Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-WO.050.10.2024.ML
3235614.12986281.10482465
Warszawa, 31-07-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie gospodarki
odpadami przemysłowymi i budowlanymi (K10INT3155), przekazuję poniższe wyjaśnienia.
W odpowiedzi na pytanie pierwsze informuję, że Minister Klimatu i Środowiska wspiera
działania mające na celu stworzenie gospodarki o obiegu zamkniętym. Gospodarka o obiegu
zamkniętym (GOZ) to koncepcja gospodarcza, w której produkty, materiały oraz surowce
powinny pozostawać w obiegu tak długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów
powinno być jak najbardziej zminimalizowane. W podejściu GOZ, jeżeli już dojdzie do
wytworzenia odpadów, powinny być one w pierwszej kolejności traktowane jako surowce
wtórne i być wykorzystane do ponownej produkcji. Natomiast na wszystkich pozostałych
etapach cyklu życia powinny istnieć mechanizmy, które przyczynią się do wydłużenia czasu
korzystania z zasobów albo zastępowania zasobów innymi, również niematerialnymi
substytutami.
Mając na uwadze fakt, że zagospodarowanie, jak największej ilości odpadów przez recykling
wymaga, aby odpady były zbierane selektywnie oraz były jak najlepszej jakości należy
zaznaczyć, że jednym z wyzwań w najbliższym czasie będzie dalszy rozwój systemu
selektywnego zbierania odpadów na terenie kraju, który zapewni pozyskanie odpadów
nadających się do recyklingu.
Zatem wychodząc naprzeciw oczekiwaniom branży resort klimatu i środowisko podjął prace
nad zmianą przepisów art. 101a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach dotyczącego
obowiązku selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Projektowana
regulacja nowego brzmienia przepisu art. 101a ustawy o odpadach ma na celu
wprowadzenie zmian w zakresie organizacji systemu sortowania odpadów budowlanych
i rozbiórkowych. Określony podział odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR)
na poszczególne frakcje takie jak: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady
mineralne (beton, cegła, płytki i materiały ceramiczne, kamienie) nie będzie bezpośrednio
opierał się na obowiązku segregacji w miejscu ich wytworzenia, ale będzie również
umożliwiał przekazanie odpadów innemu uprawnionemu podmiotowi, który zajmie się
segregacją odpadów BiR poza miejscem wytworzenia. Przewiduje się, że projektowana

-- 1 of 6 --

regulacja powinna wpłynąć na zwiększenie ilości odpadów selektywnie zbieranych, przez co
powinna poprawić się ich jakość, co następnie powinno przełożyć się na większe możliwości
ich zagospodarowania w procesach odzysku, a w szczególności recyklingu. Skutkiem tego
powinno być zmniejszenie ilości przesłanek dla pozbywania się odpadów budowlanych i
rozbiórkowych w sposób niezgodny z przepisami obowiązującego prawa.
Podsumowując powyższa zmiana pozwoli na stworzenie jednolitego systemu selektywnej
zbiórki, a prawidłowa segregacja odpadów powinna mieć wpływ na poprawę dostępności
do surowca na rynku oraz ułatwić jego dalsze wykorzystanie. Ponadto zaproponowane
instrumenty prawno-administracyjne powinny zapewnić większą elastyczność wykonania
ww. obowiązku w zależności od potencjału danego przedsiębiorcy.
Dodatkowo informuję, że w ramach programu współfinansowanego ze środków unijnych –
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) przewidziane zostało wsparcie
przedsiębiorstw realizujących projekty innowacyjne na tzw. zazielenianie przedsiębiorstw.
Jest to jeden z modułów obejmujących: prace badawczo- rozwojowe (B+R), wdrożenie
innowacji, infrastrukturę B+R, cyfryzację, internacjonalizację i kompetencje oraz właśnie
zazielenienie przedsiębiorstw. W jego ramach finansowane będą działania wspierające
transformację przedsiębiorstw w kierunku zrównoważonego rozwoju oraz gospodarki o
obiegu zamkniętym, w tym rozwój nowych modeli biznesowych. Realizacja modułu ma
prowadzić do uwzględnienia w działalności gospodarczej przedsiębiorstw aspektów
środowiskowych i przedstawieniu jej na moduł cyrkularny (od wyboru kontrahentów i
zasobów, przez projektowanie produktów i usług, aż po zrównoważoną produkcję i
zarządzanie odpadami oraz cyklem życia produktów). Moduł obejmie wsparcie
ekoprojektowania, przeprowadzania ocen środowiskowych i dotyczących cyklu życia
produktu (Product Environmental Footprint (PEF), Life-Cycle Assessment (LCA), weryfikacji
technologii środowiskowych (Environmental Technology Verification (ETV) oraz wdrożenie
płynących z nich rekomendacji i wsparcie inwestycji w ramach zazieleniania
przedsiębiorstw. Dodatkowo, w ramach komponentu A.2.2.1 Krajowy Plan Odbudowy i
Zwiększania Odporności (KPO) zarezerwowano 162 mln euro na wdrożenie technologii i
innowacji środowiskowych, w tym związanych w GOZ. Celem tego działania jest Ułatwienie
transformacji przedsiębiorstw w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) poprzez
wsparcie projektów wpisujących się w regulacje unijne (CEAP 2020) i krajowe („Mapa
drogowa transformacji w kierunku gospodarki obiegu zamkniętego”). Jednym z celów tych
inwestycji jest wsparcie rozwój technologii przyczyniających się do tworzenia rynku
surowców wtórnych, których celem będzie stworzenie bardziej wydajnej gospodarki
(poprzez m.in. zwiększenie ilości surowców możliwych do ponownego wykorzystania,
zmniejszenia ilości surowców pierwotnych wykorzystywanych w procesach produkcyjnych,
a także zmniejszenie ilości odpadów składowanych na składowiskach). Odnosząc się do
kwestii odpadów budowlanych należy wyjaśnić, że branża budowlana w znacznym stopniu
korzysta z zasobów naturalnych, począwszy od prostych i nieprzetworzonych, bądź
nieznacznie modyfikowanych materiałów, takich jak kruszywa, gliny, piaski, a skończywszy
na pochodnych ropy naftowej (tworzywach sztucznych, wymagających skomplikowanych
instalacji). Dlatego mając na uwadze czynniki ekologiczne, społeczne i ekonomiczne,
wpływające na zrównoważony rozwój, niezbędne staje się zwracanie uwagi na stosowanie
technologii przyjaznych dla środowiska. Stosowanie bowiem w produkcji

