Interpelacja w sprawie źródeł finansowania przedsiębiorstw w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3180
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie źródeł finansowania przedsiębiorstw w Polsce
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
obecna struktura finansowania przedsiębiorstw, w połączeniu z niewystarczającą wiedzą nt. mechanizmów i zasad finansowania działalności gospodarczej, utrudnia ich długoterminowy rozwój. Podstawowym źródłem finansowania inwestycji dla ok. 75% krajowych przedsiębiorców pozostają środki własne przedsiębiorstw. Źródło to dopełniają: kredyt bankowy, leasing oraz faktoring. Słaby rozwój rynków kapitałowych – szczególnie długu korporacyjnego czy pozagiełdowego obrotu udziałowego – skutkuje poważnymi trudnościami w pozyskaniu finansowania przez przedsiębiorstwa. W niewystarczającym stopniu wykorzystywane są dziś te segmenty rynku finansowego, które charakteryzują się wyższym ryzykiem.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania planuje podjąć rząd w celu zwiększenia dostępności różnorodnych źródeł finansowania dla przedsiębiorstw?
Czy rząd przewiduje wprowadzenie konkretnych programów lub zachęt mających na celu wsparcie rozwoju korzystania z instrumentów długu korporacyjnego i pozagiełdowego obrotu udziałowego?
Jakie przeszkody identyfikuje rząd jako główne powody słabego rozwoju rynków kapitałowych w Polsce?
Jakie są długoterminowe strategie rządu dotyczące wsparcia finansowania przedsiębiorstw w Polsce?
Czy rząd rozważa współpracę z sektorem prywatnym w celu stworzenia nowych instrumentów finansowych wspierających przedsiębiorstwa?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12704 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DRI-IV.054.16.2024
Warszawa, 15 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji numer 3180 w sprawie źródeł finansowania przedsiębiorstw
w Polsce
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3180 Posła na Sejm RP Daniela Milewskiego w sprawie
źródeł finansowania przedsiębiorstw w Polsce, przedstawiam informacje Ministerstwa
Finansów oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii.
Na wstępie pragnę zapewnić, że Rząd realizuje politykę wspierania inwestycji na obszarze
całego kraju, przy jednoczesnym zwiększaniu dynamiki rozwoju gospodarczego. Aktualnie
dostępny system wsparcia dla przedsiębiorców jest szeroki i zawiera oferty dedykowane dla
firm na różnych etapach rozwoju. Wsparcie ma na celu zarówno zachęcanie
przedsiębiorców do podejmowania nowej działalności inwestycyjnej, jak i pomaga
już funkcjonującym biznesom.
Dla przedsiębiorców przygotowano szereg instrumentów, z których mogą skorzystać,
w celu zmniejszenia ryzyka związanego z procesem inwestycyjnym. Przede wszystkim
warto tu wymienić instrument ulgi podatkowej dla przedsiębiorców, oferowany w ramach
Polskiej Strefy Inwestycji (PSI) oraz instrument dotacji, w ramach Programu wspierania
inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata 2011-2030 (program
grantowy).
Polska posiada szereg atutów, które pozwalają konkurować o największe i najbardziej
zaawansowane technologicznie inwestycje, z państwami z całego świata. Gospodarka kraju
stale rozwija się, a Polska coraz częściej staje się domem dla największych projektów
inwestycyjnych.
Niemniej, odnosząc się do przedstawionej w interpelacji kwestii przeszkód dla rozwoju
rynków kapitałowych w Polsce należy zauważyć, że ich względnie słaby poziom rozwoju nie
jest cechą charakterystyczną Polski, ale zauważalny jest w większości państw europejskich.
Z powodu względnej słabości rynków kapitałowych w Unii Europejskiej, obserwowanej
zwłaszcza na tle USA oraz państw azjatyckich, od dłuższego czasu podejmowane są na
forach unijnych regularne wysiłki mające na celu wzmocnienie tych rynków. Działania takie
zostały zainicjowane przez Komisję Europejską już w 2015 r. w ramach projektu
Unii Rynków Kapitałowych, a obecnie toczy się dyskusja na temat kierunku dalszego
rozwoju unijnych rynków kapitałowych w następnym europejskim cyklu politycznym.
-- 1 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Za zasadniczą przyczynę słabości europejskich rynków kapitałowych przyjmuje się przede
wszystkim wykształcony na przestrzeni dekad model rozwoju rynku finansowego, a co za
tym idzie również sposobu finansowania działalności przedsiębiorstw – funkcjonujący
również w Polsce – polegający na dominacji sektora bankowego. W takim ujęciu brak
dynamicznych platform obrotu instrumentami finansowymi świadczy nie tyle o ułomności
rynków kapitałowych, co o ich zastąpieniu przez banki.
W odniesieniu do czynników stricte lokalnych należy zauważyć, iż w ostatnich latach wzrost
gospodarczy był napędzany głównie przez rosnący popyt konsumpcyjny, podczas gdy stopa
inwestycji systematycznie spadała – z 20,4% w roku 2015 do 16,8% w 2022 r.
Obecny Rząd stawia sobie za cel zmianę tej sytuacji, w związku z czym prowadzone
są analizy zmierzające do wzmocnienia rynków kapitałowych. Spośród zidentyfikowanych
czynników hamujących ich rozwój na czoło wysuwają się niski poziom oszczędności
i inwestycji, szczególnie w sektorze detalicznym. Zwraca uwagę również niedostateczne
przestrzeganie zasad ładu korporacyjnego przez spółki notowane na giełdzie.
Biorąc pod uwagę cele obecnego Rządu – wzmocnienie rynków kapitałowych
i w konsekwencji ożywienie inwestycji – w aktualnych warunkach ważne jest
podejmowanie systematycznych działań zmierzających do zapewnienia rozwoju Giełdy
Papierów Wartościowych i krajowego rynku kapitałowego w długim terminie. Odpowiedzią
będzie umacnianie pozycji giełdy poprzez uatrakcyjnienie jej oferty dla inwestorów, w tym
inwestorów krajowych, a także ułatwianie procesu wejścia na giełdę dla potencjalnych
emitentów.
Informuję również, w imieniu Ministra Finansów, że innowacyjność gospodarki potrzebuje
odpowiedniej formy finansowania, jakim jest kapitał podwyższonego ryzyka oferowany
między innymi przez fundusze VC/PE. W zakresie funduszy VC/PE Ministerstwo Finansów
zidentyfikowało pewne czynniki, które ograniczają ich rozwój, w szczególności dotyczy
to przewidzianych w prawie krajowym form prawnych, w ramach których mogą
funkcjonować te fundusze.
Ministerstwo Finansów prowadzi obecnie prace nad dodaniem nowych form prawnych,
w ramach których będą mogły prowadzić działalność krajowe fundusze VC/PE. Zmiany te
powinny zwiększyć aktywność krajowych funduszy na rynku kapitału podwyższonego
ryzyka, a co za tym idzie zwiększyć dostępności źródeł finansowania innowacyjnych
przedsiębiorstw. Prace te prowadzone są z udziałem przedstawicieli środowiska rynku
kapitałowego.
Zapewniam również, że Rząd dokłada wszelkich starań, aby zapewnić stały rozwój
gospodarczy kraju w perspektywie długoterminowej. Obecnie wyraźnie określonym
kierunkiem rozwoju gospodarki jest transformacja energetyczna i cyfrowa. Działania w tym
kierunku określa zarówno unijna Strategia MŚP, jak i krajowe plany i strategie, w tym
Strategia Produktywności 2030, mająca dostosować polską gospodarkę do globalnych
trendów.
W związku z tym, obecnie udostępniane programy wsparcia koncentrują się na wspieraniu
tych obszarów. Przedsiębiorcy, którzy są otwarci na rozwój, ekspansję zagraniczną oraz na
cyfrową i zieloną transformację mogą skorzystać z pomocy doradców i usług polskich
ośrodków Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości (EEN). Sieć ośrodków działa w 60 krajach,
w Polsce jest 28 ośrodków EEN. Działalność polskich ośrodków jest finansowania przez
Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) i Unię Europejską.
MRiT podejmuje starania, aby dotrzeć do MŚP z informacją o dostępnych rozwiązaniach dla
przedsiębiorców, m.in. poprzez utworzenie Krajowego Punktu Kontaktowego ds.
Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej (KPK) przy Związku Banków
-- 2 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polskich, który prowadzi działalność informacyjną, promocyjną oraz doradczą dla
wszystkich podmiotów (np. instytucji finansowych, przedsiębiorców), na temat
preferencyjnego finansowania ze środków unijnych, w tym z Programu InvestEU. Program
InvestEU jest szczególnie ważnym przedsięwzięciem, które obejmuje m.in. wsparcie
zwrotne stanowiące zachętę do inwestycji i poszukiwanie nowych możliwości rozwoju.
Głównym partnerem inwestycyjnym jest Europejski Bank Inwestycyjny, ale bezpośredni
dostęp do gwarancji UE mają krajowe banki rozwoju. Program sprzyja wzrostowi
aktywności inwestycyjnej w Polsce.
Rola informacyjna KPK jest ważna z punktu widzenia potrzeby podnoszenia świadomości
i wiedzy w zakresie możliwych form finansowania. MRiT finansuje również Centrum
Rozwoju MŚP w PARP w ramach, którego prowadzona jest Akademia PARP mająca na celu
udostępnianie na stronie PARP bezpłatnych kursów online na tematy związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. kurs Pozyskiwanie kapitału na działalność
MŚP).
W Polsce działa Grupa Polskiego Funduszu Rozwoju, która jest grupą instytucji finansowych
i doradczych dla przedsiębiorców, samorządów i osób fizycznych (w skład Grupy PFR
wchodzą takie instytucje jak PARP, BGK, PAIH, ARP). Instytucje Grupy PFR są angażowane
do realizacji programów finansowanych ze środków krajowych i unijnych.
Uruchamiane programy wsparcia dla przedsiębiorców lub osób zamierzających rozpocząć
działalność gospodarczą mają różne cele: m.in. aktywizację zawodową, rozwój firmy
w kierunku zielonej i cyfrowej transformacji czy wyrównanie nierówności. Rezultatem ma
być osiągnięcie lepszych wyników gospodarczych w obszarach, które wymagają poprawy
i mają potencjał. Dostępna jest również wyszukiwarka programów dla MŚP prowadzona
przez ARP na stronie: https://biznesportal.pl/.
Dla przedsiębiorców dostępna jest również wyszukiwarka wsparcia, oferowanego przez
całą grupę Polskiego Funduszu Rozwoju. Z poziomu wyszukiwarki przedsiębiorca może
uzyskać dostęp do informacji na temat szerokiej oferty produktów Grupy PFR, które
dedykowane są dla przedsiębiorców różnej wielkości i na różnych etapach działalności.
Wyszukiwarka jest dostępna na stronie internetowej: https://pfr.pl.
Zapewniam również, że zmiany prawne w zakresie prawa gospodarczego, jak i systemu
wsparcia inwestycji, będą konsultowane publicznie z przedsiębiorcami i przedstawicielami
organizacji branżowych. Informuję również, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii
(ale również i przedstawiciele instytucji wspierających rozwój na terenie Polski) pozostają
w stałym kontakcie z przedsiębiorcami oraz przedstawicielami organizacji branżowych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 4 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki Administratora jest
Dyrektor Departamentu Rozwoju Inwestycji.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz.1339 z późn. zm. ), w celu
udzielenia odpowiedzi na interpelację lub zapytanie poselskie.
4. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
6. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
8. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie poselskie.
9. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
10. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 4 of 4 --