Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.73.2024.KM
3236096.12742316.10274360
Warszawa, 29-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie monitorowania
gospodarki metali rzadkich, znak: K10INT3248, poniżej przekazuję informacje w zakresie
posiadanych kompetencji.
Metale ziem rzadkich posiadają status surowca krytycznego i strategicznego dla UE wg
przyjętego w maju br. rozporządzenia UE w sprawie ustanowienia ram na potrzeby
zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych1 (CRMA).
Rozporządzenie przewiduje poprawę zdolności Unii w zakresie monitorowania
i ograniczania ryzyka związanego z dostawami surowców krytycznych. Jest temu
poświęcony rozdział 4 w przedmiotowym akcie prawnym, który przewiduje w szczególności
monitoring surowców, które stwarzają ryzyko zakłócenia konkurencji lub fragmentacji
rynku wewnętrznego.
W zakresie monitoringu światowego surowców prowadzone są działania przez
Międzynarodową Agencję Energetyczną (IEA). Ministerstwo Klimatu i Środowiska bierze
udział w grupie IEA dot. surowców krytycznych. IEA w maju 2024 r. opublikowała Global
Critical Minerals Outlook 20242. Raport ten jest kontynuacją inauguracyjnego przeglądu
rynku z 2023 r. Zapewnia pogląd na rozwój przemysłu w 2023 i na początku 2024 roku
w zakresie surowców krytycznych. Oferuje średnio - i długoterminowe perspektywy popytu
i podaży kluczowych surowców krytycznych niezbędnych do transformacji energetycznej
w oparciu o najnowsze trendy technologiczne i polityczne, w tym dla metali ziem rzadkich.
W raporcie ocenia się również kluczowe zagrożenia dla niezawodności, zrównoważonego
rozwoju i różnorodności łańcuchów dostaw surowców krytycznych oraz analizuje
konsekwencje dla polityki i zainteresowanych stron z branży. Raportowi będzie towarzyszyć
zaktualizowana wersja Critical Minerals Data Explorer3, czyli interaktywnego narzędzia
online, które pozwala użytkownikom śledzić najnowsze prognozy IEA.
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie
ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych oraz
zmiany rozporządzeń (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1724 i (UE) 2019/1020.
2 Global Critical Minerals Outlook 2024 - https://www.iea.org/reports/global-critical-minerals-outlook-2024.
3 https://www.iea.org/data-and-statistics/data-tools/critical-minerals-data-explorer

-- 1 of 6 --

2
W obecnie realizowanej Polityce Surowcowej Państwa4 (która jest obecnie weryfikowana
i aktualizowana) załączone jest zbiorcze zestawienie obecnego i prognozowanego
zapotrzebowania na poszczególne analizowane surowce mineralne, jednakże została ona
opracowana dla danych wg stanu na koniec 2018 r. W obecnej chwili MKIŚ zleciło
państwowej służbie geologicznej zadanie pn. Aktualizacje surowcowe – metodyka
wyznaczania surowców krytycznych i strategicznych dla polskiej gospodarki wraz z nowymi
listami surowcowymi, które ma polegać na weryfikacji obecnej metodyki wyznaczania
surowców krytycznych i strategicznych dla polskiej gospodarki oraz aktualizacja listy
surowców według przyjętej zmodyfikowanej metodyki.
Dodatkowo służba geologiczna (psg) prowadzi zadanie pn. Monitoring działań
eksploracyjnych i wydobywczych na świecie w zakresie surowców deficytowych (z grupy
krytycznych i strategicznych) dla polskiej gospodarki i krytycznych na świecie oraz
monitoring działalności wybranych państw w obszarze surowców (2024-2025). Celem
zadania jest kontynuacja prowadzonego od 2022 roku monitoringu działań
eksploracyjnych i inwestycyjnych na świecie w obrębie kopalin służących do produkcji
surowców potrzebnych dla polskiej gospodarki.
Dodatkowo psg w ramach zadania „Wsparcie działań Głównego Geologa Kraju w zakresie
prowadzenia Polityki Surowcowej Państwa – część II” wykonała raport pn. Pozyskiwanie
surowców mineralnych ze złóż kopalin – Baza wiedzy o złożach kopalin Cz. I: „ Określenie
istniejących i potencjalnych źródeł importu do Polski surowców deficytowych” wraz
z następującymi załącznikami:
 Załącznik I - Surowce mineralne deficytowe dla polskiej gospodarki – propozycja
nowego podejścia do surowców strategicznych i krytycznych.
 Załącznik II - Surowce deficytowe – przegląd źródeł dla potrzeb krajowych analiz
gospodarczych. Charakterystyka kopalin służących do pozyskania surowców
deficytowych.
 Załącznik III - Obecne kierunki importu do Polski surowców deficytowych.
Ponadto, metale rzadkie w Polsce głównie zużywa się prawdopodobnie w przemyśle
szklarskim i optycznym, zaawansowanych wyrobach elektronicznych oraz w produkcji
stopów specjalnych. Jak widać w przedstawionej poniżej tabeli Polska nie produkuje metali
ziem rzadkich, a ich import jest na bardzo małym poziomie. 5
Tab. 1 Produkcja, import, eksport oraz zużycie metali rzadkich w Polsce.
4 Polityka Surowcowa Państwa 2050.
5 Gospodarka surowcami mineralnymi w Polsce w latach 2013–2022 - Instytut Gospodarki Surowcami
Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk.

-- 2 of 6 --

3
W celu dywersyfikacji dostaw CRMA Polityka Surowcowa Państwa przewiduje tworzenie
partnerstw strategicznych z państwami posiadającymi surowce krytyczne, w tym metale
ziem rzadkich. Takie partnerstwa są już realizowane z innymi państwami. W zakresie m.in.
metali rzadkich Polska podpisała i realizuje szereg porozumień:
1. Współpraca z Mongolią - podpisanie Memorandum z Mongolią umożliwiło
rozpoczęcie planowanego zadania państwa wykonywanego przez państwową
służbę geologiczną - "Poszukiwania surowców krytycznych w Azji (Mongolia)".
Realizacja zadania przewidziana jest do 30.04.2026. Zadanie ma na celu
rozpoznanie i ocenę geologiczną danych z różnych regionów Mongolii pod kątem
wydobycia surowców krytycznych oraz analizę i interpretację wyników badań.
2. Współpraca z Uzbekistanem - w wyniku nawiązanych kontaktów bilateralnych
z Uzbekistanem 09.05.2022 r. zawarto porozumienie o współpracy pomiędzy
Państwowym Instytutem Geologicznym – Państwowy Instytutem Badawczym,
oraz Państwowym Komitetem Republiki Uzbekistanu ds. Geologii i Zasobów
Mineralnych – MoU. Zakres MoU obejmuje m.in. prowadzenie wspólnych badań
w zakresie rozpoznawania, dokumentowania i racjonalnego gospodarowania
zasobami naturalnymi (w szczególności węglowodorów i surowców krytycznych),
w tym określenie warunków inwestowania i podejmowania wspólnych
przedsięwzięć gospodarczych.
3. Współpraca z Ukrainą - 23.06.2022 r. podpisano porozumienie o współpracy
w zakresie geologii i surowców pomiędzy Państwowym Instytutem Geologicznym
- Państwowym Instytutem Badawczym, a Państwową Służbą Geologiczną i Badań
Podziemnych Ukrainy. Zakres współpracy obejmuje m.in. prowadzenie badań
i realizację prac w zakresie górnictwa, w tym poszukiwanie, rozpoznawanie
i wydobywanie kopalin (ze szczególnym uwzględnieniem surowców krytycznych
i strategicznych).
4. Współpraca z Kazachstanem - 05.03.2023 r. w podpisano porozumienie pomiędzy
służbami geologicznymi Polski i Kazachstanu (MoU). Zakres MoU obejmuje m. in.
prowadzenie wspólnych badań w zakresie rozpoznawania, dokumentowania
i racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi (strategicznych i krytycznych
dla obu stron).
5. Współpraca z Argentyną - 22.05.2023 r. podpisano porozumienie o współpracy
(MoU) pomiędzy PIG-PIB oraz Argentyńską Służbą Geologiczno – Górniczą
(SEGEMAR ). Zakres MoU obejmuje m.in. poszukiwania geologiczne i ocenę
zasobów złóż kopalin, w szczególności w zakresie surowców krytycznych
i strategicznych
6. Współpraca z Republiką Dominikany - 03.11.2022 r. podpisano porozumienie
pomiędzy służbami geologicznymi Polski i Dominikany (MoU), które pozwoli na
wspólne prowadzenie prac badawczych, a tym samym będzie umożliwiało
weryfikację danych geologicznych w Dominikanie w celu podjęcia ewentualnych
inwestycji przez polskich przedsiębiorców. Zakres współpracy obejmuje m.in.
prowadzenie wspólnych badań w zakresie rozpoznawania, dokumentowania,
i racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi (w szczególności surowców
energetycznych i krytycznych dla obu stron).

-- 3 of 6 --

4
Dodatkowo państwowa służba geologiczna realizowała lub jest w trakcie realizacji
następujących zadań:
1. Ocena możliwości udokumentowania zasobów REE w wybranych
perspektywicznych utworach osadowych obrzeżenia Gór Świętokrzyskich
(01.01.2022 - 31.03.2025). Celem jest określenie możliwości udokumentowania
pierwiastków ziem rzadkich na dawnych obszarach górnictwa rud
fosforytonośnych w rejonie obrzeżenia Gór Świętokrzyskich
2. Opracowanie budowy geologicznej i ewolucji rejonu lubelskiego wraz z obszarami
sąsiednimi (strefą mazowiecką, blokiem Radom-Kraśnik, NE częścią wyniesienia
górnego Sanu) na podstawie zintegrowanej analizy danych geologicznych
i geofizycznych – etap I: kwerenda i integracja kluczowych danych (01.01.2024 -
31.12.2024). Celem jest kompleksowe podsumowanie wyników wieloletnich badań
tego rejonu, wraz z analizą przydatności stwierdzonych tu struktur geologicznych,
również pod względem występowania metali ziem rzadkich.
3. Bilans Zasobów Antropogenicznych Polski – etap I (termin realizacji styczeń –
grudzień 2024 r.) - celem realizacji zadania jest rozpoczęcie bilansowania zasobów
antropogenicznych zdeponowanych na hałdach i zwałowiskach pogórniczych dla
potrzeb Gospodarki Obiegu Zamkniętego, poprzez przeprowadzenie badań
pilotażowych w wybranym województwie (śląskim), wybranym na podstawie
analizy wielokryterialnej. Antropogeniczne nagromadzenia kopalin są
perspektywicznym obszarem pozyskiwania surowców naturalnych a materiał, który
się na nich znajduje może być wykorzystany w wielu dziedzinach przemysłu.
4. Ocena możliwości pozyskiwania surowców rzadkich (w szczególności niektórych
metali) z obszarów i złóż do tej pory nie rozpoznawanych pod tym kątem
(06.12.2018 – 21.01.2021). Celem było zbadanie możliwości występowania
pierwiastków takich jak Co, V, Bi, Te w kilku zarzuconych złożach w Polsce.
Stwierdzono, że jedynie złoża siarczków złota występujące w Sudetach można
traktować jako potencjalne źródło pierwiastków śladowych (bizmutu czy telluru),
ponieważ tamtejsze średnie zawartości Te i Bi są wyższe niż w cechsztyńskich
rudach miedzi. W pozostałych przypadkach koncentracje poszukiwanych
pierwiastków są zbyt niskie.
5. Ocena potencjału złożowego REE w Polsce (06.12.2018 – 22.01.2021).
Podsumowanie obecnego stanu wiedzy na temat występowania REE w Polsce oraz
dokonanie pilotażowej oceny perspektyw ich nagromadzeń. Stwierdzono, że
największe zawartości pierwiastków ziem rzadkich występują w koncentratach
minerałów ciężkich z piasków bałtyckich, w fosfogipsach z Wizowa i w otworze
Niekłań PIG-1.
6. Weryfikacja próbek geologicznych pod kątem zawartości LREE i HREE
i niektórych pierwiastków promieniotwórczych oraz niektórych innych
pierwiastków (06.12.2018-22.01.2021). Celem była ocena zawartości REE, U, Th,
Hf i Zr w rdzeniach wiertniczych pochodzących ze skał osadowych z terytorium
Polski z wyłączeniem obszaru Polski północno-wschodniej. Stwierdzono istnienie
jedynie nieznacznych wzbogaceń w metale ziem rzadkich i Th.

-- 4 of 6 --

5
W kontekście kwestii związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym i recyklingiem
informuję, że Minister Klimatu i Środowiska wspiera działania mające na celu stworzenie
gospodarki o obiegu zamkniętym. Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) to koncepcja
gospodarcza, w której produkty, materiały oraz surowce powinny pozostawać w obiegu tak
długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być jak najbardziej
zminimalizowane.
W podejściu GOZ, jeżeli już dojdzie do wytworzenia odpadów, powinny być one
w pierwszej kolejności traktowane jako surowce wtórne i być wykorzystane do ponownej
produkcji. Natomiast na wszystkich pozostałych etapach cyklu życia powinny istnieć
mechanizmy, które przyczynią się do wydłużenia czasu korzystania z produktów albo
zastępowania produktów innymi, również niematerialnymi substytutami.
Gospodarka odpadami w Polsce powinna opierać się zatem przede wszystkim na realizacji
hierarchii sposobów postępowania z odpadami, określonej w art. 17 ustawy z dnia 14
grudnia 2012 roku o odpadach, zgodnie z którą w pierwszej kolejności należy zapobiegać
powstawaniu odpadów. Odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec należy
odpowiednio zagospodarować, w szczególności poprzez przygotowanie do ponownego
użycia lub recykling.
Mając na uwadze powyższe, zagospodarowanie jak największej ilości odpadów przez
recykling, wymaga się, aby odpady były zbierane selektywnie oraz były jak najlepszej
jakości. Dlatego też jednym z wyzwań w najbliższym czasie będzie dalszy rozwój systemu
selektywnego zbierania odpadów na terenie kraju, który zapewni pozyskanie odpadów
nadających się do recyklingu.
Zatem wychodząc naprzeciw oczekiwaniom branży, resort klimatu i środowiska podjął
prace nad zmianą przepisów art. 101a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
dotyczącego obowiązku selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Określony podział odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR) na poszczególne
frakcje, takie jak: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne (beton,
cegła, płytki i materiały ceramiczne, kamienie), nie będzie bezpośrednio opierał się na
obowiązku segregacji u źródła, ale będzie również umożliwiał przekazanie odpadów innemu
uprawnionemu podmiotowi, który zajmie się segregacją odpadów BiR. Powyższa zmiana
pozwoli na stworzenie jednolitego systemu selektywnej zbiórki, a prawidłowa segregacja
odpadów powinna również mieć wpływ na poprawę dostępności do surowca na rynku oraz
ułatwić jego dalsze wykorzystanie.
Podsumowując Ministerstwo Klimatu i Środowiska popiera potrzebę zwiększenia recyklingu
metali rzadkich w Polsce i efektywnego zbierania tych odpadów, aby przyczynić się do
tworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zapewniać ciągłość dostępności surowca.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska

-- 5 of 6 --

6
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 6 of 6 --