Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 20 lipca 2024
znak sprawy: DSR-VIIa.054.14.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3115 w sprawie inicjowania różnych
form współpracy i współodpowiedzialności w polityce regionalnej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego, w której zostały
postawione pytania dotyczące wspólnych strategii rozwoju, realizowania
wspólnych inwestycji, zarządzania przestrzenią oraz planowania przestrzennego,
przedstawiam następujące informacje.
Pytanie nr 1: Jakie działania podejmuje rząd w celu promowania i wspierania
współpracy samorządów w przygotowywaniu wspólnych strategii rozwoju
i realizowaniu wspólnych inwestycji?
oraz
Pytanie nr 8: Jakie są plany rządu dotyczące zapewnienia wsparcia
technicznego i doradczego dla samorządów w zakresie przygotowywania
wspólnych strategii rozwoju i realizowania wspólnych inwestycji?
Polityka regionalna podejmuje różnorodne działania w celu promowania
i wspierania współpracy samorządów, koncentrując się na tworzeniu wspólnych
strategii rozwoju oraz realizowaniu wspólnych inwestycji. Zachęty do współpracy
samorządów znajdują odzwierciedlenie w kluczowych dokumentach
strategicznych i programowych, takich jak Krajowa Strategia Rozwoju
Regionalnego 2030 (KSRR) czy Umowa Partnerstwa na lata 2021-2027,
szczególnie w ramach celu 5 „Europa bliżej obywateli”.

-- 1 of 10 --

2
W ramach Celu 5, dedykowanemu rozwojowi terytoriów, wspierane są
powiązania funkcjonalne, zwłaszcza miejsko-wiejskie, na bazie lokalnych
zasobów, w oparciu o zewnętrzne środki finansowe i know-how, racjonalne
wykorzystanie przestrzeni i dbałość o środowisko naturalne. Istotą celu polityki
5 jest zwiększenie wpływu wspólnot lokalnych na kształt działań nakierowanych
na rozwój terytoriów i rozwiązywanie ich problemów w oparciu o endogeniczne
potencjały. Wspierana jest realizacja przygotowanych na poziomie
ponadlokalnym i lokalnym strategii ukierunkowanych na zmiany strukturalne
danego obszaru, w zgodzie z kierunkami zdefiniowanymi na poziomie krajowym
(w KSRR i Krajowej Polityce Miejskiej) i regionalnych Strategiach Rozwoju
Województw oraz z priorytetami UE. Cel ten realizowany jest przy wsparciu
instrumentów terytorialnych wdrażanych na poziomie regionalnym, takich jak
Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT), Rozwój Lokalny Kierowany przez
Społeczność (RLKS) oraz Inne Instrumenty Terytorialne (IIT).
Instrumenty terytorialne umożliwiają m.in. oddolne podejście do rozwoju
społeczno-gospodarczego, ukierunkowane rozwiązywanie problemów,
w szczególności o znaczeniu ponadlokalnym, wymagającym współpracy między
jednostkami samorządu terytorialnego (JST) oraz tworzenie i wdrażanie lokalnych
strategii rozwoju. W przypadku ZIT promowany jest partnerski model współpracy
między JST nie tylko w miejskich obszarach funkcjonalnych (MOF), ale również
we wszystkich typach obszarów funkcjonalnych, w tym w szczególności na
obszarach funkcjonalnych miast średnich tracących funkcje społeczno-
gospodarcze. Z kolei IIT, wprowadzony po raz pierwszy w perspektywie 2021-
2027, jest elastycznym instrumentem terytorialnym umożliwiającym interwencje
w obszarach funkcjonalnych lub problemowych realizowanych zarówno przez
partnerstwa JST, jak i pojedyncze samorządy. Instrumenty terytorialne, takie jak
ZIT i IIT, stanowią zachętę dla samorządów do podejmowania wspólnych
wysiłków na rzecz wzmocnienia wzajemnych powiązań i współpracy
ponadlokalnej, przezwyciężając bariery i wyzwania zdefiniowane w dokumentach
strategicznych na poziomie krajowym.
Narzędziem prowadzenia polityki rozwoju, który umożliwia współpracę m.in.
międzygminną, w sposób zintegrowany, łączący ze sobą sferę społeczną,
gospodarczą i przestrzenną jest także strategia rozwoju ponadlokalnego.
Strategię rozwoju ponadlokalnego mogą sporządzać funkcjonalnie powiązane
jednostki samorządu terytorialnego, zapewniając koordynację przestrzenną
działań zgodnie ze zrównoważonym rozwojem i ładem przestrzennym. Proces
decyzyjny opiera się na możliwości efektywnego wykorzystania przestrzeni
i rozwiązywania problemów, takich jak chaotyczne rozpraszanie zabudowy czy
nieefektywne wykorzystanie przestrzeni, skutkujące marnotrawieniem terenów
zielonych i rolnych.
Polityka regionalna cały czas zachęca samorządy do szerokiego spojrzenia na
terytorium, poszukiwania współpracy i wyboru efektywnych metod realizacji
zadań publicznych. Z poziomu krajowego podjęto szereg inicjatyw wspierających

-- 2 of 10 --

3
JST w pracach nad strategią rozwoju ponadlokalnego. Przygotowano m.in.
poradnik dotyczący strategii rozwoju ponadlokalnego, dostępny w wersji
elektronicznej na stronie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR)1,
który został rozesłany do JST w celu ułatwienia im przygotowania strategii.
Opisuje on proces tworzenia dokumentu, określa wszystkie etapy prac nad
strategią oraz charakterystykę jej elementów, ze szczególnym uwzględnieniem
elementów przestrzennych strategii (model struktury funkcjonalno-
przestrzennej, ustalenia i rekomendacje w zakresie polityki przestrzennej).
Współpraca JST w sporządzaniu i realizacji strategii ponadlokalnej musi być
formalna, poprzez zawarcie na przykład porozumienia międzygminnego lub
stowarzyszenia.
Odpowiedzią na potrzebę wsparcia administracji samorządowej szczebla
lokalnego oraz współprace partnerską zwłaszcza na obszarach zagrożonych
trwałą marginalizacją w przygotowaniu projektów rozwojowych,
wieloaspektowych i zintegrowanych, które mają duże oddziaływanie na poprawę
sytuacji społeczno-gospodarczej obszaru funkcjonalnego, był projekt Centrum
Wsparcia Doradczego (CWD). Projekt realizowany przez MFiPR przyczynił się do
wzrostu sprawności administracyjnej w samorządach lokalnych i w efekcie
lepszego wdrażania polityk publicznych. Wspierał on model partnerstwa
samorządów lokalnych, obejmując doradztwo strategiczne i projektowe,
wymianę doświadczeń oraz wsparcie instytucjonalne. Głównym celem
współpracy partnerskiej w ramach projektu było poszukiwanie rozwiązań
wspólnych problemów, dostrzeganie wspólnych potencjałów rozwojowych
i wykorzystanie doświadczeń partnerów w procesie planowania strategicznego
i wdrażania wspólnych projektów.
Projekt był realizowany od września 2020 roku do końca 2023 roku. W trakcie
jego trwania przewidziano działania w zakresie doradztwa strategicznego
i projektowego dla wszystkich partnerstw biorących udział w projekcie.
Opracowano diagnozy sytuacji społeczno-gospodarczo-przestrzennej oraz
projekty strategii terytorialnych i projekty strategii rozwoju ponadlokalnego,
a następnie zaktualizowano i dostosowano zapisy strategii do wymogów
programów regionalnych. Udzielano także wsparcia w procesie konsultacji
społecznych strategii, wykonano ewaluacje ex-ante (dla partnerstw, które
przygotowywały strategię rozwoju ponadlokalnego), wspierano partnerstwa przy
podpisywaniu porozumień z samorządem województwa, jak również w procesie
tworzenia Strategicznych Ocen Oddziaływania na Środowisko. Ponadto,
w ramach wymiany wiedzy, doświadczeń i sieciowania organizowano seminaria,
utworzono bazy wiedzy, organizowano Makroregionalne Fora Wymiany
Doświadczeń oraz Fora Wymiany Doświadczeń o skali regionalnej. Odbyły się
także Regionalne Spotkania Sieciujące z samorządem województw, wizyty
studyjnych dla partnerstw uczestniczących w projekcie oraz seminaria sieciujące
dla samorządów lokalnych z partnerstw i instytucji zarządzających, regionalnych
1 https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/strategia-rozwoju-ponadlokalnego--poradnik-
dla-jednostek-samorzadu-terytorialnego

-- 3 of 10 --

4
i krajowych. Podczas spotkań starano się przedstawić partnerstwom przykłady
dobrych praktyk procesu doradztwa strategicznego i projektowego.
Należy również pamiętać o istotnej roli porozumień terytorialnych. Polegają one
na ponadlokalnej integracji interwencji i koordynacji planowania oraz realizacji
procesów rozwojowych, istotnych z punku widzenia społeczności lokalnych
(danej gminy, kilku gmin lub powiatu). Głównym zadaniem porozumienia
terytorialnego jest wsparcie JST szczebla lokalnego (samorządy
gminne/samorządy powiatowe) przez inne samorządy gminne, samorządy
powiatowe, samorząd województwa lub rząd - w realizacji zadań własnych, które
mają znaczenie ponadlokalne. Wsparcie w ramach porozumienia terytorialnego
może mieć w zależności od potrzeb i zakresu zaangażowania stron rodzaj
animacyjny, integrujący lub finansowy.
Porozumienie terytorialne może obejmować różne instrumenty terytorialne,
zgodnie z ich zasadami, a jego wspólną podstawą powinien być proces
strategicznego planowania rozwoju obszaru, uwzględniający analizę problemów
i potencjałów, cele rozwoju oraz kluczowe przedsięwzięcia.
Przykładem wykorzystania tego instrumentu jest zawarta w 2023 r., w ramach
porozumienia terytorialnego, umowa dla obszaru „Dorzecze Wisłoki” na lata
2022-2030. Porozumienie to zawarte zostało między rządem RP, a grupą
samorządów terytorialnych i tworzy aktualnie platformę współpracy JST dla
budowania wsparcia dla działań rozwojowych w samorządach Dorzecza Wisłoki.
Zapewnia ono trwałe miejsce tego obszaru na mapie polityki rozwoju
województwa Podkarpackiego i Małopolskiego oraz tworzy promocję Dorzecza
Wisłoki.
Wszystkie powyższe działania mają na celu zwiększenie zdolności samorządów
do współpracy, efektywnego planowania i realizacji wspólnych projektów, co
w rezultacie przyczyni się do zrównoważonego rozwoju terytorialnego kraju.
Pytanie nr 2: Jakie programy wsparcia są planowane, aby zachęcać samorządy
do współpracy w odpowiedzi na potrzeby i wyzwania wykraczające poza
granice pojedynczej jednostki samorządu terytorialnego (JST)?
Programy wsparcia mające na celu zachęcanie samorządów do współpracy
w odpowiedzi na potrzeby i wyzwania wykraczające poza granice pojedynczej JST
obejmują szereg inicjatyw i mechanizmów finansowych oraz organizacyjnych.
Kluczowe z nich to Fundusze Europejskie na lata 2021-2027, takie jak na przykład
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, Fundusze Europejskie na
Rozwój Cyfrowy, Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej czy 16 programów
regionalnych, Programy Interreg (Europejskiej Współpracy Terytorialnej), które
zachęcają do realizacji projektów partnerskich między JST, gdzie preferowane są
projekty realizowane przez kilka samorządów, co zwiększa ich szanse na
uzyskanie dofinansowania.
Dodatkowo, w dalszym ciągu planuje się wzmacnianie potencjału JST
i promowanie współpracy samorządów poprzez organizowanie spotkań

-- 4 of 10 --

5
sieciujących oraz współpracę z innymi instytucjami i ośrodkami akademickimi.
Przykładowo, w październiku br. odbędzie się Kongres Polityki Miejskiej
i Regionalnej, organizowany przez MFiPR oraz Instytut Rozwoju Miast i
Regionów, podczas którego przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego
będą mogli dowiedzieć się o strategicznych wyzwania rozwojowych polskich
miast i regionów. Jest to jedno z największych w Polsce wydarzeń poświęconych
tworzeniu oraz wdrażaniu polityk miejskich i regionalnych. Przedstawiciele
różnych JST będą mogli również porozmawiać o swoich dobrych praktykach i roli
współpracy w realizacji postawionych przed sobą działań.
Na poziomie krajowym prowadzone są aktualnie analizy trendów rozwojowych
oraz diagnozowane są lokalne problemy i potencjały rozwojowe. Celem jest
identyfikacja priorytetów oraz obszarów współpracy ponadregionalnej, co
pomoże w dalszym określeniu wspólnych działań rządu i samorządów na rzecz
rozwoju regionalnego. Przeprowadzana jest ewaluacja KSRR w kontekście
aktualności jej celów, obszarów i kierunków interwencji oraz skuteczności
i efektywności obowiązującego systemu realizacji. MFiPR jest obecnie na etapie
prac nad założeniami średniookresowej strategii rozwoju kraju. Przedstawiono w
nich główne przesłanki przygotowania nowej średniookresowej strategii rozwoju
kraju, w tym przede wszystkim: nowe uwarunkowania wynikające z pandemii
COVID 19 oraz wojny w Ukrainie; zidentyfikowane w ramach prac nad KRK 2050,
trendy i wyzwania dla Polski w perspektywie 2050 roku oraz główne kierunki
polityk UE.
Pytanie nr 3: Jakie kroki podejmuje rząd w celu włączenia planowania
przestrzennego jako obowiązkowego elementu zarządzania rozwojem?
Ustawą z dnia 15 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju oraz niektórych innych ustaw wprowadzono pierwszą część
zaplanowanej reformy obowiązującego systemu zarządzania rozwojem kraju.
Jednym z jej kluczowych celów stała się szersza niż dotychczas integracja
podsystemów planowania strategicznego (społeczno-gospodarczego)
i przestrzennego w ramach programowania i realizacji polityki rozwoju na
wszystkich poziomach zarządzania (krajowym, regionalnym, ponadlokalnym
i lokalnym). W wyniku reformy wprowadzono szereg zmian w poszczególnych
wymiarach systemu zarządzania rozwojem kraju – tj. podsystemach:
programowym, wdrożeniowym, instytucjonalnym, finansowym
i monitoringowym. Wśród nich doprecyzowano zawartość strategii rozwoju –
wprowadzając do niej m.in. komponenty przestrzenne: model struktury
funkcjonalno-przestrzennej oraz ustalenia i rekomendacje w zakresie
kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej.
Model struktury funkcjonalno-przestrzennej jest integralną częścią strategii
rozwoju. W odniesieniu do jednostek terytorialnych opisuje i obrazuje – w
zgeneralizowanej formie – uwarunkowania rozwojowe (wnioski dotyczące stanu
obecnego) oraz wynikające z nich cele strategiczne i kierunki działań wraz z ich
oczekiwanymi rezultatami (stan docelowy). W szczególności przedstawia on:

-- 5 of 10 --

6
układ głównych elementów zagospodarowania przestrzeni, obszary istotne dla
osiągnięcia celów wyznaczonych w strategii rozwoju, obszary wymagające
ochrony oraz powiązania funkcjonalne występujące między poszczególnymi
obszarami. Na podstawie modelu wyznacza się obszary strategicznej interwencji
oraz formułuje się ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania
i prowadzenia polityki przestrzennej.
Obecnie trwają prace nad aktualizacją dokumentów wchodzących w skład
systemu zarządzania rozwojem kraju. Jednym z nich jest średniookresowa
strategia rozwoju kraju (śsrk), której elementem będzie krajowy model struktury
funkcjonalno-przestrzennej.
Model struktury funkcjonalno-przestrzennej – jako obligatoryjny komponent
przestrzenny strategii rozwoju województwa i gminy – jest też umocowany
prawnie odpowiednio – w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie
województwa oraz w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Pytanie nr 4: Jakie zmiany są planowane w systemie planowania
przestrzennego, aby go uporządkować i uczynić bardziej efektywnym?
Najważniejsze zmiany w tym zakresie wynikają z przyjętej przez Sejm RP 7 lipca
2023 r. zmiany ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. poz. 1688). Stanowi ona pierwszy etap reformy systemu planowania
i zagospodarowania przestrzennego. Większość przepisów nowelizacji weszła w
życie 24 września 2023 r. Celem nowelizacji jest zapewnienie zrównoważonego
rozwoju kraju przy zachowaniu ładu przestrzennego i uwzględnieniu interesu
publicznego. Istotne jest uproszczenie procesu inwestycyjnego i zwiększenie
skuteczności planowania przestrzennego. Przyjęte przepisy mają zapobiegać
postępującej - chaotycznej suburbanizacji i dewastacji przestrzeni, przywracać
racjonalność procesów gospodarowania przestrzenią oraz ustanawiać silne
podstawy dla sprawnej realizacji procesów inwestycyjno-budowlanych
i zapewniać inwestorom stabilność warunków inwestowania. Uchwalone
regulacje mają na celu poprawę funkcjonowania planowania przestrzennego, by
w efekcie możliwa była racjonalizacja wydatków publicznych na rozwój
i późniejszą eksploatację infrastruktury.
Najważniejsze rozwiązania zawarte w ustawie:
 Wprowadzenie nowego narzędzia planistycznego – planu ogólnego gminy,
który będzie uchwalany obligatoryjnie dla całej gminy (z wyłączeniem
terenów zamkniętych), w randze aktu prawa miejscowego. Ustalenia zawarte
w planie ogólnym będą wiążące zarówno dla planów miejscowych jak i dla
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
 Uchylenie przepisów dotyczących studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy. Zagadnienia strategiczne
i kierunkowe, w tym kreowanie polityki przestrzennej gminy, będą
przedmiotem strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego.

-- 6 of 10 --

7
Natomiast zasady realizacji polityki przestrzennej będą ustalane w planie
ogólnym gminy – w zwięzłym dokumencie o krótkiej liście ustaleń.
 Wprowadzenie nowej formy planu miejscowego – zintegrowanego planu
inwestycyjnego (ZPI), który docelowo zastąpi i znacznie zmodyfikuje
rozwiązania tzw. specustawy mieszkaniowej. To rozwiązanie dotyczy
dowolnych inwestycji, nie tylko mieszkaniowych. ZPI będzie narzędziem,
które daje gminom większe możliwości w lokalizowaniu inwestycji
z uwzględnieniem partycypacji społecznej i zasad ładu przestrzennego.
Wzajemne zobowiązania gminy i inwestora będą zapisane w umowie
urbanistycznej, zapewniając tym samym pełną transparentność.
 Zmiany w przepisach dotyczących procedury, które mają na celu
uproszczenie, ujednolicenie i przyspieszenie procesu sporządzania aktów
planowania przestrzennego poprzez wprowadzenie trybu uproszczonej
procedury planistycznej w konkretnych przypadkach, umożliwienie
równoczesnego prowadzenia procedur dla różnych aktów oraz ograniczenie
konieczności powtarzania konsultacji społecznych.
 Zwiększenie wpływu społeczeństwa na decyzje podejmowane w planowaniu
przestrzennym – w przepisach określono podstawowe zasady prowadzenia
czynności planistycznych uwzględniając głos społeczeństwa. Wprowadzono
szereg usprawnień do poszczególnych czynności. Konsultacje społeczne będą
odbywały się po godzinach pracy, w miejscach łatwo dostępnych, a udział
w nich będą mogli wziąć wszyscy, w tym osoby nieletnie. Doprecyzowany
i rozbudowany został katalog form konsultacji społecznych, który rozszerzono
o formy bardziej angażujące mieszkańców. Zapewniono także możliwość
zdalnego udziału w poszczególnych formach. Osoby zainteresowane będą
miały możliwość zapisania się do newslettera, w ramach którego uzyskiwać
będą informacje mailowe o trwających procedurach planistycznych i ich
kolejnych etapach.
 Zmiany w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy (decyzja WZ).
Dotychczasowy sposób wydawania warunków zabudowy powodował
niekontrolowane rozlewanie się zabudowy. Powiązanie decyzji WZ z planem
ogólnym gminy będzie przeciwdziałać lokalizowaniu zabudowy poza
obszarem zwartej zabudowy, co często wymusza na gminach dodatkowe
inwestycje związane z komunikacją czy infrastrukturą techniczną i społeczną.
Zgodnie z intencją ustawodawcy z 2003 roku decyzje WZ miały być
wykorzystywane sporadycznie, a stały się zjawiskiem powszechnym,
powodując chaos przestrzenny. Stąd proponowany przepis o powiązaniu
wydawania decyzji WZ z położeniem na obszarze uzupełnienia zabudowy
w planie ogólnym gminy oraz wymogiem zgodności z planem ogólnym
w zakresie funkcji zabudowy oraz parametrów i wskaźników
urbanistycznych. Dodatkowo nowe decyzje WZ będą ważne przez 5 lat od
dnia, w którym staną się prawomocne. Tyle czasu inwestor będzie miał na
uzyskanie np. pozwolenia na budowę czy też rozpoczęcie realizacji inwestycji.
 Wprowadzenie Rejestru Urbanistycznego jako systemu teleinformatycznego.
System ten ma być źródłem informacji i danych (m.in. dotyczących

-- 7 of 10 --

8
dokumentów powstających w trakcie sporządzania aktów planistycznych,
raportów z konsultacji społecznych, decyzji administracyjnych związanych
z planowaniem przestrzennym, rozstrzygnięć organów nadzoru). Rejestr
będzie bazował na danych przestrzennych z zakresu planowania
i zagospodarowania przestrzennego. Będzie to nieodpłatny, dostępny dla
wszystkich zainteresowanych, zintegrowany system. Przepisy dotyczące
rejestru zaczną obowiązywać od 2026 r.
Należy podkreślić, że szeroki zakres wprowadzanych zmian wymaga czasu na
dostosowanie się do nowego środowiska prawnego przez samorządy,
inwestorów, urbanistów i środowiska branżowe. Z tego względu wiele z nowych
regulacji opatrzone zostało przepisami przejściowymi, które określają zasady
prowadzenia inwestycji w stopniowo zmieniającym się stanie prawnym.
Większość zmian już weszła w życie, jednak całość systemu zadziała, gdy gmina
uchwali plan ogólny. Plan ogólny gminy jako element zmieniający filozofię
podejścia do planowania przestrzennego w gminie jest kluczową zmianą
wprowadzaną niniejszą reformą. Zgodnie z ustawą, uchwalenie planu ogólnego
gminy wymagane jest do końca 2025 r. Po tym terminie zakończy się okres
przejściowy pomiędzy obowiązującym systemem, a nowym ładem prawnym
w zakresie planowania przestrzennego.
Pytanie nr 5: Jakie mechanizmy monitorowania procesów społeczno-
gospodarczych są wdrażane, aby skutecznie zarządzać przestrzenią?
W ramach Programu badań statystycznych statystyki publicznej, na zlecenie
ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, realizowane jest przez Główny Urząd
Statystyczny badanie statystyczne "1.02.04(017) Lokalne planowanie
i zagospodarowanie przestrzenne". Jest to badanie stałe, prowadzone raz do
roku. Po raz pierwszy badanie zostało przeprowadzone w 2005 r. (zebrane dane
dotyczyły stanu na 31 grudnia 2004 r.). Na podstawie danych statystycznych
z badań przeprowadzonych w kolejnych latach, opracowywane są analizy stanu
i uwarunkowań prac planistycznych w gminach. Takie podejście umożliwia
śledzenie zachodzących zmian na obszarach o różnej specyfice i intensywności
zagospodarowania przestrzennego oraz procesów inwestycyjnych. Materiały
z badań dostępne są na stronie: https://www.gov.pl/web/rozwoj-
technologia/badanie-statystyczne---lokalne-planowaniei-zagospodarowanie-
przestrzenne
Pytanie nr 6: Jakie środki finansowe są przewidziane na rozwój i wdrażanie
kompleksowego systemu monitorowania zmian w przestrzeni?
Jednym z podejmowanych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT)
działań w zakresie skutecznego i efektywnego wdrożenia reformy planowania
przestrzennego jest wsparcie finansowe jednostek samorządu terytorialnego
polegające na refundacji poniesionych wydatków związanych z przygotowaniem
dokumentów planistycznych, takich jak plan ogólny gminy, miejscowy plan
zagospodarowania przestrzennego oraz gminny program rewitalizacji.

-- 8 of 10 --

9
Dofinansowanie dla gmin pochodzi ze środków z Krajowego Planu Odbudowy
(KPO) i udzielane będzie w ramach realizowanej Inwestycji A1.3.1. „Wdrożenie
reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego”. Budżet przeznaczony
na realizację Inwestycji został określony na poziomie 896 180 tys. PLN.
Przedmiotowa Inwestycja została ukierunkowana przede wszystkim na wsparcie
gmin w opracowaniu planów ogólnych, przy założeniu, aby w ramach wsparcia
z KPO minimum 80% gmin w Polsce przyjęło plany ogólne gminy i otrzymało
refundację poniesionych wydatków. MRiT jako instytucja organizująca
i przeprowadzająca nabór przedsięwzięć przygotowała i podała do publicznej
wiadomości stosowny Regulamin oraz wszystkie niezbędne dokumenty
umożliwiając gminom aplikowanie o środki finansowe.
Ponadto, w zakresie działań służących monitorowaniu skuteczności
i efektywności działań polityki regionalnej stale rozwijane są zarówno systemy
monitorowania, czyli gromadzenia i analizy danych, jak też system ewaluacji, czyli
oceny efektów interwencji publicznych. W ramach procesu monitorowania
MFiPR współpracuje z Głównym Urzędem Statystycznym, dzięki czemu
dysponuje wartościowym źródłem danych nt. sytuacji i procesów społeczno-
gospodarczych w kraju i regionach, w tym na obszarach zagrożonych trwałą
marginalizacją. Jednym z elementów tej współpracy jest sporządzany corocznie
raport nt. rozwoju regionalnego Polski będący elementem procesu
monitorowania KSRR, który dostarcza informacje pozwalające właściwie ocenić
skuteczność prowadzonych działań polityki regionalnej. Raport pozwala na
podsumowanie procesów społeczno-gospodarczych i przestrzennych
zachodzących na różnych poziomach zarządzania krajem oraz prezentację
kluczowych wyzwań rozwojowych, przed jakimi stoją poszczególne regiony
i różne typy obszarów wskazane w KSRR.
Pytanie nr 7: Jakie inicjatywy podejmuje rząd w celu zwiększenia świadomości
i kompetencji samorządów w zakresie planowania przestrzennego i zarządzania
przestrzenią?
Kwestie ładu przestrzennego i zasad zrównoważonego rozwoju miast są jednymi
z wyzwań zawartych w Krajowej Polityce Miejskiej 2030 podstawowym
dokumencie wyrażającym politykę rządu wobec miast, którego realizację
koordynuje MFiPR.
Planuje się szereg inicjatyw mających na celu zwiększenie świadomości
i kompetencji samorządów w zakresie planowania przestrzennego i zarządzania
przestrzenią. Przykładem jest okres przejściowy wprowadzanej nowelizacji, który
MRiT chce wykorzystać do zapewnienia kursów doszkalających dla specjalistów
z branży planowania przestrzennego. Kursy te będą poświęcone nowym
regulacjom, dzięki czemu zmiany wynikające z reformy systemowej zostaną
sprawniej wdrożone. Mając jednocześnie na względzie fakt, że przygotowanie
dokumentów planistycznych wymaga odpowiedniej wiedzy i umiejętności,
w ramach środków z KPO przewidziana została realizacja inwestycji A1.1
„Działania związane z przeprowadzeniem szkoleń dla pracowników jednostek

-- 9 of 10 --

10
samorządu terytorialnego i planistów zaangażowanych w opracowywanie
dokumentów planowania przestrzennego”. Również w przypadku tego
przedsięwzięcia MRiT ogłosiło Regulamin wraz z niezbędną dokumentacją.
Podejmowana przez resort aktywność w obszarze wzmacniania wiedzy
pracowników JST oraz planistów jak również przeznaczenie wsparcia
finansowego dla samorządów na przygotowanie niezbędnych dokumentów
planistycznych w sposób istotny wpłynie na jakość oraz efektywność wdrażania
reformy planowania przestrzennego.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/

-- 10 of 10 --