Znak sprawy: ST1.054.8.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze 3290 Pani Poseł Iwony Marii Kozłowskiej
i Pani Anny Wojciechowskiej w sprawie problemów finansowych gmin uprzejmie
informuję.
W bieżącym roku samorządy dysponują większą pulą środków niż w roku ubiegłym.
Na 2024 r. przewidywany jest bowiem znaczny wzrost wpływów z podatków
dochodowych, w których jednostki samorządu terytorialnego (JST) mają udziały.
Przewiduje się, że planowane dochody jednostek samorządu terytorialnego
(łącznie z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią) z tytułu udziału we wpływach
z PIT w 2024 r. będą wyższe o 39,9% od dochodów z 2023 r.
Przewidywany jest również wzrost wpływów z podatku dochodowego od osób
prawnych (CIT), w których samorządy mają udziały. Prognozuje się, że samorządy
z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych otrzymają w 2024 r. dochody
wyższe o 20,9% od dochodów z 2023 r.
W ustawie budżetowej na rok 2024 przewidziany został także wzrost subwencji
ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do subwencji
zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2023 o 18,3%.
W 2024 r. zwiększone zostało także wsparcia dla samorządów w obszarze
przedszkoli ( o 2,3 mld zł) w związku z podwyżkami wynagrodzeń nauczycieli
przedszkolnych tj. zadania które jest zadaniem własnym gmin.
Dodatkowo, w tym roku jednostki samorządu terytorialnego otrzymały po raz
pierwszy środki z tytułu części rozwojowej subwencji ogólnej. W budżecie państwa
zaplanowano na ten cel środki w kwocie 3,2 mld zł.
Należy zauważyć, iż stosowane przez rząd od 2019 r. rozwiązania dotyczące
uzupełniania środków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego nie
-- 1 of 3 --
2/3
sprzyjały stabilności, przejrzystości oraz przewidywalności prowadzenia gospodarki
finansowej przez samorządy. Działania te miały charakter tymczasowy. W efekcie
samorządy nie wiedziały, na jakie wsparcie mogą liczyć w danym roku, co wpływało
negatywnie na realistyczność budżetów i wieloletnich prognoz finansowych JST.
W związku z tym w Ministerstwie Finansów prowadzone są prace mające na celu
zmianę obecnego systemu finansowania jednostek samorządu terytorialnego.
Zmiany dotyczyć będą wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w tym
również małych gmin.
Minister Finansów przygotował założenia i kierunki reformy dochodów JST, której
celem jest właśnie wzmocnienie finansów JST oraz równocześnie zapewnienie
stabilności i przewidywalności dochodów JST. Założenia przygotowanej reformy
zostały poddane prekonsultacjom, w trakcie których strona samorządowa
pozytywnie oceniła kierunki przygotowanych zmian. Zbudowanie nowego systemu
dochodów jest skomplikowanym zadaniem, na które wpływa wiele czynników, m.in.
bardzo duże zróżnicowanie JST, zarówno pod względem terytorialnym, jak i
rozwoju gospodarczego i społecznego.
W prekonsultacjach uczestniczyli przedstawiciele wszystkich organizacji
samorządowych wchodzących w skład Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego. Rozpoczęta współpraca między samorządami i Ministrem
Finansów pozwoli na wypracowanie najlepszych i najbardziej racjonalnych
rozwiązań, akceptowanych przez obie strony. Po zakończeniu prowadzonych
kierunkowych konsultacji ze stroną samorządową przygotowany zostanie
stosowny projekt aktu prawnego regulujący kwestie nowych zasad finansowania
JST. Obecnie prace są na etapie skierowania wniosku o wprowadzenie do Wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy w tym
zakresie.
Główne cele jakie zostały założone w ramach prowadzonych prac nad ustawą to:
1. Wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i
rozwoju samorządów.
2. Oparcie zasilenia finansowego JST na dochodach własnych wynikających z
lokalnej bazy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku
dochodowego od osób prawnych, w których już obecnie samorządy mają
swój udział.
3. Odseparowanie wpływu zmian podatkowych na dochody podatkowe JST.
Proponuje się by dochody samorządów z tytułu podatku PIT i podatku CIT
liczone były jako procent od dochodów podatników danego podatku z
terenu danej JST (obecnie dochód samorządów z tytułu PIT i CIT naliczany
jest od podatku należnego). Ta zasadnicza zmiana uniezależni samorządy
od skutków zmian w systemie podatkowym.
4. Obiektywne i algorytmiczne naliczanie środków finansowych dla każdej
JST. Konieczne jest przywrócenie systemowi dochodów JST przejrzystości,
apolityczności i adekwatności kryteriów podziału środków. Proponowany
w projekcie system dochodów JST oparty będzie na obiektywnych
parametrach (mierzalnych za pomocą danych statystycznych i
niepodatnych na manipulacje).
5. Zapewnienie lepszej alokacji środków publicznych. Proponowany system
dochodów JST będzie uwzględniał specyfikę poszczególnych kategorii JST,
-- 2 of 3 --
3/3
obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań dochodowych ale
również kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z realizowanych
zadań.
6. Uelastycznienie systemu oraz ograniczenie nadmiernie rozbudowanego
przepływu środków pomiędzy budżetem państwa a JST. W obecnym
systemie dochodów JST, zamożne samorządy dokonują wpłat do budżetu
państwa (tzw. janosikowe), a jednocześnie są beneficjentami tych środków.
7. Zwiększenie wpływu Strony Samorządowej na podział środków dla JST.
Projekt przewiduje wprowadzenie do systemu dochodów JST rozwiązań
stwarzających możliwość podziału - przy udziale strony samorządowej -
środków finansowych w zależności od zmieniających się z roku na rok
warunków.
Założeniem przygotowywanych zmian jest, aby dochody samorządów zwiększały
się w sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
W nowym systemie każda JST będzie mieć dochody nie mniejsze niż w obecnym
systemie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 25 czerwca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3290 Posłanek Pani Iwony Marii Kozłowskiej i Pani
Anny Wojciechowskiej w sprawie problemów finansowych gmin
Znak sprawy: ST1.054.8.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze 3290 Pani Poseł Iwony Marii Kozłowskiej
i Pani Anny Wojciechowskiej w sprawie problemów finansowych gmin uprzejmie
informuję.
W bieżącym roku samorządy dysponują większą pulą środków niż w roku ubiegłym.
Na 2024 r. przewidywany jest bowiem znaczny wzrost wpływów z podatków
dochodowych, w których jednostki samorządu terytorialnego (JST) mają udziały.
Przewiduje się, że planowane dochody jednostek samorządu terytorialnego
(łącznie z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią) z tytułu udziału we wpływach
z PIT w 2024 r. będą wyższe o 39,9% od dochodów z 2023 r.
Przewidywany jest również wzrost wpływów z podatku dochodowego od osób
prawnych (CIT), w których samorządy mają udziały. Prognozuje się, że samorządy
z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych otrzymają w 2024 r. dochody
wyższe o 20,9% od dochodów z 2023 r.
W ustawie budżetowej na rok 2024 przewidziany został także wzrost subwencji
ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do subwencji
zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2023 o 18,3%.
W 2024 r. zwiększone zostało także wsparcia dla samorządów w obszarze
przedszkoli ( o 2,3 mld zł) w związku z podwyżkami wynagrodzeń nauczycieli
przedszkolnych tj. zadania które jest zadaniem własnym gmin.
Dodatkowo, w tym roku jednostki samorządu terytorialnego otrzymały po raz
pierwszy środki z tytułu części rozwojowej subwencji ogólnej. W budżecie państwa
zaplanowano na ten cel środki w kwocie 3,2 mld zł.
Należy zauważyć, iż stosowane przez rząd od 2019 r. rozwiązania dotyczące
uzupełniania środków finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego nie
-- 1 of 3 --
2/3
sprzyjały stabilności, przejrzystości oraz przewidywalności prowadzenia gospodarki
finansowej przez samorządy. Działania te miały charakter tymczasowy. W efekcie
samorządy nie wiedziały, na jakie wsparcie mogą liczyć w danym roku, co wpływało
negatywnie na realistyczność budżetów i wieloletnich prognoz finansowych JST.
W związku z tym w Ministerstwie Finansów prowadzone są prace mające na celu
zmianę obecnego systemu finansowania jednostek samorządu terytorialnego.
Zmiany dotyczyć będą wszystkich jednostek samorządu terytorialnego w tym
również małych gmin.
Minister Finansów przygotował założenia i kierunki reformy dochodów JST, której
celem jest właśnie wzmocnienie finansów JST oraz równocześnie zapewnienie
stabilności i przewidywalności dochodów JST. Założenia przygotowanej reformy
zostały poddane prekonsultacjom, w trakcie których strona samorządowa
pozytywnie oceniła kierunki przygotowanych zmian. Zbudowanie nowego systemu
dochodów jest skomplikowanym zadaniem, na które wpływa wiele czynników, m.in.
bardzo duże zróżnicowanie JST, zarówno pod względem terytorialnym, jak i
rozwoju gospodarczego i społecznego.
W prekonsultacjach uczestniczyli przedstawiciele wszystkich organizacji
samorządowych wchodzących w skład Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego. Rozpoczęta współpraca między samorządami i Ministrem
Finansów pozwoli na wypracowanie najlepszych i najbardziej racjonalnych
rozwiązań, akceptowanych przez obie strony. Po zakończeniu prowadzonych
kierunkowych konsultacji ze stroną samorządową przygotowany zostanie
stosowny projekt aktu prawnego regulujący kwestie nowych zasad finansowania
JST. Obecnie prace są na etapie skierowania wniosku o wprowadzenie do Wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy w tym
zakresie.
Główne cele jakie zostały założone w ramach prowadzonych prac nad ustawą to:
1. Wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i
rozwoju samorządów.
2. Oparcie zasilenia finansowego JST na dochodach własnych wynikających z
lokalnej bazy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku
dochodowego od osób prawnych, w których już obecnie samorządy mają
swój udział.
3. Odseparowanie wpływu zmian podatkowych na dochody podatkowe JST.
Proponuje się by dochody samorządów z tytułu podatku PIT i podatku CIT
liczone były jako procent od dochodów podatników danego podatku z
terenu danej JST (obecnie dochód samorządów z tytułu PIT i CIT naliczany
jest od podatku należnego). Ta zasadnicza zmiana uniezależni samorządy
od skutków zmian w systemie podatkowym.
4. Obiektywne i algorytmiczne naliczanie środków finansowych dla każdej
JST. Konieczne jest przywrócenie systemowi dochodów JST przejrzystości,
apolityczności i adekwatności kryteriów podziału środków. Proponowany
w projekcie system dochodów JST oparty będzie na obiektywnych
parametrach (mierzalnych za pomocą danych statystycznych i
niepodatnych na manipulacje).
5. Zapewnienie lepszej alokacji środków publicznych. Proponowany system
dochodów JST będzie uwzględniał specyfikę poszczególnych kategorii JST,
-- 2 of 3 --
3/3
obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań dochodowych ale
również kwestię potrzeb wydatkowych JST wynikających z realizowanych
zadań.
6. Uelastycznienie systemu oraz ograniczenie nadmiernie rozbudowanego
przepływu środków pomiędzy budżetem państwa a JST. W obecnym
systemie dochodów JST, zamożne samorządy dokonują wpłat do budżetu
państwa (tzw. janosikowe), a jednocześnie są beneficjentami tych środków.
7. Zwiększenie wpływu Strony Samorządowej na podział środków dla JST.
Projekt przewiduje wprowadzenie do systemu dochodów JST rozwiązań
stwarzających możliwość podziału - przy udziale strony samorządowej -
środków finansowych w zależności od zmieniających się z roku na rok
warunków.
Założeniem przygotowywanych zmian jest, aby dochody samorządów zwiększały
się w sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
W nowym systemie każda JST będzie mieć dochody nie mniejsze niż w obecnym
systemie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --