Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DSA-WPE.050.5.2024.MK
3236095.12714257.10495353
Warszawa, 02-08-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
w nawiązaniu do interpelacji Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie zrównoważonej
polityki energetycznej nr K10INT3246 z dnia 10 czerwca 2024 r. poniżej przekazuję
odpowiedzi na zadane pytania.
1. Jakie konkretnie działania podejmuje rząd w celu zwiększenia efektywności
wykorzystania lokalnych i regionalnych zasobów surowcowych w sektorze
energetycznym?
Uprzejmie informuję, że szczególną rolę w zwiększaniu efektywności wykorzystania
lokalnych i regionalnych zasobów surowcowych w sektorze energetycznym odgrywają
w szczególności:
 rozwój odnawialnych źródeł energii,
 transformacja ciepłownictwa systemowego,
 poprawa efektywności energetycznej,
 termomodernizacja i wymiana indywidualnych źródeł ciepła,
 inicjatywy badawczo-rozwojowe,
 wszelakie programy wsparcia systemowego oraz finansowego.
W odniesieniu do rozwoju OZE, rozwoju ciepłownictwa systemowego oraz inicjatyw
badawczo-rozwojowych szczegółowych informacji dostarcza odpowiedź na interpelację
Pana Posła Daniela Milewskiego nr K10INT3047 z dnia 10 czerwca 2024 r., jak również
odpowiedzi na szczegółowe pytania poniżej.
W obszarze poprawy efektywności energetycznej kluczowym mechanizmem jest system
zobowiązujący do poprawy efektywności energetycznej (inaczej zwany białymi
certyfikatami). Ponadto istnieją obowiązki dla operatorów i właścicieli centrów
przetwarzania danych, promowana jest popularyzacja audytów energetycznych, stosowany
jest system etykietowania energetycznego, wdrażane są poszczególne elementy
ekoprojektu. Ministerstwo Klimatu i Środowisko zapewnia również platformę informacyjną
dotyczącą usług energetycznych mśp, listę dostępnych dostawców usług związanych ze
zużyciem energii, czy instrumentów finansowych służących finansowaniu środków poprawy
efektywności energetycznej. Zachęcam do odwiedzenia podstrony internetowej MKiŚ,
poświęconej efektywności energetycznej, którą można znaleźć w zakładce Co robimy >

-- 1 of 6 --

efektywności energetycznej1. W odniesieniu do przedsiębiorstw szerszych informacji
dostarcza również odpowiedź na przywołaną powyżej interpelację nr K10INT3047.
W obszarze termomodernizacji i wymiany indywidualnych źródeł ciepła szczególną rolę
odgrywają takie programy wsparcia jak Czyste Powietrze, Moje ciepło czy szereg innych
programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
Niebagatelne znaczenie ma także stopniowa zmiana wymagań efektywnościowych
dla nowych budynków, poprzez które nowe budynki cechują się coraz niższym
zapotrzebowaniem na energię.
2. Czy istnieją konkretne inicjatywy mające na celu promowanie technologii
bezodpadowych w produkcji energii? Jeśli tak, jakie są to inicjatywy i jakie efekty
przyniosły?
W elektroenergetyce wśród stosowanych w Polsce do technologii bezodpadowych można
zaliczyć w szczególności elektrownie słoneczne, wiatrowe czy wodne. W ciepłownictwie
jako technologie bezodpadowe stosowane są m.in. kolektory słoneczne, pompy ciepła
wykorzystujące jako dolne źródło ciepła np. ścieki, geotermia oraz odzysk ciepła
odpadowego. W transporcie w uproszczeniu jako technologię bezodpadową można
wskazać wykorzystanie napędów elektrycznych i wodorowych.
Wykorzystanie wymienionych technologii umożliwiają programy wsparcia Narodowego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej tj. „Ciepłownictwo powiatowe”, „OZE
– źródło ciepła dla ciepłownictwa” czy „Polska Geotermia Plus”, ale także „Czyste
Powietrze”, „Mój Prąd” czy „Energia dla Wsi” oraz „Mój Elektryk” oraz szereg programów
nastawionych na wsparcie nisko- i zeroemisyjnego transportu. Polityka Naukowa Państwa
wskazuje w części Energia i klimat stymulowanie rozwoju technologii wytwarzania energii ze
źródeł odnawialnych, technologii wodorowych (które w uproszczeniu można określić
bezodpadowymi), dzięki czemu możliwe jest wspieranie również działalności badawczo-
rozwojowej w tych obszarach.
3. Jak rząd zamierza wspierać rozwój technologii wykorzystujących odpady do produkcji
energii w sposób zrównoważony?
Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) jest koncepcją zmierzającą do racjonalnego
wykorzystania zasobów i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko
wytwarzanych produktów. Zgodnie z założeniami GOZ wytwarzanie odpadów powinno być
jak najbardziej zminimalizowane, natomiast jeżeli odpady już powstaną to powinny być
traktowane jako surowce wtórne i być ponownie wykorzystane.
Idea GOZ uwidacznia się w hierarchii sposobów postępowania z odpadami określonej
w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, zgodnie z którą w pierwszej kolejności
należy zapobiegać powstawaniu odpadów. Odpady, których powstaniu nie udało się
zapobiec należy odpowiednio zagospodarować, w pierwszej kolejności przez przygotowanie
do ponownego użycia lub recykling, a następnie w innych procesach odzysku. Najmniej
preferowanym działaniem jest unieszkodliwianie odpadów, w tym ich składowanie.
1 https://www.gov.pl/web/klimat/efektywnosc-energetyczna

