Interpelacja w sprawie skuteczności i stosowania systemów zarządzania środowiskowego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3161
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie skuteczności i stosowania systemów zarządzania środowiskowego
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
systemy zarządzania środowiskowego (SZŚ) tworzą część całego systemu zarządzania przedsiębiorstwem, która obejmuje strukturę organizacyjną, planowanie, rozłożenie odpowiedzialności, jak również wykorzystanie środków potrzebnych do opracowywania i wdrażania przyjętej przez organizację polityki środowiskowej oraz zarządzania w sposób uwzględniający kwestie środowiskowe. SZŚ prowadzi do minimalizowania szkodliwego oddziaływania na środowisko w sposób korzystny dla danego przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje rząd w celu promowania i wsparcia wdrażania systemów zarządzania środowiskowego w polskich przedsiębiorstwach?
Czy istnieją konkretne przepisy lub programy dotyczące zachęcania firm do wdrażania SZŚ?
Jak rząd monitoruje skuteczność wdrażania SZŚ w różnych sektorach gospodarki?
Czy istnieją plany na przyszłość dotyczące ulepszania i dostosowywania przepisów dotyczących SZŚ do zmieniających się potrzeb i norm środowiskowych?
Jakie są główne wyzwania dla przedsiębiorstw związane z wdrażaniem SZŚ, a w jaki sposób rząd zamierza je adresować?
Czy istnieją mechanizmy kontroli i sankcji dla firm, które nie przestrzegają wymagań dotyczących SZŚ?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5335 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.050.23.2024.MS
3243080.12714703.10221889
Warszawa, 20-06-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się do interpelacji Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie skuteczności
i stosowania systemów zarządzania środowiskowego (K10INT3161), uprzejmie proszę
o przyjęcie przedstawionych poniżej informacji.
Na wstępie wyjaśniam, że wdrożenie i utrzymywanie systemu zarzadzania środowiskowego
(SZŚ) w organizacji jest niezależną decyzją kierownictwa danego podmiotu i działaniem
dobrowolnym. Dotyczy to tak SZŚ opartego o wymagania międzynarodowej normy
ISO14001, jak i systemu zgodnego z wymaganiami rozporządzenia EMAS1 . Istotny jest
również fakt, że wszelkie działania w odniesieniu do systemów zarządzania
środowiskowego znajdujące się w kompetencji resortu klimatu i środowiska związane są
z zapisami rozporządzenia EMAS – systemu ekozarządzania i audytu, instrumentu
stworzonego przez Komisję Europejską jako wspólnotowe dobrowolne narzędzie
optymalizacji procesów produkcyjnych i usługowych poprzez zmniejszenie ich wpływu na
środowisko i bardziej wydajne wykorzystanie zasobów.
Mając powyższe na uwadze, Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje działania
zmierzające do wsparcia wdrażania systemu EMAS w polskich przedsiębiorstwach poprzez
udział w procesie legislacyjnym i zgłaszanie propozycji zapisów, w których rejestracja
w EMAS jest uwzględniona jako instrument stosowania nowych/zmienianych przepisów
i/lub ich egzekwowania. Jako przykład wdrożonych już zachęt/ulg dla organizacji
posiadających system EMAS można wymienić m.in. zwolnienie z opłaty rejestrowej przy
wpisie do bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami – BDO,
zwolnienia z podatku akcyzowego na gaz i węgiel, rzadsze kontrole środowiskowe WIOŚ -
dla podmiotów posiadających pozwolenia zintegrowane okres pomiędzy kontrolami nie
przekracza 3 lat dla instalacji, której prowadzącym instalację jest organizacja zarejestrowana
w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS). Wypracowywane są również, w miarę
adekwatności tematyki, kryteria oceny wniosków o dofinansowanie projektów ze środków
znajdujących się w dyspozycji MKiŚ, premiujące organizacje posiadające wdrożony system
EMAS (np. w programie FEnIKS, działanie FENX.01.04 Gospodarka odpadami oraz
gospodarka o obiegu zamkniętym).
Wśród działań nakierowanych na promocję wdrażania systemu EMAS w polskich
organizacjach należy wymienić aktywność Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska,
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r.
w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie
(EMAS), uchylające rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE
i 2006/193/WE
-- 1 of 2 --
prowadzącej oficjalną stronę krajowego systemu ekozarządzania i audytu (EMAS) oraz
tematyczne zakładki w portalach społecznościowych. Publikowane i/lub udostępniane
w mediach treści mają na celu przede wszystkim edukowanie odbiorców w zakresie
systemu EMAS, w tym promocję dobrych praktyk zarządzania środowiskowego i
informowanie o działaniach podejmowanych w obszarze ochrony środowiska przez
organizacje zarejestrowane w systemie ekozarządzania i audytu EMAS.
Poza ścisłą współpracą z podmiotami zaangażowanymi w strukturę krajowego systemu
EMAS w Polsce, GDOŚ organizuje coroczne Gale EMAS z uroczystą ceremonią wręczania
certyfikatów EMAS nowozarejestrowanym organizacjom. Ponadto, w trakcie całego roku
przedstawiciele resortu klimatu i środowiska przybliżają koncepcję systemowego podejścia
do zarządzania oddziaływaniami na środowisko jako prelegenci szkoleń, seminariów
i konferencji oraz autorzy artykułów publikowanych w ramach różnych inicjatyw
sektorowych.
Odnosząc się do kwestii mechanizmów kontroli i sankcji dla firm, które nie przestrzegają
wymagań dotyczących SZŚ – jak wcześniej wspomniano, rejestracja w systemie EMAS jest
dobrowolna i jedyną sankcją w przypadku niezgodności SZŚ organizacji z rozporządzeniem
EMAS jest wykreślenie jej z rejestru EMAS, prowadzonego przez GDOŚ oraz KE. Funkcję
kontrolną w przypadku weryfikacji systemu EMAS sprawuje weryfikator EMAS, który
nadzorowany jest przez Polskie Centrum Akredytacji.
Przepisy dotyczące SZŚ są przedmiotem cyklicznych analiz prowadzonych przez podmioty,
które stworzyły te systemy. W przypadku normy ISO14001, dokument ten został
opracowany przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO). W Polsce jednostką
reprezentującą RP na forum tej instytucji jest Polski Komitet Normalizacyjny. Jeżeli chodzi
o system ekozarządzania i audytu (EMAS), właścicielem systemu jest Komisja Europejska
i zgodnie z zapisami rozporządzenia EMAS, to ona co pięć lat przedkłada Parlamentowi
Europejskiemu i Radzie sprawozdanie zawierające ocenę wpływu systemu na środowisko,
wskazując jednocześnie na konieczność podjęcia ewentualnych zmian i korekt celem
usprawnienia funkcjonowania systemu. Najbliższe sprawozdanie będzie opublikowane w
2025 r.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 2 of 2 --