Interpelacja w sprawie odwołania przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej, desygnowanego przez prezesa NBP, z Rady Dyrektorów Banku Światowego
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Paweł Karbownik
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12618 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 19 lutego 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 321 w sprawie odwołania przedstawiciela
Rzeczypospolitej Polskiej z Rady Dyrektorów Banku
Światowego
Znak sprawy: WM4.054.1.2023
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 321 Pana Posła Łukasza Schreibera
w sprawie odwołania przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej,
desygnowanego przez prezesa NBP, z Rady Dyrektorów Banku Światowego,
skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, a następnie przekazaną zgodnie
z właściwością Ministrowi Finansów, składam następujące wyjaśnienia.
Ad 1
Wnioskodawcą projektu Uchwały był Minister Finansów. W załączeniu
przekazuję projekt wraz z uzasadnieniem oraz podjętą Uchwałą Rady
Ministrów w sprawie reprezentacji interesów Rzeczypospolitej Polskiej
w międzynarodowych instytucjach finansowych : Międzynarodowym Banku
Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju,
Międzynarodowej Korporacji Finansowej oraz Europejskim Banku
Odbudowy i Rozwoju.
Ad 2
Uchwała (RM-06111-279-23) została podjęta na posiedzeniu Rady
Ministrów z dnia 19 grudnia 2023 r.
Ad 3
Sprawy z zakresu reprezentacji interesów Rzeczypospolitej Polskiej
w międzynarodowych instytucjach finansowych należą do ustawowych
kompetencji Ministra Finansów jako ministra właściwego do spraw finansów
publicznych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach
administracji rządowej to Minister Finansów odpowiada za: „koordynowanie
-- 1 of 2 --
2/2
i organizowanie współpracy finansowej, kredytowej i płatniczej z zagranicą,
współdziałanie w opracowywaniu związanych z tym spraw oraz współpracę
z międzynarodowymi organizacjami finansowymi” (pkt 2).
Ad 4
Wypowiedź Prezesa Rady Ministrów na konferencji prasowej, przytoczona
przez Pana Posła, jest zgodna z rzeczywistością, dlatego Minister Finansów
nie zamierza dokonywać sprostowania w tym względzie. Przywołany
w interpelacji komunikat opublikowany na stronie internetowej NBP z dnia
19 grudnia 2023 r. wyraża błędną interpretację w tej sprawie. Także z tego
powodu nie jest zasadne prostowanie wspomnianej wypowiedzi Prezesa
Rady Ministrów.
Art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim
wskazuje wprost, że: „Prezes NBP reprezentuje interesy Rzeczypospolitej
Polskiej w międzynarodowych instytucjach bankowych oraz, o ile Rada
Ministrów nie postanowi inaczej, w międzynarodowych instytucjach
finansowych”. Zatem podjętą przez Radę Ministrów Uchwałę należy uznać
za rozstrzygnięcie na mocy i w granicach regulacji ustawowej, odpowiadające
wymaganiom wynikającym z wyżej przedstawionego przepisu prawa.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Paweł Karbownik
podsekretarz stanu
-- 2 of 2 --
RM-06111-279-23
U C H W A Ł A N R 2 4 7 / 2 0 2 3
R A D Y M I N I S T R Ó W
z dnia 19 grudnia 2023 r.
w sprawie reprezentacji interesów Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodowych
instytucjach finansowych: Międzynarodowym Banku Odbudowy i Rozwoju,
Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju, Międzynarodowej Korporacji Finansowej
oraz Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju
Na podstawie art. 93 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 11 ust. 3 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025) oraz art. 8
ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2022 r.
poz. 2512 oraz z 2023 r. poz. 2029) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§ 1. Rada Ministrów powierza ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
reprezentację interesów Rzeczypospolitej Polskiej w Międzynarodowym Banku Odbudowy
i Rozwoju, zwanym dalej „MBOiR”, w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju, zwanym
dalej „MSR”, w Międzynarodowej Korporacji Finansowej, zwanej dalej „MKF”, oraz
w Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju, zwanym dalej „EBOiR”, w tym w szczególności
objęcie funkcji gubernatora w tych instytucjach.
§ 2. Upoważnia się ministra właściwego do spraw finansów publicznych do:
1) poinformowania MBOiR, MSR, MKF oraz EBOiR o decyzji Rady Ministrów, o której
mowa w § 1;
2) wyznaczenia zastępcy gubernatora.
§ 3. Traci moc:
1) § 7 pkt 2 uchwały Rady Ministrów nr 88/86 z dnia 6 czerwca 1986 r.;
2) § 7 uchwały Rady Ministrów nr 142/87 z dnia 28 września 1987 r.
§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
PREZES RADY MINISTRÓW
DONALD TUSK
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 1 of 1 --
1
19.12.2023
Uzasadnienie uchwały w sprawie reprezentacji interesów Rzeczypospolitej Polskiej
w międzynarodowych instytucjach finansowych: Międzynarodowym Banku Odbudowy
i Rozwoju, Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju, Międzynarodowej Korporacji
Finansowej oraz Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju
I. Cel uchwały
Rada Ministrów powierza ministrowi do spraw finansów publicznych reprezentację interesów
Rzeczypospolitej Polskiej w międzynarodowych instytucjach finansowych: Międzynarodowym Banku
Odbudowy i Rozwoju (dalej: MBOiR), Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju (dalej: MSR),
Międzynarodowej Korporacji Finansowej (dalej: MKF) oraz Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju
(dalej: EBOiR) w związku z koniecznością zapewnienia właściwej reprezentacji Polski w wyżej
wymienionych międzynarodowych instytucjach finansowych. Zmiana podyktowana jest względami
wynikającymi z odpowiedzialności rządu za kształtowanie polityki rozwojowej, a co za tym idzie
współpracę z wyżej wymienionymi instytucjami finansowymi w zakresie ich działalności w kraju i na
świecie.
Działalność EBOiR i GBŚ obejmuje przede wszystkim udzielanie pożyczek państwom oraz podmiotom
publicznym i prywatnym w krajach członkowskich w celu finansowania projektów inwestycyjnych,
wspierania reform itp. Są to działania pozostające w gestii rządów tych krajów i jako takie podlegają
ocenie i akceptacji właściwych organów zarządczych tych instytucji (Rada Dyrektorów czy Rada
Wykonawcza), w których swoich przedstawicieli mają państwa członkowskie. Takie działania nie mają
nic wspólnego z podstawowym celem działalności banku centralnego, jakim w przypadku Narodowego
Banku Polskiego jest ochrona wartości polskiego pieniądza. Dotychczasowe pełnienie przez Prezesa NBP
funkcji reprezentanta Polski w ww. instytucjach rozwojowych wynikało z decyzji podjętych jeszcze w
latach 80 ub. wieku, w momencie przystępowania Polski do tych instytucji, trudnych do uzasadnienia przy
aktualnym podziale zadań między instytucjami władzy publicznej. W ostatnich dekadach, gdy Polska
przystępowała do Europejskiego Banku Inwestycyjnego czy Azjatyckiego Banku Inwestycji
Infrastrukturalnych, współpracę z tymi instytucjami przypisano rządowi, a w jego ramach ministrowi
właściwemu do spraw finansów publicznych. Taki podział kompetencji poprawnie odzwierciedla
faktyczną odpowiedzialność za prowadzoną politykę rozwojową w wolnej Polsce.
Przedmiotowa uchwała porządkuje sytuację w tym zakresie, przenosząc ciężar odpowiedzialności za
współpracę z GBŚ i EBOiR na właściwego ministra. Sprawując funkcje reprezentacyjne w GBŚ czy
EBOiR Prezes NBP musi stale konsultować się z rządem, a w wielu przypadkach wręcz realizować
instrukcje rządu, co stoi w sprzeczności z niezależnością instytucjonalną NBP. Proponowana zmiana
zwiększy efektywność reprezentacji RP w międzynarodowych instytucjach finansowych.
Trzy spośród czterech opisywanych instytucji: MBOiR, MSR oraz MKF wchodzą w skład Grupy Banku
Światowego (dalej: GBŚ). Powołanie MBOiR było związane z potrzebą odbudowy i rozwoju krajów
zniszczonych II Wojną Światową. Na Konferencji Monetarnej i Finansowej Narodów Zjednoczonych
w Bretton Woods w 1944 r. zostały utworzone równolegle dwie instytucje: Międzynarodowy Bank
Odbudowy i Rozwoju oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Polska znalazła się wśród 44 państw -
sygnatariuszy Umowy. W 1950 roku Polska wystąpiła z MBOiR oraz MFW i przystąpiła ponownie w
1986 roku.
Na przestrzeni prawie 80 lat Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju jako główna instytucja w GBŚ,
stał się jedną z największych i najważniejszych międzynarodowych instytucji finansowych. Obecnie do
MBOiR należy 189 państw członkowskich. Misją MBOiR jest stworzenie świata wolnego od ubóstwa na
planecie nadającej się do życia. Najważniejsze zadania przyświecające tym założeniom to: eliminacja
ubóstwa i głodu, upowszechnianie dostępu do edukacji, promowanie równouprawnienia kobiet
-- 1 of 2 --
2
i mężczyzn, ograniczanie śmiertelności wśród dzieci, poprawa materialnych i społecznych warunków
życia, działania na rzecz ofiar konfliktów zbrojnych oraz ofiar katastrof naturalnych spowodowanych
negatywnymi zmianami klimatu. MBOiR jest nie tylko bankiem rozwojowym, ale także globalną
instytucją wspierającą finansowo i merytorycznie państwa członkowskie w ich staraniach o sprostanie
najważniejszym wyzwaniom współczesnego świata. Stawianie czoła tym wyzwaniom wymaga szybkiego
i odważnego zaangażowania krajów członkowskich. Powyższe zagadnienia pozostają w gestii
administracji rządowej i nie wpisują się w mandat banku centralnego.
Polska korzystała ze wsparcia finansowego i doradczego GBŚ od początku transformacji gospodarczej
zapoczątkowanej w 1989 r. Od kilku lat Polska w mniejszym stopniu korzysta ze wsparcia GBŚ, natomiast
pozostaje jej aktywnym udziałowcem, bierze udział w kształtowaniu polityk GBŚ, wspiera ją finansowo
poprzez wnoszenie udziałów i współfinansowanie inicjatyw podejmowanych przez GBŚ. Zgodnie z art. 8,
ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej to minister właściwy do spraw
finansów publicznych odpowiada za koordynowanie i organizowanie współpracy finansowej, kredytowej
i płatniczej z zagranicą, współdziałanie w opracowywaniu związanych z tym spraw oraz współpracę z
międzynarodowymi organizacjami finansowymi.
Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju zostało utworzone w 1960 r. jako samodzielna instytucja
wchodząca w skład GBŚ. Członkostwo w MSR jest dostępne tylko dla państw, które są członkami
MBOiR. Obecnie MSR zrzesza 174 państwa członkowskie. Polska przystąpiła do MSR w 1987 r. MSR
jest ramieniem pomocowym GBŚ, wspierającym państwa o najniższym poziomie dochodu. Działania
MSR są finansowane ze środków pochodzących z dobrowolnych wpłat państw członkowskich -
donatorów MSR, z corocznego odpisu z zysku MBOiR i ze środków pozyskanych z rynków kapitałowych.
Międzynarodowa Korporacja Finansowa została powołana w 1956 r., Polska przystąpiła do MKF w
1987 r. Obecnie do MKF należy 186 państw. Zadaniem Korporacji jest udzielanie długoterminowych
kredytów na cele inwestycyjne prywatnym przedsiębiorstwom w krajach członkowskich lub nabywanie
akcji tych przedsiębiorstw. Udziela ona także gwarancji na papiery wartościowe emitowane przez
prywatne spółki w krajach o niższym poziomie rozwoju gospodarczego.
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju został utworzony w 1990 r., Polska jest jednym z 39 krajów
założycieli. Obecnie członkami EBOiR jest 71 państw, Unia Europejska i Europejski Bank Inwestycyjny.
Umowa o utworzeniu EBOiR została ratyfikowana przez Polskę zgodnie z oświadczeniem rządowym z
dnia 16 lutego 1994 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską Umowy o utworzeniu
Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, sporządzonej w Paryżu w dniu 29 maja 1990 r. (Dz. U. poz.
484). Celem Banku jest przyspieszanie procesów przechodzenia do modelu gospodarki rynkowej głównie
poprzez wspieranie efektywnych inicjatyw gospodarczych, zwłaszcza w sektorze prywatnym w krajach:
Europy Środkowo-Wschodniej, Azji Centralnej, krajach członkowskich wybrzeża Morza Śródziemnego.
II. Przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe, polityczne i prawne
Wejście w życie uchwały nie powoduje skutków społecznych, gospodarczych, finansowych, politycznych
i prawnych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych był przed wydaniem uchwały, i
niezmiennie pozostanie, odpowiedzialny za zawieranie i wykonywanie umów finansowych z
międzynarodowymi instytucjami finansowymi oraz za ich obsługę. Ponadto minister właściwy do spraw
finansów publicznych odpowiada za wnoszenie udziałów w międzynarodowych instytucjach finansowych
oraz za płatności m.in. z tytułu zwiększenia kapitałów.
III. Podstawa prawna
Podstawą prawną wydania niniejszej uchwały jest art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o
Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r., poz. 2025) oraz art. 8, ust. 2 ustawy z dnia 4 września
1997r. o działach administracji rządowej (Dz. U. 1997 Nr 141 poz. 943).
-- 2 of 2 --
-- 1 of 2 --
-- 2 of 2 --