-- 2 of 6 --

energooszczędnych technologii ogranicza zapotrzebowanie na energię w procesach
produkcyjnych, a stosowanie w budynkach materiałów o wysokiej izolacyjności cieplnej
wpływa zarówno na aspekt społeczny, w postaci poprawy warunków bytowych, jak i
ekonomiczny. Ważnym krokiem w kierunku promowania dobrych praktyk
zrównoważonego budownictwa było wprowadzenie pojęcia zrównoważonego rozwoju w
prawodawstwie Unii Europejskiej. Zapis dotyczący zrównoważonego wykorzystania
zasobów naturalnych w punkcie 7 załącznika Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady Europy nr 305/2011 o warunkach wprowadzania na rynek wyrobów budowlanych,
mówiący, że „obiekty budowlane muszą być zaprojektowane, wykonane i rozebrane w taki
sposób, aby wykorzystanie zasobów naturalnych było zrównoważone i zapewniało w
szczególności:
 ponowne wykorzystanie lub recykling obiektów budowlanych oraz wchodzących
w ich skład materiałów i części po rozbiórce,
 trwałość obiektów budowlanych,
 wykorzystanie w obiektach budowlanych przyjaznych środowisku surowców
i materiałów wtórnych”.
Należy podkreślić, że znaczna większość wyrobów budowlanych to wyroby objęte
regulacjami unijnymi. Zatem realny wpływ zrównoważonego budownictwa na branżę
budowlaną można osiągnąć jedynie w drodze podjęcia działań na poziomie europejskim.
Dlatego jako działanie, które w najbliższej perspektywie może przyczynić się do zwiększenia
ponownego wykorzystywania odpadów budowlanych należy wskazać prace legislacyjne
dotyczące rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego
zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych, zmieniającego
rozporządzenie (UE) 2019/1020 i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 305/2011.
Przedmiotowe rozporządzenie zakłada m.in. zmaksymalizowanie ponownego użycia
lub zdatności do recyklingu obiektów budowlanych, w całości lub w części, oraz ich
materiałów po demontażu lub rozbiórce.
W odpowiedzi na pytanie drugie informuję, że założenia GOZ mają swoje odzwierciedlenie
w hierarchii sposobów postępowania z odpadami, określonej w dyrektywie 2008/98/WE
o odpadach oraz ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Gospodarka odpadami
w Polsce powinna być oparta przede wszystkim na realizacji hierarchii sposób postępowania
z odpadami. Odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, należy odpowiednio
zagospodarować, w pierwszej kolejności przez przygotowanie do ponownego użycia
lub recykling, a następnie w innych procesach odzysku. Najmniej preferowanym działaniem
jest natomiast unieszkodliwianie odpadów, w tym ich składowanie. Oznacza to, że
priorytetem w zakresie gospodarki odpadami i powinno być zagospodarowanie jak
największej ilości odpadów przez recykling, w efekcie którego powstają produkty, materiały
lub substancje, które można wykorzystać w pierwotnym celu lub w innych celach.
Jednym ze środków do osiągnięcia celów gospodarki odpadami, w tym stworzenia
zintegrowanej i wystarczającej sieci instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów są
plany gospodarki odpadami, które są uchwalane na szczeblu krajowym i wojewódzkim.
Podstawowym dokumentem planistycznym w zakresie gospodarki odpadami na szczeblu
krajowym jest Krajowy plan gospodarki odpadami (KPGO).

-- 3 of 6 --

W rozdziale 5 KPGO 2028 jako jeden z kierunków działań w zakresie zapobiegania
powstawaniu odpadów oraz kształtowania systemu gospodarki odpadami zostało
wymienione promowania uwzględniania w fazie projektowej danego przedsięwzięcia
sposobów i możliwości zagospodarowania odpadów w trakcie eksploatacji i po zakończeniu
jego realizacji, na przykład zastosowania odpadów wydobywczych lub produktów
powstałych po procesach odzysku odpadów wydobywczych oraz popiołów i żużli
stanowiących pozostałości ze spalania do produkcji cementu, betonu oraz kruszyw,
zastępujących materiały naturalne, w szczególności w projektach inwestycji budowlanych
na przykład drogowych i projektach rekultywacji terenów.
W nawiązaniu do pytania trzeciego uprzejmie informuję, ze zawarte informacje znajdują się
w odpowiedzi na pytanie pierwsze.
Odpowiadając na pytanie czwarte informuję, że kwestia gospodarki odpadami budowlanymi
i rozbiórkowymi na poziomie przepisów UE determinowana jest głownie przez zapisy
Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r.
w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy. Wprowadzana w Europie
gospodarka o obiegu zamkniętym, uznaje odpady budowlano-rozbiórkowe za jeden
z priorytetowych strumieni odpadów. Zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym
najistotniejszymi kwestiami w obszarze analizowanego strumienia odpadów wydają się
działania dotyczące zapobiegania powstawaniu odpadów, możliwości ponownego użycia
materiałów budowlanych i utraty statusu odpadów przez odpady budowlano-rozbiórkowe.
W tym kontekście ważną rolę pełnią procedury określania właściwości niebezpiecznych
odpadów, a także konfrontacja z normami jakościowymi stosowanymi w procedurze utraty
statusu odpadu i normami jakościowymi dla wyrobów budowlanych. Jednocześnie
uprzejmie informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) nie prowadzi analiz w
zakresie potencjału odpadów przemysłowych w kontekście zmniejszenia negatywnego
wpływu na środowisko.
W nawiązaniu do pytania piątego uprzejmie informuję, że odpowiedź została udzielona w
odpowiedzi na pytanie pierwsze.
W odpowiedzi na pytanie szóste informuję, że monitoring między innymi ponownego
wykorzystania odpadów przemysłowych i budowlanych umożliwia Baza danych
o produktach i opakowaniach oraz o gospodarowaniu odpadami (BDO). BDO, uruchomiony
na podstawie prawa krajowego, tj. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, jest
innowacyjnym, nowatorskim i autorskim systemem informatycznym na skalę europejską,
który szeroko i kompleksowo gromadzi dane w zakresie gospodarowania odpadami w kraju.
Podmioty wpisane do BDO (zobowiązane do tego ustawowo) składają corocznie
odpowiednie rodzaje sprawozdań do właściwych urzędów marszałkowskich. Tu warto
przypomnieć, że do 2020 r. obowiązywała forma papierowa sprawozdań, a więc pierwsze
dane gromadzone w BDO dotyczą roku 2019. Należy przy tym zauważyć, że za poprawną
jakość gromadzonych w BDO danych odpowiadają urzędy marszałkowskie, które zgodnie
z przepisami ustawy o odpadach, prowadzą weryfikację otrzymywanych sprawozdań.

-- 4 of 6 --

W nawiązaniu do pytania siódmego uprzejmie informuję, że MRiT w ramach zwiększania
świadomości i edukacji przedsiębiorstw bierze aktywny udział m.in. w konferencjach
branżowych, warsztatach oraz Międzynarodowych Targach Budownictwa i Architektury
BUDMA.
W odpowiedzi na pytanie ósme w MRiT powołano Grupę Roboczą (GR) ds. Krajowej
Inteligentnej Specjalizacji Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (KIS GOZ). Celem
funkcjonowania grupy jest m. in. identyfikacja preferencyjnych obszarów wsparcia
innowacyjnych prac badawczych, rozwojowych i wdrożeniowych (B+R+W), związanych ze
zrównoważonym zagospodarowaniem zasobów odnawialnych (woda, gleba)
i nieodnawialnych (surowce mineralne: energetyczne, metaliczne, chemiczne, skalne oraz
organiczne). Dotyczą one opracowania rozwiązań służących transformacji polskiej
gospodarki w kierunku modelu GOZ poprzez wdrażanie idei ekoprojektowania oraz
koncepcji 6R opartej na zasadach: odmów (refuse), ogranicz (reduce), używaj ponownie
(reuse), naprawiaj (recover) oddaj do recyklingu (recycle), zastanów się co możesz zrobić
lepiej (rethink). Spotkania GR stanowią również forum wymiany opinii, informacji oraz
doświadczeń przedsiębiorców oraz partnerów z otoczenia biznesu i nauki, zaangażowanych
w realizację projektów o wspólnej tematyce, a także prowadzących działalność w zakresie
danej inteligentnej specjalizacji.
W skład GR KIS GOZ wchodzą przedstawiciele:
- przedsiębiorstw,
- instytucji otoczenia biznesu,
- jednostek naukowych,
- organizacji pozarządowych,
- instytucji koordynującej KIS (MRiT).
W odpowiedzi na pytanie dziewiąte uprzejmie informuję, że wskazano mechanizmy
wsparcia finansowego dla przedsiębiorstw w odpowiedzi na pytanie pierwsze
W odpowiedzi na pytanie dziesiąte informuję, że obecnie założenia gospodarki o obiegu
zamkniętym znalazły swoje odzwierciedlenie w Krajowym planie gospodarki odpadami
2028 (KPGO 2028)1, który jest podstawowym dokumentem planistycznym w zakresie
gospodarki odpadami. W KPGO 2028 jako kierunki działań w zakresie zapobiegania
powstawaniu odpadów oraz kształtowania systemu gospodarki odpadami zostały
wymienione m.in. działania polegające na promowaniu takich technologii przetwarzania
bioodpadów, w wyniku których powstaje pełnowartościowy i bezpieczny dla środowiska
materiał wykorzystywany do celów nawozowych lub rekultywacyjnych czy też działania
polegające na rozbudowie infrastruktury technicznej służącej do fermentacji odpadów.
1 Uchwała nr 96 Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2023 r. w sprawie Krajowego planu
gospodarki odpadami 2028 (M.P. z 2023 r. poz. 702)

-- 5 of 6 --

Założenia gospodarki o obiegu zamkniętym są również istotnymi elementami dokumentów
tj.: „Polityka Energetyczna Polski do 2040 r.” (dalej: PEP 2040) oraz „Krajowy Plan
w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r.” (dalej KPEiK).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie uczestniczy w pracach na forum Europejskim
w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym, zgodnie ze swoimi kompetencjami
dotyczącymi gospodarki odpadami. Transformacja gospodarki w stronę gospodarki o biegu
zamkniętym pozostaje jako całość w kompetencjach ministra właściwego ds. gospodarki.
Obecnie mamy do czynienia z wieloma ważnymi procesami i inicjatywami legislacyjnymi
w zakresie GOZ na poziomie Unii Europejskiej, których ostateczny kształt nie jest znany (np.
PPWR, przegląd dyrektyw odpadowych, cele klimatyczne).
Stąd też jedynie po analizie ostatecznych wersji tych aktów prawnych oraz wynikających
z tego potrzeb lub identyfikacji luk wymagających interwencji na innych poziomach, Polska
będzie opracować dokumenty strategiczne z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym.
Podejmowane działania powinny zostać poprzedzone dogłębną analizą, a nowe cele
powinny być przede wszystkim realistyczne, mierzalne oraz wykonalne pod względem
technicznym z zachowaniem idei zrównoważonego rozwoju, a więc nie tylko
z uwzględnieniem aspektów środowiskowych, ale również gospodarczych i społecznych.
W obliczu rosnących potrzeb społeczeństwa i kurczących się zasobów naturalnych na
świecie, głównym wyzwaniem staje się odpowiedzialna produkcja, pozwalająca zaspokoić
potrzeby społeczne przy mniejszym zużyciu surowców.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 6 of 6 --