Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.68.2024.KM
3235612.12783758.10304789
Warszawa, 03-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie surowców
w gospodarce przyszłości, znak: K10INT3152, poniżej przekazuję informacje w zakresie
posiadanych kompetencji.
Polityka ekologiczna państwa 2030 – strategia rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki
wodnej (PEP2030) jest dokumentem strategicznym w rozumieniu ustawy o zasadach
prowadzenia polityki rozwoju1, stanowiącym podstawę prowadzenia polityki ochrony
środowiska w Polsce. Cele szczegółowe PEP2030 dotyczą zdrowia, gospodarki i klimatu, są
monitorowane za pomocą zestawu wskaźników oraz realizowane poprzez kierunki
interwencji.
Kwestie surowców w gospodarce przyszłości są powiązane z następującymi kierunkami
interwencji zawartymi w PEP2030:
 Gospodarka odpadami w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym,
 Zarządzanie zasobami geologicznymi poprzez opracowanie i wdrożenie polityki
surowcowej państwa,
 Wspieranie wdrażania ekoinnowacji oraz upowszechnianie najlepszych dostępnych
technik BAT2. (Wspieranie wdrażania ekoinnowacji oraz upowszechnianie
najlepszych dostępnych technik BAT (PEP2030), realizowany poprzez program
GreenEvo - Akcelerator Zielonych Technologii).
Gospodarka odpadami w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (PEP2030).
Gospodarka o obiegu zamkniętym (circular economy) – dalej: GOZ – to koncepcja
gospodarcza, w której produkty, materiały oraz surowce powinny pozostawać w obiegu tak
1 Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2019 r. poz.
1295).
2 PEP 2030 rodz. 1.1. Polityka ekologiczna państwa 2030 (PEP2030) w systemie zarządzania
rozwojem kraju

-- 1 of 7 --

2
długo, jak jest to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być jak najbardziej
zminimalizowane. Ażeby to osiągnąć, odpowiednie działania powinny zostać
zaproponowane na wszystkich etapach cyklu życia, zaczynając od pozyskania surowca,
poprzez projektowanie, produkcję, konsumpcję, zbieranie odpadów, aż do ich
zagospodarowania. To, co odróżnia GOZ od dotychczasowej tzw. gospodarki linearnej,
opierającej się na zasadzie „weź – wyprodukuj – zużyj – wyrzuć”, to umiejscowienie etapu
zagospodarowania odpadu w cyklu życia. W podejściu GOZ, jeżeli odpad już powstanie,
powinien być traktowany jako surowiec wtórny i być wykorzystany do ponownej produkcji.
Natomiast na wszystkich pozostałych etapach cyklu życia powinny istnieć mechanizmy,
które przyczynią się do wydłużenia czasu korzystania z produktów albo zastępowania
produktów innymi, również niematerialnymi, substytutami. Podejście GOZ nierozerwalnie
wiąże się więc także z innowacyjnością, nowymi modelami biznesowymi i zmianą
świadomości środowiskowej społeczeństwa.
Cel3 (gospodarki odpadami uwzględniający GOZ):
o pełne wdrożenie w Polsce hierarchii sposobów postępowania z odpadami (przede
wszystkim zapobieganie ich wytwarzaniu), które wpisują się w koncepcję gospodarki
o obiegu zamkniętym, która zakłada przygotowanie odpadów do ponownego użycia
[wykorzystania jako surowców] lub efektywny recykling.
Działania4 (wyliczenie):
 opracowywanie na poziomie regionalnym wojewódzkich planów gospodarki odpadami
(w tym planów inwestycyjnych),
 wspieranie - przede wszystkim - inwestycji związanych z recyklingiem odpadów,
przeróbką i wykorzystaniem surowców z wtórnego obiegu,
 prace badawczo-rozwojowe i wdrożeniowe związane z innowacyjnymi technologiami
środowiskowymi, dotyczącymi wykorzystania surowców wtórnych,
 uszczelnienie systemu zbierania, transportu, przetwarzania i unieszkodliwiania odpadów,
w szczególności z tworzyw sztucznych tak, aby zapobiegać przedostawaniu się ich z lądu
do wód, w tym morskich,
 modernizowanie oczyszczalni ścieków komunalnych pod kątem pełnego wdrożenia
w nich podejścia gospodarki o obiegu zamkniętym,
 wspieranie zadań edukacyjnych, mających na celu propagowanie zmniejszania ilości
tworzyw sztucznych docierających do wód morskich,
 unowocześnienie portowych urządzeń do odbioru odpadów w celu zapewnienia, aby
odpady wytwarzane na statkach lub zebrane na morzu (np. stare sieci rybackie) do-
starczano na ląd i właściwie nimi gospodarowano (segregacja, recykling).
Działania dot. GOZ w rozdz. 8. "Działania i zadania PEP2030"(kierunek interwencji II.3):
3 PEP2030 rozdz. 7.7 - kierunek interwencji II.3: "Gospodarka odpadami w kierunku gospodarki
o obiegu zamkniętym", str. 72.
4 PEP2030 rozdz. 8.7. - kierunek interwencji II.3: Gospodarka odpadami w kierunku gospodarki
o obiegu zamkniętym, str. 101.

-- 2 of 7 --

3
rozwijanie recyklingu odpadów (też w SOR) [działanie nr 48],
dążenie do maksymalizacji wykorzystywania odpadów jako surowców (też w SOR)
[działanie nr 49];
Zadania dot. GOZ w rozdz. 8. "Działania i zadania PEP2030" (kierunek interwencji II.3):
 Wsparcie realizacji inwestycji związanych z recyklingiem odpadów (zadanie nr 48.1.),
 Wsparcie prac badawczo-rozwojowych i wdrożeniowych w zakresie innowacyjnych
technologii środowiskowych i nowych modeli biznesowych, dotyczących odzysku
i wykorzystania surowców wtórnych oraz gospodarki odpadami (zadanie nr 49.1.),
 Wsparcie realizacji inwestycji związanych z przetwarzaniem i wykorzystaniem surowców
z wtórnego obiegu (zadanie nr 49.2.),
 Wsparcie przedsięwzięć w zakresie wdrażania gospodarki odpadami o obiegu
zamkniętym na poziomie gminnym (zadanie nr 49.3.),
 Opracowanie wytycznych stymulujących wdrażanie działań na rzecz GOZ w sektorze
finansów publicznych (zielone zamówienia publiczne) (zadanie nr 49.4.).
Gospodarka odpadami w Polsce powinna opierać się zatem przede wszystkim na realizacji
hierarchii sposobów postępowania z odpadami, określonej w art. 17 ustawy z dnia 14
grudnia 2012 roku o odpadach, zgodnie z którą w pierwszej kolejności należy zapobiegać
powstawaniu odpadów. Odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec należy
odpowiednio zagospodarować, w szczególności poprzez przygotowanie do ponownego
użycia lub recykling.
Mając na uwadze powyższe, zagospodarowanie jak największej ilości odpadów przez
recykling, wymaga się, aby odpady były zbierane selektywnie oraz były jak najlepszej
jakości. Dlatego też jednym z wyzwań w najbliższym czasie będzie dalszy rozwój systemu
selektywnego zbierania odpadów na terenie kraju, który zapewni pozyskanie odpadów
nadających się do recyklingu.
Zatem wychodząc naprzeciw oczekiwaniom branży, resort klimatu i środowiska podjął
prace nad zmianą przepisów art. 101a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
dotyczącego obowiązku selektywnego zbierania odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Określony podział odpadów budowlanych i rozbiórkowych (odpady BiR) na poszczególne
frakcje, takie jak: drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips, odpady mineralne (beton,
cegła, płytki i materiały ceramiczne, kamienie), nie będzie bezpośrednio opierał się na
obowiązku segregacji u źródła, ale będzie również umożliwiał przekazanie odpadów innemu
uprawnionemu podmiotowi, który zajmie się segregacją odpadów BiR.
Powyższa zmiana pozwoli na stworzenie jednolitego systemu selektywnej zbiórki,
a prawidłowa segregacja odpadów powinna również mieć wpływ na poprawę dostępności
do surowca na rynku oraz ułatwić jego dalsze wykorzystanie.
Podsumowując Ministerstwo Klimatu i Środowiska popiera potrzebę zwiększenia recyklingu
w Polsce i efektywnego zbierania tych odpadów, aby przyczynić się do tworzenia
gospodarki o obiegu zamkniętym oraz zapewniać ciągłość dostępności surowca.

-- 3 of 7 --

4
Ponadto informuję, że problematyka surowców wtórnych, w szczególności ich odzysku
z nagromadzonych odpadów pochodzących z działalności górniczej i hutniczej, stanowi
ważny element Polityki Surowcowej Państwa5 (PSP). PSP ma m.in. na celu zapewnienie
stabilnego dostępu do surowców niezbędnych dla gospodarki, uwzględniając również
gospodarkę obiegu zamkniętego. Obecnie trwają prace nad aktualizacją tego dokumentu.
W ramach PSP prowadzone są przez państwową służbę geologiczną działania w zakresie
inwentaryzacji oraz analizy potencjału i możliwości wykorzystania surowców
zgromadzonych na hałdach górniczych, zwałowiskach, osadnikach i innych podobnych
obiektach. Działania realizowane są systematycznie w poszczególnych obszarach kraju.
Osiągniętym ich efektem jest utworzenie geobazy „Hałdy”, która klasyfikuje
zinwentaryzowane obiekty w aspekcie możliwości ich wykorzystania. Baza ta jest na
bieżąco poszerzana o kolejne obiekty położone na terenie całego kraju. Finalnie będzie
można z niej uzyskać informacje o wszystkich zgromadzonych surowcach w złożach
antropogenicznych, ze wskazaniem możliwości ich wykorzystania.
W ramach Planu prac państwowej służby geologicznej na 2024 rok realizowane jest zadanie
pn. Bilans złóż antropogenicznych, którego celem jest rozpoczęcie bilansowania zasobów
antropogenicznych zdeponowanych na hałdach i zwałowiskach pogórniczych dla potrzeb
Gospodarki Obiegu Zamkniętego. Obecnie prowadzone są badania pilotażowe
w województwie śląskim. Proponowane prace przyczynią się do sporządzenia integralnego
elementu Bilansu zasobów złóż kopalin w Polsce, jakim byłby Bilans zasobów
antropogenicznych Polski. Ponadto celem zadania będzie także opracowanie propozycji
zmian legislacyjnych w zakresie definiowania, dokumentowania oraz eksploatacji złóż
antropogenicznych.
Należy również wskazać, że 23 maja 2024 roku weszło w życie rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego oraz Rady UE w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia
bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych (tzw. rozporządzenie UE
dot. surowców krytycznych), którego ważnym elementem jest recykling. W celu
zmniejszenia zależności od państw trzecich w zakresie dostępu do surowców krytycznych,
UE wyznaczyła cele na 2030 r. m.in. dot. recyklingu: co najmniej 25% rocznego zużycia
w UE ma pochodzić z wewnętrznego recyklingu. Akt ten wyznacza dla Państw
członkowskich konkretne zadania do realizacji w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego
dot. surowców krytycznych dla UE.
Odnosząc się do kwestii dotyczących odnawialnych źródeł energii, informuję, że rozwój
OZE to jeden z niezbędnych warunków do realizacji procesów transformacji energetycznej,
a także do zasilenia polskiej gospodarki w tanią i ekologiczną energię elektryczną
wpływającą na zwiększenie jej konkurencyjności. Rolą Ministerstwa Klimatu i Środowiska
jest zapewnienie stabilnego otoczenia prawnego dla dalszego dynamicznego
i zrównoważonego rozwoju OZE. Niezbędne jest, aby w tym procesie umożliwiono
wykorzystanie zarówno potencjału wielkoskalowych OZE jak morskie i lądowe farmy
5 M.P. z 2022 r. poz. 371

-- 4 of 7 --

5
wiatrowe oraz elektrownie słoneczne jak i mniejszych instalacjach w szczególności w ruchu
prosumenckim, klastrach i spółdzielniach energetycznych, a także biogazowniach
i biometanowniach.
W kontekście biogazu i biometanu należy wskazać, że Polska gospodarka, w szczególności
rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy, dysponuje bardzo dużym potencjałem
substratowym, w szczególności w postaci biomasy oraz produktów ubocznych i odpadów
pochodzenia rolniczego. Szacunki krajowych jednostek naukowych wskazują, że jest to ok.
120-150 mln ton użytecznych biogazowo odpadów. Szacuje się, że krajowy potencjał
produkcji biogazu to 13-15 mld m3/rok (ok. 8 mld m3 biometanu), przy czym należy
pamiętać, że nie w każdej gminie wiejskiej wybudowanie biometanowni jest ekonomicznie
uzasadnione. W przypadku biogazu i biometanu ogromne znaczenie ma fakt, że proces ich
produkcji polegający na przetwarzaniu odpadów organicznych w postaci obornika, resztek
żywności czy ścieków pozwala zminimalizować ilość odpadów, ograniczając potrzebę ich
składowania i utylizacji. Biometan pozwala zatem przyśpieszyć również transformację
z tradycyjnego modelu gospodarki linearnej, w której przetwarzane surowce stają się
odpadami, do modelu gospodarki obiegu zamkniętego, w którym ograniczone zasoby są
efektywnie wykorzystane, powodując jednocześnie redukcję emisji i odpadów.
W celu dynamizacji rozwoju rozproszonych odnawialnych źródeł energii przygotowano
szereg mechanizmów wspierających rozwój i utrzymanie instalacji OZE, które sprawiły, że
w ciągu ostatnich lat Polska osiągnęła dynamiczny przyrost łącznej mocy zainstalowanej
w OZE. Od 2007 r. wzrosła ona z 1,3 GW do ponad 29,6 GW na koniec kwietnia 2024 r.
W tym kontekście należy wskazać, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska na bieżąco
monitoruje i analizuje stan wykorzystania m.in. OZE oraz pracuje nad dostosowaniem
projektowanych i wdrażanych działań do panujących warunków geopolitycznych,
ekonomicznych oraz społecznych.
W Ministerstwie Klimatu i Środowiska przygotowany został projekt ustawy o zmianie
ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (numer
z wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UD41), który obecnie
znajduje się na etapie konsultacji publicznych. W projekcie tym przewidziano przyznanie
przedsiębiorcom ulg w kosztach związanych z zakupem energii elektrycznej w zamian za
realizację przez te podmioty działań proekologicznych, a także skrócenie procesów
inwestycyjnych dla instalacji OZE, w szczególności w zakresie instalacji fotowoltaicznych
montowanych na budynkach. Ze szczegółami projektowanych rozwiązań można zapoznać
się na stronach Rządowego Centrum Legislacji po linkiem:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12385801.
Ponadto MKiŚ prowadzi zaawansowane prace nad nowelizacją ustawy o inwestycjach
w zakresie elektrowni wiatrowych, której celem jest ułatwienie i przyspieszenie inwestycji
w lądowe farmy wiatrowe. Projekt zakłada m.in. wprowadzenie minimalnej odległość
elektrowni wiatrowych od zabudowań na poziomie 500 m. W trzecim kwartale 2024 r.
projekt zostanie skierowany do konsultacji publicznych.
W celu zwiększenia wykorzystania potencjału OZE w Polsce obecnie trwają też prace nad
implementacją dyrektywy RED III, w zakresie dalszego ograniczania barier

-- 5 of 7 --

6
administracyjnych poprzez przyspieszenie procedur wydawania zgód (permitting), a także
ustalenie obszarów przyspieszonego rozwoju OZE.
Rozwój OZE w Polsce jest realizowany w ramach następujących mechanizmów wsparcia:
 Aukcje OZE – najważniejszy mechanizm wsparcia dla nowych inwestycji.
Funkcjonuje od 2016 r., natomiast w pełnym wymiarze od 2017 r. Łącznie
w aukcjach przeprowadzonych w latach 2016-2022 zakontraktowano ok. 12,2 GW
nowych mocy, w tym ponad 6,7 GW w fotowoltaice i ponad 5,3 GW w wietrze na
lądzie. Część z nich już powstała, a pozostałe zostaną wybudowane
w najbliższych latach. Nowelizacja ustawy o OZE z 17 września 2021 r. m.in.
przedłużyła możliwość wejścia do aukcyjnego systemu wsparcia dla OZE do 2027.
W wyniku aukcji w latach 2024-2027 przewiduje się, że powstaną instalacje OZE
o mocy ponad 11 GW .
 System taryf FIT i FIP dla mniejszych wytwórców OZE do 1 MW - wprowadzone
zostały po raz pierwszy ustawą z 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy
o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Przewidziane są dla
instalacji biogazowych i wodnych o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie
większej niż 1 MW. System taryf gwarantowanych (FIT) przeznaczony jest dla
instalacji OZE o łącznej mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW, natomiast
system dopłat do ceny rynkowej (FIP) dla instalacji o łącznej mocy zainstalowanej
nie mniejszej niż 500 kW i nie większej niż 1 MW. Nowelizacja ustawy o OZE z 17
września 2021 r. wydłużyła możliwość korzystania z FIT/FIP maksymalnie do 30
czerwca 2047 rok.
 Wsparcie dla morskiej energetyki wiatrowej – Ustawa z 17 grudnia 2020 r.
o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych
wprowadziła odrębny system wsparcia oparty na wypróbowanej w polskich
realiach gospodarczych koncepcji dwustronnego kontraktu różnicowego (ang.
contract for difference, CfD). W pierwszej fazie systemu, która zakończyła się
z dniem 30 czerwca 2021 r., dla morskich farm wiatrowych o łącznej mocy
zainstalowanej 5,9 GW przyznane zostało wsparcie w drodze decyzji
administracyjnej. Instalacje te powstaną w okresie 2026-2030. Natomiast
w kolejnych latach wsparcie w postaci kontraktu CFD przydzielonego w drodze
formuły konkurencyjnej – aukcje, otrzyma nawet 12 GW projektów offshore.
Wsparciem objęty jest również rozwój energetyki prosumenckiej, szczególnie w ramach
programów realizowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej takim jak np. Mój Prąd, Moja Elektrownia Wiatrowa, Czyste Powietrze czy Energia
Dla Wsi, jak system rozliczeń nadwyżek energii produkowanych w mikroinstalacji
prosumenckich w oparciu o opusty (rozliczenie ilościowe) oraz tzw. net-billing (rozliczenie
wartościowe).
Pragnę również poinformować, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi również
działania edukacyjne, które skierowane są do wszystkich grup społecznych w celu

-- 6 of 7 --

7
podnoszenia świadomości ekologicznej na temat ochrony klimatu i środowiska oraz działań,
jakie można podejmować na ich rzecz.
W kampanii „Oszczędzamy Energię” realizowane były działania edukacyjne, w głównej
mierze dotyczące procesu transformacji energetycznej, odnawialnych źródeł energii, a także
oszczędzania energii, w kontekście korzyści dla klimatu, środowiska, systemu
energetycznego w Polsce oraz dla domowych i firmowych budżetów. Elementem kampanii
były spoty telewizyjne i radiowe nt. transformacji energetycznej i oszczędzania energii oraz
działania bezkosztowe w Internecie (artykuły na www, posty w social mediach).
Ponadto przeprowadzano kampanię „Nasz Klimat”, która miała na celu promocję postaw
prośrodowiskowych oraz uwrażliwienie odbiorców na konieczność dbania o stan
środowiska. Kampania prowadzona była wielokanałowo, m.in. za pośrednictwem prasy,
telewizji, działań w Internecie. W ramach kampanii powstały materiały edukacyjne,
tj. infografiki, wideografiki, artykuły podnoszące wątki dotyczące korzyści wynikających
z prawidłowej segregacji odpadów, idei Gospodarki obiegu zamkniętego, ponownego użycia
i naprawy, a także OZE czy oszczędzania energii.
W ramach działań informacyjnych i dialogu społecznego, 26 kwietnia 2024 r., w siedzibie
MKiŚ odbyło się spotkanie wiceministra Krzysztofa Galosa, Głównego Geologa Kraju,
z przedstawicielami samorządów i organizacji społecznych. W trakcie spotkania omówiono
zagadnienia dotyczące prawa geologicznego i górniczego w kontekście złóż strategicznych.
Przedstawiciele ministerstwa mieli okazję zapoznać się z opiniami strony samorządowej
i społecznej w tym zakresie.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Związku Miast Polskich, Związku Gmin Wiejskich
RP, a także Burmistrz Krobi, Burmistrz Miejskiej Górki i przedstawiciele Fundacji Frank Bold,
Fundacji Client Earth Prawnicy dla Ziemi, Koalicja Klimatycznej, Greenpeace Polska,
Fundacji Instrat oraz Fundacji „Rozwój TAK – Odkrywki NIE”.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Pan Krzysztof Paszyk, Minister Rozwoju i Technologii;
2. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.

-- 7 of 7 --