Interpelacja w sprawie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3157
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP)
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 03-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
podstawowym mechanizmem skłaniającym do tworzenia nowych modeli biznesowych powinna być rozszerzona odpowiedzialność producenta, która zobowiąże producenta do zebrania i zagospodarowania odpadów powstałych z produktów wprowadzanych przez niego na rynek. Narzędzie to realizuje zasadę „zanieczyszczający płaci”, a także – a może przede wszystkim – zachęca do spojrzenia na cały cykl życia produktu. Bowiem już w fazie projektowania i produkcji można użyć surowców i technologii oraz wprowadzić takie rozwiązania konstrukcyjne i użytkowe, które pozwolą na wytworzenie jak najmniejszej ilości odpadów oraz na poddanie jak największej ich części recyklingowi i innym metodom odzysku. W obecnym systemie regulacyjnym rozszerzona odpowiedzialność producenta wprowadzona jest w szczególności w odniesieniu do opakowań, pojazdów, sprzętu elektrycznego i elektronicznego, opon, baterii i akumulatorów oraz olejów smarowych.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne kroki podejmuje się, aby rozszerzyć odpowiedzialność producenta na dodatkowe kategorie produktów poza opakowaniami, pojazdami, sprzętem elektrycznym i elektronicznym, oponami, bateriami i akumulatorami oraz olejami smarowymi?
W jaki sposób monitoruje się skuteczność obecnie obowiązujących regulacji dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta w zakresie zmniejszania ilości odpadów i zwiększania wskaźników recyklingu?
Jakie zachęty są wprowadzane, aby producenci projektowali produkty z myślą o całym cyklu życia, uwzględniając minimalizację odpadów i możliwość ich recyklingu?
W jaki sposób promuje się wykorzystanie surowców wtórnych i technologii pozwalających na zmniejszenie ilości odpadów już na etapie produkcji?
Jakie działania edukacyjne są podejmowane, aby zwiększyć świadomość producentów na temat korzyści płynących z wdrażania zasad rozszerzonej odpowiedzialności producenta?
Jakie wsparcie finansowe i technologiczne jest dostępne dla firm dążących do wprowadzenia rozwiązań konstrukcyjnych i użytkowych zgodnych z zasadami GOZ?
Jakie współprace są rozwijane z sektorami nauki i technologii w celu opracowywania innowacyjnych metod projektowania i produkcji produktów o zmniejszonym wpływie na środowisko?
Jakie zmiany w przepisach planowane są w celu wzmocnienia mechanizmów egzekwowania rozszerzonej odpowiedzialności producenta?
W jaki sposób ocenia się efektywność działań związanych z ROP na poziomie krajowym oraz jakie są plany na poprawę tych działań?
Jakie międzynarodowe dobre praktyki w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta są analizowane i wdrażane w krajowych regulacjach?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Waldemar Sługocki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14632 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-IV.054.4.2024
Warszawa, 17 lipca 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 3157 w sprawie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP)
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3157 w sprawie rozszerzonej odpowiedzialności
producenta (ROP) Pana Posła Daniela Milewskiego z dnia 10 czerwca 2024 r., poniżej
przekazuję stosowne wyjaśnienia.
Nowoczesna gospodarka odpadami, zgodna z unijną hierarchią sposobów postępowania
odpadami i dążąca do wdrażania modelu gospodarczego opartego na obiegu zamkniętym,
wymaga zmiany dotychczasowego podejścia i postrzegania odpadów jako źródła zasobów
(w tym możliwości zastępowania surowców pierwotnych surowcami wtórnymi,
powstającymi z odpadów), jak również przyspieszenia rozwoju recyklingu.
Cele i działania niezbędne do podjęcia w tym zakresie są określone w Krajowym Planie
Gospodarki Odpadami 2028 – będącym obok wojewódzkich planów gospodarki odpadami
z planami inwestycyjnymi, podstawowym dokumentem planistycznym w gospodarce
odpadami. Oprócz Ministerstwa Rozwoju i Technologii, za kwestie transformacji Polski w
kierunku GOZ, odpowiada także Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Obecnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie uczestniczy w toczących się pracach
na forum UE w zakresie negocjacji dot. nowelizacji dyrektywy ramowej w sprawie
odpadów1, której zakres dotyczy m.in. odpadów tekstyliów. Jako jeden z celów głównych
nowelizacji dyrektywy wskazano zmniejszenie wpływu na środowisko, podniesienie jakości
środowiska i poprawę zdrowia publicznego związanego z gospodarką odpadami tekstyliów
zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami.
W ww. projekcie Komisja Europejska zaproponowała w szczególności:
- wprowadzenie obowiązku rozszerzonej odpowiedzialności producentów dla wybranych
tekstyliów, obejmującej m.in. pokrywanie przez producentów tekstyliów kosztów zbierania
i przetwarzania odpadów tekstyliów, badania składu morfologicznego zmieszanych
1 Wniosek Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE
w sprawie odpadów COM(2023) 420 final
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
odpadów komunalnych, przekazywania informacji nt. zrównoważonej konsumpcji,
zapobiegania powstawaniu odpadów i właściwego postępowania z odpadami, wspierania
badań naukowych oraz zbierania danych i raportowania,
- wprowadzenie przepisów dotyczących platform internetowych,
- utworzenie i prowadzenie w państwie członkowskim rejestru producentów wybranych
tekstyliów wraz ze wskazaniem podmiotów uprawnionych do bezpłatnego dostępu do
rejestru,
- wprowadzenie obowiązku współpracy producenta tekstyliów z organizacją
odpowiedzialności producenta w celu realizacji obowiązków wynikających z rozszerzonej
odpowiedzialności producenta,
- wymagania dla organizacji odpowiedzialności producenta zajmujących się wybranymi
tekstyliami dotyczące m.in. określenia wysokości opłat uiszczanych przez producentów na
rzecz organizacji, zakresu informacji przekazywanych użytkownikom końcowym i sposobu
ich przekazywania, obowiązku utworzenia systemu selektywnego zbierania tekstyliów
i wymogów dotyczących tego systemu, poufności zbieranych danych, sprawozdawczości,
sposobu wyboru podmiotów realizujących obowiązki w zakresie gospodarowania
odpadami,
- nadzór państw członkowskich nad organizacjami odpowiedzialności producenta,
- określenie roli podmiotów ekonomii społecznej – ich uprawnień i obowiązków,
- wymagania w zakresie sprawozdawczości, m.in. na temat osiągniętych poziomów
selektywnego zbierania,
- wymagania dotyczące zbierania, sortowania i przetwarzania odpadów tekstyliów, również
w kontekście transgranicznego przemieszczania używanych tekstyliów.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz.
1587) roczne sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami
z nich powstającymi sporządzają następujące podmioty:
1) wprowadzający opakowania oraz eksportujący opakowania;
2) wprowadzający produkty w opakowaniach, eksportujący i dokonujący
wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach;
2a) przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której
są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego, objęte opłatą recyklingową;
2b) przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub
jednostkę gastronomiczną, w których oferowane są produkty jednorazowego użytku z
tworzyw sztucznych (kubki na napoje lub pojemniki na żywność) będące opakowaniami
lub napoje lub żywność pakowane przez tego przedsiębiorcę w te produkty, a także
przedsiębiorca pakujący lub oferujący za pomocą urządzenia vendingowego napoje lub
żywność w tych produktach;
3) przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty, takie jak: oleje, preparaty
smarowe, opony, produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (m.in.
kubki na napoje, pojemniki na żywność, paczki i owijki, lekkie torby na zakupy z
tworzywa sztucznego, pojemniki na napoje o pojemności do trzech litrów,
chusteczki, balony, wyroby tytoniowe z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne),
narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne, lub autoryzowany
przedstawiciel;
4) wprowadzający pojazdy;
5) wprowadzający sprzęt elektryczny i elektroniczny lub autoryzowany
przedstawiciel;
6) wprowadzający baterie lub akumulatory;
7) podmiot reprezentujący (podmiot prowadzący system kaucyjny).
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ponadto zgodnie z art. 74 ust. 1 ww. ustawy w przypadku, gdy podmiot obowiązany do
realizacji ustawowych obowiązków zleca ich wykonanie organizacji odzysku albo organizacji
odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego albo organizacji odzysku opakowań,
roczne sprawozdanie w zakresie realizacji tych obowiązków sporządza ta organizacja.
Roczne sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami,
zawierają szereg informacji, szczegółowo wskazanych w art. 73 ust. 2 ww. ustawy, w tym:
- w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych informacje o m.in.:
o masie opakowań, w tym opakowań środków niebezpiecznych, w których zostały
wprowadzone do obrotu produkty, z podziałem na poszczególne ich rodzaje,
o osiągniętych poziomach recyklingu odpadów opakowaniowych, w tym odpadów
opakowaniowych powstałych z opakowań środków niebezpiecznych, z podziałem
na poszczególne ich rodzaje,
o osiągniętych poziomach recyklingu odpadów opakowaniowych, w tym odpadów
opakowaniowych powstałych z opakowań środków niebezpiecznych, z podziałem
na poszczególne ich rodzaje,
- w zakresie produktów wymienionych w załączniku nr 4a do ustawy z dnia
11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi
odpadami oraz o opłacie produktowej, z podziałem na określone w tym załączniku rodzaje
produktów informacje o m.in.:
o masie produktów wprowadzonych do obrotu,
o masie poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów poużytkowych,
o osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów poużytkowych,
- w zakresie sprzętu oraz zużytego sprzętu w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2015 r.
zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym informacje o m.in.:
o masie zebranego zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych oraz
z innych źródeł niż gospodarstwa domowe, masie zużytego sprzętu
przetworzonego w zakładzie przetwarzania, masie zużytego sprzętu
przygotowanego do ponownego użycia, masie odpadów powstałych ze zużytego
sprzętu przygotowanych do ponownego użycia, poddanych recyklingowi, innym
niż recykling procesom odzysku oraz unieszkodliwianiu, z podziałem na grupy
sprzętu, z wyodrębnieniem paneli fotowoltaicznych,
o osiągniętym minimalnym rocznym poziomie zbierania zużytego sprzętu,
z podziałem na grupy sprzętu, z wyodrębnieniem paneli fotowoltaicznych,
poziomie odzysku oraz poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
zużytego sprzętu, z podziałem na grupy sprzętu,
- w zakresie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i zużytych akumulatorów
informacje o m. in.:
o rodzaju i masie wprowadzonych do obrotu baterii i akumulatorów,
o w przypadku zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych
informacje o osiągniętych poziomach zbierania zużytych baterii przenośnych
i zużytych akumulatorów przenośnych.
Podmioty obowiązane do sporządzania ww. sprawozdań przygotowują je za pośrednictwem
indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami,
zwanej dalej „BDO”, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.
Dane zawarte w BDO stanowią podstawę do sporządzania przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
corocznych raportów przekazywanych do Komisji Europejskiej w zakresie m.in.:
- danych dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych na podstawie dyrektywy 94/62/WE,
- danych dotyczących zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego na podstawie dyrektywy
2012/19/UE,
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
- danych dotyczących zużytych baterii i akumulatorów na podstawie dyrektywy 2006/66/WE,
- danych dotyczących pojazdów wycofanych z eksploatacji na podstawie dyrektywy 2000/53/WE,
- danych dotyczących rocznego zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy na podstawie Decyzji
wykonawczej Komisji (UE) 2018/896.
Na wprowadzających niektóre produkty ciąży obowiązek prowadzenia lub finansowania
publicznych kampanii edukacyjnych mających na celu podnoszenie stanu świadomości
ekologicznej społeczeństwa w zakresie konkretnych grup odpadów. Dotyczy to wprowadzających
produkty w opakowaniach, określone produkty jednorazowego użytku
z tworzyw sztucznych, sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie i akumulatory.
W określonych przypadkach – w szczególności przy zbiorowej realizacji obowiązków –
wprowadzono wymóg przeznaczania określonej części przychodów na ww. działania.
Obecnie dobiegają końca prace nad nowym unijnym rozporządzeniem w zakresie opakowań
i odpadów opakowaniowych2, niemniej jednak w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają
aktualnie prace wewnętrzne nad wypracowaniem nowego modelu ROP oraz założeniami ustawy.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Waldemar Sługocki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna przetwarzania danych osobowych do umieszczenia w odpowiedzi na
interpelację/zapytanie poselskie.
2 Wniosek rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie opakowań i odpadów
opakowaniowych, zmieniający rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz
uchylający dyrektywę 94/62/WE COM(2022) 677 final
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki Administratora jest Dyrektor
Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz.1339 z późn. zm. ), w celu udzielenia
odpowiedzi na interpelację lub zapytanie poselskie.
4. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych,
operatorzy pocztowi i kurierzy).
5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy
z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z
2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
6. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
8. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie poselskie.
9. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
10. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --