Interpelacja w sprawie współpracy ze Słowacją w zakresie produkcji i importu energii elektrycznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3282
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie współpracy ze Słowacją w zakresie produkcji i importu energii elektrycznej
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 04-06-2024
Szanowna Pani Minister,
Polska zaczyna borykać się z problemem deficytu energii elektrycznej wyprodukowanej ze źródeł innych niż paliwa kopalne. Obecna energetyka oparta na elektrowniach węglowych jeszcze co prawda przez jakiś czas będzie spełniała swoją rolę, ale prąd wyprodukowany w ten sposób będzie coraz droższy ze względu na rosnące opłaty i obciążenia wynikające z europejskiej polityki klimatycznej. Długofalowym rozwiązaniem tego problemu jest budowa pierwszej polskiej elektrowni atomowej na Wybrzeżu oraz morskich farm wiatrowych, a także rozwój pozostałych form energetyki odnawialnej oraz działania związane z efektywnością energetyczną budynków i oszczędnością energii. Jednakże polska elektrownia atomowa powstanie dopiero za kilkanaście lat, nawet ona nie zapewni pełnego pokrycia omawianego deficytu, a do tego czasu potrzebne będzie znalezienie innych rozwiązań przejściowych. W przeciwnym razie grożą nam drastyczne podwyżki cen energii elektrycznej, dotkliwe dla odbiorców indywidualnych i gospodarki.
Jednym z możliwych rozwiązań jest nawiązanie ściślejszej niż dotąd współpracy energetycznej ze Słowacją wraz z budową nowych połączeń energetycznych między naszymi państwami oraz ewentualnym zaangażowaniem kapitałowym Polski w budowę nowych bloków energetycznych w słowackich elektrowniach atomowych. Słowacja ma jeden z lepszych w Europie wskaźników w zakresie udziału nieemisyjnych źródeł w bilansie energetycznym kraju, sytuacja Słowacji jest pod tym względem dużo lepsza niż Niemiec i wielu innych państw Europy Zachodniej. Ponad połowa energii elektrycznej pochodzi z dwóch słowackich elektrowni atomowych, które są stale rozbudowywane: w Jaslovskych Bohunicach i Mohovcach. Kolejne prawie 20 procent energii jest produkowane z elektrowni wodnych. Niedawno Słowacja z sukcesem dokończyła transformację energetyczną, całkowicie zamykając wszystkie swoje kopalnie i elektrownie węglowe. W ramach procesu rewitalizacji na wielu dawnych terenach pogórniczych powstają farmy fotowoltaiczne.
Słowacja ma duże rezerwy w zakresie szybkiej rozbudowy swoich bloków energetycznych i jest otwarta na współpracę z innymi krajami i eksport energii. Przykładem są niedawne ustalenia z Ukrainą, podjęte na wspólnym posiedzeniu słowackiego i ukraińskiego rządu w Michalovcach 11 kwietnia 2024: ustalono, że powstanie nowe połączenie energetyczne Słowacji z Ukrainą do eksportu słowackiego prądu.
Podobne rozwiązania można wprowadzić we współpracy polsko-słowackiej. Niezbędna jest budowa nowych połączeń energetycznych, bo obecna infrastruktura nie zapewnia możliwości przesyłu wystarczającej ilości energii.
Udział strony polskiej i polskich specjalistów w rozbudowie słowackich bloków energetycznych powinien przynieść doświadczenie, które będzie przydatne w rozwoju polskiej energetyki jądrowej.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jak resort ocenia perspektywy współpracy energetycznej ze Słowacją w kontekście opisanym w interpelacji?
Jakie są możliwości rozbudowy połączeń energetycznych Polski ze Słowacją?
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Matusik-Lipiec
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Bardzo krótka odpowiedź w stosunku do liczby pytań poselskich
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5732 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DELG-WRE.050.3.2024.WŁ
3236872.12700366.10254191
Warszawa, 26-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani Poseł Katarzyny Matusik-Lipiec z dnia 10 czerwca
2024 r., nr K10INT3282, w sprawie współpracy ze Słowacją w zakresie produkcji i importu
energii elektrycznej, przekazuję następujące informacje.
Pani Poseł poruszyła niezwykle ważne zagadnienie transformacji energetycznej, które jest
jednym z głównych zadań prowadzonych dziś w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Największym z wyzwań transformacji jest płynne i bezpieczne przejście od energetyki
opartej na paliwach kopalnych do energetyki wykorzystującej w większości źródła nisko lub
zeroemisyjne. Głównym kierunkiem rozwoju nowych źródeł energii elektrycznej jest
energetyka jądrowa i odnawialne źródła energii (OZE).
Odnosząc się bezpośrednio do pytań Pani Poseł dotyczących współpracy ze Słowacją
przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Pytanie 1. Jak resort ocenia perspektywy współpracy energetycznej ze Słowacją
w kontekście opisanym w interpelacji?
Polska i Słowacja jako członkowie UE na bieżąco prowadzą współpracę energetyczną
zarówno na forum UE jak i w relacjach bilateralnych. Systemy elektroenergetyczne Polski
i Słowacji współtworzą z innymi państwami obszar rynkowy Europy Centralnej (CCR CE,
kiedyś CCR Core). Oznacza to, że współpraca systemów elektroenergetycznych realizowana
jest w sposób płynny i ciągły w ramach struktur rynku energii elektrycznej UE. Wymiana
energii elektrycznej pomiędzy oboma państwami w sposób optymalny wykorzystuje obecne
zdolności przesyłowe istniejących połączeń transgranicznych.
Odnosząc się do koncepcji zaangażowania kapitałowego polskich przedsiębiorstw
w inwestycje energetyczne poza granicami Polski, należy zaznaczyć, że pozostaje to w
kompetencjach zarządów tych przedsiębiorstw. To one decydują w jakie inwestycje warto
sią angażować.
Pytanie 2. Jakie są możliwości rozbudowy połączeń energetycznych Polski ze Słowacją?
Krajowy system elektroenergetyczny jest rozwijany w kierunku zapewnienia
odpowiedniego poziomu wytwarzania energii, optymalnego jej przesyłu i możliwości
wymiany nadwyżek dla pokrycia niedoborów we współpracy z systemami
elektroenergetycznymi sąsiednich państw. Polski operator systemu przesyłowego (OSP), tj.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. przygotowuje plan rozwoju sieci w zakresie
zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną. Plan ten
określa przedsięwzięcia w zakresie modernizacji, rozbudowy lub budowy połączeń z
systemami elektroenergetycznym innych państw i bierze pod uwagę założenia wynikające z
krajowych dokumentów strategicznych dotyczących rozwoju sektora energetycznego, w
tym roli handlu transgranicznego energią elektryczną w bilansie energetycznym, a także
m.in. efektywność ekonomiczną planowanych inwestycji. Plan rozwoju zakłada
-- 1 of 2 --
modernizację istniejącego połączenia Polska – Słowacja relacji Krosno Iskrzynia – Leměšany,
polegającą na dostosowaniu parametrów linii do warunków atmosferycznych i zmian
klimatycznych powodujących przekroczenie dopuszczalnych obciążeń oraz wymianę
przewodu OPGW (optical ground wire) w celu zwiększenia dostępności połączenia
transgranicznego. W planie rozwoju sieci nie zidentyfikowano potrzeby budowy nowych
transgranicznych połączeń elektroenergetycznych ze Słowacją. Istniejące dwutorowe
połączenie pracujące na napięciu 400 kV posiada moc znamionową 2772 MW.
Zagadnienie rozbudowy transgranicznych połączeń elektroenergetycznych pomiędzy
systemami elektroenergetycznymi w Europie jest przedmiotem prac europejskiej sieci
współpracy OSP (ENTSO-E). Organizacja ta publikuje co dwa lata dziesięcioletnie plany
rozwoju sieci (TYNDP), które następnie są podstawą działań na szczeblu organów Unii
Europejskiej w zakresie decyzji o wsparciu i promocji konkretnych projektów. Jak dotąd
drugie połączenie pomiędzy systemem Polski i Słowacji nie było przedmiotem uzgodnień.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w ubiegłym roku zostało uruchomione połączenie
elektroenergetyczne pomiędzy Polską i Ukrainą, które obecnie służy do przesyłania energii
elektrycznej w regionie. W tej sytuacji, tj. integracji synchronicznej Ukrainy z obszarem
Europy kontynentalnej, wszelkie nowe inwestycje przesyłowe w tym regionie wymagać będą
analiz techniczno-ekonomicznych w zakresie spodziewanych przepływów energii
elektrycznej i oddziaływania na systemy elektroenergetyczne państw UE.
Należy także dodać, że dla wymiany transgranicznej energii elektrycznej znaczenie mają nie
tylko połączenia transgraniczne, ale także przepustowość sieci wewnętrznych w danym
krajowym systemie przesyłowym pozwalająca na integrację w systemie
elektroenergetycznym energii elektrycznej importowanej bądź przesył energii elektrycznej
do innego państwa w celu eksportu. Dobrym przykładem może być połączenie
elektroenergetyczne Polski i Litwy uruchomione w 2015 r., któremu towarzyszyła znaczna
rozbudowa krajowego systemu przesyłowego w północno-wschodniej Polsce, czy
projektowane drugie połączenie polsko-litewskie, któremu musi towarzyszyć rozbudowa
krajowego systemu na północy Polski. Samo połączenie elektroenergetyczne pomiędzy
państwami jest tylko elementem złożonego systemu elektroenergetycznego danego
państwa.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --