Interpelacja w sprawie roli polityki przemysłowej w kontekście wzrostu produktywności i zrównoważonego rozwoju
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3143
do ministra przemysłu, ministra rozwoju i technologii
w sprawie roli polityki przemysłowej w kontekście wzrostu produktywności i zrównoważonego rozwoju
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 02-06-2024
Szanowna Pani Minister,
szczególną rolę we wzroście produktywności odgrywać będzie rozwój przemysłu i polityka przemysłowa. Jest to związane ze zdolnością tego sektora do absorpcji nowych technologii, stymulowania innowacji i skalowania produkcji. Polityka przemysłowa powinna odpowiadać również na wyzwania z zakresu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i modernizacji systemu energetycznego. Uwzględnienie celów klimatycznych w polityce przemysłowej – oprócz wymiaru społecznego – pozwoli na ograniczenie ryzyka uwięzienia własnych firm w schyłkowych niszach technologicznych, a tym samym utracenia potencjału eksportowego przemysłu krajowego, np. maszynowego, chemicznego czy materiałowego.
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
W jaki sposób polityka przemysłowa jest dostosowywana do zmieniających się warunków rynkowych i technologicznych w kontekście wzrostu produktywności?
Czy istnieją konkretne strategie polityki przemysłowej, które mają na celu stymulowanie innowacji i absorpcji nowych technologii przez sektor przemysłowy?
Jakie działania podejmuje państwo w celu modernizacji systemu energetycznego i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w ramach polityki przemysłowej?
Czy polityka przemysłowa uwzględnia cele związane ze zrównoważonym rozwojem, takie jak redukcja emisji CO2 i modernizacja infrastruktury energetycznej, równolegle z dążeniem do wzrostu produktywności?
Jakie narzędzia polityki przemysłowej są stosowane w celu wsparcia przemysłu w przejściu na bardziej zrównoważone modele produkcji i korzystania z zasobów?
Czy istnieją konkretne programy lub inicjatywy mające na celu promowanie rozwoju przemysłu w obszarach kluczowych dla osiągnięcia celów klimatycznych?
Jakie są główne wyzwania związane z wprowadzaniem celów klimatycznych do polityki przemysłowej i jakie działania podejmuje rząd w celu ich przezwyciężenia?
Jakie są oczekiwane efekty integracji celów klimatycznych z polityką przemysłową dla wzrostu konkurencyjności przemysłu krajowego i jego potencjału eksportowego?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Waldemar Sługocki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15314 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DIP-IX.054.5.2024
Warszawa, 02 lipca 2024 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelacje nr 3107, 3143, 3144, 3145, 3146, 3154, 3205, 3206
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje posła Daniela Milewskiego o numerach 3107, 3143, 3144,
3145, 3146, 3154, 3205, 3206 pragnę zauważyć, że dotyczą one realizacji poszczególnych
elementów Strategii produktywności 2030, przyjętej uchwałą nr 154 Rady Ministrów z dnia
12 lipca 2022 r. w sprawie przyjęcia „Strategii produktywności 2030” (M.P. poz. 926).
Strategia produktywności 2030 jest dokumentem określającym horyzontalne działania
w ramach polityki przemysłowej do 2030 roku. Uznano w niej wzrost produktywności
za nadrzędny cel polityki gospodarczej Polski. Wynika to z ze ścisłej współzależności
pomiędzy wzrostem produktywności a wzrostem dochodów rozporządzalnych obywateli.
Strategia ta wpisuje się w trzy kluczowe obecnie długookresowe makrotrendy,
tj. neutralność klimatyczną, gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz zaawansowaną
cyfryzację ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań Przemysłu 4.0. Transformacja
polskich przedsiębiorstw w tych trzech kierunkach jest koniecznym warunkiem utrzymania
i poprawy ich pozycji konkurencyjnej w globalnej gospodarce. Bez dostosowania się
do zmieniającego się otoczenia gospodarczego, produkty wytwarzane w Polsce nie będą
atrakcyjne lub nie spełnią norm wyznaczonych w krajach importujących, a metody produkcji
z czasem staną się przestarzałe i mnie wydajne niż zagranicą.
Realizacja Strategii pozwoli skupić w Polsce najważniejsze i najbardziej przychodowe
ogniwa łańcucha produkcji, na czele z badaniami i rozwojem. Tym samym zmniejszymy
uzależnienie rozwoju polskiej gospodarki od zagranicznych decyzji inwestycyjnych
i operacyjnych. Z kolei poprawa zdolności firm do produkcji dóbr zgodnych ze standardami
ekologicznymi, a więc atrakcyjnych na zachodnich rynkach, jest istotnym działaniem
w obliczu zaburzeń handlu zagranicznego ze Wschodem.
Punktem wyjścia do opracowania Strategii było rozpoznanie barier, które hamują dziś
rozwój polskich przedsiębiorstw, szczególnie ich rozwój jakościowy, pozwalający
produkować bardziej złożone, wysokomarżowe produkty.
Za pierwszą z barier uznano niewielki uśredniony rozmiar przedsiębiorstw. Skutkuje on
niewykorzystanymi korzyściami skali, które mogłyby osiągnąć większe firmy. Po drugie,
polskie firmy, szczególnie mikroprzedsiębiorstwa borykają się z niedostatecznymi
lub zdezaktualizowanymi kompetencjami kadry zarządzającej i pracowników.
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Kolejną cechą charakterystyczną polskiego biznesu jest niechęć do ryzyka – brak dążenia
do osiągnięcia wielkiego sukcesu, gdyż wiąże się to z możliwością utraty bezpiecznej pozycji
na lokalnym czy krajowym rynku. Wpływa to na niskie bezpośrednie inwestycje zagraniczne
polskich firm.
Następna bariera to skupienie wydatków inwestycyjnych na twardej infrastrukturze
i relatywnie niskie inwestycje w badania i rozwój. Również niski popyt na innowacyjne
produkty, zgłaszany przez podmioty publiczne hamuje ich rozwój. Sektor publiczny w wielu
krajach pełni rolę klienta, zamawiającego najbardziej innowacyjne rozwiązania, celem
pobudzenia rozwoju technologii i wzrostu kompetencji krajowych firm.
Ostatnią zdiagnozowaną barierą jest wysoka materiało- i zasobochłonność oraz niska
efektywność energetyczna. Wyczerpywanie się surowców pierwotnych, wzrost ich cen
i rosnąca zależność od dostawców z krajów trzecich stanowi poważne zagrożenie dla
dalszego rozwoju gospodarczego oraz wyzwanie w kontekście ochrony środowiska.
W Strategii wyróżniono siedem obszarów (zasoby naturalne, praca i kapitał ludzki,
inwestycje, instytucje, wiedza, dane, umiędzynarodowienie), w których należy dokonać
istotnych przemian, by osiągnąć cel główny Strategii, określony jako „progresywny,
zrównoważony i inkluzywny wzrost produktywności oparty na wykorzystaniu wiedzy oraz
nowych technologii, zwłaszcza cyfrowych”.
W obszarze Zasobów naturalnych celem jest zwiększenie wydajności gospodarowania
wszystkimi zasobami, w szczególności surowcami nieodnawialnymi. Zwiększenie
wydajności gospodarowania zasobami jest możliwe do osiągnięcia w ramach dwóch
koncepcji przewodnich:
1) gospodarki o obiegu zamkniętym – utrzymanie wysokiej wartości i jakości surowców jak
najdłużej w obiegu oraz minimalizacja odpadów oraz
2) przemysłu 4.0, w szczególności big data and analytics, robotyki i automatyki, Internetu
Rzeczy.
Obszar Praca i kapitał ludzki skupia się na rozwoju kompetencji adekwatnych do postępu
technicznego. Głównym wyzwaniem jest podniesienie poziomu kompetencji cyfrowych,
które stają się niezbędne w niemal każdym zawodzie. Pomaga w tym m.in. Program
Kształcenia Kompetencji Cyfrowych oraz dostosowywanie szkolnictwa zawodowego
do potrzeb przemysłu 4.0. Ważnym zadaniem jest również zmiana sposobu i cyklu uczenia
się, które powinno trwać całe życie i być realizowane w większej mierze w miejscu pracy
i z aktywnym udziałem pracodawcy.
Obszar Inwestycje (kapitał trwały i finansowy) projektuje działania, które ułatwią polskim
firmom dostęp do kapitału, zwłaszcza poprzez instrumenty pozakredytowe, a także
zwiększą atrakcyjność naszego kraju jako miejsca bezpośrednich inwestycji zagranicznych.
Szczególnie istotny element stanowią inwestycje w rozwiązania Przemysłu 4.0, a więc
robotyzacja i cyfryzacja, które odpowiedzą na spadającą liczbę osób w wieku produkcyjnym.
Wspierane są szczególnie inwestycje w cyfryzację i robotyzację przedsiębiorstw.
Obszar Organizacja i instytucje obejmuje przede wszystkim różne modele współpracy
pomiędzy przedsiębiorstwami, pomiędzy przedsiębiorstwami a instytucjami otoczenia
biznesu oraz pomiędzy przedsiębiorstwami a państwem. W ten sposób wzmacniane będzie
poszukiwanie synergii i bardziej skoordynowanych działań różnych podmiotów
biznesowych i wspierających biznes. Duża waga przyłożona jest do poprawy jakości
zarządzania w przedsiębiorstwach i instytucjach publicznych, a także do pobudzenia
klasteryzacji.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Najbardziej głęboką, a zarazem przyszłościową zmianę stanowi budowa gospodarki opartej
na wiedzy i danych. Obszar Wiedza dotyczy zwiększenia działalności badawczo-rozwojowej
i innowacyjnej firm oraz współpracy firm z ośrodkami badawczymi w celu prowadzenia
badań wdrożeniowych. Dzięki temu tworzona w Polsce wiedza będzie lepiej
wykorzystywana w gospodarce.
Obszar Dane odpowiada na rosnące znaczenie wykorzystania danych cyfrowych i ich
znaczenia dla tworzenia i sprzedaży produktów. W tym celu zapewniana jest otwartość
danych publicznych, poprawiany dostęp do danych publicznych i polepszana ich jakość, czyli
możliwość łatwego wykorzystania przez podmioty prywatne. Kolejnym zadaniem jest
rozwój zdolności w obszarze sztucznej inteligencji.
Ostatnim obszarem interwencji jest umiędzynarodowienie, którego celem jest zwiększenie
polskiego eksportu, zwłaszcza w produktach zaawansowanych technologicznie
i awansowanie polskiej gospodarki w globalnych łańcuchach wartości. Dzięki wsparciu
w eksporcie, ale także w bardziej zaawansowanych formach ekspansji zagranicznej, polskie
firmy osiągną skalę niezbędną do osiągania wyższej produktywności.
W ramach działań projektowanych w Strategii produktywności 2030 przewidziano również
takie, które przeciwdziałają negatywnym skutkom społecznym rewolucji technologicznej,
takim jak bezrobocie technologiczne czy wykluczenie cyfrowe. Dostarczenie szerszych
możliwości kształcenia ustawicznego oraz wsparcie dla polityki rozwoju pracowników
pozytywnie wpłynie na poziom kompetencji Polaków, a także na ich skłonność do rozwijania
swoich umiejętności.
Strategia w pierwszej kolejności kierowana jest do działających w Polsce przedsiębiorstw.
Większość działań projektowana jest z myślą o branżach przetwórstwa przemysłowego.
Do nich, ale także do przedsiębiorstw usługowych, kierowane są projekty strategiczne
i działania oparte na ulgach podatkowych, wsparciu merytorycznym, zapewnieniu dostępu
do usług instytucji otoczenia biznesu czy zmiany prawne związane z własnością
intelektualną. Ponadto w Strategii znalazły się projekty związane z rozwojem nowoczesnego
rolnictwa, wykorzystującego nowoczesne technologie cyfrowe.
Drugą z głównych grup interesariuszy są pracownicy, zarówno na szczeblu kierowniczym
jak i wykonawczym, dla których przewidziano programy rozwoju kompetencji. Będą one
promowały model uczenia się przez całe życie, kierując wsparcie w nauce zarówno
do uczniów jak i osób pracujących, a także instrumenty zachęcające pracodawców
do aktywnego udziału w procesie szkoleniowym pracowników.
Oprócz powyższych grup, Strategia dotyczy również w dużej mierze instytucji otoczenia
biznesu, takich jak klastry, ośrodki innowacji czy huby innowacji cyfrowych. Przewidziano
szereg działań mających na celu usprawnić i rozpowszechnić świadczenie wysokiej jakości
usług dla biznesu.
Oprócz wskazanych powyżej grup, w ramach Strategii realizowane są też działania mogące
wpłynąć na działalność uczelni i ośrodków badawczych w zakresie ich współpracy
z sektorem przedsiębiorstw.
Wdrażanie Strategii odbywa się za pomocą realizacji projektów strategicznych. W 2023 r.
realizowane lub zrealizowane były m.in. następujące projekty strategiczne:
Zielone zamówienia
Biogospodarka
Platforma surowców wtórnych
Ekoprojektowanie
Upowszechnienie narzędzia pomiaru śladu środowiskowego
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych
Polityka szkoleniowa przedsiębiorstw
Wsparcie przemysłów energochłonnych
Ważne Projekty Stanowiące Przedmiot Wspólnego Europejskiego Zainteresowania
(IPCEI)
Ulga w podatku dochodowym dla inwestorów prywatnych inwestujących za
pośrednictwem instytucji wspólnego inwestowania (funduszy VC) lub
bezpośrednio (aniołów biznesu)
Ulga na robotyzację
Huby Innowacji Cyfrowych
Nowy system akredytacji instytucji otoczenia biznesu wspierających innowacyjność
przedsiębiorstw
Kompleksowy system wsparcia klastrów
Polityka technologiczna
Budowa i wyniesienie w przestrzeń kosmiczną polskiego satelity
Geomatyka dla rolnictwa
Program otwierania danych na lata 2021–2027
E-eksport
Zamówienia organizacji międzynarodowych
Polityka eksportowa Polski
Wdrażanie Strategii monitoruje się również za pomocą wskaźników realizacji jej celów.
Aktualne odczyty tych wskaźników dostępne są na stronie internetowej Systemu
Monitorowania Rozwoju STRATEG pod adresem:
https://strateg.stat.gov.pl/#/strategie/krajowe/1027
Przedstawiając powyższe pragnę podkreślić, że rolą Ministra Rozwoju i Technologii jest
tworzenie warunków dla stabilnego rozwoju przedsiębiorstw działających w Polsce.
Podejmowane działania mają charakter systemowy i horyzontalny, zmierzający do
poprawy otoczenia funkcjonowania biznesu i wprowadzania kompleksowych ułatwień
dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej. Stworzenie przyjaznego
przedsiębiorcom, a przede wszystkim przewidywalnego otoczenia prawnego jest
kluczowe do rozwoju krajowego przemysłu.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Waldemar Sługocki
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna przetwarzania danych osobowych
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP. Wykonującym obowiązki Administratora jest
Dyrektor Departamentu Innowacji i Polityki Przemysłowej.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz.1339 z późn. zm. ), w celu
udzielenia odpowiedzi na interpelację lub zapytanie poselskie.
4. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
6. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
8. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie poselskie.
9. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
10. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 6 of 6 --