Interpelacja w sprawie rozwoju sektora FinTech w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3193
do ministra finansów
w sprawie rozwoju sektora FinTech w Polsce
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zasadniczo termin FinTech (ang. financial technology) można rozpatrywać w dwóch ujęciach: po pierwsze, jak sama nazwa wskazuje, jest to technologia związana ze światem finansów i produktów finansowych. Najczęściej z nazwą FinTech kojarzymy jednak konkretny sektor rynku, skupiający przedsiębiorstwa zajmujące się opracowywaniem i udostępnianiem narzędzi przydatnych w zarządzaniu finansami. Oczywiście oba znaczenia są ze sobą ściśle powiązane, a koniec końców każdego konsumenta interesują przede wszystkim funkcjonalności oferowane przez konkretne rozwiązania. Tradycyjne podejście do rynku technologii finansowych obejmuje podział na start-upy oraz banki i pozostałe duże instytucje. Polski rynek dzięki swojemu technologicznemu zaawansowaniu jest jednak dość specyficzny. W polskich realiach można mówić przynajmniej częściowo o FinTech-owych bankach. Pod względem wdrożeń, takich jak płatności bezstykowe (zarówno kartowe, jak i bazujące na płatnościach mobilnych), płatności typu pay-by-link czy sektorowe rozwiązania typu BLIK Polska jest w technologicznej czołówce europejskiej. Dlatego budowanie silnej pozycji rynkowej przez polskie FinTech-owe start-upy jest znacznie trudniejsze niż w Europie Zachodniej.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje się w celu wspierania rozwoju sektora FinTech w Polsce, zarówno pod względem technologicznym, jak i biznesowym?
Czy istnieją programy wsparcia finansowego dla polskich FinTech-ów, które pomagają im w rozwoju i ekspansji na rynku?
Jakie są główne wyzwania dla polskich FinTech-ów w budowaniu silnej pozycji rynkowej, zwłaszcza w kontekście konkurencji z innymi krajami europejskimi?
Czy istnieją konkretne inicjatywy mające na celu ułatwienie współpracy między polskimi FinTech-ami a tradycyjnymi instytucjami finansowymi, takimi jak banki?
Jakie są perspektywy rozwoju polskiego sektora FinTech w nadchodzących latach, zwłaszcza biorąc pod uwagę specyfikę polskiego rynku i jego technologiczne zaawansowanie?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8503 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 28 czerwca 2024 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 3193 Posła Daniela Milewskiego
Znak sprawy: FN7.054.2.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do zapytania numer 3193 Pana Posła na Sejm RP Daniela Milewskiego
w sprawie rozwoju sektora FinTech w Polsce, poniżej przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
1. Jakie działania podejmuje się w celu wspierania rozwoju sektora fintech w Polsce,
zarówno pod względem technologicznym, jak i biznesowym?
Ministerstwo Finansów może wpływać na rozwój oraz działalność sektora FinTech
poprzez kształtowanie regulacji prawnych. Należy wskazać, że główne ramy
rozwoju tego sektora ustanowione zostały przez przepisy dyrektywy w sprawie
usług płatniczych PSD2 (ang. Payment Services Directive 2)1, które zostały
zaimplementowane do krajowego porządku prawnego poprzez przepisy ustawy z
dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych2. Dyrektywa PSD2 dała podstawy
prawne do otwartej bankowości, która jest ważnym elementem działalności
podmiotów z sektora FinTech.
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług
płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, zmieniająca dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE, 2013/36/UE i
rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylająca dyrektywę 2007/64/WE (Dz.Urz. UE, L 337 z 23.12.2015 s.
35).
2 Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. 2011 Nr 199, poz. 1175 z późn. zm.)
-- 1 of 4 --
2/4
Należy przy tym wskazać, że Polska jako jedno z niewielu państw członkowskich Unii
Europejskiej skorzystała z opcji narodowej na podstawie przepisów ww. dyrektywy,
która dała możliwość tworzenia tzw. małych instytucji płatniczych (dalej: „MIP”) na
polskim rynku. MIP jest jedną z kilku form świadczenia usług płatniczych w Polsce,
m.in. obok instytucji kredytowych, krajowych instytucji płatniczych, czy też biur
usług płatniczych. Mała instytucja płatnicza umożliwia małym podmiotom,
zwłaszcza start-upom, świadczenie większości usług płatniczych przy mniej
rygorystycznych wymaganiach niż krajowe instytucje płatnicze. MIP jest
szczególnie atrakcyjnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy chcą podjąć
próbę funkcjonowania na polskim rynku FinTech, zapoznać się z wymogami
prawnymi, podejściem Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: „KNF” lub „Nadzorca”)
oraz potrzebami docelowych klientów.
Według stanu na dzień 27 czerwca br. w Polsce zarejestrowanych jest około 181
małych instytucji płatniczych, czyli ponad czterokrotnie więcej niż krajowych
instytucji płatniczych (43 na polskim rynku).
Ponadto małe instytucje płatnicze mogą działać jako instytucje hybrydowe, tj.
świadczyć zarówno usługi płatnicze, jak i usługi związane z inną działalnością, w
związku z czym MIP może wpasować się w model biznesowy podmiotów, które chcą
po prostu poszerzyć oferowane dotychczas usługi.
Warty wskazania jest również fakt, że obecnie nie ma wymogu posiadania
określonej formy prawnej działalności gospodarczej, aby działać jako mała
instytucja płatnicza, co oznacza, że usługi płatnicze mogą być świadczone przez
spółkę akcyjną, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub jednoosobową
działalność gospodarczą. Wymogi formalne związane z rejestracją jako MIP są
uproszczone. Podmiot ubiegający się o status małej instytucji płatniczej nie musi
spełniać wymogów kapitałowych (z wyjątkiem wymogów określonych w Kodeksie
spółek handlowych, czy innych przepisach szczególnych).
Niezależnie od regulacji, niewątpliwie wsparcie tego sektora można zaobserwować
również po stronie KNF, co zostało opisane szczegółowo w odpowiedziach na
poniższe pytania.
2. Czy istnieją programy wsparcia finansowego dla polskich fintechów, które pomagają im
w rozwoju i ekspansji na rynku?
Należy wskazać, że KNF uruchomił Program Innovation Hub, dzięki któremu
podmioty, których działalność obejmuje projektowanie, rozwój lub wykorzystanie w
prowadzonej działalności rozwiązań technologicznych, produktów lub usług o
charakterze innowacyjnym mają możliwość dialogu z Nadzorcą, w tym poprzez
wyjaśnienie wątpliwości w kontekście otoczenia prawno-regulacyjnego. Ma to
pozytywny wpływ na rozwój innowacji na rynku finansowym, utrzymując wysoki
poziom zasad bezpieczeństwa i chroniąc interesy klientów. Program skierowany jest
także do podmiotów planujących rozpoczęcie działalności w sektorach rynku
-- 2 of 4 --
3/4
finansowego objętych nadzorem KNF (w tym start-upów). Na podkreślenie
zasługuje fakt, że od początku istnienia programu KNF otrzymał kilkaset zgłoszeń, a
wnioski dotyczyły zagadnień z całego rynku finansowego, w tym m.in.: usług
płatniczych, rynku kapitałowego, bankowego, ubezpieczeniowego oraz
kryptoaktywów.
Ponadto KNF utworzył piaskownice wirtualne – „Virtual Sandbox” – jako
technologiczne i opcjonalne rozszerzenie programu Innovation Hub. Są to
środowiska testowe, które pozwalają na symulację wybranych funkcjonalności i
usług oferowanych na rynku finansowym. Korzystając z piaskownicy, uczestnicy
testów uzyskują dostęp do infrastruktury IT, która pozwala im zweryfikować
przyjęte założenia swojej działalności w kontrolowanych warunkach środowiska
testowego. Piaskownica Sandbox PSD2 jest oparta na dyrektywie PSD2, która
pozwala symulować szereg operacji bankowych i rozwiązań testowych w oparciu o
interfejs Open API, zgodny ze standardem Polish API. Sandbox DLT to środowisko
testowe, oparte o platformę blockchain Hyperledger Fabric (HLF).
Piaskownica jest skierowana do podmiotów działających w różnych segmentach
rynku finansowego, przede wszystkim do innowacyjnych podmiotów z sektora
rynku kapitałowego, bankowego lub ubezpieczeniowego. Udział w Virtual Sandbox
jest opcjonalny i stanowi rozszerzenie istniejącego Programu Innovation Hub.
Dostęp do środowiska testowego jest bezpłatny i dobrowolny, a zasadniczymi jego
celami jest wsparcie prawne i technologiczne.
3. Jakie są główne wyzwania dla polskich fintechów w budowaniu silnej pozycji rynkowej,
zwłaszcza w kontekście konkurencji z innymi krajami europejskimi?
Ze strony Ministerstwa Finansów możemy wskazać na kwestie, które podnoszą
niebankowi dostawcy usług płatniczych w kontekście ich relacji z bankowymi
dostawcami usług płatniczych oraz nierównego ich traktowania w zakresie np.
dostępu do wyznaczonych systemów płatności oraz do rachunków płatniczych
prowadzonych przez instytucje kredytowe na rzecz niebankowych dostawców.
Należy jednak wskazać, że kwestia doregulowania relacji obu tych grup podmiotów
została ujęta w przepisach projektów opublikowanych przez Komisję Europejską w
dniu 28 czerwca 2023 r., szczególnie w projekcie rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego i
zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (PSR – Payment Services Regulation).
Polska była jednym z państw, które mocno wskazywały na potrzebę odpowiedniego
uregulowania wyżej wymienionych kwestii, już na poziomie prac nad tym projektem.
4. Czy istnieją konkretne inicjatywy mające na celu ułatwienie współpracy między
polskimi fintechami a tradycyjnymi instytucjami finansowymi, takimi jak banki?
-- 3 of 4 --
4/4
Ministerstwo Finansów stoi na stanowisku, że zasady funkcjonowania obu tych grup
powinny być obiektywne, przejrzyste oraz niedyskryminujące. Jak wskazano
powyżej, Ministerstwo Finansów było oraz jest zwolennikiem doprecyzowania pod
względem regulacji pewnych luk w tych relacjach. Wskazać należy również, że w
sytuacji, gdy dana grupa sygnalizuje Ministerstwu Finansów problem polegający na
łamaniu powyższych zasad, Ministerstwo zwraca się do KNF z prośbą o wyjaśnienie
oraz udzielenie stosownych informacji, które są w posiadaniu Nadzorcy.
5. Jakie są perspektywy rozwoju polskiego sektora fintech w nadchodzących latach,
zwłaszcza biorąc pod uwagę specyfikę polskiego rynku i jego technologiczne
zaawansowanie?
Mając na względzie obserwacje i analizy przeprowadzane w MF oraz informacje
przekazywane przez KNF, przy jednoczesnym uwzględnieniu kierunku projektów
aktów prawnych procedowanych na forum UE, wskazać należy, że w nadchodzącym
czasie zaprojektowane zostaną przepisy, których charakter, w opinii MF, będzie
sprzyjał rozwojowi sektora FinTech.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 4 of 4 --