-- 2 of 6 --

Zrównoważone podejście do gospodarki odpadami nakazuje zatem traktować odpady
jako cenne surowce, które mogą być wykorzystywane w dalszych procesach
produkcyjnych. To oznacza, że zagospodarowanie jak największej ilości odpadów powinno
odbywać się przez recykling. Jeżeli jednak takie wykorzystanie odpadów nie jest możliwe
z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub
ekonomicznych to należy je zagospodarować w inny użyteczny sposób np. poprzez
odzyskiwanie z nich energii, co pozwala na zastępowanie paliw kopalnych.
Powyższe założenia znalazły swoje odzwierciedlenie w Krajowym planie gospodarki
odpadami 2028 (KPGO 2028), który jest podstawowym dokumentem planistycznym
w zakresie gospodarki odpadami. W KPGO 2028 jako kierunki działań w zakresie
zapobiegania powstawaniu odpadów oraz kształtowania systemu gospodarki odpadami
zostały wymienione m.in. działania polegające na zmniejszeniu ilości kierowanych do
składowania odpadów komunalnych oraz pochodzących z przetworzenia odpadów
komunalnych, które nie nadają się do przygotowania do ponownego użycia lub recyklingu,
przez zagospodarowanie tych odpadów zgodnie z hierarchią sposobów postępowania
z odpadami w innych procesach odzysku, w tym przez termiczne przekształcanie z
odzyskiem energii czy też działania polegające na zagospodarowaniu odpadów ulegających
biodegradacji w instalacjach do fermentacji z wytworzeniem biometanu, energii
elektrycznej, cieplnej, chłodu.
Wspieranie rozwoju technologii wykorzystujących odpady do produkcji energii odbywa się
m.in. poprzez programy realizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że w ramach
programu NFOŚiGW 2.1. Racjonalna gospodarka odpadami, część 3) Wykorzystanie paliw
alternatywnych na cele energetyczne można uzyskać dofinansowanie na budowę nowych,
rozbudowę lub modernizację istniejących instalacji termicznego przekształcania odpadów
wytworzonych z odpadów komunalnych z wytwarzaniem energii w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji, a w ramach programu 2.8 Rozwój kogeneracji w oparciu
o biogaz komunalny można uzyskać środki finansowe na budowę nowych, rozbudowę lub
modernizację istniejących instalacji fermentacji selektywnie zebranych bioodpadów
komunalnych i wykorzystanie uzyskanego biogazu do wytwarzania energii w warunkach
wysokosprawnej kogeneracji.
4. Czy istnieją plany inwestycyjne lub programy badawczo-rozwojowe mające na celu
zwiększenie odporności systemu wytwórczego w sektorze energetycznym?
Zwiększanie odporności systemu wytwarzania energii to pojęcie stosunkowo szerokie.
Należy wskazać w tym obszarze działania wspierające w szczególności rozproszenie
wytwarzania energii elektrycznej, modernizację sieci przesyłowych i dystrybucyjnych,
w tym również proces kablowania sieci najbardziej narażonych na ekstremalne zjawiska
atmosferyczne, rozwój technologii magazynowania energii, rozwój inteligentnych sieci,
jak również wzmacnianie standardów technicznych o aspekty związane z cyber-
bezpieczeństwem. Jak wskazano w odpowiedzi na pozostałe pytania – w szczególności 2 –
rozwój tych rozwiązań ma zapewnione wsparcie legislacyjne i finansowe.
Odsyłam również do odpowiedzi na pytania zadane w ramach interpelacji Pana Posła
Milewskiego nr K10INT3054 z 10 czerwca 2024 r., gdzie dostarczono szerokiego zakresu
informacji dotyczących działalności badawczo-rozwojowej.

-- 3 of 6 --

5. Jakie są najważniejsze wyzwania związane z wprowadzaniem nowych technologii
w sektorze energetycznym i jak rząd zamierza im sprostać?
Informacje stanowiące odpowiedź na powyższe pytanie zostały szczegółowo
przedstawione w ramach odpowiedzi na pytanie 3 interpelacji Pana Posła Milewskiego
nr K10INT3047.
6. Czy istnieją plany regulacyjne mające na celu promowanie zrównoważonych praktyk
w sektorze energetycznym? Jeśli tak, jakie są to plany i jakie są ich oczekiwane efekty?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje działania na rzecz zapewnienia stabilnego
otoczenia regulacyjnego, stwarzającego warunki do dynamicznego i zrównoważonego
rozwoju odnawialnych źródeł energii. Należy podkreślić, że jest to niezbędne dla utrzymania
wysokiej konkurencyjności polskiej gospodarki. Przygotowywane są rozwiązania,
które przyczynią się do rozwoju zarówno energetyki obywatelskiej, jak i wielkoskalowych
inwestycji w OZE.
W przygotowanym projekcie nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii (UD41),
opracowane zostały propozycje zmiany zasad rozliczenia prosumentów funkcjonujących
w systemie rozliczeń net-billing. Zmiany te mają na celu zwiększenie opłacalności inwestycji
w mikroinstalacje prosumenckie. Zakłada się utrzymanie po dniu 1 lipca 2024 r. możliwości
rozliczania się istniejących prosumentów funkcjonujących w systemie net-billing w oparciu
o rynkową miesięczną cenę energii elektrycznej (RCEm). Przedmiotowa propozycja adresuje
kwestię ceny minimalnej, która w układzie miesięcznym chroni istniejących prosumentów
przed niskimi cenami za energię wprowadzaną do sieci. Prosumenci będą jednak mogli,
składając stosowne oświadczenie do sprzedawcy energii, zmienić sposób rozliczeń
na rozliczenie w oparciu o rynkową godzinową cenę energii elektrycznej (RCE). Dodatkowo
zakłada się zwiększenie wartości środków za energię wprowadzaną do sieci, które są
zapisywane na tzw. depozycie prosumenckim. Planowany termin przyjęcia projektu przez
Radę Ministrów to III kwartał 2024 r, po czym zostanie skierowany do dalszych prac
parlamentarnych.
W kontekście dynamicznego przyrostu nowych instalacji OZE, w szczególności
mikroinstalacji prosumenckich, przyłączanych do sieci elektroenergetycznych kluczową
kwestią jest zwiększenie elastyczności systemu elektroenergetycznego i zagospodarowanie
nadwyżek energii generowanej w instalacjach OZE do np. elektryfikacji kolejnych gałęzi
gospodarki, produkcji zielonego wodoru, czy rozwój magazynowania energii. Zwiększenie
zużycia energii elektrycznej generowanej w OZE przyczyni się do obniżenia nie tylko
rachunków za energię, ale również kosztów jakie Polskie Sieci Elektroenergetyczne ponoszą
z tytułu rekompensat za nierynkowe ograniczenie generacji w instalacjach OZE.
Mając na uwadze znaczenie magazynowania energii dla zapewnienia stabilnej pracy
systemu elektroenergetycznego zapewnia się także wsparcie o charakterze dotacyjnym
w ramach programów takich jak Mój Prąd, Energia dla Wsi czy Moja Elektrownia Wiatrowa.
Należy zaznaczyć, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska wspólnie z Ministerstwem
Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwem Finansów podjęło prace nad uwzględnieniem
w ramach ulgi termomodernizacyjnej inwestycji w magazyny energii.
Magazyny energii będą pełniły kluczową rolę również przy rozwoju wielkoskalowych
instalacji OZE, ponieważ zapewniają dostawy energii elektrycznej wytworzonej

-- 4 of 6 --

w instalacjach OZE w momencie, gdy jest niska wietrzność i nasłonecznienie. Ponadto,
ułatwiają wchłonięcie nadmiaru energii generowanych w źródłach rozproszonych oraz ich
integrację z siecią elektroenergetyczną. Z powyższych względów Ministerstwo Klimatu
i Środowiska będzie analizowało możliwość podejmowania kolejnych działań,
które pozwolą na rozwój również wielkoskalowych magazynów energii.
W kontekście należy wskazać również, że MKiŚ prowadzi prace nad przepisami dotyczącymi
aukcji dla instalacji OZE, które będą wyposażone w magazyn energii o pojemności
pozwalającej na redukcję mocy wprowadzanej do sieci odpowiednim zakresie.
W kontekście zrównoważonego rozwoju lokalnych źródeł produkcji energii na bazie
lokalnego potencjału OZE należy przybliżyć działania MKiŚ w zakresie rozwoju rynku
biometanu w Polsce. Trzeba jednak podkreślić, że na tle innych państw Unii Europejskiej
krajowy sektor biometanu znajduje się w początkowej fazie rozwoju. Pomimo solidnych
podstaw prawnych, dających stabilny fundament do rozwoju tej branży, wymaga on
dalszych działań, tak aby proces wytwórczy biometanu był dla wszystkich wytwórców
ekonomicznie opłacalny, a od strony technologiczno-logistycznej optymalny.
Obecny system wsparcia wytwórców biometanu skierowany jest do wytwórców biometanu
w instalacjach o mocy mniejszej niż 1 MW. Polega on na dopłacie różnicy pomiędzy ceną
rynkową gazu ziemnego (https://tge.pl/gaz-rdb), a ceną referencyjną wynikającą
z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 13 listopada 2023 r. w sprawie ceny
referencyjnej biometanu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2477). W celu objęcia wsparciem
operacyjnym instalacji wytwórczych o różnych mocach należy wprowadzić system aukcyjny
dla biometanu, którym zarządzałby Prezes URE, analogicznie jak w przypadku systemu
aukcyjnego dla energii elektrycznej. Adaptacja istniejącego systemu administrowanego
przez Prezesa URE oraz ujednolicenie kryteriów oceny uczestników systemu aukcyjnego
przyspieszyłoby zrównoważony rozwój polskiego rynku biometanu.
Obecnie procedowany jest również projekt ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach
i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac programowych
RM UC28) wdrażającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/2001 z dnia
11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych
w transporcie. Zgodnie z wymaganiami dyrektywy biopaliwa, biopłyny i paliwa z biomasy
wykorzystywane do produkcji energii muszą być produkowane, przetwarzane
i wykorzystywane w sposób zrównoważony i wydajny, aby zoptymalizować ograniczenie
emisji gazów cieplarnianych i nie powodować wylesiania, degradacji siedlisk lub utraty
różnorodności biologicznej. Projektowane przepisy wdrażają m.in. szczegółowe kryteria
w odniesieniu do biomasy używanej jako paliwo w instalacjach produkujących energię
elektryczną, ciepło i chłód (kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczania emisji gazów
cieplarnianych). Tylko w przypadku, gdy taka biomasa spełnia ww. kryteria, wyprodukowana
dzięki niej energia może stanowić wkład w realizację krajowego i unijnego celu OZE, a także
jest kwalifikowalna do wsparcia finansowego. Przebieg procesu legislacyjnego można
śledzić pod linkiem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12385401/katalog/13059323#13059323.
Ponadto w MKiŚ prowadzone są prace przygotowawcze do wdrożenia dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r.
zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę
98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca
dyrektywę Rady (UE) 2015/652 (RED III), której celem jest przyspieszenie dekarbonizacji
m.in. przez wyznaczenie ambitnych celów OZE, tj. udziału energii odnawialnej w końcowym

-- 5 of 6 --

zużyciu energii brutto. Oznacza to konieczność opracowania w niedalekiej przyszłości
nowych przepisów w tym zakresie, stymulujących rozwój.
Wśród najważniejszych wymogów dyrektywy RED III należy wyróżnić przepisy dotyczące
mapowania potencjału OZE, które mają zapewnić szybszy i bardziej zrównoważony rozwój
energetyki odnawialnej oraz utworzenia obszarów przyspieszonego rozwoju energii
ze źródeł odnawialnych. Prace w tym zakresie mają charakter wielokierunkowy
i są przedmiotem współpracy z kluczowymi partnerami, takimi jak Generalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Obszary przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych to nowe pojęcie
oznaczające określone miejsce lub obszar na lądzie, na morzu lub wodach śródlądowych,
które państwo członkowskie wyznacza jako szczególnie odpowiednie do instalacji
elektrowni wytwarzających energię odnawialną. Zgodnie z dyrektywą, z obszarów
przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych powinny zostać wyłączone
obszary Natura 2000 i obszary wskazane w ramach krajowych systemów ochrony przyrody
i różnorodności biologicznej, główne szlaki migracyjne ptaków i ssaków morskich, a także
inne obszary wyodrębnione na podstawie map wrażliwości i dostępnych narzędzi.
Docelowo obszary przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych mają
obejmować sztuczne i zabudowane powierzchnie oraz tereny przemysłowe takie jak dachy,
parkingi, obszary infrastruktury transportowej czy składowiska odpadów. Organy,
które będą odpowiedzialne za uwzględnianie obszarów przyspieszonego rozwoju energii
ze źródeł odnawialnych, mają wykorzystywać wszystkie odpowiednie i proporcjonalne
narzędzia i zbiory danych w celu identyfikacji obszarów, na których elektrownie
wykorzystujące energię odnawialną nie będą miały znaczącego oddziaływania
na środowisko.
Sfinalizowanie tych prac ma zapewnić bardziej zrównoważony rozwój energetyki
odnawialnej przy jednocześnie szybszej realizacji projektów OZE, służąc wzmocnieniu
bezpieczeństwa energetycznego państwa.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 6 of 6 --