Interpelacja w sprawie zwiększającej się populacji kleszczy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3274
do ministra klimatu i środowiska, ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie zwiększającej się populacji kleszczy
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 04-06-2024
Zwracam się z prośbą o podjęcie działań w związku z rosnącym zagrożeniem związanym z kleszczami w Polsce. W ubiegłym roku lekarze odnotowali rekordowe aż 25 tysięcy przypadków boreliozy (o połowę więcej niż w 2022 roku) i ponad 650 przypadków kleszczowego zapalenia mózgu (dwukrotnie więcej niż w 2022 roku).
W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podejmowane są obecnie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ograniczenia populacji kleszczy w Polsce?
Czy są planowane dodatkowe programy, które mogą przyczynić się do zmniejszenia liczby kleszczy?
Czy istnieje wsparcie na specjalne środki ochrony dla terenów rolniczych i leśnych, które są najbardziej narażone na infestację kleszczy?
Jakie działania edukacyjne i informacyjne są prowadzone w celu zwiększenia świadomości społeczeństwa na temat zagrożeń związanych z kleszczami i metod ochrony przed nimi?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi współpracują z jednostkami naukowymi w celu monitorowania i kontrolowania populacji kleszczy oraz badania nowych metod ich zwalczania?
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7100 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 lipca 2024 r.
Znak sprawy: DŻW.zz.058.2.2024.2
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 3274 w sprawie zwiększającej się populacji kleszczy
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3274 Pana Dariusza Mateckiego Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie zwiększającej się populacji kleszczy uprzejmie
informuję, co następuje.
Borelioza z Lyme jest wieloukładową chorobą infekcyjną wywołaną przez krętki Borrelia
burgdorferi. Kleszczowe zapalenie mózgu jest natomiast ostrą chorobą zakaźną
wywoływaną przez wirus kleszczowego zapalenia mózgu należący do rodziny
Flaviviridae i rodzaju Flavivirus. Obie choroby są przenoszone przez kleszcze, w
szczególności z rodzaju Ixodes, i nie mają znaczącego wpływu na zdrowie zwierząt.
Z tego powodu zakres działań realizowanych w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi
nie obejmuje kwestii związanych z monitorowaniem i zwalczaniem kleszczy ani chorób
takich jak borelioza z Lyme czy kleszczowe zapalenie mózgu.
Zadania związane z monitorowaniem oraz zwalczaniem kleszczy i przenoszonych przez
nie chorób, istotnych z punktu widzenia zdrowia ludzi, nie pozostają także co do zasady
w obszarze zainteresowania ani Inspekcji Weterynaryjnej, ani Państwowego Instytutu
Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach (PIW-PIB).
-- 1 of 2 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi także działań związanych z
ograniczaniem populacji kleszczy na terytorium Polski, nie realizuje również programów
pomocowych nakierowanych na wsparcie dla specjalnych środków ochrony dla terenów
rolniczych w kontekście inwazji kleszczy, ani skoordynowanych akcji edukacyjnych.
Przedmiotowe sprawy, co do zasady, pozostają poza zakresem kompetencji Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z uwagi jednak na fakt, że choroby odkleszczowe, takie jak
borelioza z Lyme czy kleszczowe zapalenie mózgu u ludzi, to aktualnie istotny problem
z punktu widzenia zdrowia publicznego, właściwym do udzielenia odpowiedzi na
pytania zawarte w przedmiotowej interpelacji jest Minister Zdrowia.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.86.2024.RB
3236098.12775379.10316476
Warszawa, 04-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie zwiększającej się
populacji kleszczy, K10INT3274, przedstawiam poniższe informacje.
1. Jakie działania podejmowane są obecnie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
oraz Ministerstwo Rolnictwa w celu ograniczenia populacji kleszczy w Polsce?
2. Czy są planowane dodatkowe programy, które mogą przyczynić się do zmniejszenia liczby
kleszczy?
3. Czy istnieje wsparcie dla specjalnych środki ochrony dla terenów rolniczych i leśnych,
które są najbardziej narażone na infestację kleszczy?
4. Jakie działania edukacyjne i informacyjne są prowadzone w celu zwiększenia świadomości
społeczeństwa na temat zagrożeń związanych z kleszczami i metod ochrony przed nimi?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Rolnictwa współpracują
z jednostkami naukowymi w celu monitorowania i kontrolowania populacji kleszczy oraz
badania nowych metod ich zwalczania?
Na wstępie należy wskazać, że brak jest oficjalnych danych o populacji kleszczy. Na
podstawie wzrostu zachorowań na choroby odkleszczowe nie można jednoznacznie
wnioskować o wzroście populacji kleszczy. Może być to wynikiem różnych czynników np.
wypadkową zwiększenia częstotliwości korzystania z terenów zielonych. Spacerując po
lesie, łące lub wypoczywając nad rzeką albo jeziorem jesteśmy narażeni na spotkanie
kleszczy. Kleszcze dostają się na nasze ubranie lub skórę bezpośrednio z roślin.
Skutecznym i możliwym do wykorzystania sposobem przeciwdziałania negatywnym
konsekwencjom ukąszenia przez kleszcze jest zwiększenie dbałości o odpowiednie
przygotowanie się do wizyty w lesie i zastosowanie indywidualnego zabezpieczenia
chemicznego i mechanicznego.
Do najpopularniejszych metod ochrony należą repelenty. Istnieją zarówno repelenty
chemiczne, jak i naturalne. Repelenty naturalne, takie jak olejki eteryczne (eukaliptusowy,
miętowy, lawendowy), stanowią bezpieczną alternatywę dla skóry. Citriodiol jest substancją
pochodzącą z olejku eukaliptusa cytrynowego, jest alternatywą dla środka chemicznego
DEET. Preparaty zawierające citriodiol są łagodniejsze dla skóry i mają przyjemny zapach.
-- 1 of 3 --
Z kolei, repelenty chemiczne zawierają DEET - substancję, która działa poprzez blokowanie
receptorów węchowych owadów.
Warto ograniczyć ekspozycję na kleszcze, unikając wysokiej trawy i zarośli oraz stosując
odzież ochronną podczas wędrówek w terenach, gdzie mogą one występować.
Ograniczenie potencjalnego ukąszenia jest ważne, ponieważ choroby przenoszone przez
kleszcze są istotnym i narastającym problemem epidemiologicznym i klinicznym na świecie
i w Polsce. Do zachorowań najczęściej rozpoznawanych w Polsce należą borelioza
oraz kleszczowe zapalenie mózgu.
Boreliozę leczy się terapią antybiotykową wyłącznie pod kontrolą specjalisty. Natomiast,
zabezpieczeniem przed kleszczowym zapaleniem mózgu jest szczepienie, które uodparnia
nasz organizm na tę chorobę.
Przydatne informacje można znaleźć na stronie Ministerstwa Zdrowia
https://www.gov.pl/web/zdrowie/co-nalezy-wiedziec-o-kleszczach oraz na stronie
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny – Państwowy
Instytut Badawczy https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/06/ulotka-
kleszcze.pdf i https://www.pzh.gov.pl/tag/kleszcze/
Lasy Państwowe w ramach swojej działalności edukacyjnej prowadzą kampanie
informacyjne, które mają na celu zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat
aktywności tego pajęczaka. Działania edukacyjne kierowane do społeczeństwa polegają na
umieszczaniu stosownej informacji o zagrożeniu od kleszczy na tablicach informacyjnych w
miejscach szczególnie uczęszczanych przez społeczeństwo, w przestrzeni leśnej, na
ścieżkach edukacyjnych. Temat ten jest również poruszany przez edukatorów leśnych.
Ponadto na stronie internetowej Lasów Państwowych prowadzone są kampanie
informacyjne o tych pajęczakach.
Dzięki prowadzonym działaniom coraz więcej osób ma wiedzę na temat rozsądnego
obcowania z naturą.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadziło i nie prowadzi dedykowanych
programów lub innych działań związanych z powyższą tematyką.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 3 --
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --