Interpelacja w sprawie efektywności finansowania zielonych technologii ze środków publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3162
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie efektywności finansowania zielonych technologii ze środków publicznych
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
obszar finansowania zielonych technologii ze środków publicznych charakteryzuje się dużą liczbą i zróżnicowaniem instrumentów wsparcia oraz brakiem jednolitego zdefiniowania tych technologii. Wyniki analiz i wnioski z warsztatów z przedstawicielami przedsiębiorstw oraz instytucji finansujących wskazują, że potencjał rozwoju i komercjalizacji innowacyjnych rozwiązań w obszarze zielonych technologii nie jest w pełni wykorzystywany. Przyczyną jest m.in. rozdrobnienie i brak koordynacji przedsiębiorstw, niski stopień koordynacji programów i instrumentów wsparcia, rozproszenie informacji, nadmierne zróżnicowanie zasad naboru, oceny i realizacji projektów oraz brak mechanizmów integracji instrumentów wsparcia. Z uwagi na powyższe wiele przedsiębiorstw z rezerwą podchodzi do wykorzystania środków zewnętrznych lub korzysta z niewielkiej części dostępnych instrumentów.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jak rząd planuje zreformować system wsparcia zielonych technologii w celu zwiększenia jego skuteczności i przejrzystości?
Czy istnieją konkretne działania mające na celu zharmonizowanie i usprawnienie procedur aplikacyjnych oraz oceny projektów w obszarze finansowania zielonych technologii?
Jak rząd zamierza zwiększyć koordynację między różnymi instytucjami finansującymi oraz przedsiębiorstwami w celu lepszego wykorzystania potencjału rozwoju i komercjalizacji innowacyjnych rozwiązań?
Czy planowane są środki mające na celu zwiększenie dostępu przedsiębiorstw do informacji na temat dostępnych instrumentów wsparcia oraz ułatwienie korzystania z nich?
Jakie są największe bariery dla przedsiębiorstw chcących skorzystać ze środków finansowych na rozwój zielonych technologii, a jak rząd planuje je przezwyciężyć?
Czy istnieją plany dotyczące wprowadzenia mechanizmów integracji instrumentów wsparcia w obszarze zielonych technologii?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8004 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WPE.050.3.2024.ŁJ
3248609.12806745.10290452
Warszawa, 03-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na Interpelację nr 3162 z 10 czerwca 2024 r. Pana Posła Daniela Milewskiego,
przekazaną przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii do Ministerstwa Klimatu
i Środowiska, w sprawie efektywności finansowania zielonych technologii ze środków
publicznych, przekazuję poniżej odpowiedzi na zadane pytania.
1. Jak rząd planuje zreformować system wsparcia zielonych technologii w celu
zwiększenia jego skuteczności i przejrzystości?
Instytucje w ramach systemu wdrażania koordynują wzajemnie swoje działania,
zgodnie z działami administracji rządowej i opiniują poszczególne dokumenty w celu
zapewnienia efektu synergii i maksymalizacji korzyści dla potencjalnych
wnioskodawców. W tym celu podejmuje się także działania w zakresie integracji
różnych źródeł wsparcia w ramach wybranych kluczowych programów
finansujących zieloną transformację w Polsce (szersza informacja w ramach
odpowiedzi na pytanie nr 6). System wsparcia dla poszczególnych obszarów
energetyki jest nieustannie rozwijany (m.in. ze względu na pojawiające się nowe
źródła finansowania) oraz aktualizowany i udoskonalany (ze względu na zmieniające
się uwarunkowania prawne i nowe doświadczenia z wdrażania poszczególnych
instrumentów). W ramach wdrażania poszczególnych programów przewidziane
zostały m.in. mechanizmy mające na celu np. przegląd śródokresowy dla programów
dotyczących Polityki Spójności, czy rewizję dla Instrumentu na rzecz Odbudowy
i Zwiększania Odporności. Programy, które są kontynuowane w kolejnych
perspektywach finansowych podlegają modyfikacjom wynikającym z doświadczeń
i wniosków z perspektyw poprzednich. Ważnym rodzajem modyfikacji zasad
wsparcia są uproszczenia dla wnioskodawców przejawiające się w upraszczaniu
sposobu aplikowania oraz ograniczaniu wymaganej liczby załączników.
2. Czy istnieją konkretne działania mające na celu zharmonizowanie i usprawnienie
procedur aplikacyjnych oraz oceny projektów w obszarze finansowania zielonych
technologii?
Usprawnienia procedur w ramach poszczególnych programów są nieustannie
wprowadzane. Usprawnieniu podlega cyfryzacja obiegu dokumentów
(w szczególności dla potencjalnych wnioskodawców i beneficjentów), rezygnacja
z wymogu przedkładania dokumentów na rzecz oświadczeń, korzystanie z baz
-- 1 of 3 --
danych i repozytoriów powszechnie dostępnych. Wyzwania w zakresie harmonizacji
procedur aplikacyjnych, wynikają w dużej mierze z odmiennych reżimów
wynikających z uwarunkowań już na poziomie podstawy prawnej dla
poszczególnych programów oraz podmiotów udzielających wsparcia np. UE, EOG,
środki krajowe, itp. Należy bowiem tutaj podkreślić, że w szczególności w przypadku
środków pochodzących z budżetu UE, wiele wymogów wynika z horyzontalnych
unijnych regulacji i wymogów.
3. Jak rząd zamierza zwiększyć koordynację między różnymi instytucjami
finansującymi oraz przedsiębiorstwami w celu lepszego wykorzystania potencjału
rozwoju i komercjalizacji innowacyjnych rozwiązań?
Koordynacja zadań wynika z sytemu wdrażania poszczególnych programów
i funduszy, w ramach których określone podmioty pełnią funkcję instytucji
zarządzających, pośredniczących i wdrażających. W wyniku koordynacji zadań
powstają dokumenty np. Linia demarkacyjna, które określają obszary wsparcia dla
poszczególnych wnioskodawców. Co do zasady wsparcie jest nadzorowane przez
instytucje publiczne zgodnie z kompetencjami wynikającymi z ustawy o działach
administracji rządowej. Jednocześnie, należy w tym miejscu pamiętać
o zaangażowaniu partnerów społecznych, w tym organizacji zrzeszających
przedsiębiorców, w procesie monitorowania i opracowywanie kryteriów wyboru
projektów. Dla wykorzystania potencjału rozwoju i komercjalizacji innowacyjnych
rozwiązań potencjalni wnioskodawcy mogą korzystać przede wszystkim
z dedykowanych programów, w tym Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej
Gospodarki (FENG 2021-2027). Celem tego programu są w szczególności:
wzmocnienie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności MŚP,
cyfrowa transformacja przedsiębiorstw.
4. Czy planowane są środki mające na celu zwiększenie dostępu przedsiębiorstw do
informacji na temat dostępnych instrumentów wsparcia oraz ułatwienie
korzystania z nich?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska w obecnej perspektywie finansowej kontynuuje
realizację projektu pn. „Ogólnopolski system wsparcia doradczego dla sektora
publicznego, mieszkaniowego oraz przedsiębiorstw w zakresie efektywności energetycznej
oraz OZE”. Projekt ten jest realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz Partnerów w 16 regionach na
terenie całego kraju (Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej). Celem projektu jest m.in. zapewnienie dostępu do informacji na temat
różnych źródeł wsparcia, również dla przedsiębiorstw, poprzez działania doradców
energetycznych realizujących zadania w ramach tego projektu. Ponadto, w ramach
Projektu Doradztwa Energetycznego prowadzone są bezpłatne szkolenia dla
kandydatów na Energetyków Gminnych. Jednostki Samorządu Terytorialnego mogą
zgłaszać uczestników, którzy zostaną przeszkoleni z szerokiego zakresu zagadnień
związanych z efektywnością energetyczną oraz odnawialnymi źródłami energii.
Energetyk Gminny to osoba, której zadaniem będzie wsparcie realizacji inwestycji
na terenie gminy, a tym samym ograniczenie zużycia energii, zmniejszenie
zanieczyszczeń powietrza oraz powstawanie nowych źródeł energii odnawialnej.
Energetyk Gminny wspiera w zadaniach nie tylko gminę, ale wszystkie podmioty na
jej terenie, w tym przedsiębiorców, spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe oraz
osoby fizyczne. Porady i konsultacje doradców są bezpłatne. Informacje nt. Projektu
znajdują się na stronie: https://doradztwo-energetyczne.gov.pl.
-- 2 of 3 --
5. Jakie są największe bariery dla przedsiębiorstw chcących skorzystać ze środków
finansowych na rozwój zielonych technologii, a jak rząd planuje je przezwyciężyć?
Wśród głównych barier wskazać należy przede wszystkim niskie intensywności
wsparcia i procedurę aplikacyjną zawierającą bardzo dużą liczbę wymogów, w tym
wymogów horyzontalnych. Rząd stara się zapewnić intensywności wsparcia na
możliwie najwyższym poziomie (dopuszczonych prawem, w tym
w szczególności przepisami UE), jak również wprowadzać maksymalne uproszczenia
procedury aplikacyjnej (np. wprowadzenie możliwości zdalnego aplikowania,
rezygnacja z niektórych załączników).
6. Czy istnieją plany dotyczące wprowadzenia mechanizmów integracji
instrumentów wsparcia w obszarze zielonych technologii?
Wśród dobrych praktyk dla mechanizmów integracji instrumentów wsparcia
wskazać należy w szczególności programy finansowane jednocześnie ze środków:
krajowych, Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i programów polityki spójności,
takich jak: program „Czyste Powietrze” (środki krajowe, środki programów polityki
spójności oraz KPO), programu Premii Termomodernizacyjnej BGK (środki krajowe
i KPO) oraz programu „Zielony transport publiczny”, który jest finansowany
zarówno ze środków krajowych, jak i środków KPO. Fakt finansowania ww.
programów dzięki właściwej integracji źródeł wsparcia, jest zwykle nieodczuwalny
dla beneficjenta i jednocześnie skutkuje wyraźnym efektem synergii – dany program
ma zapewnione finansowanie w dłuższym okresie, wspiera większą liczbę
beneficjentów i dzięki jednolitym zasadom upraszcza zasady aplikowania. Rząd
będzie poszukiwać dalszych możliwości integracji programów w zakresie
kompetencji poszczególnych resortów, w ramach możliwości, które dają wymogi
danych instrumentów finansowych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --