Interpelacja w sprawie finansowania powiatowych urzędów pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3276
do ministra finansów
w sprawie finansowania powiatowych urzędów pracy
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 04-06-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Finansowanie powiatowych urzędów pracy, zwanych dalej PUP, w powiatach, które powstały po 1998 r. jako następcy prawni po rejonowych urzędach pracy w miastach na prawach powiatu reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475). Jej zapisy stanowią, że wskazane powiatowe urzędy pracy wykonują swoje zadania na obszarze powiatu oraz miasta na prawach powiatu na bazie porozumienia zawartego między starostą powiatu a włodarzem miasta oraz dodatkowych porozumień w sprawie określenia zasad i terminów przekazywania i rozliczania dotacji celowej na współfinansowanie kosztów związanych z prowadzeniem PUP zawieranych co roku między powiatem a miastem na podstawie art. 9a ust. 3 ww. ustawy.
Należy przy tym zaznaczyć, że o ile to powiat jest podmiotem prowadzącym powiatowy urząd pracy, o tyle w obecnym stanie prawnym środki finansowe otrzymywane z budżetu państwa na realizację zadań PUP są przekazywane w pierwszej kolejności włodarzowi miasta na prawach powiatu, a dopiero następnie „powiat grodzki” przekazuje je do „powiatu ziemskiego”. Taki stan prawny może wywoływać sytuacje sporne, co rzeczywiście ma miejsce w JST, łącznie z sytuacjami, kiedy to włodarz miasta nie podpisuje corocznego porozumienia i tym samym nie przekazuje należnych środków finansowych na dany rok budżetowy powiatowi, co sprawia, że powiat nie ma zapewnionych dochodów z budżetu państwa na bieżące utrzymanie powiatowego urzędu pracy, a to może prowadzić do zaprzestania realizacji zadań, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475).
Mając na uwadze powyższe uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister ustosunkuje się do opisanej sytuacji?
Czy ministerstwo podejmie analizy, a następnie prace legislacyjne, które spowodują, że środki finansowe z budżetu państwa będą wpływały bezpośrednio do samorządów prowadzących powiatowe urzędy pracy, w opisanym wyżej przypadku bezpośrednio do budżetu danego powiatu? Jeśli tak, kiedy? Jeśli nie, co stoi na przeszkodzie?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5774 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 25 czerwca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3276 Pani Posłanki Katarzyny Osos
Znak sprawy: ST5.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 3276 Pani Posłanki Katarzyny Osos w sprawie
finansowania powiatowych urzędów pracy – uprzejmie informuję.
Aktem prawnym, regulującym zasady finansowania powiatowych urzędów pracy,
jest ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy1.
Zgodnie z art. 9a tej ustawy, powiatowy urząd pracy realizujący zadania w zakresie
polityki rynku pracy, obejmujący obszarem swojego działania kilka powiatów, jest
współfinansowany z budżetów tych powiatów.
Powiat prowadzący, którego jednostką organizacyjną jest powiatowy urząd pracy,
otrzymuje dotacje celowe na wydatki bieżące z budżetów innych powiatów, których
zadania realizuje, zwanych dalej powiatami dotującymi.
Powiaty dotujące oraz powiaty prowadzące zawierają dwustronne porozumienia
określające wysokość, terminy i zasady przekazywania dotacji celowej na
współfinansowanie kosztów funkcjonowania powiatowego urzędu pracy, z
uwzględnieniem zmniejszenia dotacji o kwotę refundacji ze środków Funduszu
Pracy, o której mowa w art. 9 ust. 2d ww. ustawy, na realizację przez powiat
prowadzący projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu
Społecznego i Funduszu Pracy dotyczących powiatu dotującego.
W przypadku niezawarcia porozumienia wysokość roszczenia przysługującego
powiatowi prowadzącemu jest ustalana jako udział w całości poniesionych kosztów,
w tym inwestycji i zakupów inwestycyjnych, równy ilorazowi liczby mieszkańców z
terenu powiatu dotującego do łącznej liczby mieszkańców z całego obszaru
działania powiatowego urzędu pracy według stanu na koniec roku poprzedzającego
rok budżetowy, w którym koszty zostały poniesione - pomniejszony o kwotę
refundacji, o której mowa w art. 9 ust. 2d, na realizację przez powiat prowadzący
projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i
Funduszu Pracy dotyczących powiatu dotującego.
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest podstawowym aktem
prawnym, regulującym sposób finansowania powiatowych urzędów pracy.
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 475 i poz. 742
-- 1 of 3 --
2/3
Jedno ze źródeł finansowania ww. zadania zostało określone w ustawie z dnia 13
listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego2, która w art.
23a ust. 1 pkt 2 stwierdza, iż z kwoty części równoważącej subwencji ogólnej
wydziela się kwotę w wysokości 7% - rozdzielanej między powiaty wskazane przez
ministra właściwego do spraw pracy, w których w roku budżetowym nie działa
powiatowy urząd pracy, a zadania tej jednostki są realizowane przez inny powiat.
Należy jednakże podkreślić, iż regulacja ta ma charakter wtórny, następczy w
stosunku do przepisów zawartych w art. 9a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy.
Kwestie dotyczące ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należą
do właściwości Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Finansów prowadzone są prace mające
na celu zmianę obecnego systemu finansowania jednostek samorządu
terytorialnego.
Zbudowanie nowego systemu dochodów jest skomplikowanym zadaniem, na które
wpływa wiele czynników, m.in. bardzo duże zróżnicowanie JST, zarówno pod
względem terytorialnym, jak i rozwoju gospodarczego i społecznego.
Minister Finansów przygotował założenia i kierunki reformy dochodów JST,
którego głównym celem jest właśnie wzmocnienie finansów JST oraz równocześnie
zapewnienie stabilności i przewidywalności dochodów JST. Założenia
przygotowanej reformy zostały poddane prekonsultacjom, w trakcie których strona
samorządowa pozytywnie oceniła kierunki przygotowanych zmian.
W prekonsultacjach uczestniczyli przedstawiciele wszystkich organizacji
samorządowych wchodzących w skład Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu
Terytorialnego.
Głównymi kierunkami jakie zostały założone w ramach prowadzonych prac to:
- oparcie zasilenia finansowego JST na dochodach własnych wynikających z lokalnej
bazy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób
prawnych,
- obiektywny i algorytmiczny sposób naliczania środków finansowych dla każdej
JST. Koniecznym jest przywrócenie systemowi dochodów JST przejrzystości,
apolityczności i adekwatności kryteriów podziału środków. Nowy system powinien
być oparty na obiektywnych parametrach (mierzalnych za pomocą danych
statystycznych i niepodatnych na manipulacje). Ostatnio stosowane kryteria
podziału budziły wśród samorządów wiele wątpliwości i kontrowersji. Na sytuację
niepewności finansów JST zwracała również uwagę Najwyższa Izba Kontroli.
Założeniem przygotowanych zmian jest, aby dochody samorządów zwiększały się w
sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
Rozpoczęta współpraca między samorządami i Ministrem Finansów pozwoli na
wypracowanie najlepszych i najbardziej racjonalnych rozwiązań, akceptowanych
przez obie strony. Po zakończeniu prowadzonych kierunkowych konsultacji ze
stroną samorządową przygotowany zostanie stosowny projekt aktu prawnego
regulujący kwestie nowych zasad finansowania JST. Obecnie prace są na etapie
skierowania wniosku o wprowadzenie do Wykazu prac legislacyjnych i
programowych Rady Ministrów projektu ustawy w tym zakresie.
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 356
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --