Interpelacja w sprawie upowszechnienia partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) jako modelu realizowania inwestycji publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3208
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie upowszechnienia partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) jako modelu realizowania inwestycji publicznych
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
partnerstwo publiczno-prywatne (dalej PPP) jest jedną z form finansowania inwestycji ważnych dla podmiotów sektora publicznego. Jego istotą jest wspólna realizacja przedsięwzięcia przez podmiot publiczny i partnera prywatnego, w szczególności polegająca na sfinansowaniu (zwrotnym) inwestycji w części lub całości przez sektor prywatny. PPP szczególnie często jest wykorzystywane przy inwestycjach infrastrukturalnych o dużej kapitałochłonności. Upowszechnienie PPP jako modelu realizowania inwestycji publicznych pozwoli państwu w większym stopniu korzystać z know-how podmiotów gospodarczych przy określaniu rozwiązań technicznych stosowanych w budowanej infrastrukturze – jest to w tej formule możliwe dzięki wykorzystaniu negocjacji i dialogu przy udzielaniu zamówienia, w którym we współpracy z potencjalnymi partnerami prywatnymi ustala się kształt dokumentów umownych i elementów składowych kontraktu.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu upowszechnienia modelu partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) przy realizacji inwestycji publicznych?
Jakie mechanizmy wsparcia i zachęty są przewidziane dla sektora prywatnego, aby zwiększyć jego zainteresowanie udziałem w projektach PPP?
W jaki sposób rząd planuje edukować i informować podmioty sektora publicznego o korzyściach i możliwości wykorzystania modelu PPP?
Jakie są najważniejsze przeszkody i bariery, które aktualnie utrudniają szersze stosowanie PPP w Polsce, i jakie kroki są podejmowane w celu ich usunięcia?
Czy istnieją plany wprowadzenia zmian legislacyjnych lub regulacyjnych, które ułatwią proces negocjacji i dialogu między podmiotami publicznymi a prywatnymi w ramach projektów PPP?
Jakie są najlepsze praktyki i wzorce z innych krajów, które rząd zamierza wdrożyć w Polsce w celu optymalizacji modelu PPP?
W jaki sposób rząd monitoruje i ocenia efektywność realizacji inwestycji w modelu PPP oraz jakie są wyniki tych ocen?
Jakie konkretne sektory lub rodzaje inwestycji są priorytetowo traktowane w ramach programów PPP i dlaczego?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13613 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 27 czerwca 2024 r.
znak sprawy: DPA-III.054.1.2024.AB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3208 Pana Posła Daniela Milewskiego
w sprawie upowszechnienia partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) jako modelu
realizowania inwestycji publicznych
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
1. Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu upowszechnienia modelu
partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) przy realizacji inwestycji publicznych?
Działania Rządu, w tym ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego, pełniącego rolę
Centralnej Jednostki ds. PPP (dalej CJ ds. PPP) na najbliższe lata zostały wskazane
w „Polityce Rządu w zakresie rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego do roku 2030”
(przyjęta uchwałą Rady Ministrów z 25 września 2023 r.).
Polityka PPP 2030 wskazuje działania w celu zapewnienia efektywnego wykorzystania
formuły partnerstwa publiczno-prywatnego w Polsce przy jednoczesnym zapewnieniu
korzyści dla interesu publicznego. Są to:
utrzymanie kompleksowych i spójnych ram prawnych w obszarze PPP,
opracowanie i szerokie upowszechnienie wytycznych i dokumentów
systemowych w obszarze PPP,
zapewnienie informacji o rynku PPP poprzez prowadzenie 2 baz - bazy
potencjalnych projektów PPP i bazy zawartych umów PPP,
zapewnienie doradztwa dla podmiotów publicznych,
wydawanie opinii PPP,
-- 1 of 6 --
2
wydawanie przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego opinii
na temat formuły realizacji dużych projektów planowanych do finansowania
ze środków budżetu państwa – tzw. „testu PPP”,
przeprowadzanie szkoleń w zakresie PPP,
informacja i promocja w zakresie PPP (w tym aktualizacja strategii komunikacji),
upowszechnianie wykorzystania formuły projektów hybrydowych oraz
projektów korzystających z dofinansowania krajowego (np. fundusze celowe),
prowadzenie centrów kompetencyjnych PPP na poziomie regionalnym,
uruchomienie instrumentu oferującego preferencyjne finansowanie zwrotne dla
projektów PPP,
uwzględnianie PPP w strategiach zakupowych zamawiających szczebla
centralnego,
wypracowanie szczegółowych wytycznych/objaśnień w zakresie zobowiązań
publicznych z tytułu wynagrodzenia partnera prywatnego do stosowania przez
RIO,
sektorowe zarządzanie projektami PPP.
2. Jakie mechanizmy wsparcia i zachęty są przewidziane dla sektora prywatnego,
aby zwiększyć jego zainteresowanie udziałem w projektach PPP?
Celem zwiększenia zainteresowania sektora prywatnego udziałem w projektach PPP
stosowane są następujące mechanizmy:
inicjatywy legislacyjne, których celem jest dostosowanie prawodawstwa
do zmieniających się uwarunkowań społeczno-gospodarczych i tworzenia
sprzyjających warunków do inwestowania środków prywatnych w projekty
publiczne,
badanie rynku projektów PPP, których celem jest zidentyfikowanie branż,
w ramach których zainteresowanie formułą PPP ze strony podmiotów
publicznych może być największe oraz trendów w tym zakresie; taka wiedza
pozwala na planowanie i podejmowanie działań informacyjnych kierowanych
do potencjalnych partnerów prywatnych,
wydawanie opinii PPP – dzięki wyrażeniu takiej opinii, sektor prywatny może
uzyskać większą pewność co do tego, czy założenia (w tym kosztowe) danego
projektu planowanego do realizacji w formule PPP są realne, a co za tym idzie,
czy zaangażowanie w ten projekt nie niesie ze sobą nadmiernego ryzyka,
wsparcie doradcze dla projektów, w tym projektów pilotażowych, dzięki
któremu zwiększa się prawdopodobieństwo przejścia projektów do fazy
realizacji, a rynek PPP (w tym sektor prywatny) może zapoznać się dobrymi
praktykami i dokumentacją wzorcową,
uruchomienie instrumentu oferującego preferencyjne finansowanie zwrotne dla
projektów PPP, dzięki któremu projekty mogą pozyskać finansowanie nakładów
inwestycyjnych pozwalające na zmniejszenie kosztów ryzyk.
3. W jaki sposób rząd planuje edukować i informować podmioty sektora
publicznego o korzyściach i możliwości wykorzystania modelu PPP?
CJ ds. PPP do 2030 roku zaplanowała realizację szeregu działań w tym zakresie :
-- 2 of 6 --
3
Szkolenia, e-learning, warsztaty, webinaria zarówno w formie stacjonarnej jak
i on-line :
Organizacja regularnych szkoleń, seminariów i warsztatów dla przedstawicieli sektora
publicznego. Celem tych szkoleń jest przekazanie wiedzy na temat zasad, korzyści
i procedur związanych z modelami PPP. Zaplanowano szereg szkoleń zarówno z wiedzy
podstawowej jak i ze specjalistycznych zagadnień. Webinaria prowadzone będą przez
specjalistów z zakresu PPP. Obejmować będą zarówno teoretyczne aspekty, jak i studia
przypadków oraz praktyczne ćwiczenia.
Prowadzenie platformy szkoleniowej dostępnej pod adresem
https://pppszkolenia.gov.pl/
Organizacja corocznej Konferencji PPP poświęconej partnerstwu publiczno-
prywatnemu w celu tworzenia miejsca dyskusji, inspiracji i wymiany
doświadczeń pomiędzy interesariuszami PPP,
Materiały edukacyjne i publikacje.
Tworzenie i dystrybucja przewodników, broszur, raportów, wytycznych i innych
materiałów edukacyjnych dotyczących PPP. Materiały te zawierają szczegółowe
informacje o procesie wdrażania projektów PPP, korzyściach ekonomicznych
i społecznych, a także przykładach dobrych praktyk.
Wymienione publikacje będą dostępne także w formie on-line na stronie CJ ds. PPP
(www.ppp.gov.pl).
Kampanie Informacyjne.
Prowadzenie kampanii informacyjno-edukacyjnej w mediach, mających na celu
zwiększenie świadomości na temat PPP i zachęcenie podmiotów publicznych
do rozważania tego modelu jako efektywnego sposobu realizacji inwestycji.
Prowadzenie komunikacji na kanałach własnych w mediach społecznościowych
(LinkedIn, X oraz Facebook Ministerstwa oraz na stronie CJ ds. PPP).
Publikacja postów na platformach w mediach społecznościowych oraz promocja treści
o tematyce PPP na dedykowanej stronie, w tym promocja bazy projektów PPP oraz
prowadzonych przez CJ ds. PPP działań związanych z monitorowaniem i analizą rynku
PPP.
Promocja działań oferowanych przez CJ ds. PPP.
Informowanie o możliwości uzyskania przez podmioty publiczne kompleksowego
wsparcia (prawnego, ekonomiczno-finansowego i technicznego) w całym procesie
wyboru partnera prywatnego i zamknięcia finansowego.
Informowanie o możliwości uzyskania opinii Ministerstwa Funduszy i Polityki
Regionalnej w sprawie planowanego projektu PPP.
4. Jakie są najważniejsze przeszkody i bariery, które aktualnie utrudniają szersze
stosowanie PPP w Polsce, i jakie kroki są podejmowane w celu ich usunięcia?
Polityka Rządu w zakresie rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego do roku 2030
wskazuje na 8 następujących barier rozwojowych dla rynku PPP:
-- 3 of 6 --
4
1. niewystarczający poziom wiedzy i kompetencji w zakresie PPP wśród podmiotów
publicznych,
2. brak systemowego podejścia do uwzględniania formuły PPP jako sposobu
realizacji zamierzeń inwestycyjnych, w tym niewystarczający poziom
wykorzystania testu PPP,
3. problemy podmiotów publicznych w zarządzaniu realizacją umowy o PPP,
4. niewystarczający poziom wykorzystania formuły hybrydowej,
5. niewystarczający poziom konkurencji na rynku usług doradczych,
6. wysoki koszt pozyskania finansowania wydatków na realizację projektu PPP,
7. brak pewności po stronie podmiotów publicznych w zakresie klasyfikacji
budżetowej zobowiązań publicznych z tytułu wynagrodzenia partnera
prywatnego,
8. brak systemowego podejścia do analizy inwestycji publicznych (na etapie
realizacji) pod kątem ich efektywności i value for money.
W ramach ww. dokumentu, mając na uwadze jego cel strategiczny, z każdą z barier
zostały powiązane działania do podjęcia (listę działań wskazano w odpowiedzi na pyt. 1).
Powiązanie to przedstawia schemat na s. 27 Polityki PPP, która dostępna jest na stronie
CJ ds. PPP.
5. Czy istnieją plany wprowadzenia zmian legislacyjnych lub regulacyjnych, które
ułatwią proces negocjacji i dialogu między podmiotami publicznymi
a prywatnymi w ramach projektów PPP?
CJ ds. PPP podejmuje działania na rzecz poprawy ram legislacyjnych i systemowych
zmierzających do ułatwienia wykorzystania PPP – w tym obejmujące dialog i negocjacje
między podmiotami.
Dla przykładu:
MFiPR przeprowadził w roku 2023 przegląd prawa z zakresu PPP. Wnioski z tej
analizy zostaną wykorzystane w pracach nad nowelizacją ustawy o PPP. Celem
tych działań jest utrzymanie spójnych i przejrzystych regulacji z zakresu PPP,
prowadzony jest bieżący monitoring otoczenia prawnego PPP i pod kątem
spójności i ewentualnych barier w wykorzystaniu formuły PPP. W uzasadnionych
przypadkach będą wprowadzane nowe przepisy, zmiany legislacyjne,
na koniec 2024 r. planowana jest publikacja zaktualizowanych rządowych
Wytycznych PPP (w tym tomu odnoszącego się do procedury wyboru partnera
prywatnego). Rządowe Wytyczne PPP prezentujące aktualny stan prawny
pozwolą podmiotom pozyskać szereg praktycznych wskazówek, jak przygotować
projekt PPP, wybrać partnera prywatnego, skonstruować treść umowy o PPP
i zarządzać projektem PPP,
planowane jest również tworzenie wytycznych dedykowanych kwestiom
szczegółowym (np. obecnie przygotowywane opracowanie wytycznych
w zakresie rozstrzygania sporów w PPP).
-- 4 of 6 --
5
6. Jakie są najlepsze praktyki i wzorce z innych krajów, które rząd zamierza
wdrożyć w Polsce w celu optymalizacji modelu PPP?
MFiPR w ramach prac nad Polityką Rządu ws. PPP na lata 2023-2030 dokonał przeglądu
modeli organizacyjnych innych państw w zakresie konkretnych praktyk instytucjonalnych
wspierających formułę PPP.
Obszarem działań łączącym zdecydowaną większość z analizowanych modeli jest
upowszechnianie kompletnych, aktualnych i najbardziej przydatnych informacji,
wytycznych i porad, wspieranie rozwoju wiedzy i kompetencji podmiotów publicznych,
ułatwianie rozwoju rynku doradców oraz dbanie o słyszalność głosu przedstawicieli
rynku wykonawców oraz instytucji finansujących.
W obszarze procedur zarządzania projektami występują istotne różnice pomiędzy
krajami, a na obecnym etapie trudno zdecydowanie wskazywać najlepsze praktyki.
W Polsce, podobnie jak we Francji, Grecji czy Niemczech, lecz w odróżnieniu od Wielkiej
Brytanii czy Litwy uznano przydatność szerokich kompetencji centralnej jednostki,
ale nie przekazano do niej bezpośredniej prawnej odpowiedzialności za prowadzenie
projektu ani nie zastosowano zwiększonej standaryzacji przebiegu projektu, jaką stosuje
się np. w Grecji. Zamiast greckiego rozwiązania, dążąc do dalszego rozwoju
promowanych rozwiązań projektowych, Polityka zgodnie z działaniem nr 14
rekomenduje zainicjowanie sektorowego zarządzania projektami PPP, przewidujące
uwzględnienie PPP w strategii (resortu lub regionu) oraz pilotażowo wydzielenie
jednostki dla tego zadania.
7. W jaki sposób rząd monitoruje i ocenia efektywność realizacji inwestycji
w modelu PPP oraz jakie są wyniki tych ocen?
Do oceny efektów wdrażania i stopnia osiągnięcia głównego celu Polityki PPP 2030
przyjęte zostały mierniki. Jednym z nich jest „maksymalizacja korzyści ekonomiczno-
społecznych z realizacji projektów PPP”. Jest to miernik określany liczbą projektów PPP,
co do których CJ ds. PPP potwierdziła, że ich realizacja w formule PPP maksymalizuje
korzyści ekonomiczno-społeczne płynące z realizacji inwestycji. W obliczeniach
są uwzględniane projekty PPP, które:
uzyskały pozytywną opinię PPP,
posiadają ocenę efektywności wykazującą przedmiotowe korzyści, która w toku
wsparcia doradczego świadczonego przez CJ ds. PPP (lub doradców
zewnętrznych zaangażowanych przez CJ ds. PPP) została zaakceptowana przez
CJ ds. PPP,
zostały pozytywnie zweryfikowane pod kątem uzyskania przedmiotowych
korzyści w toku analizy/konsultacji przeprowadzonych na prośbę promotora
projektu.
Wartość docelowa tego miernika wynosi 50 projektów, a jej osiągnięcie zaplanowano
do roku 2030.
-- 5 of 6 --
6
8. Jakie konkretne sektory lub rodzaje inwestycji są priorytetowo traktowane
w ramach programów PPP i dlaczego?
Dotychczasowe analizy polskiego rynku PPP oraz informacje zbierane w drodze roboczej
współpracy z interesariuszami rynku PPP wskazują, że PPP w Polsce wdrażane jest
w różnych sektorach. Ilość podpisanych umów PPP na dzień 14.06.2024 r. przedstawia
się następująco:
Sektor Liczba projektów
Efektywność energetyczna 30
Gospodarka wodno-kanalizacyjna 28
Infrastruktura transportowa 26
Sport i turystyka 26
Telekomunikacja 15
Gospodarka odpadami 12
Usługi transportowe 10
Kultura 7
Edukacja 5
Budynki publiczne 4
Ochrona zdrowia 4
Rewitalizacja 4
Energetyka 3
Mieszkalnictwo 2
Inne 15
Suma 191
Wsparcie projektów, jakiego udziela CJ ds. PPP nie jest ograniczone sektorowo.
Dla przykładu, obecnie wsparciem objęte są m.in. następujące projekty:
1. Modernizacja oświetlenia drogowego w Krakowie,
2. Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w Gorzowie,
3. Budowa i utrzymania zespołu budynków wielorodzinnych w Żorach,
4. Budowa domów pomocy społecznej w Powiecie Koszalińskim,
5. Budowa wysoko energooszczędnych przedszkoli w Warszawie.
Dodatkowo Polityka PPP wskazuje zasadność uwzględnienia PPP w strategiach
zakupowych zamawiających szczebla centralnego. Działanie to powinno być
zrealizowane przez zamawiających będących centralnymi organami administracji
rządowej w ramach sporządzanych strategii zakupowych. Stosowne postanowienia
zostały zawarte w Polityce Zakupowej Państwa, przyjętej uchwałą nr 6 Rady Ministrów
z dnia 11 stycznia 2022 r. (M.P. z 2022 r. poz. 125).
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --