Interpelacja w sprawie dostępności usług publicznych w kontekście zmian demograficznych i starzenia się społeczeństwa
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Minister Marzena Okła-Drewnowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24038 znakówadres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DSP.INT.4610.912.2024
Warszawa, 08 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3126 z 10 czerwca 2024 r. Pana Posła Daniela
Milewskiego w sprawie dostępności usług publicznych w kontekście zmian demograficznych
i starzenia się społeczeństwa, przedstawiam stosowne informacje. W odpowiedzi
wykorzystano materiały otrzymane z Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Funduszy
i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Ad 1. Jak rząd planuje dostosować infrastrukturę społeczną do zmieniającego się
zapotrzebowania na usługi publiczne w związku ze starzeniem się społeczeństwa?
Ad 2. Czy istnieją konkretne programy rządowe mające na celu poprawę dostępności
przestrzeni, dóbr i usług dla osób starszych oraz osób z niepełnosprawnościami?
Dostosowanie infrastruktury społecznej i przestrzeni publicznej do potrzeb osób starszych
oraz osób z niepełnosprawnościami jest uregulowane w ustawie o zapewnianiu
dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami1.
W ramach rządowego Program Dostępność Plus 2018-2025, przewiduje się tworzenie
rozwiązań likwidujących bariery z myślą o osobach w różnym wieku, mających różny
stopień sprawności motorycznej i poznawczej. Działania Programu są skierowane
co do zasady do całego społeczeństwa, jednak osoby z niepełnosprawnościami oraz
seniorzy są grupami szczególnie uwzględnionymi przy projektowaniu jego założeń.
Jednym z partnerów Programu jest Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON). Program jest wdrażany przez różnego typu inicjatywy:
konkursy, projekty, programy finansowane głównie ze środków Unii Europejskiej i
budżetu państwa, połączone z szerokim pakietem działań legislacyjnych ukierunkowanych
na stworzenie ram prawnych i systemowych dla zapewniania dostępności w Polsce. W
Programie podejmowane są także działania ukierunkowane na wzrost zainteresowania
tworzeniem dóbr i usług odpowiadających na potrzeby osób starszych czy osób
z niepełnosprawnościami.
W 2023 r. uruchomiony został Program pn. „Dostępna Przestrzeń Publiczna”, finansowany
ze środków PFRON, którego celem jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnością
dostępu do przestrzeni publicznej, informacji i komunikacji, a także technologii, urządzeń
1 Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r., Dz. U. z 2022 r. poz. 2240.
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
oraz usług powszechnie dostępnych lub powszechnie zapewnianych, na zasadzie
równości z innymi osobami. Budżet Programu na lata 2023-2027 wynosi 600 mln zł.
W czerwcu 2024 r. ogłoszono konkurs w ramach programu Fundusze Europejskie dla
Rozwoju Społecznego (FERS) w zakresie wsparcia dla samorządów w zapewnianiu nowych
usług dla osób starszych, poprzez wykorzystanie doświadczeń partnerów
ponadnarodowych, w ramach współpracy ponadnarodowej. Na projekt planuje się
przeznaczyć kwotę 30 mln zł. Projekt zakłada wypracowanie rozwiązań mających na celu
zapewnienie usług opiekuńczych w społeczności lokalnej dla osób starszych
potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, zarówno na etapie planowania
tego typu działań, jak też sposobów ich realizacji, a także podjęcie lub utrzymanie
aktywności w sposób umożliwiający im aktywne spędzanie czasu połączone z
dodatkowym źródłem zarobkowania.
Przygotowanie systemu realizacji usług społecznych dla osób potrzebujących wsparcia
w codziennym funkcjonowaniu przewidziane zostało także w dokumencie pn. „Strategia
rozwoju usług społecznych, polityka publiczna do roku 2030 (z perspektywą do 2035 r.)”.
W tym zakresie planuje się m.in.:
wdrożenie systemu koordynacji oraz standaryzacji usług społecznych,
wsparcie rodziny i osób pełniących opiekę nad osobą potrzebującą wsparcia
w codziennym funkcjonowaniu,
rozwój środowiskowych form wsparcia w postaci usług społecznych.
Ponadto do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono regulacje umożliwiające
świadczenie usług wsparcia krótkoterminowego przez domy pomocy społecznej, a także
możliwość świadczenia usług opiekuńczych w formie usług sąsiedzkich, jak również
regulacje dotyczące mieszkalnictwa (treningowego i wspomaganego).
Ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów
publicznych2 określono standardy dostępności stron internetowych i aplikacji mobilnych
podmiotów publicznych oraz ich publikacji, zasady nadzoru i monitorowania ich realizacji.
Standardy te odnoszą się także do usług świadczonych przez instytucje finansowe np.
banki. Natomiast ustawa o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych
produktów i usług przez podmioty gospodarcze3 ma na celu wdrożenie do polskiego
prawa dyrektywy w sprawie wymogów dostępności produktów i usług4 zwanej
Europejskim aktem o dostępności. Rozwiązania w niej przewidziane będą służyć
zapewnieniu większego dostępu do najpowszechniejszych produktów i usług dla osób z
niepełnosprawnościami i wszystkich innych osób, które doświadczają trudności w
codziennym funkcjonowaniu związanych np. z wiekiem, chorobami lub utratą sprawności.
Ad 3. Jakie działania podejmuje rząd w celu zwiększenia udziału osób starszych i osób
z niepełnosprawnościami w życiu społecznym, biorąc pod uwagę zmieniające się potrzeby
demograficzne?
Rosnąca, w wyniku zmian demograficznych, liczba osób starszych oraz osób
z niepełnosprawnościami, wymaga podjęcia skoordynowanych działań w zakresie
zapewnienia uczestnictwa tych grup w życiu społecznym.
2 Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 1440.
3 Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r., Dz. U. poz. 731.
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r.
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
W związku z tym, w marcu br.5 powołany został Międzyresortowy Zespół do spraw
systemowych rozwiązań związanych z opieką nad osobami starszymi, któremu
przewodniczy Minister do spraw Polityki Senioralnej. W skład Zespołu wchodzą
przedstawiciele – w randze ministra – m.in. Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Funduszy i Polityki
Regionalnej, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwa Klimatu i Środowiska,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jego zadaniem jest m.in. analiza
rozwiązań związanych z opieką nad osobami starszymi, proponowanie kierunków działań
w obszarach dotyczących opieki nad osobami starszymi, a także opracowanie
rekomendacji dla założeń rozwiązań legislacyjnych dotyczących opieki nad osobami
starszymi. W ramach prac jednej z grup roboczych Zespołu została podjęta między innymi
tematyka wspierania rozwoju aktywności osób starszych.
Ponadto, ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych6 przewiduje szereg instrumentów służących wsparciu osoby
z niepełnosprawnością, której niepełnosprawność potwierdzona jest stosownym
orzeczeniem, o którym mowa w przepisach ww. ustawy. Pomoc ta realizowana jest
ze środków PFRON. Wsparcie to musi być ściśle związane z indywidualnymi potrzebami
osoby z niepełnosprawnością oraz faktyczną możliwością osiągnięcia celów rehabilitacji,
o których mowa w ww. ustawie.
Ad 4. Czy rząd przewiduje konkretne inwestycje w infrastrukturę zdrowotną na obszarach
zagrożonych trwałą marginalizacją, mające na celu poprawę dostępności tych usług dla
osób starszych i innych grup społecznych?
Ad 5. Jakie są główne kierunki działań rządu w zakresie poprawy dostępności usług
zdrowotnych dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami?
Działania na rzecz poprawy zdrowia seniorów i rozwoju opieki zdrowotnej nad osobami
starszymi w Polsce zostały uwzględnione w głównym dokumencie strategicznym dla
systemu ochrony zdrowia pn. „Zdrowa Przyszłość. Ramy strategiczne rozwoju systemu
ochrony zdrowia na lata 2021–2027, z perspektywą do 2030 r.”7. Dodatkowo, w celu
przeniesienia ciężaru zdrowotnej opieki długoterminowej z opieki stacjonarnej na opiekę
środowiskową i domową oraz intensyfikacji dostępnego wsparcia zdrowotnego dla osób
starszych oraz ich opiekunów w środowisku lokalnym, opracowana została „Strategia
deinstytucjonalizacji: opieka zdrowotna nad osobami starszymi”, stanowiąca załącznik
nr 1 do Zdrowej przyszłości. Działania w tym obszarze zostaną sfinansowane zarówno
ze środków krajowych, jak i unijnych.
Także „Strategia na rzecz osób z niepełnosprawnościami 2021-2030” uwzględnia zdrowie
jako jeden z obszarów priorytetowych. W tym obszarze zaplanowano działania służące
realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z art. 25 Konwencji o prawach osób
niepełnosprawnych, w szczególności w zakresie zapewnienia tej grupie opieki zdrowotnej,
dostępu do usług i programów zdrowotnych biorących pod uwagę ich szczególne
wymogi
i potrzeby w zakresie profilaktyki zdrowotnej, zapobiegania wtórnym powikłaniom
i pogorszeniu stanu zdrowia, rehabilitacji medycznej oraz optymalizacji jakości
funkcjonowania.
5 Zarządzenie nr 30 Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2024 r., M.P. poz. 224.
6 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r., Dz. U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.
7 Dokument dostępny na stronie internetowej MZ: https://www.gov.pl/web/zdrowie/zdrowa-przyszlosc-
ramystrategiczne-rozwoju-systemu-ochrony-zdrowia-na-lata-2021-2027-z-perspektywa-do-2030.
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
W Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności przewidziano dwie reformy oraz
jedną inwestycję na rzecz rozwoju opieki nad osobami starszymi, w szczególności opieki
długoterminowej i opieki geriatrycznej. Będą one realizowane w ramach:
reformy A4.6 Wzrost uczestnictwa w rynku pracy poprzez rozwój opieki
długoterminowej – zmiany systemu opieki długoterminowej;
reformy D1.2 Zwiększenie efektywności, dostępności i jakości świadczeń opieki
długoterminowej podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym – określenie
możliwości tworzenia w szpitalach powiatowych ośrodków opieki
długoterminowej lub geriatrycznej, stworzenie ram prawnych do takich
przekształceń oraz wskazanie listy szpitali, które uzyskają wsparcie na utworzenie
łóżek opieki długoterminowej i geriatrycznej;
inwestycja D1.2.1 Rozwój opieki długoterminowej poprzez modernizację
infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym – realizacja prac
budowlano-remontowych i zakup sprzętu w szpitalach powiatowych na rzecz
tworzenia jednostek opieki długoterminowej i geriatrycznej.
W ramach środków polityki spójności podejmowane są działania mające na celu poprawę
dostępu do usług zdrowotnych, szczególnie na obszarach peryferyjnych oraz dla grup
znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji. W Programach Regionalnych wdrażane
są programy zdrowotne dotyczące profilaktyki chorób będących istotnym problemem
zdrowotnym regionu. Programy te są ukierunkowane w pierwszej kolejności na grupy
szczególnie wrażliwe, które mogą mieć problem z uczestnictwem w tym programie
i skorzystaniem m.in. z badań przesiewowych. Dotyczy to w szczególności obszarów,
na których dostęp do opieki zdrowotnej jest ograniczony, w tym ze względów
geograficznych lub demograficznych.
Podejmowane są również działania mające na celu pomoc tym grupom w skorzystaniu
ze wsparcia, m.in. obejmujące ukierunkowane informacje, transport, reorganizację godzin
pracy, mobilne usługi w zakresie badań przesiewowych. Na poziomie regionalnym zaś
finansowane są działania z zakresu deinstytucjonalizacji usług zdrowotnych oraz rozwoju
usług świadczonych w społeczności lokalnej, w tym tworzenie nowych
pozainstytucjonalnych miejsc opieki medycznej dla osób potrzebujących wsparcia
w codziennym funkcjonowaniu (osób starszych, osób z niepełnosprawnością). Wspierany
jest również rozwój opieki długoterminowej udzielanej w warunkach domowych.
Na poziomie krajowym planowane jest natomiast opracowanie standardu i pilotażowe
przetestowanie Dziennych Centrów Wsparcia Pamięci, jako nowych form opieki
kierowanych do osób ze zdiagnozowaną chorobą otępienną, w tym zwłaszcza chorobą
Alzheimera oraz ich otoczenia.
Ponadto Ministerstwo Zdrowia m.in.:
finansuje w ramach Funduszu Medycznego inicjatywy mające na celu rozwój
infrastruktury udzielania świadczeń opiekuńczo-leczniczych w ramach m.in. opieki
długoterminowej,
podejmuje działania w zakresie zapewnienia odpowiedniej liczby personelu
medycznego posiadających umiejętności do pracy z pacjentami w starszym wieku lub
z niepełnosprawnościami, poprzez m.in.:
znowelizowanie w 2023 r. standardów kształcenia na kierunku lekarskim
(umiejętność komunikacji z pacjentami z ww. grup, przeciwdziałanie
dyskryminacji, uprzedzeniom);
rozszerzenie stażu podyplomowego o szkolenie z zakresu leczenia bólu,
komunikacji z pacjentem, czy przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu
lekarzy mających kontakt z trudnymi przypadkami;
wprowadzenie mechanizmów prawnych i finansowych zachęcających
do specjalizacji w dziedzinach priorytetowych, do których zalicza się geriatria
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
i choroby wewnętrzne, np. coroczny wzrost wynagrodzenia lekarzy
rezydentów w ramach tych specjalizacji.
Ad 6. Czy rząd planuje wprowadzenie specjalnych zachęt dla samorządów w celu poprawy
dostępności infrastruktury społecznej dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami?
Ad 7. Jakie działania podejmuje rząd w celu zapewnienia, że infrastruktura społeczna
będzie odpowiednio dostosowana do potrzeb osób starszych i osób
z niepełnosprawnościami w przyszłości?
Istnieją mechanizmy regulacyjne, służące zapewnianiu co najmniej minimalnych wymagań
dostępności sektora publicznego. Zostały one określone w ustawie o zapewnianiu
dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Mają one na celu eliminowanie barier
w wymiarze architektonicznym, cyfrowym oraz informacyjno-komunikacyjnym, które
utrudniają seniorom i innym osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z usług
publicznych.
Szczególnym rodzajem takiego rozwiązania jest mechanizm skargowy na brak
dostępności, opisany w przywołanej ustawie. Osoby, które doświadczą braku dostępności
podczas korzystania z usług sektora publicznego mają możliwość wystąpienia z
wnioskiem o zapewnienie dostępności do podmiotu zarządzającego placówką, w której
taka sytuacja występuje.
Poprawa dostępności jest uwzględniona jako jeden z obszarów priorytetowych Strategii
na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030. Dostępność została uznana za jeden
z podstawowych warunków uczestnictwa osób niepełnosprawnych w życiu społecznym
i zawodowym. Stanowi bowiem o możliwości wykonywania ról społecznych i prowadzenia
niezależnego życia tej grupy osób. Dotyczy to również infrastruktury społecznej,
rozumianej jako „infrastruktura obejmująca usługi w dziedzinie prawa, oświaty, służby
zdrowia itp.”.
Sukcesywnie uruchamiane są projekty dofinansowane z Funduszy Europejskich, które
mają na celu poprawę dostępu osobom ze szczególnymi potrzebami do infrastruktury
oraz sektora usług publicznych. Dobrym przykładem takich projektów są inicjatywy
pn. „Dostępny Samorząd 2.0”, „Standardy dostępności dla placówek Ambulatoryjnej
Opieki Specjalistycznej”, czy też „Kluby Rozwoju Cyfrowego”. Dzięki takim
przedsięwzięciom seniorzy i inne osoby z niepełnosprawnościami zyskują łatwiejszy
dostęp do przychodni lekarskich i świadczeń zdrowotnych, oferty kulturalnej, wydarzeń
sportowych, a także do e-usług, w tym aplikacji mObywatel, Profilu Zaufanego,
Internetowego Konta Pacjenta.
Na dostosowanie infrastruktury publicznej do wymogów osób ze szczególnymi
potrzebami przeznaczane są również środki pochodzące z Funduszu Dostępności,
utworzonego na podstawie ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami. Umożliwia on głównie realizację inwestycji polegających na rozbudowie,
przebudowie bądź remoncie istniejących obiektów, zwiększając ich dostępność.
Ad 8. Czy istnieją konkretne projekty rządowe mające na celu promowanie integracji
społecznej osób starszych i osób z niepełnosprawnościami poprzez poprawę dostępności
usług publicznych?
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) w Programach
Regionalnych realizowane są działania zapewniające osobom potrzebującym wsparcia w
codziennym funkcjonowaniu, w tym w szczególności osobom starszym i osobom
z niepełnosprawnościami, usługi społeczne. Jest to przede wszystkim szereg usług
świadczonych w domach lub w niewielkich, wyspecjalizowanych placówkach (zgodnie z
ideą deinstytucjonalizacji).
Zapewnia im to niezbędną opiekę i wsparcie, przy jednoczesnym odciążeniu rodziny.
Katalog form wsparcia różni się nieznacznie w zależności od zapisów programowych
danego regionu i obejmuje między innymi usługi opiekuńcze, usługi asystenckie dla osób
z niepełnosprawnościami, usługi w ośrodkach wsparcia, usługi w rodzinnych domach
pomocy, kluby seniora czy usługi świadczone w mieszkaniach wspomaganych.
W Programach Regionalnych realizowane są również projekty mające na celu rozwój
Centrów Usług Społecznych oraz świadczonych przez nie usług. Placówki te zapewniają
integrację i koordynację usług umożliwiając połączenie informacji o usługach i dostępnym
wsparciu w tak zwanym jednym miejscu.
Także planowane rozwiązanie w postaci bonu senioralnego, będzie przyczyniało się
do integracji społecznej osób w wieku 75 lat i więcej oraz zwiększy dostępność do usług
społecznych. Będzie to miało miejsce, nie tylko poprzez zwiększenie dostępności usług
społecznych o charakterze opiekuńczym w miejscu zamieszkania, ale także poprzez
wsparcie osób starszych w utrzymaniu ich aktywności społecznej.
Ad 9. Jakie są prognozy rządu dotyczące zmian w zapotrzebowaniu na konkretne usługi
społeczne i zdrowotne w kontekście starzenia się społeczeństwa?
W 2022 r. ludność Polski w wieku 60 lat i więcej wyniosła 9,8 mln osób, natomiast osoby
te stanowiły 25,9% populacji ogółem. Podczas gdy, 10 lat wcześniej, w 2012 r. populacja
tej grupy wyniosła nieco powyżej 8 mln osób i stanowiła 20,9% ludności ogółem. Wynika
to z faktu, że w wiek emerytalny w tym okresie wchodziły osoby urodzone w
powojennym wyżu demograficznym. Proces starzenia się ludności w Polsce w najbliższych
latach będzie nabierał tempa. Według prognozy GUS, liczba ludności w wieku 60 lat i
więcej w Polsce w roku 2030 ma wzrosnąć o kolejny milion osób - do poziomu 10,8 mln,
a w 2050 r. ma wynieść 13,7 mln osób. Osoby starsze będą stanowiły wówczas około 40%
ogółu ludności Polski.
Zmiany te stanowią poważne wyzwanie w ujęciu globalnym dla polityk publicznych, ale
także w ujęciu indywidualnym. Dotyczą one dostępności do usług publicznych dla osób
starszych, ale również dla ich opiekunów i rodzin, przede wszystkim w obszarze zdrowia,
opieki – w tym opieki długoterminowej.
Wśród najważniejszych determinant wyznaczających możliwość samodzielnego
i niezależnego życia jest stan zdrowia. Wraz z wiekiem ulega on pogorszeniu. Po 50-tym
roku życia zwiększa się ryzyko zachorowania na choroby znacząco obniżające komfort
i jakość życia, utrudniające aktywne zawodowo i społecznie życie. W Polsce proces ten
ma jednak silniejsze natężenie w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej (UE).
Wzrost liczby osób w wieku starszym, któremu towarzyszy pogarszające się z wiekiem
zdrowie, oznacza także wzrost osób doświadczających różnego rodzaju ograniczeń
w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych oraz realizacji funkcji sprawowanych
w społeczeństwie. Badanie EU-SILC wskazuje, że w 2022 r., w Polsce, wśród 9,4% osób
w wieku 60-74 lat występowały poważne ograniczenia zdolności do wykonywania
czynności jakie ludzie zwykle wykonują (trwające co najmniej 6 miesięcy), natomiast dla
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
kolejnych 27,1% ograniczenia takie występują, ale nie są zbyt poważne. Dla osób w wieku
75+ wartości te wynoszą odpowiednio: 23%, 38,4%.
Realizacja potrzeb osób starszych i osób z niepełnosprawnościami w zakresie godnego
życia i uczestnictwa w życiu społecznym jest więc uzależniona od dostępności usług
społecznych. Samotność osób starszych, której często towarzyszy ograniczona sprawność
utrudniająca zadbanie o własne potrzeby, prowadzi do znaczącego pogorszenia stanu
zdrowia, wymagającego intensywnej opieki. Dlatego też w dobie szybko starzejącego się
społeczeństwa najważniejszym wyzwaniem wydaje się zaangażowanie w zapewnieniu
odpowiedniego systemu usług społecznych, których celem jest utrzymanie osoby starszej
w jak najlepszej kondycji psychicznej i fizycznej, czy minimalizowanie skutków utraty
sprawności pojawiającej się wraz z wiekiem. Odpowiednia opieka w miejscu zamieszkania,
przeciwdziała także nadmiernym hospitalizacjom, czy opóźnia konieczność zapewnienia
miejsca opieki w całodobowej placówce.
Zagwarantowanie odpowiedniej jakości i liczby usług opieki wymaga funkcjonowania ram
koordynacji wsparcia w tym zakresie – zarówno na poziomie lokalnym, regionalnym, jak
i krajowym. Taką koordynację zapewniają Regionalne Ośrodki Polityki Społecznej (ROPS).
W FERS realizowanych jest 16 projektów koordynacyjnych ROPS, których celem jest
zapewnienie lepszego przepływu informacji i koordynacji działań między podmiotami
zaangażowanymi w realizację wsparcia z zakresu włączenia społecznego (usług
społecznych, ekonomii społecznej, integracji społecznej). Realizacja projektów przyczyni
się m.in. do większej standaryzacji wsparcia między regionami, wzmocni to pozycję ROPS,
umożliwi lepszy przepływ informacji między poziomem krajowym i regionalnym,
a w konsekwencji sprawi, że wsparcie będzie lepiej dopasowane zarówno do założeń
polityki krajowej, jak i potrzeb regionalnych. Działania zaplanowane w projektach obejmą
m.in. diagnozowanie i monitorowanie sytuacji regionalnej, planowanie interwencji, analizę
potrzeb szkoleniowych kadr, wsparcie gmin w tworzeniu Centrów Usług Społecznych,
wdrażaniu deinstytucjonalizacji, czy działania na rzecz rozwoju zaangażowania jednostek
samorządu terytorialnego w obszarze ekonomii społecznej.
Każdy ROPS będzie miał również możliwość wdrażania własnych koncepcji lub rozłożenia
akcentów w sposób odpowiadający na potrzeby regionalne w zakresie włączenia
społecznego. Tym samym projekty te będą z jednej strony monitorować i diagnozować
potrzeby w tym obszarze, a z drugiej strony będą planować realizację interwencji
w poszczególnych województwach w taki sposób, by tym wyzwaniom sprostać.
Ad 10. Czy rząd przewiduje alokację dodatkowych środków na rozwój infrastruktury
społecznej i zdrowotnej w związku ze zmieniającymi się potrzebami demograficznymi?
W kolejnych latach kontynuowane będą projekty, dofinansowane ze środków
europejskich, służące poprawie dostępu dla osób o szczególnych potrzebach do
infrastruktury społecznej i publicznej. W 2025 roku dobiega końca realizacja rządowego
Programu Dostępność Plus. Obecnie trwają prace analityczne w zakresie kontynuacji tego
Programu, m.in. zlecono przeprowadzenie ewaluacji działania ustawy o zapewnianiu
dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, w kontekście jej ewentualnej
nowelizacji.
Z wyrazami szacunku
Marzena Okła-Drewnowicz
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 8 of 8 --