Interpelacja w sprawie wprowadzenia całkowitego i jednoznacznego zakazu stosowania kostki fazowanej na chodnikach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3266
do ministra infrastruktury
w sprawie wprowadzenia całkowitego i jednoznacznego zakazu stosowania kostki fazowanej na chodnikach
Zgłaszający: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
środowisko użytkowników urządzeń wspomagających ruch (UWG), czyli rolkarzy, deskorolkarzy i użytkowników hulajnóg, od lat apeluje o wprowadzenie ogólnopolskich rozwiązań legislacyjnych zabraniających stosowania kostki fazowanej na chodnikach i pozostałych elementach infrastruktury pieszej (bulwary, place, deptaki, perony kolejowe). Sprawa nie budzi kontrowersji i jest ważna również dla pozostałych użytkowników infrastruktury pieszej, takich jak osoby na wózkach inwalidzkich, z wózkami dziecięcymi, poruszające się przy pomocy balkonika, ciągnące walizkę na kółkach czy panie w szpilkach. Dla tych wszystkich osób kluczową sprawą jest równa niefazowana nawierzchnia infrastruktury pieszej, a szczególnie istotne jest to dla osób z niepełnosprawnościami.
Jak dotąd rozwiązania zakazujące stosowania kostki fazowanej na chodnikach przyjmują poszczególne miasta, w tym zwłaszcza Kraków, który jako pierwsze miasto w Polsce przyjął w 2017 roku tak zwaną „Uchwałę Rolkarską“ wprowadzającą taki zakaz. Podobne regulacje w ramach standardów pieszych przyjęły m.in. Gdańsk i Sopot, a w sposób nieformalny i zwyczajowy również wiele innych miast, w tym Zakopane i Nowy Targ. Środowisko rolkarskie od lat apeluje jednak o jednoznaczny, całkowity, wyraźnie sformułowany zakaz kostki fazowanej na szczeblu ogólnopolskim, analogiczny do tego, jaki od lat z powodzeniem funkcjonuje w odniesieniu do dróg rowerowych.
W 2022 roku Ministerstwo Infrastruktury, przychylając się do tych apeli, wprowadziło oczekiwane przez rolkarzy rozwiązania w postaci przepisów stosownego rozporządzenia, w którym jest mowa o tym, iż drogę dla pieszych (chodnik) należy projektować również z uwzględnieniem potrzeb urządzeń wspomagających ruch. W praktyce, według wykładni ministerstwa, powinno to oznaczać zakaz stosowania kostki fazowanej. Praktyka pokazuje jednak, że przepisy rozporządzenia są notorycznie łamane i nadal przeważająca większość nowobudowanych i remontowanych chodników powstaje z kostki fazowanej. Nie są to wyłącznie realizacje wykonane według starych projektów sprzed wejścia w życie rozporządzenia, ale również nowe. Problemem jest niska świadomość nowych zasad wśród urzędników i projektantów, a także brak jakichkolwiek sankcji za budowę chodników z kostki fazowanej. W powszechnej opinii przepisy rozporządzenia w punkcie dotyczącym budowy chodników dostosowanych do potrzeb użytkowników urządzeń wspomagających ruch są nieprecyzyjne i nie są interpretowane przez użytkowników i decydentów jako kategoryczny i jednoznaczny zakaz stosowania kostki fazowanej. Co więcej, kostka fazowana dominuje na nowych chodnikach budowanych ze środków funduszy rządowych, a także realizowanych przez GDDKiA oraz PLK.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak ministerstwo ocenia postulat odejścia od kostki fazowanej i budowy chodników z równej, niefazowanej nawierzchni?
2. Czy i jakie działania zostaną podjęte celem doprecyzowania obowiązujących przepisów i wprowadzenia całkowitego i kategorycznego zakazu stosowania kostki fazowanej?
3. Czy ministerstwo podejmie działania (pismo, szkolenia, materiały prasowe) skierowane do samorządów, branży drogowej, PLK i GDDKiA, uwrażliwiające ich na stosowanie obowiązujących przepisów i nieużywanie kostki fazowanej jako nawierzchni infrastruktury pieszej?
