telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLR.050.31.2024.AK
Warszawa, 26 czerwca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 3120 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie odpływu
ludności z małych i średnich ośrodków miejskich, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji w zakresie właściwości Ministra Zdrowia.
6. Dlaczego mimo wzrostu liczby przychodni, dostępność do usług medycznych w wielu
regionach kraju nadal jest niższa niż średnia unijna?
oraz
12. Co rząd zamierza zrobić w celu zwiększenia liczby lekarzy praktykujących w regionach z
najmniejszą dostępnością do opieki zdrowotnej?
Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej jest zróżnicowana na terenie kraju nie tylko ze
względu na lokalizację podmiotów leczniczych, ale również ze względu na takie czynniki jak
np. niewystarczająca liczba lekarzy określonej specjalności (np. ortodoncji, endokrynologii)
w skali kraju lub danego regionu, preferowanie przez świadczeniobiorców renomowanych
podmiotów lub też największych (najlepiej znanych) w rejonie czy województwie, jak
również brak zainteresowania zawarciem umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
z NFZ na danym terenie.
Mając na uwadze powyższe, w celu zapewnienia szybszego, skuteczniejszego
diagnozowania i leczenia chorób przewlekłych oraz ułatwienia dostępu do specjalistów
została wprowadzona opieka koordynowana w podstawowej opiece zdrowotnej.
Wprowadzenie opieki koordynowanej powoduje wymierną poprawę jakości opieki
zdrowotnej, zwiększenie dostępności do badań diagnostycznych, konsultacji
specjalistycznych z określonych dziedzin medycyny, co w konsekwencji pozwala na
zapewnienie odpowiednich świadczeń na poziomie POZ bez konieczności kierowania
pacjenta do leczenia w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej lub leczenia szpitalnego.
Opieka koordynowana wciąż ewoluuje i planuje się podejmowanie prac celem dalszego
zwiększenia zakresu dostępnych świadczeń.
Natomiast w celu zwiększenia liczby lekarzy zostały podjęte następujące działania:
I. W zakresie kształcenia przeddyplomowego – studia:
 od 2016 r. zwiększenie limitów przyjęć na kierunek lekarski; w roku akademickim
2023/2024 w porównaniu z rokiem 2015/2016 limit przyjęć na studia na kierunku
lekarskim został zwiększony o 30% (z 6 188 na 9 804 miejsc),
 pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe (tzw. kredyt) dla osób
podejmujących studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w języku polskim,
z obowiązkiem odpracowania kwoty uzyskanej od państwa w publicznej służbie
zdrowia (możliwość całkowitego lub częściowego umorzenia kosztu kształcenia po
spełnieniu warunków określonych w ustawie),

-- 1 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
 umożliwienie przystąpienia o rok wcześniej do LEK i LDEK lekarzy, którzy ukończyli
przedostatni rok studiów, celem skrócenia czasu oczekiwania na egzamin (wcześniejsze
otrzymanie PWZ),
 dzięki środkom finansowym z KPO (ponad 700 mln EUR) zwiększenia potencjału
dydaktycznego publicznych uczelni medycznych (kierunek lekarski i pielęgniarski), w
aspekcie personalnym i inwestycyjnym (laboratoria, biblioteki, domy studenckie, centra
symulacji, baza kliniczna), celem wygenerowania nowych miejsca szkoleniowych.
II. W zakresie szkolenia specjalizacyjnego:
 wyodrębnienie dziedzin najważniejszych z punktu widzenia epidemiologicznego kraju i
ustanowienie dla nich specjalnych zasad dotyczących kształcenia (dotyczy tylko trybu
rezydentury). Liczba przyznawanych miejsc szkoleniowych rezydenckich w dziedzinach
priorytetowych jest wyższa w stosunku do pozostałych dziedzin. Główna zachęta to
wyższe wynagrodzenie miesięczne dla osób podejmujących kształcenie w dziedzinach
priorytetowych,
 możliwość ubiegania się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich
województwach jednocześnie oraz wskazania 15 wyborów obejmujących dziedzinę,
tryb i miejsce odbywania szkolenia specjalizacyjnego w preferowanej kolejności (tzw.
Nabór Centralny); możliwość zakwalifikowania się do odbywania pokrewnej
specjalizacji w przypadku nie zakwalifikuje się na preferowaną dziedzinę. Zakłada się,
że dzięki temu rozwiązaniu zostanie wykorzystana znacznie większa liczba miejsc w
dziedzinach priorytetowych,
 umożliwienie przystąpienia o rok wcześniej niż dotychczas do PES lekarzy, którzy
ukończyli przedostatni rok szkolenia specjalizacyjnego.
III. W zakresie zachęt dla personelu medycznego, m.in.:
 po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego, możliwość otrzymania wyższego
wynagrodzenia zasadniczego o 600 zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub
wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie priorytetowej) pod warunkiem
przepracowania łącznie 2 lata w publicznym podmiocie leczniczym w ciągu kolejnych
pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego,
 działania mające na celu poprawę atrakcyjności zawodów medycznych i warunków
pracy pracowników medycznych dotyczące aktualizacji najniższego wynagrodzenia
zasadniczego pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych w stosunku do
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w Polsce,
 wprowadzenie przepisów umożliwiających uzyskiwanie uprawnień do wykonywania
zawodu lekarzom i lekarzom dentystom, którzy uzyskali swoje dyplomy poza krajami
UE poprzez zaliczenie Lekarskiego Egzaminu Weryfikacyjnego i Lekarsko-
Dentystycznego Egzaminu Weryfikacyjnego sprawdzającego wiedzę na poziomie
określonym wymogami unijnymi.
Niezależnie od powyższego, należy dodać, iż w celu identyfikacji priorytetowych potrzeb
zdrowotnych i wyzwań organizacji systemu opieki zdrowotnej oraz zapewnienia
zrównoważonego i skoordynowanego wydatkowania środków publicznych, Minister
Zdrowia opracowuje, ustala i aktualizuje mapę potrzeb zdrowotnych obejmującą: analizy
demograficzne i epidemiologiczne, analizy stanu i wykorzystania zasobów systemu opieki
zdrowotnej, w tym personelu medycznego, oraz wyzwania systemu opieki zdrowotnej, a
także rekomendowane kierunki działań na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na terenie
województw. Ponadto, Minister Zdrowia opracowuje, ustala, monitoruje i aktualizuje
krajowy plan transformacji, uwzględniający rekomendowane kierunki działań wskazane w
mapie potrzeb zdrowotnych oraz wynikające z innych dokumentów strategicznych w
ochronie zdrowia. Natomiast wojewódzki plan transformacji ustala wojewoda. Plany dla

-- 2 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
poszczególnych województw zawierają określone działania wymagające koordynowania na
poziomie województwa, ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --

Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Podsekretarz stanu
Piotr Malepszak
Znak pisma: DST-3.054.1.2024
Warszawa, 07 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3120 z 10 czerwca 2024 r. w sprawie odpływu ludności
z małych i średnich ośrodków miejskich wystosowaną przez Pana Posła Daniela
Milewskiego, przedstawiam stanowisko do pytań nr 4 i 10, będących we właściwości
Ministra Infrastruktury.
4. Jak rząd zamierza poprawić dostępność transportową w regionach peryferyjnych, które
mają ograniczone połączenia drogowe i kolejowe?
Podstawowym dokumentem strategicznym określającym kierunki rozwoju transportu
w Polsce jest Strategia Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku (dalej SZRT).
SZRT zakłada m.in. równomierne nasycenie infrastrukturą transportową Polski oraz
dążenie do wyrównania dysproporcji. Głównym celem krajowej polityki transportowej
jest zwiększenie dostępności transportowej oraz poprawa bezpieczeństwa uczestników
ruchu i efektywności sektora transportowego poprzez utworzenie spójnego,
zrównoważonego, innowacyjnego i przyjaznego użytkownikowi systemu transportowego
w wymiarze krajowym, europejskim i globalnym.
W celu wypełnienia powyższych założeń Ministerstwo Infrastruktury realizuje
następujące programy rządowe oraz działania.
W ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do
2033 r.) (dalej RPBDK), który określa cele polityki transportowej w zakresie budowy
drogowej sieci TEN-T na terenie Polski oraz drogowych połączeń komplementarnych,
realizowane są inwestycje w ciągu dróg krajowych, dróg ekspresowych oraz autostrad
o łącznej długości ponad 6,1 tys. km. Jest to największy program drogowy w historii Polski.
RPBDK pozwoli na zbudowane podstawowej sieci szkieletowej, co pozwoli na zapewnienie
sprawnego i bezpiecznego transportu drogowego w skali kraju. Przebieg autostrad i dróg
ekspresowych zapewnia podstawowe połączenia między największymi ośrodkami
miejskimi w Polsce, natomiast węzły stanowiące elementy dostępowe do sieci znajdują
się również w mniejszych miejscowościach, przez które przebiegają trasy o wysokiej
przepustowości. Budowa autostrad i dróg ekspresowych to także nowe inwestycje
w pobliżu węzłów, takie jak lekki przemysł czy magazyny. Budując nowe odcinki drogowe
poprawiamy dostępność komunikacyjną regionów.

-- 1 of 6 --

2
Ponadto w ramach Programu Budowy 100 Obwodnic zrealizowane zostaną nowe
inwestycje na sieci dróg krajowych o łącznej długości ok. 820 km. Będą to trasy
o najwyższych parametrach technicznych, które pozwolą na wyprowadzenie ruchu
tranzytowego z centrów miejscowości. Obwodnicom będą towarzyszyły urządzenia
bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym oświetlenie spełniające wytyczne
prawidłowego oświetlenia przejść dla pieszych, ale i także m.in. przystanki komunikacji
miejskiej.
Oprócz budowy dróg szybkiego ruchu, w celu zwiększenia dostępności transportowej,
realizowane są tzw. działania na istniejącej sieci dróg krajowych. Obejmują one przede
wszystkim kompleksową przebudowę/rozbudowę odcinków dróg krajowych oraz
punktowe zadania ukierunkowane na zwiększenie bezpieczeństwa lub przepustowości
infrastruktury drogowej. Zadania te są realizowane w ramach Programu Wzmocnienia
Krajowej Sieci Drogowej do 2030 roku, zgodnie z którym do 2030 roku na tego typu
działania zapewniono pulę środków w wysokości 58,3 mld zł oraz Programu Bezpiecznej
Infrastruktury Drogowej 2021 – 2024. Sieć dróg krajowych, zapewniając połączenia
komplementarne do sieci autostrad i dróg ekspresowych, w znaczącym stopniu zwiększa
dostępność drogową małych i średnich ośrodków miejskich, zwiększa ich atrakcyjność
inwestycyjną oraz zapobiega zjawiskom wykluczenia transportowego.
Mimo, że realizacja zadań na drogach samorządowych leży po stronie zarządców dróg
samorządowych (poszczególnych samorządów), to Minister Infrastruktury ma
świadomość, że kluczowym znaczeniem dla zrównoważonego rozwoju społeczno-
gospodarczego wspólnot samorządowych jest rozwój bezpiecznej, spójnej, funkcjonalnej
oraz efektywnej infrastruktury drogowej. Rozwój infrastruktury drogowej przyczynia się
natomiast do zwiększenia dostępności komunikacyjnej w całym kraju oraz ułatwia rozwój
transportu lokalnego.
W gestii Ministra Infrastruktury znajduje się także Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg,
którego celem jest wsparcie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego.
Wsparcie dla inwestycji na drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich jest
przyznawane na podstawie wniosków o dofinansowanie, składanych przez jednostki
samorządu terytorialnego w ramach przeprowadzanych naborów. Celem Funduszu jest
przyspieszenie powstawania nowoczesnej i bezpiecznej infrastruktury drogowej
na szczeblu lokalnym oraz poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego i parametrów
technicznych lokalnej sieci drogowej. Dofinansowanie ze środków Funduszu przyczynia się
również do poprawy oraz zwiększenia atrakcyjności i dostępności terenów
inwestycyjnych. Jednostki samorządu terytorialnego z niższym dochodem mogą
otrzymywać większą wartość dofinansowania (nawet do 80% kosztów zadania),
co pomaga w eliminowaniu skutków wykluczenia tych samorządów z możliwości dalszego
rozwoju ze względu na ograniczenia budżetowe. Takie rozwiązanie pomaga eliminować
negatywne skutki odpływu ludności, takie jak pomniejszenie dochodów tych
samorządów.
W celu poprawy standardów i dostępności przewozów kolejowych, w tym poprawy
skomunikowania mniejszych ośrodków na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu, Ministerstwo Infrastruktury realizuje m.in. Program Uzupełniania
Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2029 roku (dalej: Program
Kolej +).

-- 2 of 6 --

3
Podstawowym celem Programu Kolej + jest uzyskanie/usprawnienie połączenia
kolejowego miejscowości o populacji powyżej 10 tys. mieszkańców z miastami
wojewódzkimi. Przyczyni się to do eliminowania wykluczenia komunikacyjnego, dzięki
możliwości uzupełniania sieci kolejowej o nowe połączenia zapewniające pasażerom
przede wszystkim dostęp do komunikacji międzywojewódzkiej. Efektem Programu będzie
poprawa warunków życia mieszkańców, usprawnienie codziennych podróży oraz
możliwość przedstawienia bardziej dostosowanej do potrzeb lokalnej społeczności oferty
przewozowej.
Tego typu działania w sposób istotny wychodzą naprzeciw oczekiwaniom społeczności
lokalnych, które zostały wykluczone komunikacyjnie i istotnie wpłyną na ożywienie tych
obszarów pod względem komunikacyjnym jak i gospodarczym.
Do końca 2023 r. jednostki samorządu terytorialnego, których projekty uzyskały
pozytywną ocenę formalną i zakwalifikowały się Programu Kolej +, podpisały umowy
realizacyjne z PKP PLK S.A. Obecnie realizowane są umowy na dokumentacje projektowe,
prowadzone są postępowania przetargowe lub przygotowywana jest dokumentacja
przetargowa.
Dodatkowo informuję, że Ministerstwo Infrastruktury zasygnalizowało potrzebę
przeanalizowania całej infrastruktury kolejowej zarządzanej przez PKP PLK S.A.
w kontekście m.in. efektywności ponoszonych nakładów na inwestycje oraz zwiększenia
przepustowości na poszczególnych liniach kolejowych. Wobec powyższego Spółka podjęła
działania dotyczące przeglądu zakresów rzeczowych planowanych do realizacji projektów
inwestycyjnych, jak również inwestycji już rozpoczętych.
Działania zarządcy infrastruktury kolejowej powinny być ukierunkowane tak,
aby parametry modernizowanej i budowanej infrastruktury na poszczególnych liniach
kolejowych zostały w sposób optymalny osiągnięte, przy racjonalnym wydatkowaniu
środków publicznych. Mając powyższe na uwadze należy dokładnie przeanalizować
zasadność realizacji inwestycji pod tym kątem. Celem jest efektywne gospodarowanie
środkami publicznymi poprzez jak najlepsze dopasowanie środka transportu do potrzeb
danego regionu, połączeń komunikacyjnych i potoków pasażerskich.
Kolejnym działaniem realizowanym przez Ministerstwo Infrastruktury jest zachęcenie
jednostek samorządu terytorialnego do organizacji połączeń autobusowych. W tym
zakresie resort infrastruktury przygotował mechanizm wsparcia finansowego
w ramach ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej (dalej Fundusz) (Dz. U. z 2023 r. poz. 2778).
Środki przewidziane w tej ustawie pomagają zmienić sytuację na rynku pozamiejskich
przewozów autobusowych. Jest to pierwszy program skierowany do organizatorów
publicznego transportu zbiorowego, którego celem jest wsparcie w realizacji zadań
własnych, w zakresie organizacji przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej.
Ustawa przewiduje wsparcie ze środków budżetowych organizatorów publicznego
transportu zbiorowego w uruchamianiu nowych linii komunikacyjnych oraz odtworzeniu
połączeń, które zostały zlikwidowane, z wyłączeniem przewozów realizowanych w ramach
komunikacji miejskiej.

-- 3 of 6 --

4
Warunkiem uzyskania dopłaty jest sfinansowanie ze środków własnych organizatora
części ceny usługi w wysokości nie mniejszej niż 10% oraz zawarcie umowy o świadczenie
usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
Wsparcie jest przekazywane za pośrednictwem wojewodów jako dofinansowanie przez
rząd zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie autobusowej
komunikacji publicznej. W ramach Funduszu organizatorzy otrzymują dopłatę do kwoty
deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze
użyteczności publicznej w kwocie nie wyższej niż 3,00 zł do 1 wozokilometra tych
przewozów.
Rozwiązania przewidziane w ramach Funduszu dają organizatorom publicznego
transportu zbiorowego realne możliwości uruchamiania autobusowych przewozów
o charakterze użyteczności publicznej, a także tworzenia dobrze organizowanej sieci
transportu publicznego na ich obszarze z uwzględnieniem dofinansowania przewozów
ze środków Funduszu.
Należy wskazać, że Fundusz został nakierowany na wsparcie organizatorów
uruchamiających przewozy pozamiejskie. Środki z Funduszu są w szczególności
dedykowane samorządom organizującym przewozy na obszarach oddalonych od dużych
aglomeracji miejskich, gdzie komunikacja autobusowa nie występuje lub występuje
w wymiarze niezaspokajającym podstawowych potrzeb komunikacyjnych na tych
terenach.
Zainteresowanie wśród organizatorów publicznego transportu zbiorowego środkami
z Funduszu rok do roku wzrasta, co przekłada się na większą dostępność komunikacji
autobusowej dla pasażerów, a także pozwala rozwijać sieć połączeń autobusowych
w przewozach pozamiejskich, w związku z tym program ten jest kontynuowany.
Niemniej jednak Ministerstwo Infrastruktury dostrzega potrzebę rewizji podstaw
prawnych z zakresu przepisów dotyczących przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu, zasad wykonywania publicznego transportu zbiorowego
i funkcjonowania Funduszu w taki sposób, aby pozwoliły one efektywniej przeciwdziałać
wykluczeniu komunikacyjnemu przez organizatorów publicznego transportu zbiorowego.
W transporcie autobusowym, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.
o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2779) organizatorami
publicznego transportu są jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki. Do zadań
organizatora publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z przepisami ww. ustawy,
należy między innymi planowanie rozwoju transportu, organizowanie i zarządzanie
publicznym transportem zbiorowym.
Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło rewizję rozwiązań w powyższym zakresie
w oparciu o dialog ze środowiskiem przewoźników drogowych oraz organizatorów
publicznego transportu zbiorowego odpowiedzialnych za stosowanie ww. przepisów.
W resorcie infrastruktury odbyło się spotkanie z organizatorami publicznego transportu
zbiorowego i przewoźnikami, w ramach którego zgłoszone zostały postulaty dotyczące
funkcjonowania Funduszu i przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym
dotyczących zasad wykonywania autobusowego publicznego transportu zbiorowego,
czyli przepisów nakierowanych na przeciwdziałanie wykluczeniu komunikacyjnemu.

-- 4 of 6 --

5
Obecnie trwa analiza i ocena efektywności funkcjonujących obecnie rozwiązań
dotyczących zasad wykonywania publicznego transportu zbiorowego i funkcjonowania
Funduszu wraz z możliwością uwzględnienia postulatów zgłaszanych podczas
ww. spotkania, w taki sposób, aby ewentualne zmiany przepisów stanowiły skuteczną
odpowiedź na aktualne oczekiwania wszystkich podmiotów uczestniczących w rynku
publicznego drogowego transportu zbiorowego, przyczyniając się jednocześnie
do skuteczniejszego przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu przez
organizatorów publicznego transportu zbiorowego.
10. Jakie konkretne kroki są podejmowane w celu zapewnienia równomiernego rozwoju
infrastruktury kanalizacyjnej na obszarach wiejskich?
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) sprawy obejmujące m.in.
wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizację, usuwanie i oczyszczanie ścieków
komunalnych należą do zadań własnych gminy. Ponadto stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu
ścieków (Dz. U. z 2023 r. poz. 537 z późn. zm.) zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe
odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Przepisy te są ściśle powiązane
z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478
z późn. zm.), zgodnie z którym rada gminy, w drodze uchwały będącej aktem prawa
miejscowego, wyznacza aglomeracje. Co dwa lata wójt, burmistrz lub prezydent miasta
dokonuje przeglądu obszarów i granic aglomeracji na podstawie art. 92 ustawy – Prawo
wodne. Kwestie techniczne gospodarki ściekowej zawarte zostały m.in. w rozporządzeniu
Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie
substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy
spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód
opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311)
i rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lipca 2018
r. w sprawie sposobu wyznaczania obszarów i granic aglomeracji (Dz. U. z 2018 r.
poz. 1586).
Mając na uwadze powyższe władze samorządowe posiadają niezbędne narzędzia prawne
i planistyczne umożliwiające prawidłowe prowadzenie gospodarki ściekowej na swoich
obszarach, w tym na obszarach aglomeracji.
W związku z wdrażaniem w Polsce dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r.
dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (tzw. dyrektywy ściekowej), Rada
Ministrów zatwierdziła w grudniu 2003 r. Krajowy program oczyszczania ścieków
komunalnych (KPOŚK). Celem Programu, przez realizację ujętych w nim inwestycji, jest
ograniczenie zrzutów niedostatecznie oczyszczanych ścieków, a co za tym idzie – ochrona
środowiska wodnego przed ich niekorzystnymi skutkami. Najnowsza, szósta aktualizacja
KPOŚK (VI AKPOŚK) została zatwierdzona przez Radę Ministrów w maju 2022 r.
Plany inwestycyjne przedstawione w VI AKPOŚK wskazują na dalszy intensywny rozwój
gospodarki ściekowej w aglomeracjach – planowane jest wybudowanie 8 022 km sieci
kanalizacyjnej, zmodernizowanie 3 173 km sieci, a także wybudowanie 60 nowych
oczyszczalni ścieków oraz przeprowadzenie 978 innych inwestycji na istniejących
oczyszczalniach.

-- 5 of 6 --

6
Inwestycje w gospodarce ściekowej są finansowane przez gminę ze środków własnych.
Mogą być także finansowane z różnych źródeł publicznych – zarówno krajowych
i zagranicznych – jak i ze środków prywatnych. Istniejące mechanizmy finansowe
przewidują możliwość finansowania zamierzeń inwestycyjnych zarówno w aglomeracjach
ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami.
Aglomeracje ujęte w KPOŚK mogą korzystać ze środków unijnych w ramach perspektywy
finansowej UE na lata 2021-2027. Aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców (RLM)
wynoszącej co najmniej 15 000 mogą ubiegać się o dofinansowanie w ramach programu
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Mniejsze
aglomeracje (o wielkości w przedziale od co najmniej 2 000 RLM do poniżej 15 000 RLM),
obejmujące również obszary wiejskie, mogą natomiast korzystać z dofinansowania
przewidzianego w programach regionalnych. Ponadto aglomeracje mogą ubiegać się
o dofinansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
w ramach Programu Priorytetowego 1.1 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach.
Dla obszarów wiejskich poza aglomeracjami środki finansowe na rozwój gospodarki
ściekowej przewidziane zostały w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2014-2020 oraz Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Wsparcie inwestycji w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich
zapewnione zostało także w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności. Gminy mogą ubiegać się także o wsparcie finansowe w ramach 4 programów
Interreg (Południowy Bałtyk, Polska – Ukraina, Litwa – Polska, Europa Środkowa),
Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast oraz Rządowego programu rozwoju
obszaru Karpat Wschodnich i Roztocza na lata 2024-2030. Realizację zamierzeń
inwestycyjnych w gospodarce ściekowej wspierają również PFR Fundusz Inwestycji
Samorządowych FIZAN oraz Samorządowy Fundusz Pożyczkowy. Inwestycje w zakresie
wodociągów i zaopatrzenia w wodę oraz kanalizacji wspierane są również z budżetu
państwa – zakres wsparcia finansowego określają przepisy ustawy z dnia 13 listopada
2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Instrumentem finasowania
inwestycji w zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków jest również partnerstwo
publiczno-prywatne. Instrumenty wsparcia samorządów oraz przedsiębiorstw
wodociągowo-kanalizacyjnych dla realizacji ich zadań w obszarze gospodarki wodno-
ściekowej oferują także międzynarodowe instytucje finansowe takie jak Europejski Bank
Inwestycyjny, Bank Rozwoju Rady Europy oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom strony samorządowej, Ministerstwo Infrastruktury
zamieściło na swojej stronie internetowej syntetyczną informację o źródłach
finansowania gospodarki ściekowej. Materiał dostępny jest pod adresem
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu

-- 6 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.288.2024.AB
Warszawa /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3120 Pana Posła Daniela Milewskiego w sprawie „odpływu
ludności z małych i średnich ośrodków miejskich”, przekazuję odpowiedzi pozostające we
właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Na zlecenie kierowanego przeze mnie resortu urzędy pracy co roku przygotowują prognozę
zapotrzebowania na zawody (na poziomie krajowym, wojewódzkim i powiatowym) pod nazwą
„Barometr zawodów”. Z kolei Minister Edukacji Narodowej zleca przygotowywanie prognozy
zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym
i wojewódzkim rynku pracy. Pracodawcy mają również możliwość wpływu na ofertę kształcenia,
np. poprzez klasy patronackie w szkołach branżowych, czy programy stypendialne dla uczniów
szkół zawodowych. Ważną rolę w dopasowywaniu kwalifikacji pracowników, zwłaszcza osób
młodych, do aktualnego zapotrzebowania na pracę odgrywa również kształcenie ustawiczne.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wspomaga w tym zakresie pracodawców
zapewniając im możliwość uzyskania środków na kształcenie pracowników z Krajowego
Funduszu Szkoleniowego (KFS). W 2023 r. wsparciem KFS objęto 109,2 tys. pracowników i prawie
8 tys. pracodawców, z tego prawie 37 tys. osób młodych między 15 a 34 rokiem życia.
Ponadto urzędy pracy oferują młodym ludziom możliwość udziału w działaniach aktywizujących
w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475), dających im możliwość podniesienia kwalifikacji i zdobycia
doświadczenia zawodowego. Ludzie młodzi korzystają z tego wsparcia chętniej niż inne grupy
wiekowe. W 2023 r. osoby do 30 roku życia stanowiły 42,2% bezrobotnych zaktywizowanych
przez urzędy pracy, choć ich udział w ogólnej puli zarejestrowanych bezrobotnych był dużo niższy
(24,0%). Łącznie w 2023 r. udział w aktywnych formach przeciwdziałania bezrobociu rozpoczęło
102,7 tys. bezrobotnych do 30 roku życia. Najwięcej osób podjęło prace subsydiowane, staże
i szkolenia.
O skuteczności podejmowanych działań świadczą dane publikowane przez Eurostat. O ile w roku
wstąpienia Polski do Unii Europejskiej stopa bezrobocia młodzieży ( grupa wiekowa w przedziale
od 15 do 24 lat) w kraju wynosiła 40,1% (20,3% w UE), o tyle roku w 2023 spadła do 11,4%, przy
średniej w UE na poziomie 14,5%. W grupie wiekowej 25-29 lat zmniejszyła się natomiast z 22,6%
w 2004 r. do 3,8% w 2023 r., przy spadku w UE z 12,2% do 8,1%.
Zgodnie z zaleceniem Rady Unii Europejskiej pt. „Pomost do zatrudnienia – wzmocnienie
Gwarancji dla młodzieży", osoby do 30 roku życia stanowią przedmiot szczególnej troski

-- 1 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Publicznych Służb Zatrudnienia w Polsce. Działania na ich rzecz realizowane są zgodnie
z dokumentem „Plan realizacji gwarancji dla młodzieży w Polsce. Aktualizacja 2022". W ramach
„Gwarancji dla młodzieży”, MRPiPS inicjuje także nowe działania, np. poprzez realizację
projektów pilotażowych, finansowanych z Funduszu Pracy. W ramach naboru pn. „Czas na
młodych – punkty doradztwa dla młodzieży” powiatowe urzędy pracy (z powiatów, w których
odsetek młodych bezrobotnych jest powyżej średniej krajowej) wraz z lokalnymi partnerami
realizują obecnie 76 projektów za kwotę 72,7 mln zł. Punkty doradztwa oferują osobom młodym
dostęp do usług i informacji w obszarach: zatrudnienia, pomocy społecznej i wsparcia
psychologicznego. W zależności od projektu dodatkowymi obszarami wsparcia są też: edukacja,
zdrowie, mieszkalnictwo, doradztwo prawne i finansowe. Aktualnie realizowane projekty
potrwają do końca 2024 r. Ich efekty posłużą jako podstawa systemowego wprowadzenia
w Polsce punktów wsparcia dla młodzieży.
Oprócz środków krajowych, do wdrożenia „Gwarancji dla młodzieży” wykorzystywane są środki
z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (2021-2027). Obecnie
w Ministerstwie realizowane są projekty dotyczące strategicznej koordynacji przez Publiczne
Służby Zatrudnienia wsparcia dla grup wrażliwych na rynku pracy, w szczególności osób młodych
i długotrwale bezrobotnych. W ramach projektów przewidziane jest kompleksowe wsparcie
udzielane osobom młodym w Polsce, m. in. poprzez:
 realizację badań i działań informacyjno-promocyjnych oraz stworzenie systemu
monitorowania losów klientów urzędów pracy po zakończeniu wsparcia;
 opracowanie modelu punktów kompleksowej obsługi osób młodych;
 wypracowanie standardów obsługi osób młodych i ich kompetencji cyfrowych.
W Ministerstwie od kilku lat prowadzone są prace służące wspieraniu kompetencji cyfrowych
osób młodych. Zgodnie z „Planem realizacji Gwarancji dla młodzieży w Polsce. Aktualizacja
2022", każda osoba do 30 roku życia, zarejestrowana jako bezrobotna, jest poddawana ocenie
poziomu umiejętności cyfrowych. Przygotowano również zestaw narzędzi dla powiatowych
urzędów pracy, pozwalających na ocenę kompetencji cyfrowych osób do 30 roku życia.
Prowadzony jest monitoring wykorzystania tego narzędzia przez urzędy pracy. Osoby młode,
które w trakcie oceny wykażą się niewystarczającym poziomem umiejętności cyfrowych,
otrzymują możliwość odbycia szkolenia służącego ich podniesieniu. W ramach programu
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (2021-2027), powiatowe urzędy pracy będą
w dalszym ciągu wyposażane w udoskonalone narzędzia dokonywania oceny kompetencji
cyfrowych osób młodych. Wspieranie kompetencji cyfrowych jest ponadto przewidziane w:
 wytycznych Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczących realizacji projektów
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (ESF+) w regionalnych
programach na lata 2021–2027;
 w priorytetach wydatkowania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego w 2024 r.;
 w projekcie nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Informuję, że aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami realizowana jest zgodnie
z przepisami ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44). Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie
osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia oraz awansu
zawodowego. Rozwiązania wspomagające zatrudnienie osób niepełnosprawnych zawarte są
również w przepisach ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475). Zgodnie z ustawą, status bezrobotnego może uzyskać osoba

-- 2 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
niepełnosprawna gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie pełnego wymiaru czasu
pracy (dla osób bez niepełnosprawności wymagana jest gotowość podjęcia zatrudnienia w pełnym
wymiarze czasu pracy). Bezrobotna osoba z niepełnosprawnościami zaliczana jest do osób
w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Zarejestrowane w urzędzie pracy osoby
z niepełnosprawnościami mają możliwość korzystania z takich form wsparcia jak: szkolenia, staże,
prace interwencyjne, przygotowanie zawodowe dorosłych, badania lekarskie lub psychologiczne,
zwrot kosztów studiów podyplomowych, zwrot kosztów przejazdów, bony szkoleniowe, stażowe,
na zasiedlenie itp. Wydatki na instrumenty wsparcia w odniesieniu do osób niepełnosprawnych,
zarejestrowanych jako bezrobotne, finansowane są ze środków Funduszu Pracy, natomiast
w przypadku osób niepełnosprawnych, zarejestrowanych jako poszukujące pracy, ale
niepozostające w zatrudnieniu – ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON).
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44) przewiduje instrumenty wsparcia adresowane
zarówno do osób niepełnosprawnych, jak i do pracodawców zatrudniających lub
zainteresowanych zatrudnieniem tych osób. Do instrumentów aktywizacji zawodowej
skierowanych do osób niepełnosprawnych należą:
 jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub wniesienie wkładu do
spółdzielni socjalnej;
 dofinansowanie do 50% oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego
na kontynuowanie tej działalności;
 refundacja składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych prowadzących
działalność gospodarczą lub rolniczą.
Wśród instrumentów wspierających pracodawców wymienić należy:
 miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego ze środków
PFRON;
 zwrot kosztów związanych z przystosowaniem stanowisk pracy do potrzeb
niepełnosprawnego pracownika, a także kosztów urządzeń lub oprogramowania
ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy;
 zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (do wysokości
piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia);
 zwrot kosztów szkolenia pracownika niepełnosprawnego;
 zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia i szkolenia pracowników pomagających
pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy;
 dotacje dla spółdzielni socjalnej na utworzenie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej
i finansowanie kosztów zatrudnienia osoby niepełnosprawnej;
 zwolnienie z wpłat na PFRON.
Podejmowane są również działania promocyjno-szkoleniowe, mające na celu zwiększanie
świadomości społecznej oraz rozpowszechnianie wiedzy z zakresu dostępności oraz zarządzania
różnorodnością w miejscu pracy.
Postulaty dotyczące rehabilitacji zawodowej, napływające ze środowiska osób
z niepełnosprawnościami oraz pracodawców, są szczegółowo analizowane i brane pod uwagę
przy projektowaniu zmian systemowych. Uwzględniając także postulaty społeczne, w podległym
mi resorcie planujemy kompleksowy przegląd funkcjonujących rozwiązań, aby zaproponować

-- 3 of 4 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
konkretne działania, które przełożą się na zwiększenie aktywności zawodowej i poziomu
włączenia społecznego osób z niepełnosprawnościami.
Zapewnienie równych szans dla osób z niepełnosprawnościami należy do strategicznych celów
Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027. W jego ramach
zaplanowano projekty umożliwiające, m.in. przetestowanie rozwiązań dotyczących zatrudnienia
wspomaganego. Usługa zatrudnienia wspomaganego uzupełni dostępne już instrumenty rynku
pracy, kierowane do osób z niepełnosprawnościami, znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji,
aby zapewnić im wsparcie dopasowane do potrzeb i możliwości oraz adekwatne do etapu
zatrudnienia. Przyjmuje się, że usługa będzie realizowana przez agencje zatrudnienia
wspomaganego, zrzeszające wysoce wyspecjalizowany personel merytoryczny. Celem projektów
jest przygotowanie rozwiązań, które pozwolą trwale wdrożyć model zatrudnienia wspomaganego
w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 4 of 4 --