tel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 24 lipca 2024 r.
znak sprawy: DSR-Ia.054.3.2024.JR
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3114 w sprawie polityki regionalnej
w kontekście zwiększenia zdolności instytucjonalnej do zarządzania rozwojem
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Daniela Milewskiego, w której zostały
postawione pytania dotyczące polityki regionalnej w kontekście zwiększenia
zdolności instytucjonalnej do zarządzania rozwojem, przedstawiam następujące
informacje.
Pytania nr:
1. Jakie konkretnie działania podejmuje rząd w celu zwiększenia zdolności
instytucjonalnej do zarządzania rozwojem na poziomie krajowym, regionalnym
i lokalnym?
2. Jakie programy wsparcia są planowane, aby udoskonalić mechanizmy
współpracy między jednostkami samorządu terytorialnego (JST), rządem,
przedsiębiorcami i społeczeństwem?
3. Jakie środki finansowe są przewidziane na rozwój zdolności
instytucjonalnych JST w budżecie na rok 2024?
4. Jakie inicjatywy są podejmowane w celu wzmocnienia systemu
współzarządzania procesami rozwojowymi między wszystkimi szczeblami
administracji publicznej?
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzi szereg działań mających
na celu wzmocnienie zarządzania procesami rozwojowymi na poziomie
krajowym, regionalnym i lokalnym. Podstawowe elementy zarządzania rozwojem
zostały uregulowane w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Ustawa z dnia 15 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju oraz niektórych innych ustaw (w tym o samorządzie województwa

-- 1 of 10 --

2
i gminnym) wprowadziła zmiany w kierunku integracji planowania społeczno-
gospodarczego i przestrzennego na wszystkich poziomach zarządzania
(krajowym, regionalnym, ponadlokalnym i lokalnym). Stworzyła również
podstawę prawną dla przygotowywania strategii rozwoju na poziomie lokalnym
i ponadlokalnym. Wprowadziła powiązania pomiędzy poszczególnymi szczeblami
zarządzania strategicznego polegające na zapewnieniu spójności między
strategiami przygotowywanymi na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.
Kolejnym krokiem prawnym było wprowadzenie zmian w zakresie planowania
i zagospodarowania przestrzennego na poziomie gminy. W miejsce
dotychczasowych studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy wprowadzono plan ogólny powiązany ze strategią rozwoju
gminy. Nowe rozwiązania umożliwiają lepsze planowanie działań rozwojowych.
Obecnie rozpoczęły się prace nad przygotowaniem projektu ustawy o
zrównoważonym rozwoju miast. Inicjatywa ta stanowi realizację postulatów
przedstawionych w Krajowej Polityce Miejskiej 2030, zwiąże się także ściśle
z zapisami Ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju, dotyczącymi polityki miejskiej. Celem projektowanej ustawy jest
wzmocnienia roli polityki miejskiej w polityce rozwoju oraz wprowadzenie
rozwiązań stymulujących rozwój miast i miejskich obszarów funkcjonalnych
(metropolitalnych i pozametropolitalnych) poprzez wzmacnianie współpracy
międzysamorządowej, ułatwienia we wspólnej realizacji zdań ponadlokalnych
i efektywniejsze zarządzanie zasobami. Ustawa pozwoli także na prawne
uregulowanie części rozwiązań przedstawionych w KPM 2030, jak np.
wprowadzenie Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej, jako głównego
narzędzia kształtowania zrównoważonego transportu i mobilności w miastach
i MOF-ach.
Obok rozwiązań prawnych, MFiPR realizuje szereg projektów skierowanych do
samorządów terytorialnych, które mają ułatwiać współpracę między
samorządami oraz wzmacniać ich zdolności instytucjonalne w zakresie
programowania strategicznego, przygotowywania dokumentacji projektowej
oraz identyfikacji potencjalnych źródeł finansowania.
Partnerska Inicjatywa Miast (PIM), to program wzmacniający współpracę
i wymianę wiedzy między miastami różnej wielkości, a także z organami
administracji centralnej oraz lokalnymi społecznościami. Głównym celem
inicjatywy jest poprawa warunków rozwojowych oraz wspomaganie
zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju polskich miast. Uczestnictwo w PIM
pomaga administracji lokalnej także w upowszechnianiu zasady partycypacji
społecznej w zarządzaniu miastem oraz włącza JST w realizacje celów krajowych
i europejskich.
Mechanizm wdrożeniowy PIM to sieci tematyczne zrzeszające grupę miast (jako
podstawowych uczestników) i pozostałych interesariuszy działań miejskich.
Uczestnicy doskonalą swoje kompetencje w zakresie danego obszaru
tematycznego, zyskują wsparcie eksperckie w przezwyciężeniu wcześniej
zidentyfikowanych wyzwań miejskich, analizują dobre praktyki i innowacyjne
rozwiązania oraz budują sieci kontaktów.
W ramach PIM realizowane są spotkania warsztatowe w ramach każdej z sieci
tematycznych, a także zagraniczne wyjazdy studyjne do ośrodków miejskich,
które wypracowały modelowe rozwiązania odpowiadające na wyzwania
tematyczne postawione w danej sieci. Końcowe działania w ramach każdej sieci
PIM zakładają wypracowanie głównych produktów projektu tj.:

-- 2 of 10 --

3
 Miejska Inicjatywa Działania (MID) to dokument przygotowywany przez każde
miasto uczestniczące w sieci tematycznej PIM. Określa on ścieżkę dojścia do
rozwiązania problemu zdiagnozowanego w danym mieście oraz zawiera
konkretne propozycje działań i projektów. Każdy z dokumentów powstaje
z wykorzystaniem doświadczeń i pomysłów zdobytych w trakcie prac w Sieci
PIM, a także na podstawie istniejących zasobów materialnych i polityk
lokalnych.
 Plan Ulepszeń (PU) jest wypracowywany na poziomie każdej sieci. Zawiera
zbiór rekomendacji do prowadzenia polityk krajowych powiązanych
z obszarem tematycznym danej Sieci. Bazując na obserwacjach,
doświadczeniach i wnioskach wszystkich miast w danej Sieci, przedstawia
propozycje zmian prawnych, studia przypadków i dobre praktyki dla
administracji centralnej.
Pierwsza edycja PIM w formie pilotażowej odbyła się w latach 2017-2019. Wzięły
w niej udział 34 ośrodki miejskie w podziale na 3 sieci tematyczne: Jakość
Powietrza, Rewitalizacja oraz Mobilność Miejska. W latach 2021-2023 była
realizowana druga edycja programu, w której zaangażowane były 30 miasta.
Działania były skupione na trzech sieciach tematycznych: Miasto Zielone, Miasto
Cyfrowe oraz Miasto Inicjatyw PPP. Od lipca br. realizowana jest trzecia edycja
inicjatywy. Obecnie 30 polskich miast będzie realizowało program w podziale na
sieci tematyczne: Miasto Efektywne Energetycznie, Miasto Kompaktowe oraz
Miasto Dostępnych Mieszkań. Działania trzeciej edycji są zaplanowane do roku
2026.
W ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu
Finansowego w perspektywie 2014-21 zrealizowano Program Rozwój lokalny
dedykowany rozwojowi lokalnemu miast średnich (z budżetem ponad 130 mln
euro; zarządzany przez MFiPR jako Operatora Programu). Projekty łączące ze
sobą elementy rozwoju środowiskowego, społecznego, gospodarczego,
kulturalnego czy miasta inteligentnego z rozwojem instytucjonalnym okazały się
motorem napędowym pozytywnych zmian w miastach średnich. Takie
kompleksowe wsparcie rozwoju miast średnich połączone z szeroką pomocą
ekspercką (dostarczoną przez Związek Miast Polskich, we współpracy z
Norweskim Związkiem Władz Lokalnych i Regionalnych, Instytutem Rozwoju
Miast i Regionów oraz OECD) czy współpracą bilateralną w ramach 17 partnerstw
z samorządami norweskimi i islandzkim okazało się niezmiernie potrzebne i jest
postrzegane bardzo pozytywnie przez samych zainteresowanych. Choć realizacja
29 projektów Programu Rozwój lokalny zakończyła się formalnie z końcem
kwietnia br. niektóre z nich finalizują w ramach działań projektowych inwestycje,
których nie miały szansy dokończyć w okresie kwalifikowalności. Realizowana
jest również Inicjatywa Bilateralna (do lutego 2025), która wspiera rozwój
współpracy z samorządami i podmiotami z państw darczyńców, w szczególności
w ramach partnerstw zawiązanych między miastami beneficjentami a
samorządami norweskimi i islandzkim. Działania bilateralne są skierowane
szeroko nie tylko do miast beneficjentów, ale także do samorządów, które
uczestniczyły w naborze do Programu, ale nie uzyskały dofinansowania.
Ponadto miasta – beneficjenci Programu Rozwój lokalny otrzymali w ramach
Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna dodatkowe wsparcie w łącznej
wysokości niemal 60 mln zł, m.in. na działania związane z przygotowaniem
dokumentacji dla inwestycji uzupełniających względem działań podstawowych

-- 3 of 10 --

4
finansowanych w przedmiotowym Programie. W ten sposób będą one gotowe do
aplikowania o środki, gdy uruchomione zostaną konkursy funduszy unijnych
perspektywy 2021-27.
Z punktu widzenia wzmocnienia zdolności instytucjonalnej samorządów
miejskich Program Rozwój lokalny można nazwać gamechanger-em. Jego
wyjątkowość polegała nie tylko na kompleksowej odpowiedzi na problemy,
z którymi borykają się samorządy (w tym problemy instytucjonalne; w ramach
wniosku aplikacyjnego obowiązkowy do przygotowania był Plan Rozwoju
Instytucjonalnego), ale również szerokim wsparciu merytorycznym
zaoferowanym miastom przez ekspertów Związku Miast Polskich, Instytutu
Rozwoju Miast i Regionów oraz pomocniczo przez Norweski Związek Władz
Lokalnych i Regionalnych (KS) oraz OECD.
Program Rozwój lokalny to z instrument, który z pewnością poprawił
atrakcyjność 29 miast średnich borykających się z problemami społeczno-
gospodarczymi. Dzięki zrealizowanym projektom wzmocniono policentryczność
w znaczeniu rozwoju społecznego i gospodarczego i tym samym ograniczono
depopulację tych ośrodków. Założeniem Programu było od początku, że
doświadczenia beneficjentów, pozyskana wiedza i praktyki będą szeroko
rozpowszechniane. Dlatego będziemy promowali dobre praktyki pośród
pozostałych samorządów, w szczególności wypracowane w projektach skuteczne
rozwiązania i wiedzę. Z działaniami i efektami poszczególnych projektów, nie
tylko z obszaru rozwoju lokalnego, można zapoznać się na stronie:
www.eog.gov.pl oraz na dedykowanym projektom stronach miast –
beneficjentów.
Podobne działania MFiPR chce kontynuować w kolejnej perspektywie środków
norweskich. Z naszych doświadczeń i obserwacji ze współpracy z miastami
wynika, że element zdolności instytucjonalnej jst nadal wymaga wsparcia,
samorządy oczekują działań w tym zakresie, dlatego MFiPR w planowanych
konkursach nadal będzie odpowiadać na to zapotrzebowanie.
Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast w ramach Szwajcarsko-Polskiego
Programu Współpracy skierowany jest do 139 miast średnich tracących funkcje
społeczno-gospodarcze wskazanych w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego
2030 jako obszar strategicznej interwencji. Celem Programu jest zmniejszanie
różnic społeczno-gospodarczych w średnich polskich miastach i pomiędzy nimi.
Wnioskodawcy mogą ubiegać się o realizację kompleksowych projektów
ukierunkowanych na podnoszenie jakości życia. W I kw. 2024 r. ogłoszono nabór
na projekty. Na nabór jest przeznaczonych łącznie 1 424 mln zł. Częścią Programu
jest komponent ekspercko-doradczy w postaci szkoleń i doradztwa ze strony
ekspertów Związku Miast Polskich. Więcej informacji dostępnych jest na stronie:
www.programszwajcarski.gov.pl.
Wzmocnienie instytucjonalne to także wzmocnienie procesów rewitalizacyjnych
w miastach. Ministerstwo prowadzi również szerokie działania wspierające
samorządy w działaniach rewitalizacyjnych miast. Należy wspomnieć o
działaniach już zrealizowanych, które wspierały w szczególności przygotowanie
programów rewitalizacji, dokumentacji inwestycyjnej, a przede wszystkich
modeli prowadzenia działań rewitalizacyjnych. Mowa tu o konkursie dotacji pn.
Modelowa Rewitalizacja Miast, Projektach pilotażowych. Dzięki współpracy
z Urzędami Marszałkowskimi polskie gminy otrzymały wsparcie w prowadzeniu
działań rewitalizacyjnych (w każdym regionie utworzono Zespół ds. rewitalizacji.

-- 4 of 10 --

5
W minionej perspektywie finansowej UE, ze środków POPT na rewitalizację
przeznaczono ponad 66 mln zł. Wypracowane przez miasta i regiony modelowe
i pilotażowe dobre praktyki są udostępniane poprzez Krajowe Centrum Wiedzy o
Rewitalizacji (www.rewitalizacja.gov.pl).
Human Smart Cities, Inteligentne miasta współtworzone przez mieszkańców –
pilotażowy konkurs, który promował tematykę miasta inteligentnego i potrzeby
realizacji usług przez samorządy na rzecz mieszkańców w tym zakresie. Konkurs
Human Smart Cities, w ramach którego zrealizowano 24 projekty (w tym 22 przez
miasta małe i średnie) dofinansowano kwotą ponad 38 mln zł ze środków POPT
2014-2020. Dzięki temu konkursowi miasta zyskały przede wszystkim możliwość
przygotowania dokumentacji i strategii w zakresie rozwoju inteligentnego.
Więcej o konkursie, w tym o projektach zrealizowanych w jego ramach (efektach
i dobrych praktykach) znajduje się na stronie: https://www.popt.gov.pl/strony/o-
programie/projekty/projekty-human-smart-cities/.
Trwają przygotowania do uruchomienia kolejnych inicjatyw dot. wsparcia
samorządów w programowaniu i realizacji rewitalizacji:
 Trzecia edycja współpracy z Zespołami ds. Rewitalizacji funkcjonującymi
w Urzędach Marszałkowskich – projekt pn. Regiony Rewitalizacji. Edycja 3.0
zaplanowany na lata 2024-2027. Projekt obejmować będzie: wsparcie
funkcjonowania Zespołów ds. Rewitalizacji w Urzędach Marszałkowskich,
wsparcie edukacyjne dla gmin w zakresie rewitalizacji, wsparcie doradcze,
wymianę doświadczeń, monitorowanie rewitalizacji, promocję dobrych
praktyk rewitalizacyjnych, Regionalne Granty na Rewitalizację – granty dla
gmin i NGO na działania dot. angażowania społeczności lokalnych przy
wdrażaniu gminnych programów rewitalizacji. Na realizację projektu
zaplanowano 80 mln zł dotacji z programu Pomoc Techniczna dla Funduszy
Europejskich 2021-2027, Priorytet 2: Skuteczni beneficjenci.
 Projekt Narodowego Instytutu Dziedzictwa pn. Centra Kompetencji ds.
Rewitalizacji w Narodowym Instytucie Dziedzictwa. Projekt ten obejmuje
wsparcie funkcjonowania 8 Centrów Kompetencji ds. Rewitalizacji, które
zapewniać będą wsparcie doradcze z zakresu dziedzictwa kulturowego i jego
znaczenia w procesie rewitalizacji, w tym specjalistyczne wsparcie w zakresie
ochrony i wykorzystania obiektów zabytkowych znajdujących się na obszarach
rewitalizacji. Na realizację projektu w latach 2024-2027 przeznaczono dotację
celową w wysokości około 4 mln zł dotacji z programu Pomoc Techniczna dla
Funduszy Europejskich 2021-2027, Priorytet 2: Skuteczni beneficjenci.
Centrum Wsparcia Doradczego (CWD), to projekt skierowany na zwiększenie
zdolności instytucjonalnej do zarządzania rozwojem na poziomie regionalnym
i lokalnym. Cele projektu, to:
 dostarczenie wspierającego modelu partnerstw samorządów lokalnych
i współpracy ponadlokalnej ponad granicami administracyjnymi
pojedynczych samorządów, a przez to mającego wymiar praktyczny i
systemowy, przełamujący dotychczasowe utarte schematy wsparcia rozwoju
obszarów słabszych gospodarczo;
 wzmocnienie sprawności administracyjnej słabszych kompetencyjnie
samorządów terytorialnych (gminnych i powiatowych), w tym poprawa ich
kompetencji do planowania i zarządzania strategicznego oraz inicjowania

-- 5 of 10 --

6
i realizacji kompleksowych przedsięwzięć rozwojowych w partnerstwie
z sąsiednimi samorządami i z partnerami społeczno-gospodarczymi;
 wzmocnienie roli podejścia terytorialnego w kształtowaniu i realizacji polityki
regionalnej i polityk rozwoju, m.in. poprzez dostrzeganie wspólnych
potencjałów rozwojowych JST szczebla lokalnego, wykorzystywanie
doświadczeń partnerów, popularyzowanie modelu partnerstwa w
poszukiwaniu rozwiązań problemów, wspólne i bardziej efektywne
świadczenie usług publicznych na rzecz mieszkańców, realizację
zintegrowanych projektów.
Pilotaż CWD realizowany był przez półtora roku od września 2020 r. do marca
2022 r. Skierowano go do 38 partnerstw JST z 15 województw, które z własnej
inicjatywy zawiązały współpracę partnerską na obszarach zagrożonych trwałą
marginalizacją i obszarach funkcjonalnych małych miast powiatowych, liczących
do 20 tys. mieszkańców. Około 45% gmin partnerstw należało do grupy gmin OSI,
tj. obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją. Kolejny etap CWD pod nazwą
Centrum Wsparcia Doradczego Plus (CWD Plus) realizowany był od kwietnia 2022
r. do czerwca 2023 r. Wsparciem objęto partnerstwa uczestniczące w pilotażu
CWD oraz nowe partnerstwa JST zgłoszone przez samorządy województw – obie
grupy należące głównie do obszarów funkcjonalnych (OF) uwzględniających co
do zasady dwa typy OSI: miasta średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze
i obszary zagrożone trwałą marginalizacją. W sumie w projekcie udział wzięło
ponad 700 samorządów lokalnych (gminnych i powiatowych) w ramach
zawiązanych 77 partnerstw JST z 16 województw – zajmowały one w sumie ok.
1/3 terytorium Polski i były zamieszkane przez ok. 1/5 ludności kraju. W skład
tych partnerstw wchodziło prawie 50% samorządów lokalnych, które stanowiły
OSI w postaci obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją oraz miast średnich
tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Jednocześnie, ze względu na wciąż
trwające prace w partnerstwach JST nad dostosowywaniem strategii
terytorialnych do wymogów głównie programów regionalnych na lata 2021-27,
w połowie 2023 r. zdecydowano o przedłużeniu okresu wsparcia doradczego o 6
miesięcy, tj. do końca 2023 r. Wsparciem objęto wszystkie partnerstwa
uczestniczące w edycji CWD Plus z naciskiem na doradztwo eksperckie a z
ograniczonym komponentem sieciowania. Całość know-how wypracowanego
w ramach ww. spotkań sieciujących oraz całego projektu ujęto w bazie wiedzy na
stronie dedykowanej projektowi: https://cwd.info.pl/baza-wiedzy/.
MFiPR, realizując ww. inicjatywy wypracowało formułę wsparcia eksperckiego,
na które samorządy mogą liczyć zarówno na etapie przygotowania dokumentacji,
jak i wdrażania działań projektowych. Ponadto wszystkie doświadczenia z
wdrażanych projektów oraz zdobyta dzięki temu wiedza jest rozpowszechniana
wśród miast, dzięki czemu z realizowanych projektów korzystają nie tylko miasta
– beneficjenci, ale wszystkie samorządy zainteresowane wymianą wiedzy i
cennych praktyk. Takie podejście, pożądane i doceniane przez samorządy,
najprawdopodobniej będzie kontynowanie w przyszłych konkursach czy
programach realizowanych przez MFiPR.
Współpracę pomiędzy JST a rządem, przedsiębiorstwami i społeczeństwem
wspierają również inne programy polityki spójności. Przykładowo, w Programie
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG)
przewidziano m.in. instrumenty wspierające współpracę w obszarze badań,
rozwoju i innowacyjności:

-- 6 of 10 --

7
 Wsparcie dla regionów w zakresie budowania potencjału B+R+I oraz
wzajemna wymiana wiedzy i sieciowanie uczestników krajowego,
międzynarodowego i regionalnych ekosystemów w zakresie podnoszenia
kompetencji administracji samorządowej i rządowej we wspieraniu innowacji
i działalności badawczo-rozwojowej oraz zielonej i cyfrowej transformacji
gospodarki (np. warsztaty i inne formy szkoleniowe; prowadzenie badań,
analiz i ewaluacji w zakresie rozwoju przedsiębiorczości, innowacyjności
i efektywności polityki rozwoju regionalnego).
 Konkursy organizowane wspólnie przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
oraz partnerów regionalnych (samorządy województw) w celu
ukierunkowania aktywności przedsiębiorców i konsorcjów naukowo-
przemysłowych na realizację prac B+R nad rozwiązaniami technologicznymi,
których potrzeba przeprowadzenia zostanie zdefiniowana przez partnerów
Wspólnego Przedsięwzięcia Badawczego. Dofinansowane są projekty, które
obejmują badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz prace
przedwdrożeniowe, rozumiane jako działania przygotowawcze do wdrożenia
wyników prac B+R w działalności gospodarczej, a także samego wdrożenia
rozwiązania technologicznego powstałego w ramach prac B+R. Wspólnie
ustalona agenda badawcza będzie odpowiadać na najważniejsze dla danego
regionu wyzwania i szanse rozwojowe (w ramach działania Wspólnych
Przedsięwzięć Badawczych).
 Podniesienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego w zakresie
wdrażania innowacji i współpracy z innowatorami tj. środowiskiem
naukowym, przedsiębiorcami MŚP, w szczególności startupami (w ramach
pilotażu GovTech inno_LAB w projekcie Innolab).
 Przybliżenie urzędnikom metody projektowania usług w oparciu o
metodologię service design oraz design thinking, dopasowane do potrzeb
instytucji publicznych. Dzięki pracy nad realnym wyzwaniem urzędu,
uczestnicy programu poznają, jak narzędzia design thinking oraz service design
mogą być wykorzystywane w realizacji ich codziennych zadań, w jaki sposób
projektować usługi publiczne jak najbardziej dopasowane do potrzeb
ostatecznych odbiorców oraz jak skutecznie włączać tych ostatecznych
odbiorców w proces projektowy (w ramach pilotażu gov_LAB w projekcie
Innolab).
5. Jakie kroki podejmuje rząd w celu zapewnienia skutecznej koordynacji
horyzontalnej i wielopoziomowej działań rozwojowych na poziomie kraju
i regionów?
8. Jakie są plany rządu dotyczące monitorowania i oceny skuteczności
mechanizmów współpracy i koordynacji działań rozwojowych na poziomie
krajowym, regionalnym i lokalnym?
Minister właściwy ds. rozwoju regionalnego odpowiada za opracowanie szeregu
głównych dokumentów strategicznych określających cele i kierunki rozwojowe,
w szczególności średniookresowej strategii rozwoju kraju i jej aktualizacji,
krajowej strategii rozwoju regionalnego, krajowej polityki miejskiej, planu
rozwojowego (KPO) oraz dokumentów programowych związanych z kolejnymi
perspektywami finansowymi polityki spójności.
Minister właściwy ds. rozwoju regionalnego wpływa także na kształt oraz
zawartość opracowywanych przez resorty dokumentów o charakterze

-- 7 of 10 --

8
strategicznym i programowym poprzez dokonywanie oceny zgodności strategii
rozwoju, programów rozwoju, polityk publicznych ze średniookresową strategią
rozwoju kraju. Ocena zgodności, poza badaniem zgodności dokumentu z celami
strategii średniookresowej, obejmuje również analizę układu i wymaganej
ustawowo struktury dokumentu. Koordynacja wielopoziomowa działań
rozwojowych odbywa się poprzez mechanizm dokonywania oceny zgodności
strategii rozwoju województw ze średniookresową strategią rozwoju kraju oraz
krajową strategią rozwoju regionalnego.
W kontekście realizacji działań rozwojowych finansowanych z środków polityki
spójności, koordynacja następuje poprzez powierzenie ministrowi właściwemu
ds. rozwoju regionalnego przygotowania Umowy Partnerstwa, opiniowanie
wszystkich programów realizujących UP oraz ich zmian pod kątem zgodności
z UP, negocjacje programów krajowych i koordynacja negocjacji programów
regionalnych, czy też wydawanie wytycznych w zakresie programów polityki
spójności. Kluczowym forum koordynacji jest Komitet Umowy Partnerstwa oraz
komitety monitorujące poszczególne programy.
Zapewnienie efektywnej koordynacji programowania i wdrażania polityki
rozwoju, a także strategicznego monitorowania i oceny instrumentów jej
realizacji jest główną rolą Komitetu Koordynacyjnego ds. Polityki Rozwoju (KK PR)
– zgodnie z art. 35a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju. Komitet jest organem opiniodawczo-doradczym Prezesa Rady
Ministrów. KK PR przewodniczy minister właściwy ds. rozwoju regionalnego.
W składzie Komitetu są przedstawiciele poszczególnych ministerstw w randze
sekretarza lub podsekretarza stanu, a także Przewodniczący Komitetu do spraw
Pożytku Publicznego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Do udziału w pracach Komitetu
Przewodniczący może zapraszać również inne osoby, jeśli wymaga tego zakres
prac Komitetu. Prace KK PR koncentrują się m.in. na następujących kwestiach:
opiniowaniu najważniejszych dokumentów strategicznych i programowych,
monitorowaniu oraz ocenie realizacji obowiązujących dokumentów
strategicznych, w tym w szczególności średniookresowej strategii rozwoju kraju,
prowadzeniu dyskusji eksperckiej dotyczącej polityki rozwoju, wyzwań
rozwojowych, zapewnieniu spójności działań podejmowanych na poziomie
unijnym z krajową polityką rozwoju.
W 2020 r. w ramach KK PR powołano Podkomitet do spraw wymiaru
terytorialnego, w pracach którego biorą udział przedstawiciele strony
samorządowej. Dzięki temu Podkomitet stanowi szerokie forum dyskusji
i zaplecze eksperckie dla kluczowych decyzji dotyczących polityk sektorowych
i polityki regionalnej, podejmowanych przez członków KK PR. Do głównych zadań
Podkomitetu ds. wymiaru terytorialnego należą m.in: koordynacja polityk
sektorowych i instrumentów finansowanych z różnych źródeł, realizujących cele
polityki regionalnej; formułowanie rekomendacji dla polityk sektorowych i
polityki regionalnej.
6. Jakie działania podejmuje rząd w celu wspierania partnerstwa między
sektorem publicznym a prywatnym w kontekście rozwoju regionalnego?
Działania Rządu, w tym w szczególności Centralnej Jednostki ds. Partnerstwa
Publiczno-Prywatnego (tę rolę pełni minister właściwy ds. rozwoju regionalnego)
na najbliższe lata zostały wskazane w „Polityce Rządu w zakresie rozwoju

-- 8 of 10 --

9
partnerstwa publiczno-prywatnego do roku 2030” (przyjęta uchwałą Rady
Ministrów z 25 września 2023 r.).
Formuła partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) ma pozwolić na efektywną
realizację zadań publicznych. Dzięki wykorzystaniu wiedzy, doświadczenia,
umiejętności partnerów prywatnych podmioty publiczne zyskują możliwość
realizacji większej liczby inwestycji, ich optymalizację, przy jednoczesnym
rozłożeniu w czasie kosztów realizacji zadań. PPP może też stanowić „dźwignię”
dla wykorzystania innych źródeł finansowania, na przykład środków unijnych.
W ten sposób wykorzystanie PPP wpływa na rozwój na poziomie lokalnym,
regionalnym i centralnym.
Strategicznym celem Polityki PPP 2030 jest upowszechnianie formuły PPP jako
sposobu realizacji projektów publicznych, który może podnieść efektywność,
jakość oraz trwałość inwestycji publicznych. W długiej perspektywie takie
podejście zapewni maksymalizację korzyści społeczno-ekonomicznych. Polityka
PPP 2030 wskazuje działania w celu zapewnienia efektywnego wykorzystania
formuły partnerstwa publiczno-prywatnego przy jednoczesnym zapewnieniu
korzyści dla interesu publicznego. Są to:
 Utrzymanie kompleksowych i spójnych ram prawnych w obszarze PPP.
 Opracowanie i szerokie upowszechnienie wytycznych i dokumentów
systemowych w obszarze PPP.
 Zapewnienie informacji o rynku PPP poprzez prowadzenie 2 baz - bazy
potencjalnych projektów PPP i bazy zawartych umów PPP.
 Zapewnienie doradztwa dla podmiotów publicznych.
 Wydawanie opinii PPP. Wydawanie przez ministra właściwego do spraw
rozwoju regionalnego opinii na temat formuły realizacji dużych projektów
planowanych do finansowania ze środków budżetu państwa – tzw. „testu
PPP”.
 Przeprowadzanie szkoleń w zakresie PPP. Informacja i promocja w zakresie
PPP (w tym aktualizacja strategii komunikacji).
 Upowszechnianie wykorzystania formuły projektów hybrydowych oraz
projektów korzystających z dofinansowania krajowego (np. fundusze celowe).
 Prowadzenie centrów kompetencyjnych PPP na poziomie regionalnym.
 Uruchomienie instrumentu oferującego preferencyjne finansowanie zwrotne
dla projektów PPP.
 Uwzględnianie PPP w strategiach zakupowych zamawiających szczebla
centralnego.
 Wypracowanie szczegółowych wytycznych/objaśnień w zakresie zobowiązań
publicznych z tytułu wynagrodzenia partnera prywatnego do stosowania przez
RIO.
 Sektorowe zarządzanie projektami PPP.
7. Jakie programy szkoleniowe są oferowane dla pracowników administracji
publicznej w celu podniesienia ich kompetencji w zakresie zarządzania
rozwojem?
Przedstawiciele administracji publicznej szczebla krajowego mają możliwość
korzystania ze szkoleń oferowanych przez Krajową Szkołę Administracji
Publicznej (szkolenia jedno i kilkudniowe, a także kilkumiesięczne projekty

-- 9 of 10 --

10
szkoleniowe) oraz z oferty firm komercyjnych wedle zapotrzebowania i zgodnie
z ustalonym dla każdego pracownika planem szkoleń. Szkolenia dotyczą zarówno
wiedzy tematycznej/specjalistycznej, jak i dot. zarządzania projektami czy
kompetencji miękkich.
Pracownicy JST szczebla lokalnego w latach 2020-2023 mieli możliwość
korzystania ze wsparcia kompetencyjnego w ramach projektu CWD (szerzej
opisany w odpowiedzi na pytanie 8.) finansowanego z Programu Pomoc
Techniczna 2014-20 oraz Fundusze Europejskie dla Pomocy Technicznej 2021-27.
Koncepcja projektu CWD (CWD pilotaż, CWD Plus i CWD 2023) została
opracowana w odpowiedzi na dwa główne czynniki zaobserwowane w toku
prowadzonych procesów rozwojowych ostatnich lat. Pierwszym z nich jest
stwierdzona konieczność wsparcia zdolności administracyjnych i
kompetencyjnych JST przede wszystkim z obszarów strategicznej interwencji
(OSI) wyznaczonych z poziomu krajowego do planowania i prowadzenia
strategicznych przedsięwzięć rozwojowych. Drugim jest zasadność wspierania
i promowania rozwoju terytorialnego w oparciu o zintegrowane podejście, w tym
w formule partnerstw JST, czyli współpracy gmin i powiatów sąsiadujących ze
sobą terytorialnie celem zwiększania efektywności interwencji i usług
publicznych na rzecz mieszkańców tych terytoriów. Podejście to jest szczególnie
zasadne w przypadku słabszych kompetencyjnie JST. Zaistniała zatem
konieczność wzmocnienia partnerstw terytorialnych JST pod względem wiedzy
i umiejętności w zarządzaniu strategicznym, stosowania narzędzi planistycznych
i wdrożeniowych w procesach rozwojowych. Narzędziem realizacji CWD było
w dużej mierze specjalistyczne doradztwo eksperckie dla zespołów gmin i
powiatów w zakresie planowania strategicznego i przestrzennego oraz w zakresie
opracowywania i realizacji projektów rozwojowych. Dodatkowo w ostatniej
edycji projektu zaoferowano szereg szkoleń tematycznych opracowanych pod
dedykowane potrzeby poszczególnych grup partnerstw JST.
Z poważaniem
wz. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 10 of 10 --