Z wyrazami szacunku
Katarzyna Matusik-Lipiec
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4232 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-4.054.1.2024
Warszawa, 07 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3266 Posłanki na Sejm RP Katarzyny Matusik-Lipiec,
przekazaną drogą elektroniczną w dniu 10 czerwca 2024 r., w sprawie zakazu stosowania
kostki fazowanej na chodnikach, przedstawiam następujące stanowisko.
W 2022 r. Minister Infrastruktury wydał nowe rozporządzenie określające warunki
techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, oraz warunki
użytkowania tych dróg (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r.
w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
(Dz. U. poz. 1518), dalej „PTB”). Projektując te przepisy, przyjęto, że będą one miały
charakter ogólnych wymagań funkcjonalno-technicznych, a zatem nie będą zawierać
szczegółowych wymagań technologicznych i materiałowych, jak miało to miejsce we
wcześniej obowiązujących przepisach. Przyjęto jednocześnie, że propozycje
szczegółowych rozwiązań, pozwalających spełnić te ogólne wymagania PTB, zostaną
sformułowane we wzorcach i standardach rekomendowanych przez ministra właściwego
do spraw transportu na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach
publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320). Wzorce i standardy przeznaczone są jednak do
dobrowolnego stosowania, co oznacza, że decyzję o tym, czy i ewentualnie w jakim
zakresie zostaną wykorzystane, podejmuje zarządca drogi lub działający na jego zlecenie
projektant, kierując się potrzebą doboru rozwiązań optymalnie dostosowanych do
specyfiki konkretnego zamierzenia budowlanego.
W Katalogu typowych konstrukcji nawierzchni jezdni przeznaczonych do ruchu bardzo
lekkiego i innych części dróg (WR-D-63), który został rekomendowany do stosowania
przez Ministra Infrastruktury, określono typowe konstrukcje nawierzchni dróg dla
pieszych, podkreślając, że należy dążyć do stosowania nawierzchni o większym komforcie
dla pieszych (np. nawierzchni asfaltowej lub nawierzchni z elementów
wielkoformatowych) oraz że nie zaleca się stosowania kostki betonowej lub płyt
chodnikowych o fazowanych krawędziach.
Minister Infrastruktury podtrzymuje przekonanie o celowości funkcjonowania
stworzonego systemu wymagań technicznych w drogownictwie, składającego się
z przepisów PTB uzupełnianych zaleceniami sformułowanymi we wzorcach i standardach
oraz w innych dokumentach o charakterze normalizacyjnym, a także opierającego się na
wiedzy i doświadczeniu osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.
-- 1 of 2 --
2
W przedmiocie rozwiązań dotyczących nawierzchni dróg dla pieszych Minister
Infrastruktury aktualnie uznaje obowiązujące wymagania za wystarczające. Niemniej
jednak w bieżącym roku planowane jest zlecenie ekspertom w zakresie drogownictwa
kompleksowej analizy aktualności zaleceń zawartych w Katalogu WR-D-63. W ramach
tego zlecenia przewidziano, że autorzy aktualizacji będą mogli m.in. formułować postulaty
zmiany przepisów PTB, jeśli w wyniku przeprowadzonej analizy dojdą do przekonania,
że zmiana przepisów jest niezbędna lub pożądana. Jeżeli zatem w raporcie
z przedmiotowej analizy pojawi się postulat wprowadzenia do przepisów obowiązujących
powszechnie zakazu stosowania kostki fazowanej na drogach dla pieszych, resort
infrastruktury rozpatrzy możliwość jego wprowadzenia.
Należy jednocześnie podkreślić, że ewentualna decyzja o wprowadzenia takiego środka
będzie wymagała m.in. szczegółowego rozważenia pod kątem funkcjonalnym
i technicznym wad i zalet nawierzchni z kostek fazowanych i niefazowanych, różnicy
kosztów ich stosowania, dostępności obu rodzajów kostek, proporcjonalności
(niezbędności, niearbitralności) wprowadzenia postulowanego zakazu, konsekwencji
takiego zakazu dla rynku wyrobów budowlanych tego rodzaju oraz potencjalnych
kryteriów wprowadzenia różnicowania ograniczeń alternatywnych dla całkowitego
zakazu.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --