Interpelacja w sprawie budowy gospodarki o obiegu zamkniętym
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Ignacy Niemczycki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15277 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-IV.054.3.2024
Warszawa, 10 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: interpelacji nr 3151 w sprawie budowy gospodarki o obiegu zamkniętym
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3151 dotyczącą budowy gospodarki o obiegu zamkniętym
Pana Posła Daniela Milewskiego z dnia 10 czerwca 2024 r., poniżej przekazuję stosowne
wyjaśnienia.
1. Jakie konkretne regulacje wprowadziło Ministerstwo w celu promowania
gospodarki o obiegu zamkniętym w Polsce i jakie są plany na najbliższe lata w tym
zakresie?
MRiT pełni rolę koordynującą implementację gospodarki o obiegu zamkniętym. W 2019 r.
rząd przyjął opracowaną przez MRiT we współpracy z innymi interesariuszami Mapę
drogową transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (dalej Mapa GOZ).
Mapa GOZ zawiera zestaw rekomendacji dla administracji rządowej mających na celu
stworzenie ram dla rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym (dalej GOZ) w Polsce.
Jednocześnie działania w zakresie GOZ podejmowane są na poziomie unijnym.
W opublikowanym w 2020 r. przez Komisję Europejską (dalej KE) Planie działań na rzecz
GOZ, określone zostały projekty regulacji mających na celu przyspieszenie transformacji
GOZ. Wśród nich znalazło się m. in. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiające ramy ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla zrównoważonych
produktów i uchylające dyrektywę 2009/125/we, które na poziomie krajowym prowadził
MRiT. Rozporządzenie po opublikowaniu będzie obowiązywało wprost we wszystkich
krajach UE. W najbliższym czasie PL będzie implementować w/w rozporządzenie do
polskiego porządku prawa. Dodatkowo w oparciu o w/w rozporządzenie Komisja
Europejska planuje opublikować w przeciągu 2 najbliższych lat kolejne akty delegowane
związane z ekoprojektem, które doprecyzują przepisy ogólne zawarte w rozporządzeniu.
Poza w/w rozporządzeniem trwają prace nad innymi projektami legislacyjnymi przede
wszystkim w obszarze gospodarki odpadami, które po przyjęciu będą obowiązywały
również w PL.
2. W jaki sposób Ministerstwo wspiera przedsiębiorstwa w dostosowywaniu się do
wymagań GOZ, zwłaszcza w kontekście ponownego użycia surowców i recyklingu
odpadów?
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Poza ramami regulacyjnymi kształtowanymi obecnie na poziomie UE MRiT uczestniczył
w pracach nad projektowaniem instrumentów wsparcia przedsiębiorstw w ramach polityki
spójności w obszarze GOZ. Przykładowo w ramach kolejnej perspektywy funduszy unijnych
na lata 2021-2027 ekoprojektowanie, które stanowi istotny element GOZu, będzie jednym
z elementów, na które będzie można otrzymać finansowanie. W ramach polityki spójności
ze środków programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (dalej FENG)
przewidziane jest wsparcie B+R i innowacji w zakresie transformacji sektora
przedsiębiorstw w kierunku GOZ. Ponadto, ze środków FEnIKS duży nacisk zostanie
położony na rozwój sektora recyklingu.
Dodatkowo, w ramach komponentu A.2.2.1 KPO zarezerwowano 162 mln euro na
wdrożenie technologii i innowacji środowiskowych, w tym związanych w GOZ. Celem tego
działania jest ułatwienie transformacji przedsiębiorstw w kierunku gospodarki o obiegu
zamkniętym (GOZ) poprzez wsparcie projektów wpisujących się w regulacje unijne (CEAP
2020) i krajowe („Mapa drogowa transformacji w kierunku gospodarki obiegu
zamkniętego”).
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo, aby edukować i motywować obywateli
do przyjęcia zasad gospodarki o obiegu zamkniętym?
MRiT na swojej stronie internetowej publikuje dokumenty nt. GOZ o charakterze
informacyjno-promującym, które głównie skierowane są do przedsiębiorstw. Niemniej
jednak materiały te są dostępne dla wszystkich interesariuszy, w tym obywateli.
Dodatkowo, Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi działania informacyjno-
edukacyjne skierowane do wszystkich grup społecznych w celu podnoszenia świadomości
ekologicznej na temat ochrony klimatu i środowiska oraz działań, jakie można podejmować
na ich rzecz, w tym dotyczących gospodarki odpadami. Działania prowadzone są
wielokanałowo m.in. za pośrednictwem mediów społecznościowych, stron internetowych,
konferencji i śniadań prasowych, kampanii informacyjno-edukacyjnych.
W latach 2021-2023 przeprowadzono kampanię informacyjno-edukacyjną pn. „Nasz
Klimat” mającą na celu promocję postaw prośrodowiskowych oraz uwrażliwienie odbiorców
na konieczność dbania o stan środowiska. W ramach kampanii powstały materiały
edukacyjne, tj. infografiki, wideografiki, artykuły obejmujące m.in. temat korzyści
wynikających z gospodarki obiegu zamkniętego, zasad prawidłowej segregacji odpadów
oraz zrównoważonej konsumpcji.
4. Jakie środki finansowe i programy wsparcia zostały przygotowane przez
Ministerstwo dla jednostek samorządu terytorialnego, aby ułatwić im adaptację
do wymagań GOZ?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomiło program pn. „Gospodarka o obiegu
zamkniętym w gminie - program pilotażowy". Program jako pilotaż miał z założenia wskazać
przesłanki do przyszłej analizy racjonalności, zakresu i form przyszłej standardowej oferty
dofinansowania. Ponadto program miał pokazać możliwości i potencjał gmin w zakresie
wdrażania realnych i użytecznych rozwiązań stymulujących proces ich przechodzenia na
model gospodarki o bardziej zamkniętym obiegu – program realizowany był w latach 2017-
2023. Ponadto w ramach działalności NFOŚiGW prowadzone są krajowe programy
priorytetowe, w ramach których możliwe jest do uzyskanie finansowania - samorządy,
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
przedsiębiorstwa i inne podmioty mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji w ramach
aktualnie prowadzonych naborów wniosków.
5. W jaki sposób Ministerstwo wspiera rozwój nowych technologii i materiałów
niezbędnych do skutecznego wdrożenia GOZ, w tym biogospodarki?
Biogospodarka została wskazana jako jeden z istotnych obszarów Mapy GOZ. Obecnie
działania koncentrują się na wykorzystaniu drewna, a także wsparciu biogazowni i
wykorzystaniu biomasy. Działania te mają charakter legislacyjny oraz pozalegislacyjny.
Dodatkowo rozwój biogospodarki w obszarze biotechnologii jako Krajowej Inteligentnej
Specjalizacji (KIS) jest wspierany ze środków polityki spójności. Więcej informacji na stronie
KIS - https://smart.gov.pl/pl/
Ponadto, Zarządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 18 września 2020r. powołany został
Zespół ds. rozwoju biogospodarki (Dz. Urz. MR z 2020 r., poz. 23). Wśród zadań zespołu
wskazano m.in. wypracowywanie rozwiązań zapewniających stabilność funkcjonowania
przedsiębiorców czy tworzenie warunków dla dialogu oraz wymiany wiedzy i doświadczeń
pomiędzy różnymi interesariuszami w zakresie działalności związanej z biogospodarką.
6. Jakie konkretne kroki podejmuje Ministerstwo, aby stymulować rozwój
biotechnologii i jej zastosowanie w nowych obszarach życia gospodarczego, takich
jak produkcja leków biologicznych czy synteza nowych paliw?
Rozwój bioprzemysłu i wzrost poziomu innowacyjności przedsiębiorstw, szczególnie MŚP
związany jest z możliwością pozyskiwania wsparcia finansowego w ramach programów
finansowanych ze środków unijnych np. FENG. Preferencje w udzielaniu wsparcia rozwoju
prac badawczych, rozwojowych i innowacyjności (B+R+I) związane są z krajowymi
inteligentnym specjalizacjami (KIS). Zagadnienia związane z biotechnologią przemysłową,
środowiskową, rolniczą i farmaceutyczną pod kątem rozwoju innowacji procesowych i
produktowych ujęte są w Krajowej Inteligentnej Specjalizacji nr 3 (KIS 3). KIS 3
Zrównoważone (Bio)Produkty, (Bio)procesy i Środowisko to specjalizacja obejmująca
obszary badawcze z zakresu biotechnologii oraz zielonej chemii rozumianej jako technologie
niskoemisyjne i energooszczędne. W szczególności dotyczy technologii produkcji
innowacyjnych i funkcjonalnych materiałów, środków i substancji chemicznych
zapewniających efektywne wykorzystanie zasobów surowcowych
i poszanowanie środowiska naturalnego, zapobieganie tworzeniu odpadów oraz efektywne
zarządzanie odpadami i produktami ubocznymi z procesów produkcyjnych.
7. Jak Ministerstwo zamierza monitorować postępy w budowie gospodarki o obiegu
zamkniętym i jakie wskaźniki będą stosowane do oceny skuteczności wdrożonych
regulacji?
Obecnie funkcjonujące regulacje w zakresie GOZ dotyczą przede wszystkim obszaru
gospodarki odpadami. Przedsiębiorstwa generujące odpady zgodnie z zasadą rozszerzonej
odpowiedzialności producenta ponoszą koszty związane ze zbiórką i zagospodarowaniem
odpadu. Dodatkowo na poziomie ustawowym określone zostały poziomy recyklingu.
W przypadku ich nieosiągnięcia przedsiębiorcy ponoszą tzw. opłatę produktową. Zarówno
regulacje, jak i wskaźniki oraz mierniki postępu w tym obszarze prowadzone są przez resort
klimatu i środowiska.
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
8. Jakie są główne przeszkody, z którymi mierzy się Ministerstwo w kontekście
budowy gospodarki o obiegu zamkniętym, i jakie kroki zostały podjęte w celu ich
przezwyciężenia?
Głównym powodem braku zainteresowania implementacją GOZ wśród przedsiębiorstw są
koszty, jakie będą zmuszeni ponieść przechodząc na model GOZ. Transformacja oznacza
konieczność realizacji dodatkowych inwestycji, przy czym finalne produkty charakteryzują
się tymi samymi właściwościami użytkowymi jak produkty wyprodukowane w oparciu o
tradycyjny liniowy model gospodarki. Dlatego też na obecnym etapie kluczowe jest
zapewnienie odpowiednich zachęt dla przedsiębiorców w postaci wsparcia inwestycji w
obszarze GOZ. Działania w tym zakresie zostały wskazane w odpowiedzi na pytanie 2.
Dodatkowo, w ramach MRiT funkcjonuje także gremium odpowiedzialne za tematykę GOZ
- Grupa Robocza (GR) ds. Krajowej Inteligentnej Specjalizacji Gospodarka o Obiegu
Zamkniętym (KIS GOZ). Spotykając się min. 2 razy w roku Grupa wskazuje preferencyjne
obszary wsparcia innowacyjnych prac badawczych, rozwojowych i wdrożeniowych
(B+R+W), związanych ze zrównoważonym zagospodarowaniem zasobów odnawialnych
(woda, gleba) i nieodnawialnych (surowce mineralne: energetyczne, metaliczne, chemiczne,
skalne oraz organiczne). Dotyczą one opracowania rozwiązań służących transformacji
polskiej gospodarki w kierunku modelu GOZ poprzez wdrażanie idei ekoprojektowania oraz
koncepcji 6R opartej na zasadach: odmów (refuse), ogranicz (reduce), używaj ponownie
(reuse), naprawiaj (recover) oddaj do recyklingu (recycle), zastanów się co możesz zrobić lepiej
(rethink).
Spotkania GR stanowią forum wymiany opinii, informacji oraz doświadczeń
przedsiębiorców oraz partnerów z otoczenia biznesu i nauki, zaangażowanych w realizację
projektów o wspólnej tematyce, a także prowadzących działalność w zakresie danej
inteligentnej specjalizacji.
W skład GR KIS GOZ wchodzą przedstawiciele:
- przedsiębiorstw,
- instytucji otoczenia biznesu,
- jednostek naukowych,
- organizacji pozarządowych,
- instytucji koordynującej KIS (MRiT).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Ignacy Niemczycki
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna przetwarzania danych osobowych do umieszczenia w odpowiedzi na
interpelację/zapytanie poselskie.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki Administratora jest Dyrektor
Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz.1339 z późn. zm. ), w celu udzielenia
odpowiedzi na interpelację lub zapytanie poselskie.
4. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach,
które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na
żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister
Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy
systemów informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych,
operatorzy pocztowi i kurierzy).
5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one
zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy
z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z
2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
6. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
8. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie poselskie.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
10. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --