Interpelacja w sprawie efektywności wsparcia rozwojowego w województwach wschodniej Polski
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3124
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie efektywności wsparcia rozwojowego w województwach wschodniej Polski
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 02-06-2024
Szanowny Panie Ministrze,
analiza wsparcia w województwach wschodniej Polski pokazuje wyraźne efekty rozwojowe dotychczas prowadzonych działań, m.in. wzrost gospodarczy we wszystkich regionach, wyrównywanie poziomu wyposażenia infrastrukturalnego, poprawę jakości zasobów ludzkich, wzmocnienie procesów zmian struktury gospodarczej. Inwestycje te nie doprowadziły jednak do znaczącego wzrostu poziomu inwestycji prywatnych i zahamowania odpływu osób, zwłaszcza młodszych i lepiej wykształconych. Poziom przedsiębiorczości, innowacyjności i inwestycji prywatnych w Polsce wschodniej nadal znacząco odbiega od średniej w kraju. Zróżnicowanie rozwoju jest tu szczególnie widoczne na poziomie podregionów (korzystniejsza sytuacja dotyczy terenów położonych w otoczeniu stolic pięciu województw).
W związku z powyższym zwracam się uprzejmie z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Jak rząd ocenia skuteczność dotychczasowych działań wsparcia rozwojowego w województwach wschodniej Polski?
Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu zwiększenia poziomu inwestycji prywatnych w regionach wschodniej Polski?
Czy istnieją plany rządu na rzecz zahamowania odpływu osób młodszych i lepiej wykształconych z obszarów wschodniej Polski? Jakie są te plany?
W jaki sposób rząd zamierza poprawić poziom przedsiębiorczości w województwach wschodniej Polski?
Czy istnieją konkretne programy rządu mające na celu wsparcie innowacyjności w regionach wschodniej Polski?
Jakie środki rząd zamierza podjąć w celu wyrównania różnic w rozwoju między podregionami województw wschodniej Polski?
Czy rząd przewiduje zwiększenie alokacji środków na rozwój infrastruktury w regionach wschodniej Polski? Jeśli tak, to w jakim zakresie?
Jakie działania podejmuje rząd w celu poprawy jakości zasobów ludzkich w województwach wschodniej Polski?
Czy istnieją strategie rządu na rzecz zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej obszarów wschodniej Polski? Jakie są główne założenia tych strategii?
Jak rząd zamierza skuteczniej monitorować i oceniać efekty programów rozwojowych w województwach wschodniej Polski?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 11 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21758 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 25 czerwca 2024 r.
znak sprawy: DPP-VI.054.2.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3124 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie
efektywności wsparcia rozwojowego w województwach Polski Wschodniej
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Pytanie nr 1: Jak rząd ocenia skuteczność dotychczasowych działań wsparcia
rozwojowego w województwach wschodniej Polski?
Przeprowadzone ewaluacje dowodzą tego, że dotychczasowe dwie edycje programu
na rzecz rozwoju Polski Wschodniej, finansowane ze środków UE (tj.: Program Operacyjny
Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 oraz Program Operacyjny Polska Wschodnia 2014-
2020) przeciwdziałają marginalizacji tego makroregionu. Dzięki interwencji programów
pozytywne zmiany są widoczne w szczególności w takich obszarach jak: gospodarka, rynek
pracy, przedsiębiorczość oraz transport.
Powyższe programy pozytywnie wpływają na stymulowanie konwergencji całego
makroregionu względem regionów UE. W 2007 r. poziom PKB per capita
w województwach Polski Wschodniej wyniósł 37-42% średniej UE i wzrósł do 2019 r.
do 50-52% średniej UE, a w 2022 r. wyniósł już 54-59% średniej UE1. Makroregion zatem
“dogania” (w ramach procesu konwergencji) pozostałe regiony UE, natomiast modele
makroekonomiczne potwierdzają, że programy dla Polski Wschodniej przyczyniły się
do tej zmiany. Dzięki wsparciu z polityki spójności poziom PKB w Polsce Wschodniej
w latach 2019-2023 wzrósł o 9,6%.
1 Dane: EUROSTAT.
-- 1 of 8 --
2
Na rynku pracy również zidentyfikowano pozytywne zmiany. Oddziaływanie programów
dla makroregionu przyczyniło się do powstania nowych miejsc pracy – ponad 7 tys.
nowych etatów.
Dzięki interwencji poprawiła się również sytuacja w obszarze przedsiębiorczości w całym
makroregionie. W okresie 2009-2019 w makroregionie zwiększyła się wartość
następujących wskaźników:
liczba podmiotów gospodarczych – o 18%;
liczby pracujących w przedsiębiorstwach – o 10%;
nakłady inwestycyjne przedsiębiorstw – o 64%;
ponad 5 – krotnie nakłady na B+R;
produktywności pracy – o 46-55% (w zależności od województwa);
wynagrodzeń w przedsiębiorstwach – o 60-67%;
przychodów MŚP z eksportu – o blisko 100%2.
W zakresie wsparcia przedsiębiorczości w Polsce Wschodniej należy również wskazać
na pozytywne efekty wdrażania instrumentu Przedsiębiorcza Polska Wschodnia –
Turystyka (zakończony 31 marca 2024 r.) finansowanego ze środków krajowych, których
dysponentem jest minister właściwy ds. rozwoju regionalnego (obecnie Minister
Funduszy i Polityki Regionalnej). W ramach instrumentu udzielono 1 136 pożyczek
przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w branży turystycznej i branżach
pokrewnych w Polsce Wschodniej. Utworzono również 445 miejsc pracy. Łączna wartość
umów wyniosła: 219 785 402 zł.
Programy dedykowane wsparciu Polski Wschodniej wpływają także na poprawę
dostępności transportowej makroregionu, która jest istotnym czynnikiem rozwoju
i przeciwdziałania marginalizacji. Do tej pory, w ramach obu powyższych programów,
wybudowano i przebudowano 511 km dróg oraz 23 obwodnice miast. Z kolei w ramach
transportu miejskiego, środki programów umożliwiły:
zakup ponad 700 jednostek taboru komunikacji miejskiej (tramwaje, autobusy,
również nisko i zeroemisyjne, trolejbusy);
budowę 13 obiektów Bike&Ride oraz Park&Ride;
instalację 24 komponentów inteligentnych systemów transportowych.
Wyraźnie pozytywne efekty osiągnięto również w zakresie wsparcia infrastruktury
kolejowej. W ostatnich latach przebudowano i unowocześniono 10 dworców kolejowych,
zmodernizowano 540 km linii kolejowych i poprawiono bezpieczeństwo na 100
przejazdach kolejowo – drogowych.
Pytanie nr 2: Jakie konkretne działania podejmuje rząd w celu zwiększenia poziomu
inwestycji prywatnych w regionach wschodniej Polski?
2 Na podstawie raportów: Ocena wpływu realizacji polityki spójności w ramach NSRO 2007 2013 na rozwój
społeczno-gospodarczy Polski za pomocą ilościowego modelu ekonomicznego (2016) oraz Ocena wpływu
realizacji polityki spójności na kształtowanie się wybranych wskaźników makroekonomicznych na poziomie
krajowym i regionalnym za pomocą modelu EUImpactMOD (2019).
-- 2 of 8 --
3
W programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 (trzecia edycja
wsparcia makroregionu Polski Wschodniej, dalej: FEPW) przewidziano wsparcie
konkurencyjności i innowacyjności firm. Budżet zarezerwowany na ten cel to 500 mln EUR.
Szczegółowe działania przedstawiono poniżej:
1.1. Platformy startowe dla nowych pomysłów: 100 mln euro
Wsparcie skierowane do osób z pomysłem na innowacyjny biznes, które chcą założyć
i prowadzić swoją firmę w Polsce Wschodniej;
1.2. Automatyzacja i robotyzacja w MŚP: 100 mln euro
Wsparcie pomoże firmom zmienić model prowadzenia działalności gospodarczej
w oparciu o rozwiązania Przemysłu 4.0. Kompleksowe wsparcie zostanie przeznaczone
na audyt technologiczny, a następnie wdrożenie wypracowanych rozwiązań,
w tym przeszkolenie pracowników;
1.3. Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP: 100 mln euro
Wsparcie pozwoli firmom przygotować nowy model biznesowy, który będzie
wykorzystywał założenia gospodarki o obiegu zamkniętym. Wprowadzone zmiany
przede wszystkim pomogą zmniejszyć koszty działalności poprzez bardziej racjonalne
zarządzanie zasobami, w tym odpadami, zmniejszenie emisji CO2, oszczędności
związane ze zużyciem energii i surowców;
1.4. Wzornictwo w MŚP: 100 mln euro
Wsparcie skierowane do małych i średnich przedsiębiorstw będzie obejmować
przeprowadzenie audytu wzorniczego firmy, wypracowanie strategii zmian,
a następnie ich wdrożenie. Pomoże to podnieść innowacyjność i konkurencyjność
przedsiębiorstwa;
1.5. Pożyczki na rozwój turystyki: 100 mln euro
Zaplanowano możliwość wsparcia pożyczkowego dla przedsiębiorców z Polski
Wschodniej działających w branży turystycznej i pokrewnych. Preferencyjne wsparcie
będzie oferowane tym przedsiębiorcom, których inwestycje są komplementarne
do produktów turystycznych (szlaków turystycznych) powstałych w ramach działania
5.1. Zrównoważona turystyka FEPW.
Finansowanie inwestycji przedsiębiorstw możliwe jest również ze środków programu
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG). W ramach
Priorytetu 1. Wsparcie dla przedsiębiorców udzielane będzie kompleksowe wsparcie
projektów obejmujących następujące moduły: B+R, wdrożenie innowacji, infrastruktura
B+R, cyfryzacja, zazielenienie przedsiębiorstw, internacjonalizacja, kompetencje.
W ramach priorytetu 2. Środowisko przyjazne innowacjom oferowane będzie wsparcie
polegające na wzmacnianiu potencjału instytucji otoczenia biznesu takich jak
akceleratory, klastry, instytucje badawcze, szerokie wsparcie start-upów oraz rozwój
przedsiębiorstw rozpoczynających działalność innowacyjną - Innovation Coach.
Z kolei w ramach Priorytetu 3. Zazielenianie przedsiębiorstw możliwe jest dofinansowanie
projektów przyczyniających się realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu,
w tym neutralności klimatycznej, zielonej transformacji gospodarki i zrównoważonego
rozwoju. Oferta skierowana do przedsiębiorstw obejmuje m.in. zielony fundusz
gwarancyjny, kredyt ekologiczny.
-- 3 of 8 --
4
Pytanie nr 3: Czy istnieją plany rządu na rzecz zahamowania odpływu osób młodszych
i lepiej wykształconych z obszarów wschodniej Polski? Jakie są te plany?
W programie FEPW przewidziano działanie 1.1 Platformy startowe dla nowych pomysłów,
które jest skierowane do osób z pomysłem na innowacyjny biznes. Platformy startowe
dla nowych pomysłów zostały zaprojektowane jako instrument wsparcia rozwoju
przedsiębiorczości startupowej w Polsce Wschodniej i adresują kilka istotnych wyzwań
rozwojowych, z którymi boryka się makroregion w obszarze innowacyjności
i konkurencyjności. Interwencja służy przede wszystkim niwelowaniu barier
powstrzymujących przedsiębiorczych, często dobrze wykształconych ludzi przed
zakładaniem firm w makroregionie, ułatwianiu im gospodarczego wykorzystania nowych
pomysłów i sprzyjaniu tworzeniu nowych innowacyjnych i technologicznych
przedsiębiorstw typu startup.
Na powyższy instrument przewidziano w programie kwotę 100 mln EUR, dzięki czemu
zakłada się, że w makroregionie Polski Wschodniej powstanie ok. 1200 nowych
technologicznych startupów w większości założonych przez młode przedsiębiorcze osoby.
Należy również podkreślić szereg interwencji przewidzianych w programie FEPW
ukierunkowanych na podnoszenie jakości życia mieszkańców Polski Wschodniej
np. w zakresie:
inwestycji transportowych (działania: 3.1. Zrównoważona mobilność miejska,
4.1. Infrastruktura drogowa, 4.2. Ponadregionalna infrastruktura kolejowa),
inwestycji w inteligentne sieci elektroenergetyczne (działanie 2.1. Dystrybucja
energii),
zazieleniania i adaptacji miast do zmian klimatu (działanie 2.2 Adaptacja do zmian
klimatu),
wsparcia powstawania produktów (szlaków) turystycznych (działanie
5.1. Zrównoważona turystyka).
Ponadto jednym z działań mających na celu zbadanie zjawiska depopulacji będzie
realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-
2027 projekt dotyczący wypracowania rozwiązań służących przeciwdziałaniu migracji osób
młodych z terenów dotkniętych depopulacją. W projekcie szczególna uwaga zostanie
poświęcona obszarom strategicznej interwencji, czyli terenom obejmującym regiony
Polski Wschodniej oraz gminy zagrożone marginalizacją i miasta tracące funkcje
społeczno-gospodarcze. Za realizację tego projektu będzie odpowiadał Departament
Polityki Demograficznej w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Celem głównym projektu jest wypracowanie rozwiązań programowych (systemowych)
i legislacyjnych, w tym instrumentów rynku pracy, a także stworzenie systemu zachęt
skierowanego do osób młodych, do pozostawania na terenach dotkniętych depopulacją.
Wypracowanie rozwiązań odbędzie się na podstawie wyników diagnozy przyczyn migracji
osób młodych z tych terenów uwzględniającej czynniki, które mogą wpłynąć na chęć
pozostania, powrotu lub napływu na te tereny. Wypracowane w projekcie rozwiązania
mają stać się podstawą do określenia kierunków działań dla przedstawicieli administracji
rządowej do przeprowadzenia zmian systemowych w politykach publicznych na szczeblu
centralnym, w celu zmniejszenia skali migracji osób młodych z terenów dotkniętych
-- 4 of 8 --
5
depopulacją. Na realizację tego projektu przeznaczono 7 mln PLN ze środków EFS+
i będzie on realizowany w latach 2024-2027.
Pytanie nr 4: W jaki sposób rząd zamierza poprawić poziom przedsiębiorczości
w województwach wschodniej Polski?
Przedsiębiorcy z Polski Wschodniej mają możliwość dofinansowania swoich przedsięwzięć
ze środków programu FEPW oraz FENG. Informacja dotycząca zakresu wsparcia została
przedstawiona w odpowiedzi na pytanie nr 2.
Ponadto wsparcie na rzecz przedsiębiorczości dostępne jest także ze środków programu
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. Program dofinansowuje
podnoszenie kwalifikacji, a także rozwój ekonomii społecznej.
Pytanie nr 5: Czy istnieją konkretne programy rządu mające na celu wsparcie
innowacyjności w regionach wschodniej Polski?
Przedsiębiorcy z Polski Wschodniej mają możliwość sfinansowania innowacyjnych
projektów ze środków programu FEPW oraz FENG. Informacja dotycząca zakresu wsparcia
została przedstawiona w odpowiedzi na pytanie nr 2.
Są to dwa krajowe programy współfinansowane ze środków Unii Europejskiej, dla których
funkcje instytucji zarządzającej pełni Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. Ponadto
istotnym źródłem finansowania inwestycji i konkurencyjności przedsiębiorstw są środki
programów regionalnych, którymi zarządzają marszałkowie województw.
Pytanie nr 6: Jakie środki rząd zamierza podjąć w celu wyrównania różnic w rozwoju
między podregionami województw wschodniej Polski?
Program FEPW przewiduje wsparcie m.in.: miast średnich tracących funkcje społeczno-
gospodarcze oraz miast subregionalnych z podregionów z najwyższą kumulacją gmin
zmarginalizowanych. Miasta te mogą być beneficjentami projektów m.in.: w działaniu
2.2. Adaptacja do zmian klimatu oraz działaniu 3.1. Zrównoważona mobilność miejska.
Wsparcie FEPW stwarza średnim miastom możliwość kompleksowego rozwoju w zakresie
organizacji transportu zbiorowego oraz dostosowania infrastruktury miejskiej do zmian
klimatu.
Ponadto, w programie FEPW przewidziano działania: 4.1. Infrastruktura drogowa (drogi
wojewódzkie), 4.2. Ponadregionalna infrastruktura kolejowa (linie kolejowe i dworce),
które również przyczyniają się do niwelowania dysproporcji rozwojowych między
podregionami.
Pytanie nr 7: Czy rząd przewiduje zwiększenie alokacji środków na rozwój infrastruktury
w regionach wschodniej Polski? Jeśli tak, to w jakim zakresie?
W ramach programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027
przewidziano wsparcie inwestycji w infrastrukturę transportową (łącznie: 1,54 mld EUR)
i energetyczną (120 mln EUR) oraz turystyki (140,4 mln EUR). Nie można wykluczyć,
że podane kwoty alokacji będą podlegały modyfikacjom na kolejnych etapach wdrażania
programu.
-- 5 of 8 --
6
Aktualnie prowadzone są prace koncepcyjne związane z kształtem polityki spójności
w perspektywie finansowej UE 2028-2034. Można przyjąć, że efektem tych prac będą
kolejne środki na wsparcie infrastruktury w Polsce Wschodniej.
Pytanie nr 8: Jakie działania podejmuje rząd w celu poprawy jakości zasobów ludzkich
w województwach wschodniej Polski?
Głównym programem, który inwestuje w poprawę jakości zasobów ludzkich jest program
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. Do jego celów należy m.in.:
wspieranie procesu uczenia się przez całe życie, w tym kompetencji cyfrowych osób
dorosłych;
rozwój potencjału instytucji działających w sferze integracji społecznej, usług
społecznych i ekonomii społecznej;
budowanie potencjału partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa
obywatelskiego.
Jedną z kluczowych inicjatyw, która realizowana jest w powyższym programie są Kluby
Rozwoju Cyfrowego. Mają to być ośrodki aktywizacji cyfrowej lokalnej społeczności
(w szczególności osób dorosłych), tworzone przez gminy. Celem funkcjonowania Klubów
będzie rozwijanie świadomości i chęci wejścia w „świat cyfrowy”, korzystania z komputera
i internetu, a także pomoc w nabywaniu umiejętności, aby robić to w sposób bezpieczny.
Edukatorzy, zatrudnieni w Klubach, będą udzielali doraźnych porad, dotyczących
zgłaszanych problemów i potrzeb (np. jak wysłać pismo do urzędu przez ePUAP
czy skorzystać z e-recepty), a także będą prowadzili szkolenia w zakresie podstawowych
umiejętności cyfrowych. Szczególny nacisk edukatorzy będą kładli na wsparcie osób
zagrożonych wykluczeniem cyfrowym – czyli m.in. mieszkańców obszarów wiejskich, osób
starszych czy osób z niepełnosprawnościami lub szczególnymi potrzebami. Podniesienie
poziomu kompetencji cyfrowych w społeczeństwie będzie skutkować m.in. lepszym
dostępem do różnego rodzaju e-usług (np. możliwość załatwienia sprawy urzędowej przez
internet, bez konieczności dotarcia do urzędu), dalszego kształcenia (dzięki możliwości
skorzystania z dostępnych na rynku szkoleń on-line), a także otworzy lepsze możliwości
zatrudnienia (kompetencje cyfrowe w wielu zawodach są niezbędne). Jest to
przedsięwzięcie ogólnopolskie, z którego będą mogły skorzystać wszystkie gminy, również
w województwach Polski wschodniej.
W powyższym programie realizowane są również zagraniczne mobilności edukacyjne
uczniów i kadry edukacji szkolnej, a także uczniów i absolwentów oraz kadry kształcenia
zawodowego. Wyjazdy zagraniczne realizowane są na zasadach określonych dla programu
Erasmus+ i stanowią jego uzupełnienie. Uczestnikami projektów z zakresu edukacji
szkolnej może zostać kadra pedagogiczna szkół i placówek systemu oświaty oraz
uczniowie szkół publicznych i niepublicznych, znajdujący się w niekorzystnej sytuacji.
Natomiast w projektach z sektora kształcenia zawodowego mogą wziąć udział uczniowie,
absolwenci oraz kadra kształcenia i szkolenia zawodowego. W wyniku realizacji projektów
mobilnościowych uczestnicy podniosą swoje kompetencje kluczowe lub zawodowe.
Jest to przedsięwzięcie ogólnopolskie, z którego będą mogły skorzystać wszystkie
placówki, również w województwach Polski Wschodniej.
-- 6 of 8 --
7
Ze środków EFS+ w programach regionalnych, zarządzanych przez poszczególne urzędy
marszałkowskie (w tym z obszaru Polski wschodniej), istnieje możliwość uzyskania
dofinansowania wsparcia szkoleniowego pracowników. W tym zakresie obowiązuje
system popytowy, czyli zgodny z potrzebami pracodawcy. Oznacza to, że co do zasady
tematy szkoleń nie są definiowane z góry. Dofinansowanie szkoleń odbywa się przez Bazę
Usług Rozwojowych – pracodawca wybiera z oferty dostępnej w Bazie szkolenie, które
najbardziej odpowiada potrzebom jego pracowników, a następnie dostaje
dofinansowanie. Wykonawcami szkoleń mogą być wyłącznie podmioty zarejestrowane
w Bazie. Na tych samych zasadach, a więc w ramach systemu popytowego, ze szkoleń
dostępnych w Bazie Usług Rozwojowych mogą korzystać osoby indywidualne
zainteresowane podnoszeniem kompetencji lub uzyskiwaniem kwalifikacji z własnej
inicjatywy. Wsparcie EFS+ w tym zakresie zaplanowane jest we wszystkich regionach,
w tym z obszaru Polski Wschodniej.
Warto również wspomnieć, w kontekście EFS+, o takich inicjatywach jak Lokalne Ośrodki
Wiedzy i Edukacji oraz działaniach mających na celu rozwój umiejętności podstawowych
osób dorosłych. Są one wdrażane przez wszystkie województwa i mają na celu
zwiększenie aktywności edukacyjnej tych osób dorosłych, które są najbardziej oddalone
od systemu edukacji i nie uczestniczą w procesie uczenia się przez całe życie.
Z kolei w ramach programu FEPW możliwe jest sfinansowanie usług doradczych
i szkoleniowych beneficjentów np. w Priorytecie 1. Przedsiębiorczość i innowacje
oraz w Priorytecie 2. Energia i klimat (działanie 2.2. Adaptacja do zmian klimatu).
Ponadto w Priorytecie 6. Pomoc techniczna przewidziano działania szkoleniowe
i informacyjne dla potencjalnych beneficjentów i wnioskodawców, w tym finansowanie
Akademii GOZ-Transformacji.
Pytanie nr 9: Czy istnieją strategie rządu na rzecz zwiększenia atrakcyjności
inwestycyjnej obszarów wschodniej Polski? Jakie są główne założenia tych strategii?
Zagadnienia atrakcyjności inwestycyjnej kraju zostały określone m.in.: w Strategii
produktywności 2030. Dokument wskazuje, że polityka inwestycyjna kraju stanowi
strategiczne działanie realizujące następujące cele:
1. systemowe – zorientowane na zmianę starych specjalizacji gospodarczych na inne
o wysokiej produktywności;
2. ilościowe – związane z poprawą wskaźnika intensywności inwestycji oraz
wzrostem inwestycji przedsiębiorstw jako % PKB, a także udziału polskich
przedsiębiorstw w nakładach inwestycyjnych w kraju.
Odnosząc się do Polski Wschodniej w dokumencie wskazano na zasadność poprawienia
dostępności terenów inwestycyjnych oraz zlikwidowanie wykluczenia infrastrukturalnego
makroregionu.
Z kolei w dokumencie wizyjnym pn. Koncepcja rozwoju kraju 2050, zwrócono uwagę,
że transformacja energetyczna, zmiana modelu gospodarczego uwzględniającego
konieczność ochrony kapitału naturalnego oraz zwiększający się poziom innowacyjności
kraju będą znacząco wpływać na przestrzeń, a ich skutkami mogą być m.in.: potencjalne
-- 7 of 8 --
8
zmiany lokalizacji bazy ekonomicznej i zajmowanie nowych terenów pod działalność
gospodarczą. Aktualnie powyższy dokument podlega konsultacjom.
Ponadto kierunki priorytetowych interwencji (w tym inwestycyjnych) będą określone
w Średniookresowej strategii rozwoju kraju. Aktualnie trwają prace nad założeniami tego
dokumentu.
Pytanie nr 10: Jak rząd zamierza skuteczniej monitorować i oceniać efekty programów
rozwojowych w województwach wschodniej Polski?
Projekty w ramach programów dla Polski Wschodniej podlegają stałej ocenie
i monitorowaniu pod kątem jakości, skuteczności osiągania celów i dotarcia do grup
docelowych. System monitorowania inwestycji opiera się na odpowiednich wskaźnikach
postępu rzeczowego, które są określone dla każdego z typów interwencji. Dla wszystkich
wskaźników określono wartość pośrednią dla 2024 r. oraz docelową dla
2029 r. W przypadku działań infrastrukturalnych, w celu zapewnienia sprawnej
i terminowej realizacji, inwestycje są monitorowane już od etapu przygotowania,
a następnie podczas realizacji i rozliczania.
Dodatkowo, w ramach oceny efektów prowadzonych działań zaplanowano szereg badań
ewaluacyjnych w ramach Planu ewaluacji FEPW. W dokumencie określono
i umiejscowiono w czasie potrzeby/ cele badawcze, wynikające ze specyfiki i cyklu
wdrażanych działań oraz ustalono zakres i sposób gromadzenia danych niezbędnych
do realizacji badań. Efektem tego jest lista badań przewidzianych do realizacji wraz
z harmonogramem.
W system monitorowania i ewaluacji włączeni są przedstawiciele partnerów społeczno-
gospodarczych, którzy jako członkowie Komitetu Monitorującego program mają
zapewniony udział w monitorowaniu wdrażania oraz ocenie efektów programu FEPW.
Zadania komitetu to m.in.: zatwierdzanie kryteriów wyboru projektów oraz ich zmian,
zatwierdzanie planu ewaluacji oraz zmian w programie. Komitet analizuje m.in.: postępy
w realizacji FEPW oraz w osiąganiu celów pośrednich i końcowych, kwestie problemowe
mające wpływ na wyniki FEPW i środki zaradcze, postępy w dokonywaniu ewaluacji,
wyniki ewaluacji i w ewentualnych działaniach następczych, realizację działań w zakresie
komunikacji oraz spełnienie warunków podstawowych i ich stosowania przez cały okres
programowania.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --